PHÂN TÍCH

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. TGVN. Chiến sự Armenia-Azerbaijan leo thang nhưng nỗ lực hòa giải, vãn hồi hòa bình chưa phát huy tác dụng. Điểm mặt những bên có thể làm trung gian hòa giải. Iran-nhân tố mới. Phân tích của báo Thế giới & Việt Nam.

Xung đột giữa Armenia-Azerbaijan tiếp tục leo thang mức độ quyết liệt cho thấy cả hai phía dường như đều hạ quyết tâm giao tranh quân sự với nhau đến cùng và coi lần này là lần chung kết với nhau về vùng lãnh thổ Nagorno-Karabakh. Nhưng thực tế ấy cũng còn cho thấy vai trò và hiệu ứng của việc bên ngoài trung gian hoà giải vẫn còn quá ít ỏi hoặc chưa phát huy được tác dụng.

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?
Nước nào sẽ đóng vài trò "lĩnh cứu hỏa" để giúp dập tắt ngọn lửa chiến sự giữa Armenia-Azerbaijan? (Nguồn: France 24)

Bên ngoài nào làm trung gian hòa giải?

Cho tới nay trên phương diện này, Tổ chức An ninh và Hợp tác ở châu Âu (OSCE) đã lập ra cơ chế bộ ba bao gồm Mỹ, Pháp và Nga để đảm trách vai trò trung gian hoà giải giữa Armenia-Azerbaijan với mục đích ngăn ngừa chiến tranh tái bùng phát và tìm kiếm giải pháp dứt điểm cuối cùng cho vấn đề Nagorno-Karabakh. Chỉ riêng việc thoả thuận ngừng bắn năm 1994 giữa Armenia-Azerbaijan từ đó đến nay không được hai bên thực thi đầy đủ và tuân thủ nghiêm chỉnh không thôi chứ chưa nói đến giao tranh quân sự xảy ra như hiện tại cũng đã đủ để cho thấy cơ chế bộ ba nói trên hữu danh vô thực.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan có mưu tính riêng nhưng không hẳn hoàn toàn vô lý khi thẳng thừng bác bỏ đề nghị hoà giải của bộ ba này. Ông Erdogan cho rằng suốt mấy thập kỷ qua bộ ba này không làm nên trò trống gì thì bây giờ cũng sẽ chỉ vô tích sự.

Tin liên quan
Cuộc chiến Armenia-Azerbaijan: Cờ ngoài bài trong Cuộc chiến Armenia-Azerbaijan: Cờ ngoài bài trong

Nhìn nhận một cách thực tế và khách quan, OSCE nói chung và bộ ba này hiện không thể dập tắt được hoả hoạn đang cháy dữ dội giữa Armenia-Azerbaijan. Cả hai đều chỉ có được ảnh hưởng từ "chính danh" chứ không có được cái uy từ thực lực. OSCE hiện vẫn tiếp tục đắm chìm trong rạn nứt nội bộ, vai trò và ảnh hưởng chính trị an ninh châu lục tiếp tục trượt dốc.

Mỹ hiện đâu còn tâm trạng và cả lợi ích thiết thực trước mắt nào để quan tâm tới chuyện Nagorno-Karabakh. Pháp xưa nay đâu có năng lực gì trên thực tế để giúp tháo gỡ nút thắt Nagorno-Karabakh giữa Armenia và Azerbaijan. Còn Nga thì lại quá biết rằng không thể giải quyết được vấn đề Nagorno-Karabakh theo hướng Azerbaijan bị mất vĩnh viễn hay thu phục lại được vùng Nagorno-Karabakh bằng biện pháp quân sự nên duy trì thực trạng như thời gian vừa qua mới có lợi nhất cho Nga.

Cả Mỹ, NATO hay EU cũng đều không có cách nào hơn ngoài việc lên tiếng yêu cầu hai bên chấm dứt chiến sự và cùng nhau tìm kiếm giải pháp chính trị hoà bình. Rồi đến Liên Hợp Quốc cũng vậy. Chỉ còn lại hai anh lính cứu hoả là Nga và Thổ Nhĩ Kỳ.

Ai có nhiều khả năng dập tắt đám cháy?

Câu hỏi được đặt ra ở đây là vậy thì ai sẽ cứu hoả được và làm cách nào để dập tắt đám cháy này.

Armenia-Azerbaijan sẽ chẳng đồng thời nghe theo đề nghị của các tổ chức hay thể chế như LHQ, EU, NATO hay OSCE.

Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn Azerbaijan và thù địch Armenia nên không thể đảm trách nổi vai trò trung gian hoà giải. Nhưng vì là quốc gia ở vùng láng giềng của hai nước này nên Thổ Nhĩ Kỳ có thể giúp các nỗ lực trung gian hoà giải thành công hoặc làm cho nó bị thất bại.

Nga có khả năng thực tế to lớn hơn cả nhưng một mình Nga cũng không thể thực hiện được thành công vai trò trung gian hoà giải bởi Thổ Nhĩ Kỳ cũng muốn có vai trò nên không để Nga thành công một mình. EU và NATO cũng vậy bởi nếu Nga trung gian hoà giải thành công thì vùng Nam Caucasus này sẽ tiếp tục là vùng ảnh hưởng sâu đậm của riêng Nga.

Trong bối cảnh tình hình như thế, việc Iran xuất hiện trong tư cách anh lính cứu hoả mới thật rất đáng được chú ý.

Tin liên quan
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai ván cờ, bốn bên chơi Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai ván cờ, bốn bên chơi

Iran có hơn 760 km biên giới chung với Azerbaijan và cũng có đoạn biên giới ngắn với Armenia, nguy cơ bị vạ lây bởi mối bất hoà giữa hai nước láng giềng này là rất thực tế. Iran không có căn cứ quân sự ở Armenia như Nga và cũng chẳng buôn bán vũ khí với Azerbaijan như Nga. Iran và Thổ Nhĩ Kỳ cùng theo đuổi tham vọng vươn lên thành cường quốc khu vực và lãnh đạo thế giới Hồi giáo nhưng không tranh giành ảnh hưởng ở vùng Nam Caucasus như giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Trung gian hoà giải giữa Armenia-Azerbaijan giúp Iran vừa tránh bị vạ lây vừa có cơ hội tăng cường uy tín quốc tế, như vậy chẳng phải Iran vừa không thể không làm, vừa rất nên làm hay sao?

Câu hỏi được đặt ra ở đây là vậy thì ai sẽ cứu hoả được và làm cách nào để dập tắt đám cháy này. Armenia-Azerbaijan sẽ chẳng đồng thời nghe theo đề nghị của các tổ chức hay thể chế như LHQ, EU, NATO hay OSCE. Một mình Nga hay Iran cũng sẽ không thể thuyết phục được hai bên đi vào đàm phán hoà bình với nhau. Nhưng nếu một bên như Nga hay Iran hoặc ai đó nhân danh LHQ được tất cả các đối tác bên ngoài khác ủng hộ và giao phó sứ mệnh trung gian hòa giải thì cục diện và triển vọng sẽ lại có thể hoàn toàn khác.

Giải pháp cho lần giao tranh quân sự này, nếu như không muốn gọi đấy là chiến tranh, giữa Armenia-Azerbaijan chắc rồi sẽ là một thoả thuận ngừng bắn mới đi cùng với sự hình thành một cơ chế mới với nhiệm vụ giám sát việc thực thi ngừng bắn và khởi động quá trình tìm kiếm quy chế pháp lý cuối cùng cho vùng Nagorno-Karabakh sao cho không còn phải lo lại bùng phát chiến sự giữa Armenia-Azerbaijan một lần nữa.

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Nagorno-Karabakh

Đọc thêm

Chuyến trải nghiệm thú vị và 'đau tim' ở hồ băng sâu nhất thế giới của nhóm du học sinh Việt

Chuyến trải nghiệm thú vị và 'đau tim' ở hồ băng sâu nhất thế giới của nhóm du học sinh Việt

Baoquocte.vn. Mùa Đông, hồ Baikal chìm trong băng dày trắng xóa, cảnh tượng rộng mênh mông không thấy bờ với nhiều động băng kỳ ảo khiến khách Việt ngỡ ngàng.
Vụ Thông tin Báo chí gặp mặt các thế hệ cán bộ nhân kỷ niệm 75 năm thành lập

Vụ Thông tin Báo chí gặp mặt các thế hệ cán bộ nhân kỷ niệm 75 năm thành lập

Baoquocte.vn. Ngày 14/4, Vụ Thông tin Báo chí, Bộ Ngoại giao đã tổ chức cuộc gặp gỡ thân mật các thế hệ nhân dịp kỷ niệm 75 năm thành lập (1946 ...
Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Baoquocte.vn. Cuốn sách mới của nữ văn sỹ J.K Rowling mang tên "The Christmas Pig" (Chú lợn Giáng sinh).
Nga-Mỹ điện đàm, Ukraine tập trận gần biên giới Crimea

Nga-Mỹ điện đàm, Ukraine tập trận gần biên giới Crimea

Baoquocte.vn. Ngày 14/4, quân đội Ukraine diễn tập tình huống chống xe tăng và bộ binh xâm nhập khu vực phòng thủ gần biên giới Crimea được sáp nhập vào Nga.
XSMT 15/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 15/4/2021 - SXMT 15/4 - xổ số hôm nay

XSMT 15/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 15/4/2021 - SXMT 15/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 15/4. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 15 tháng 4 năm 2021. XSMT thứ 5. SXMT 15/4. KQSXMT. xo so mien trung.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 5 ngày 15/4/2021: Sư Tử mệt mỏi trong tình yêu, Thiên Bình công việc khó khăn

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 5 ngày 15/4/2021: Sư Tử mệt mỏi trong tình yêu, Thiên Bình công việc khó khăn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 15/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMN 15/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 15/4/2021 - SXMN 15/4 - xổ số hôm nay

XSMN 15/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 15/4/2021 - SXMN 15/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 15/4. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 15 tháng 4 năm 2021. XSMN thứ 5. SXMN 15/4. KQSXMN. xo so mien nam.
XSAG 15/4 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 15/4/2021 - SXAG 15/4 - KQXSAG thứ 5

XSAG 15/4 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 15/4/2021 - SXAG 15/4 - KQXSAG thứ 5

Baoquocte.vn. XSAG 15/4. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay ngày 15 tháng 4 năm 2021. KQXSAG 15/4. Xo so An Giang. KQXSAG.
XSMB 15/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 15/4/2021 - SXMB 15/4 - xổ số hôm nay

XSMB 15/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 15/4/2021 - SXMB 15/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 15/4. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay ngày 15 tháng 4 năm 2021. XSMB thứ 5. SXMB 15/4. KQSXMB. xo so mien bac.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 14/4: Thêm 16 ca mắc mới ghi nhận tại 5 địa phương; Xử lý hình sự các trường hợp nhập cảnh trái phép

Covid-19 ở Việt Nam chiều 14/4: Thêm 16 ca mắc mới ghi nhận tại 5 địa phương; Xử lý hình sự các trường hợp nhập cảnh trái phép

Baoquocte.vn. Có 16 ca mắc Covid-19 là người nhập cảnh ghi nhận tại 5 địa phương gồm: Bà Rịa- Vũng Tàu; TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng và Quảng ...
Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Baoquocte.vn. Việc khôi phục lòng tin đối với liên minh Mỹ-Nhật sẽ được đưa lên hàng đầu trong chương trình nghị sự.
Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Baoquocte.vn. Liệu máy bay chiến đấu không người lái (UCAV) của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở thành 'cứu cánh' cho Ukraine nếu căng thẳng Nga-Ukraine leo thang.
Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Baoquocte.vn. Vụ tấn công hôm 6/4 nhằm vào tàu bán quân sự Iran ở ngoài khơi Vịnh Persia, đã làm gia tăng nguy cơ bùng phát một cuộc thủy chiến.
Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Baoquocte.vn. Mới đây, báo Mỹ The Washington Times đăng tải bài viết liên quan tới việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam.
Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Baoquocte.vn. Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam sẽ tiếp nối những thành công của nhiệm kỳ trước.
Giới học giả và truyền thông Nga đặt niềm tin vào ban lãnh đạo mới của Việt Nam

Giới học giả và truyền thông Nga đặt niềm tin vào ban lãnh đạo mới của Việt Nam

Baoquocte.vn. Giới chuyên gia, học giả và truyền thông Nga đã dành sự quan tâm lớn đến quá trình kiện toàn nhân sự ban lãnh đạo cấp cao của Việt Nam.
Phiên bản di động