Xung đột Nga-Ukraine: Không phải là quốc gia duy nhất vỡ nợ, tiếp theo Sri Lanka là...?

Xuân Ninh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Khủng hoảng kinh tế - hệ quả từ xung đột Nga-Ukraine đã "góp công lớn" đẩy cả một quốc gia tới bờ vực của sự đổ vỡ. Tuy nhiên, Sri Lanka có thể sẽ không phải là quốc gia duy nhất vỡ nợ.
Sri Lanka sẽ không phải là quốc gia duy nhất vỡ nợ? (Nguồn: Reuters)
Sri Lanka có thể không phải là quốc gia duy nhất vỡ nợ sau cú sốc là hệ quả từ xung đột Nga-Ukraine. (Nguồn: Reuters)

Chuyện riêng của Sri Lanka

Quốc đảo Sri Lanka đang phải chật vật với cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng nhất kể từ khi giành độc lập vào năm 1948. Vào ngày 12/4, Sri Lanka tuyên bố đình chỉ khoản thanh toán 35 tỉ USD mà chính phủ nợ nước ngoài. Điều này đồng nghĩa với việc Colombo không còn khả năng thanh toán các khoản nợ nước ngoài tổng cộng đã lên tới 51 tỉ USD.

Bộ Tài chính Sri Lanka cho hay, xung đột tại Ukraine và đại dịch Covid-19 đã làm ảnh hưởng đến doanh thu chính của đất nước này là du lịch, khiến họ không thể thực hiện các khoản thanh toán.

Giá thực phẩm và năng lượng tiếp tục cao ngất ngưởng là hệ quả của sự gián đoạn thị trường hàng hóa kể từ sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine - giáng thêm một đòn nặng nề vào một nền kinh tế vốn kiệt quệ, quản lý yếu kém, càng trở nên khó khăn.

Suy thoái kinh tế của Sri Lanka đã làm dấy lên các cuộc biểu tình lớn về lạm phát kỷ lục, mất điện kéo dài và tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đối với các loại hàng hóa cơ bản, thiết yếu như thuốc men và khí đốt. Lạm phát hàng năm của Sri Lanka đã lên tới 17,5% trong tháng Hai. Nợ công liên quan đến các dự án cơ sở hạ tầng tăng cao trong thập kỷ qua. Tổng các khoản thanh toán nợ sắp đến hạn trong năm nay là 7 tỷ USD, với một trái phiếu trị giá 1 tỷ USD sẽ đáo hạn vào tháng 7/2022. Tuy nhiên, dự trữ ngoại hối của nước này chỉ vỏn vẹn khoảng 2,3 tỷ USD.

Tuy nhiên, vấn đề hiện nay của kinh tế toàn cầu là Sri Lanka có thể không phải là quốc gia duy nhất "mắc cạn" trong các điều kiện khó khăn. Xung đột Nga-Ukraine đang khiến nhiều nền kinh tế mới nổi trở nên khó khăn hơn trong việc thanh toán các khoản nợ cho các chủ nợ nước ngoài, làm dấy lên những quan ngại về các cuộc khủng hoảng tiềm tàng có thể làm rung chuyển các thị trường.

Mối lo chung của những người cùng cảnh ngộ

Vượt qua hai năm khó khăn do đại dịch Covid-19 khiến mức chi cho phòng chống dịch của các quốc gia đồng loạt tăng cao. Nhiều nước khác cũng đã tích lũy hàng núi nợ trong suốt thập kỷ qua, trong bối cảnh lạm phát và lãi suất vẫn ở mức thấp.

Trong khi đó, chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây đã khiến giá lương thực, năng lượng và các mặt hàng khác tăng vọt vào thời điểm nhiều ngân hàng trung ương lớn đang tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Giờ đây, từ Islamabad đến Cairo và Buenos Aires, các quan chức chính phủ phải vật lộn với giá nhập khẩu tăng cao và hóa đơn nợ tích lũy từ đại dịch vẫn đang tiếp diễn.

Giám đốc phụ trách chiến lược của IMF Ceyla Pazarbasioglu nêu quan điểm, mặc dù IMF không dự báo về một cuộc khủng hoảng nợ toàn cầu vào thời điểm này, nhưng “có rất nhiều rủi ro mà chúng tôi rất lo ngại”. Bà Pazarbasioglu cho biết, tổng các khoản vay trên toàn cầu của các chính phủ, tập đoàn và hộ gia đình đã tăng thêm 28 điểm phần trăm lên 256% GDP vào năm 2020. Đây là mức chưa từng thấy kể từ sau hai cuộc xung đột thế giới trong nửa đầu thế kỷ XX.

Trong khi các quốc gia giàu có ít gặp khó khăn trong việc đối phó với các khoản nợ ngày càng tăng nhờ lãi suất vẫn ở mức thấp và tăng trưởng kinh tế vững chắc, rất nhiều nền kinh tế đang phát triển đang cảm thấy áp lực hơn.

Khoảng 60% các quốc gia có thu nhập thấp - tức là khoảng 70 quốc gia đủ điều kiện đối với chương trình đình chỉ thanh toán nợ toàn cầu trong thời kỳ đại dịch - có nguy cơ rơi vào tình trạng nợ cao hoặc đã lâm vào cảnh khốn cùng trong năm 2020, tăng so với mức 30% vào năm 2015, theo IMF. Vấn đề nợ được coi là khó khăn khi một quốc gia không thể thực hiện các nghĩa vụ tài chính của mình và cơ cấu lại nợ là bắt buộc.

Những nỗ lực hỗ trợ quốc tế đối với các quốc gia mắc nợ đang gặp khó khăn và trở nên phức tạp do sự gia nhập của các chủ nợ mới và ít kinh nghiệm hơn trong hoạt động cho vay của các nước đang phát triển, trong những năm gần đây. Tìm kiếm lợi nhuận trong thị trường lãi suất thấp, các nhà đầu tư, bao gồm các quỹ hưu trí, quỹ cổ phần tư nhân và các tổ chức tài chính thuộc sở hữu của chính phủ chồng chất với khoản nợ chính phủ có lợi suất cao.

Theo IMF, tỷ lệ nợ nước ngoài của 73 quốc gia nghèo mắc nợ cao đối với Trung Quốc đã tăng từ 2% trong năm 2006 lên tới 18% vào năm 2020, trong khi cho vay khu vực tư nhân tăng từ 3% lên 11%. Trong khi đó, tỷ trọng kết hợp của những người cho vay truyền thống - các tổ chức đa phương như IMF và WB và những người cho vay thuộc Câu lạc bộ Paris của hầu hết các chính phủ phương Tây giàu có - đã giảm từ 83% xuống 58%.

Giám đốc điều hành các sáng kiến chính sách toàn cầu tại Viện Tài chính Quốc tế (IIF) - Sonja Gibbs nói rằng: “Nếu bạn không hiểu rõ ai là người sở hữu các khoản nợ, thì rất khó để thực hiện tái cơ cấu hiệu quả”. Hai trong số những ví dụ điển hình về rủi ro mà các nước đang phát triển yếu hơn phải đối mặt là Sri Lanka và Pakistan. Cả hai đều sa lầy vào các cuộc khủng hoảng chính trị ngày càng gia tăng sau cuộc xung đột tại Ukraine.

Nêu điều kiện vay nợ với Sri Lanka, IMF vừa cho biết, việc thảo luận về khả năng cung cấp các khoản vay đang ở giai đoạn đầu, nhưng bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần "đảm bảo đầy đủ" rằng những món nợ của quốc đảo này có thể được trả theo một lộ trình bền vững. Theo đó, đại diện IMF nêu rõ, "một chương trình hỗ trợ của IMF phải giải quyết được các vấn đề nghiêm trọng về cán cân thanh toán của Sri Lanka và đưa nền kinh tế trở lại con đường tăng trưởng bền vững càng sớm càng tốt”.

Trước đó, phái đoàn của Sri Lanka, đã khởi động đàm phán chính thức với IMF về chương trình mà Colombo hy vọng sẽ giúp tăng thêm dự trữ và thu hút tài chính với trị giá khoảng 3 tỉ USD trong những tháng tới, để chi trả cho việc nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu, như nhiên liệu, thực phẩm và thuốc men.

Trong khi đó, chương trình hỗ trợ của IMF đối với Pakistan đang bị đình chỉ sau khi cựu Thủ tướng Imran Khan vào cuối tháng Hai công bố kế hoạch trợ cấp điện và nhiên liệu trị giá 1,5 tỷ USD mà không có sự chấp thuận của IMF. Ông Khan bị lật đổ vào ngày 9/4 do các cuộc biểu tình liên quan đến chi phí sinh hoạt tăng cao. Giá tiêu dùng ở Pakistan đã tăng 12,7% trong tháng Ba so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, nền kinh tế Ai Cập cũng đang phải vật lộn với tình trạng lĩnh vực du lịch bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19, tình trạng lạm phát cao hơn và sự tháo chạy của đầu tư nước ngoài kể từ khi Nga đưa quân vào Ukraine.

Ngân hàng trung ương Ai Cập đã giảm giá đồng tiền nước này khoảng 14% vào tháng Ba để mở đường cho sự hỗ trợ của IMF. Chính phủ Ai Cập trước đây đã thắt chặt chính sách tiền tệ để làm cho các khoản nợ hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Ai Cập đã phải đối mặt với những thách thức kinh tế lâu dài, bao gồm sự gia tăng nghèo đói và sự suy giảm lực lượng lao động. Nước này đã vay khoảng 20 tỷ USD từ IMF kể từ năm 2016, đứng thứ hai sau Argentina về viện trợ từ tổ chức này kể từ những năm 1980. Trong năm 2020 và 2021, Chính phủ Ai Cập đã chi hơn 40% nguồn thu để trả nợ và dự kiến sẽ tiếp tục duy trì tỷ lệ trả nợ như vậy trong năm nay.

Ngay sau khi Ai Cập giảm giá đồng tiền, các quốc gia Vùng Vịnh đã cam kết bơm khoảng 22 tỷ USD vào nước này, trong khi Liên minh châu Âu (EU) cũng viện trợ 100 triệu USD để giúp Ai Cập đối phó với giá lương thực tăng cao do cuộc xung đột ở Ukraine. Các nhà kinh tế cho biết Ai Cập có khả năng cũng sẽ tìm kiếm thêm sự hỗ trợ của IMF.

Tunisia là một nền kinh tế khác cũng đang tìm kiếm sự hỗ trợ, với các kệ hàng tạp hóa gần đây đã hết đường, bột mì và các nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng khác và chính phủ đang trì hoãn việc trả lương cho công chức. Tháng trước, chính phủ Tunisia đã nhận được khoản tài trợ 400 triệu USD từ WB và hy vọng sẽ được IMF đảm bảo thêm một nguồn tài chính.

Xung đột Nga-Ukraine: Đòn ngược của Mỹ và phương Tây?

Xung đột Nga-Ukraine: Đòn ngược của Mỹ và phương Tây?

Các lệnh trừng phạt của Washington và phương Tây sẽ kìm hãm khả năng phát triển của Nga hay ngược lại, ngành công nghiệp điện ...

Giá vàng hôm nay 22/4: Giá vàng mất phanh, lực bán tháo áp đảo, vàng SJC đi lối riêng hút dòng tiền nhờ 'bão chứng khoán'

Giá vàng hôm nay 22/4: Giá vàng mất phanh, lực bán tháo áp đảo, vàng SJC đi lối riêng hút dòng tiền nhờ 'bão chứng khoán'

Giá vàng hôm nay 22/4 chịu áp lực bởi tình trạng rơi thẳng đứng của giá vàng thế giới trong ngày hôm qua. Thị trường ...

(theo The Economist, WSJ)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Trung Quốc sẽ tiến hành tập trận 'thường xuyên' gần Đài Loan

Trung Quốc sẽ tiến hành tập trận 'thường xuyên' gần Đài Loan

Baoquocte.vn. Đài CCTV đưa tin quân đội nước này từ nay sẽ tiến hành những cuộc tập trận 'thường lệ' ở khu vực phía Đông đường trung tuyến giữa 2 bờ ...
Xuất khẩu của Trung Quốc bất ngờ 'bứt tốc'

Xuất khẩu của Trung Quốc bất ngờ 'bứt tốc'

Baoquocte.vn. Trong tháng Bảy, tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc bất ngờ tăng nhanh, tạo ra sự thúc đẩy đáng khích lệ cho nền kinh tế lớn thứ hai thế ...
55 năm ASEAN cùng nhau lớn mạnh

55 năm ASEAN cùng nhau lớn mạnh

Baoquocte.vn. Là chủ đề cuộc gặp nhân dịp kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và 27 năm ngày Việt Nam gia nhập ...
Thụy Điển cử chuyên viên đến Anh huấn luyện binh sĩ Ukraine

Thụy Điển cử chuyên viên đến Anh huấn luyện binh sĩ Ukraine

Baoquocte.vn. Chính phủ Thụy Điển thông báo các lực lượng vũ trang nước này sẽ cử tới 120 chuyên viên tới Anh để huấn luyện quân nhân Ukraine.
Gọi hành động của Nga là 'khủng bố hạt nhân', Ukraine kêu gọi cộng đồng quốc tế 'cứng rắn' hơn

Gọi hành động của Nga là 'khủng bố hạt nhân', Ukraine kêu gọi cộng đồng quốc tế 'cứng rắn' hơn

Baoquocte.vn. Ngày 7/8, Tổng thống Ukraine đã kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng mạnh mẽ hơn với những gì mà ông mô tả là hành động 'khủng bố hạt ...
Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Baoquocte.vn. Đến nay, Nga đã ghi nhận tổng cộng hơn 18,7 triệu ca Covid-19 trên cả nước kể từ đầu đại dịch.
MV Vượt của ban nhạc rock người Việt ở Nhật Bản có gì hot?

MV Vượt của ban nhạc rock người Việt ở Nhật Bản có gì hot?

Baoquocte.vn. Chiều 7/8, tại thủ đô Tokyo, ban nhạc Rock của người Việt tại Nhật Bản - KURROCK đã chính thức ra mắt MV cho ca khúc đầu tay mang tên ...
Cập nhật tình hình tiêm vaccine Covid-19: Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ từ 5 - dưới 12 tuổi thấp

Cập nhật tình hình tiêm vaccine Covid-19: Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ từ 5 - dưới 12 tuổi thấp

Baoquocte.vn. Chỉ còn 24 ngày nữa phải hoàn thành tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ từ 5 - dưới 12 tuổi, nhưng hiện tỷ lệ tiêm mũi 1 cả nước mới đạt ...
Covid-19 ngày 7/8: Thêm hơn 1.300 ca nhiễm mới; gần 8.600 bệnh nhân khỏi, không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 7/8: Thêm hơn 1.300 ca nhiễm mới; gần 8.600 bệnh nhân khỏi, không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 7/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.381 ca Covid-19 mới, giảm hơn 200 ca so với ngày trước đó.
Ngoại trưởng Mỹ bắt đầu công du châu Phi, đối trọng với tầm ảnh hưởng của Nga

Ngoại trưởng Mỹ bắt đầu công du châu Phi, đối trọng với tầm ảnh hưởng của Nga

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã đặt chân tới Nam Phi, bắt đầu chuyến công du 3 quốc gia châu Phi nhằm đối trọng với tầm ảnh hưởng của Nga ...
Suy thoái kinh tế thế giới nếu xảy ra, sẽ tác động tới Việt Nam ở mức vừa phải

Suy thoái kinh tế thế giới nếu xảy ra, sẽ tác động tới Việt Nam ở mức vừa phải

Baoquocte.vn. Theo TS Nguyễn Đức Kiên, suy thoái kinh tế thế giới nếu xảy ra sẽ tác động tới Việt Nam ở mức vừa phải.
Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường kết nối kinh doanh, không để uổng phí tiềm năng của nhau

Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường kết nối kinh doanh, không để uổng phí tiềm năng của nhau

Baoquocte.vn. Ngày 4/8, Đại sứ quán Việt Nam tại Morocco kiêm nhiệm phối hợp Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo trực tuyến Kết nối kinh doanh Việt Nam-Bờ Biển Ngà.
Giá tiêu hôm nay 7/8, thị trường ‘loạn giá’, không nên vay tiền trữ hàng, tiêu Việt giữ vị trí số 1 tại Hàn Quốc

Giá tiêu hôm nay 7/8, thị trường ‘loạn giá’, không nên vay tiền trữ hàng, tiêu Việt giữ vị trí số 1 tại Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 71.500 - 74.000 đ/kg.
Những KCN làm nên thành công trong thu hút đầu tư của Quảng Nam

Những KCN làm nên thành công trong thu hút đầu tư của Quảng Nam

Baoquocte.vn. Khu Công nghiệp (KCN) Bắc Chu Lai, KCN Tam Thăng, KCN Tam Thăng mở rộng do Công ty phát triển hạ tầng KCN Chu Lai làm chủ đầu tư đang nổi lên là hai trong ...
Quảng Nam – Xứng danh thủ phủ công nghiệp miền Trung

Quảng Nam – Xứng danh thủ phủ công nghiệp miền Trung

Baoquocte.vn. Sở hữu lợi thế lớn về vị trí và hạ tầng giao thông khi nằm trên các tuyến đường trọng điểm thuộc các tỉnh duyên hải miền Trung giúp Quảng Nam tạo 'đường băng' cho ...
Bức tranh 2 năm thực thi EVFTA: Hai mảng màu sáng – tối

Bức tranh 2 năm thực thi EVFTA: Hai mảng màu sáng – tối

Baoquocte.vn. Bên cạnh những 'trái ngọt' sau 2 năm Hiệp định EVFTA được thực thi, các chuyên gia kinh tế nhận định, vẫn còn rất nhiều những thách thức trước mắt…
Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhiều người vẫn luôn ưu tiên căn hộ sơ cấp bởi đây là sản phẩm mới hoàn toàn, chưa bị khấu hao qua thời gian sử dụng và có giá thành hợp lý.
Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Baoquocte.vn. Nguồn cung căn hộ ngày càng giảm, giá bán tăng đều, nợ xấu có nhiều biến động… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Baoquocte.vn. Thống kê mới cho thấy các nhà đầu tư lớn đang ồ ạt mua bất động sản để làm nhà nghỉ dưỡng tại Hà Lan.
Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Baoquocte.vn. Các 'ông lớn' địa ốc như Vinhomes, Sun Group, Bitexco nêu đề xuất về nhà ở xã hội, giá chung cư TPHCM tăng cao… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Tập đoàn Hưng Thịnh hợp tác chiến lược với Kone Việt Nam kiến tạo đô thị thông minh và bền vững

Tập đoàn Hưng Thịnh hợp tác chiến lược với Kone Việt Nam kiến tạo đô thị thông minh và bền vững

Baoquocte.vn. Ngày 30/7, tại MerryLand Quy Nhơn, Tập đoàn Hưng Thịnh đã ký kết hợp tác chiến lược với KONE Việt Nam-đây là tập đoàn dẫn đầu trong ngành thang máy, thang cuốn có trụ sở ...
Nguồn cung nhà ở thương mại tiếp tục giảm mạnh

Nguồn cung nhà ở thương mại tiếp tục giảm mạnh

Sáu tháng đầu năm 2022 cả nước hoàn thành 22 dự án nhà ở thương mại, chỉ bằng 47% so với quý IV/2021 và bằng 54% so với cùng kỳ.
Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng tháng 8/2022 ghi nhận, tiền gửi ở những kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, SCB là ngân hàng chiếm thứ hạng lãi suất cao nhất.
Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Baoquocte.vn. Theo nhóm nghiên cứu và quản lý danh mục đầu tư tại FSMOne.com, thị trường chứng khoán khu vực ASEAN sẽ tiếp tục có nhiều dấu hiệu lạc quan.
Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Baoquocte.vn. Bà Chavinda Hanratanakool, Giám đốc điều hành Công ty KTAM đã đưa ra khuyến nghị nên đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng VietinBank ở mức 0,25%, áp dụng cho gửi tiền trực tuyến và là mức cao nhất so với các ngân hàng.
Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Baoquocte.vn. Ngân hàng Nhà nước sẽ điều chỉnh chính sách tiền tệ ra sao trong vòng xoáy lạm phát?
Phiên bản di động