Vì sao biến đổi khí hậu lại khiến thế giới bất ổn?

Duy Quang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Báo cáo mới nhất của các cơ quan tình báo Mỹ nhận định, biến đổi khí hậu sẽ trở thành tác nhân khiến căng thẳng quốc tế ngày một leo thang.

Ngày 21/10, chính quyền Biden đã công bố một số báo cáo về tình hình biến đổi khí hậu và ảnh hưởng của quá trình này tới an ninh quốc gia Mỹ. Các báo cáo này đã cảnh báo biến đổi khí hậu có thể gây ra các mối đe dọa trên diện rộng tới sự ổn định trên toàn thế giới.

Châu Phi là một trong những 'điểm nóng' của biến đổi khí hậu. (Nguồn: Getty)
Châu Phi là một trong những 'điểm nóng' của biến đổi khí hậu. (Nguồn: Getty)

Theo New York Times, bộ tài liệu dài 27 trang trên do toàn bộ 18 cơ quan tình báo Mỹ, gồm Bộ An ninh Nội địa, Bộ Quốc phòng, Hội đồng An ninh Quốc gia và Giám đốc Tình báo quốc gia... soạn thảo và ban hành bởi Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI), vốn chịu trách nhiệm quản lý các cơ quan tình báo của Mỹ.

Đây cũng là lần đầu tiên các cơ quan này hợp tác để đưa ra quan điểm chung về những tác động của biến đổi khí hậu đối với an ninh quốc gia từ nay cho tới năm 2040.

Cụ thể, báo cáo vẽ nên một bức tranh về tương lai thế giới thiếu sự hợp tác, dẫn đến sự cạnh tranh và bất ổn leo thang. Nhiều quốc gia sẽ tìm cách để bảo vệ nền kinh tế của họ và tìm kiếm lợi thế trong việc phát triển công nghệ mới.

Một số quốc gia cũng có thể sẽ ngần ngại hành động quyết liệt do lo sợ thiệt thòi về kinh tế. Báo cáo chỉ ra thế giới hiện có hơn 20 quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, chiếm hơn 50% tổng doanh thu xuất khẩu.

Cũng theo báo cáo, thế giới sẽ sớm cảm nhận được tác động của biến đổi khí hậu. Dưới đây là một số điểm đáng chú ý của báo cáo tình báo này.

Ảnh hưởng tới các nước nghèo

Cộng đồng tình báo Mỹ xác định có 11 quốc gia và 2 khu vực sẽ bị chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu, khiến các nước này đối mặt với tình trạng báo động về an ninh năng lượng, thực phẩm, nước và y tế. Đây là các quốc gia có xu hướng nghèo và khả năng thích ứng kém, làm tăng nguy cơ bất ổn và xung đột nội bộ. Các đợt nắng nóng và hạn hán có thể gây áp lực lên các dịch vụ như cung cấp điện.

Các quốc gia đó bao gồm: Afghanistan, Myanmar, Ấn Độ, Pakistan, Triều Tiên, Guatemala, Haiti, Honduras, Nicaragua, Colombia và Iraq. Ngoài ra, Trung Phi và các quốc gia nhỏ ở Thái Bình Dương cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Do ảnh hưởng của biến đối khí hậu, tình hình bất ổn tại các quốc gia này sẽ dễ bùng phát, đặc biệt sẽ tạo ra các dòng người tị nạn mới. Điều này sẽ dễ tạo ra các cuộc khủng hoảng nhân đạo mới và có thể sẽ tiếp tục gây nên áp lực nặng nề cho vùng biên giới phía Nam của nước Mỹ.

Điểm nóng mới

Biến đổi khí hậu sẽ khiến Trái đất nóng lên và làm tan băng, và con người có thể dễ dàng tiếp cận Bắc Cực hơn. Điều đó có thể giúp mở ra các tuyến vận chuyển mới và đem đến nguồn cung thủy sản lớn hơn. Thế nhưng, trong bối cảnh một số quốc gia có kế hoạch tiếp cận Bắc Cực sử dụng các biện pháp quân sự, những tính toán sai lầm hoàn toàn có thể xảy ra.

Việc mực nước biển dâng lên cũng sẽ khiến một số quốc gia rơi vào tình trạng khủng hoảng nước, đặc biệt là ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi hay các nước như Pakistan và Ấn Độ.

Mô phỏng cách dùng bụi khí hạn chế ánh sáng mặt trời. (Nguồn: NASA)
Mô phỏng cách dùng bụi khí hạn chế ánh sáng mặt trời. (Nguồn: NASA)

Công nghệ của tương lai

Để đối phó và giảm tác động của biến đổi khí hậu, một số quốc gia sẽ phải áp dụng những công nghệ mới chưa từng xuất hiện. Một trong số đó là Geo-engineering, thuật ngữ còn khá mới, để chỉ những ý tưởng làm mát Trái đất bằng các kỹ thuật tác động trực tiếp lên địa cầu nhằm đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu.

Về cơ bản, đây là việc sử dụng công nghệ của tương lai. Các nhà khoa học Scotland từng đưa ra ý tưởng dùng mây bụi xung quanh tiểu hành tinh giảm ánh sáng mặt trời xuống Trái đất. Các tiểu hành tinh được đưa đến độ cao cân bằng giữa trọng lực Trái đất và lực hấp dẫn của mặt trời, tránh trường hợp chúng rơi xuống Trái đất hay trôi dạt về phía mặt trời.

Một số thì cho rằng có thể tác động vào núi lửa nhân tạo để tạo ra những vụ phun trào, đưa một lượng sulfur (lưu huỳnh, thành phần có trong tro núi lửa) vào bầu khí quyển và cố định ở vị trí thích hợp. Các phân tử sulfur phản xạ ánh sáng và nhiệt từ Mặt trời trở lại không gian và có thể tạo ra một bóng mát lớn cho Trái đất.

Nhưng nếu một quốc gia hành động đơn độc mà không nghĩ đến ảnh hưởng tiêu cực cho các quốc gia khác, đó chỉ đơn giản là chuyển vấn đề của khu vực này sang khu vực khác. Đồng thời, những biện pháp này vẫn chưa được nghiên cứu kỹ, đem lại rất nhiều rủi ro tiềm tàng.

Các nhà nghiên cứu ở một số quốc gia, bao gồm Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Anh và Mỹ, cũng như một số thành viên EU, đang xem xét việc ứng dụng kỹ thuật này vào thực tế. Các nhà khoa học cho rằng thúc đẩy nghiên cứu phương pháp Geo-engineering rất quan trọng vì nhiều kế hoạch sẽ có giá trị bền vững lâu dài, nhưng đồng thời cũng cho biết Geo-engineering có thể là phương pháp cuối cùng khi bắt buộc phải dùng đến.

Cần phải thúc đẩy hợp tác

Báo cáo cho biết có một số cách có thể tránh được tương lai ảm đạm này, nhưng nó đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ của tất cả các quốc gia trên thế giới.

“Với hơn 85% phát thải toàn cầu xảy ra bên ngoài biên giới Mỹ, chỉ riêng chúng tôi không thể giải quyết thách thức này. Chúng tôi cần cả thế giới tăng tốc hành động. Đó hoàn toàn là một vấn đề an ninh quốc gia”, một quan chức Mỹ nói với báo giới.

Việc chính quyền Biden công bố báo cáo cũng cho thấy, vấn đề khí hậu hiện đã trở thành một phần quan trọng trong việc hoạch định các chính sách an ninh.

Erin Sikorsky, Giám đốc Trung tâm Khí hậu và An ninh cho biết, các chính phủ ngày càng nhận ra rằng quá trình biến đổi khí hậu đang có những tác động mạnh mẽ ra sao đến tình hình an ninh của một quốc gia.

Ở cấp độ thực tiễn, các cơ quan an ninh quốc gia Mỹ sẽ tích hợp ảnh hưởng của biến đổi khí hậu vào các kế hoạch của họ. Ví dụ, Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ coi vấn đề biến đổi khí hậu, "ở mọi mức độ, là cần thiết để huấn luyện, chiến đấu và chiến thắng trong một môi trường ngày càng phức tạp".

Báo cáo của các cơ quan tình báo Mỹ đã vẽ nên một bức tranh miêu tả những vấn đề mà thế giới sẽ gặp phải trong tương lai. Nhưng câu hỏi thực sự là các nhà hoạch định chính sách sẽ làm gì trước lời cảnh báo này?

Sẽ có một Bộ tứ mới phiên bản Trung Đông?

Sẽ có một Bộ tứ mới phiên bản Trung Đông?

Ngoại trưởng các nước Ấn Độ, Mỹ, Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã tổ chức họp trực tuyến về việc ...

Nhật Bản ứng dụng công nghệ để giải quyết vấn đề thiên tai

Nhật Bản ứng dụng công nghệ để giải quyết vấn đề thiên tai

Các công ty ở Nhật Bản tìm kiếm cơ hội kinh doanh trong việc cung cấp các giải pháp xử lý thảm họa như giảm ...

(theo BBC)

Đọc thêm

Chỉ một tháng nữa sẽ hết năm, Nga gửi gắm hy vọng với Mỹ, liệu có thành?

Chỉ một tháng nữa sẽ hết năm, Nga gửi gắm hy vọng với Mỹ, liệu có thành?

Baoquocte.vn. Điện Kremlin bày tỏ hy vọng, Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ Biden sẽ gặp nhau trước cuối năm nay, có thể thông qua hình thức trực tuyến.
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh: Man City đua ký Dani Olmo; Ralf Rangnick cải tổ đội hình; MU tìm HLV lâu dài

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh: Man City đua ký Dani Olmo; Ralf Rangnick cải tổ đội hình; MU tìm HLV lâu dài

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên báo Thế giới và Việt Nam.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cố... bảo vệ Dòng chảy phương Bắc 2?

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cố... bảo vệ Dòng chảy phương Bắc 2?

Baoquocte.vn. Theo The Hill, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden phản đối sáng kiến của Quốc hội về các biện pháp trừng phạt mới với Dòng chảy phương Bắc 2.
Phố trong làng: Đức Hiếu kể vợ chỉ ghen cho vui

Phố trong làng: Đức Hiếu kể vợ chỉ ghen cho vui

Baoquocte.vn. Diễn viên Đức Hiếu bị bà xã - MC Thùy Linh - ghen tuông vì một cảnh hôn trong phim 'Phố trong làng'.
Biến thể Omicron: Nam Phi rất không hài lòng với phản ứng quốc tế; Mỹ muốn chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất

Biến thể Omicron: Nam Phi rất không hài lòng với phản ứng quốc tế; Mỹ muốn chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất

Baoquocte.vn. Nam Phi rất không hài lòng với lệnh cấm đi lại mà nhiều quốc gia áp đặt đối với các nước khu vực Nam Phi sau khi biến thể Omicron ...
Covid-19 sáng 29/11: Bộ Y tế lên phương án chống lại biến chủng Omicron, Hà Nội, Hải Phòng, Huế 'nóng' lên vì nhiều ca mắc mới

Covid-19 sáng 29/11: Bộ Y tế lên phương án chống lại biến chủng Omicron, Hà Nội, Hải Phòng, Huế 'nóng' lên vì nhiều ca mắc mới

Baoquocte.vn. Biến chủng Omicron được cho là có thể lây lan nhanh hơn 500% biến chủng Delta. Một số địa phương có số ca mắc Covid-19 tăng mạnh.
Vietlott 29/11, xổ số điện toán Vietlott Max 3D hôm nay 29/11/2021. xổ số Max 3D

Vietlott 29/11, xổ số điện toán Vietlott Max 3D hôm nay 29/11/2021. xổ số Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 29/11. Vietlott Max 3D 29/11. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 29/11/2021 từ trường quay. Vietlott 3D hôm nay.
Giá tiêu hôm nay 29/11, nối dài đà tăng, thấp nhất 82.000đ/kg, thị trường đã dứt đà giảm?

Giá tiêu hôm nay 29/11, nối dài đà tăng, thấp nhất 82.000đ/kg, thị trường đã dứt đà giảm?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tiếp tục tăng ở một số địa phương, giao dịch từ 82.000 - 85.000 đ/kg.
Giá cà phê hôm nay 29/11, Giá cà phê tiếp diễn xu hướng tăng, thị trường sẽ đạt đỉnh vào cuối năm?

Giá cà phê hôm nay 29/11, Giá cà phê tiếp diễn xu hướng tăng, thị trường sẽ đạt đỉnh vào cuối năm?

Baoquocte.vn. Giá cà phê trên cả hai sàn phái sinh London và New York dù đều có phiên tăng, giảm trong tuần qua, nhưng xu hướng chung đều đang đi lên.
Giá vàng hôm nay 29/11, Giá vàng phản ứng quá đà, Omicron kích động cơn hoảng loạn, đầu tư vàng còn an toàn?

Giá vàng hôm nay 29/11, Giá vàng phản ứng quá đà, Omicron kích động cơn hoảng loạn, đầu tư vàng còn an toàn?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 29/11, khởi động tuần mới với những diễn biến khác lạ, vậy vàng còn đáng để đầu tư trong lúc này?
Chỉ một tháng nữa sẽ hết năm, Nga gửi gắm hy vọng với Mỹ, liệu có thành?

Chỉ một tháng nữa sẽ hết năm, Nga gửi gắm hy vọng với Mỹ, liệu có thành?

Baoquocte.vn. Điện Kremlin bày tỏ hy vọng, Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ Biden sẽ gặp nhau trước cuối năm nay, có thể thông qua hình thức trực tuyến.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cố... bảo vệ Dòng chảy phương Bắc 2?

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cố... bảo vệ Dòng chảy phương Bắc 2?

Baoquocte.vn. Theo The Hill, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden phản đối sáng kiến của Quốc hội về các biện pháp trừng phạt mới với Dòng chảy phương Bắc 2.
Biến thể Omicron: Nam Phi rất không hài lòng với phản ứng quốc tế; Mỹ muốn chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất

Biến thể Omicron: Nam Phi rất không hài lòng với phản ứng quốc tế; Mỹ muốn chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất

Baoquocte.vn. Nam Phi rất không hài lòng với lệnh cấm đi lại mà nhiều quốc gia áp đặt đối với các nước khu vực Nam Phi sau khi biến thể Omicron xuất hiện.
Lo ngại về Omicron, Nam Phi vẫn chưa vội thắt chặt các quy định phòng dịch

Lo ngại về Omicron, Nam Phi vẫn chưa vội thắt chặt các quy định phòng dịch

Baoquocte.vn. Dù rất lo ngại về biến thể Omicron nhưng Nam Phi vẫn chưa đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc thắt chặt hơn các quy định về phòng, chống dịch.
Bộ trưởng Y tế Czech mắc Covid-19

Bộ trưởng Y tế Czech mắc Covid-19

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Bộ trưởng Y tế Czech Adam Vojtech thông báo ông đã mắc Covid-19.
Ai sẽ là người kế nhiệm Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long?

Ai sẽ là người kế nhiệm Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long cho biết quá trình lựa chọn ứng cử viên là những bộ trưởng trẻ trong nội các để thay thế ông 'có thể cần thêm thời gian'.
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Mỹ-Trung trực tuyến đã góp phần nhen nhóm lại quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, củng cố nền tảng để cải thiện quan hệ trong tương lai.
PGS. TS. Hoàng Anh Tuấn: Thượng đỉnh trực tuyến Mỹ-Trung khó giải quyết mâu thuẫn đã tích tụ từ lâu

PGS. TS. Hoàng Anh Tuấn: Thượng đỉnh trực tuyến Mỹ-Trung khó giải quyết mâu thuẫn đã tích tụ từ lâu

Baoquocte.vn. Mỹ-Trung Quốc tổ chức các cuộc tiếp xúc cấp cao cho thấy nhu cầu thu hẹp các cách biệt, không để sự cạnh tranh, đối đầu vượt tầm kiểm soát.
Tình hình Syria: Chấp nhận thực tế

Tình hình Syria: Chấp nhận thực tế

Baoquocte.vn. Những diễn biến gần đây tại Syria cho thấy những dấu hiệu về chiều hướng khôi phục quan hệ ngoại giao giữa Syria và thế giới Arab. báo TG&VN bình luận.
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Phiên bản di động