Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Quang Đào
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Căng thẳng tại khu vực biên giới Ba Lan và Belarus đang leo thang trầm trọng khi hàng nghìn người bị mắc kẹt tại khu vực này, cũng như bị “nghẽn” ở trung tâm của một cuộc tranh chấp địa chính trị căng thẳng.
Quân đội và cảnh sát Ba Lan theo dõi người di cư tại biên giới Ba Lan - Belarus. (Nguồn: Reuters)
Quân đội và cảnh sát Ba Lan theo dõi người di cư tại biên giới Ba Lan - Belarus. (Nguồn: Reuters)

Từ ngày 1/8 đến nay, lực lượng biên phòng Ba Lan đã ghi nhận hơn 30.000 trường hợp người di cư tìm cách vượt biên trái phép vào nước này. Hàng nghìn người di cư dùng dao cắt dây thép gai bảo vệ, tấn công cảnh sát, leo qua rào chắn để tìm cách đi vào Ba Lan từ cửa khẩu biên giới Kuznica, bên phần lãnh thổ của Belarus. Sau đó, họ tìm cách tiến sâu hơn vào châu Âu.

Căng thẳng chưa từng có

Tình trạng khủng hoảng di cư tại biên giới Ba Lan - Belarus bắt đầu căng thẳng kể từ đầu tháng 11 khi Ba Lan ghi nhận hơn 4.500 lượt người nỗ lực vượt biên. Thậm chí, có một số trường hợp, người di cư tạo thành các nhóm hơn 100 người để cố gắng phá hàng rào.

Theo CNN, cửa khẩu Kuznica bị đóng từ ngày 9/11, khiến dòng người di cư bị ứ đọng và tạo thành các khu trại tị nạn tại khu vực biên giới giữa Ba Lan - Belarus. Trong khi đó, các nhà chức trách Ba Lan đã bắt giữ một số người, đồng thời chỉ cho phép một số ít người được quyền xin tị nạn ở Ba Lan. Những người khác ngay lập tức được gửi trở lại Belarus.

Những người vượt biên từ Belarus sang Ba Lan được cho là đang tìm cách thoát khỏi tình trạng bất ổn tại quê nhà. Nhiều người trong số họ đến từ các quốc gia đang trải qua bất ổn về chính trị và tôn giáo như Afganishtan, Iraq, Syria…

Các tổ chức nhân đạo cho biết, những người di cư phải đối mặt với điều kiện sống khắc nghiệt khi cố gắng vượt biên từ Belarus trong thời tiết lạnh giá, thiếu lương thực và chăm sóc y tế. Theo các nguồn tin của Ba Lan, có khoảng 4.000 người di cư hiện đang mắc kẹt tại khu vực này, trong khi đó phía Belarus ước tính có khoảng 2.000 người.

Cho đến nay, tình trạng điều kiện sống thiếu thốn đã khiến ít nhất 10 người di cư thiệt mạng, trong đó có bảy người ở phía biên giới Ba Lan. Theo các báo cáo, lực lượng biên phòng Ba Lan không cho phép người dân vượt biên từ Belarus vào Ba Lan. Nhưng khi dòng nguời này cố gắng quay trở lại Belarus, họ cũng không được lực lượng biên phòng Belarus cho phép nhập cảnh.

Hoảng sợ trong cái giá lạnh tê tái, hàng trăm người di cư tụ tập quanh các đống lửa trại ở biên giới giữa hai nước khi Ba Lan nỗ lực gia cố các hàng rào dây thép gai và tăng cường triển khai lính biên phòng ngăn họ vào Liên minh châu Âu.

Nhà chức trách Ba Lan cũng chuẩn bị ứng phó với nguy cơ xảy ra các cuộc đụng độ sau khi một số người di cư sử dụng gỗ, thuổng và các công cụ khác để cố gắng vượt qua các hàng rào.

Nhận định làn sóng người di cư trái phép tràn vào Ba Lan ở mức chưa từng có và đe dọa an ninh toàn EU, chính phủ nước này ban bố tình trạng khẩn cấp và điều động khoảng 12.000 nhân viên cảnh sát và quân đội tới hỗ trợ lực lượng biên phòng. Ba Lan đang có kế hoạch chi khoảng 410 triệu USD để xây dựng tường biên giới nhằm ngăn chặn dòng người di cư.

Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới các nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.

Nguyên nhân sâu xa

Hãng tin AP nhận định, nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng di cư mới ở khu vực biên giới Ba Lan - Belarus xuất phát từ chính phía Minsk. Cụ thể, sau khi Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko chiến thắng tại cuộc bầu cử hồi tháng 8/2020 và nắm quyền trong nhiệm kỳ thứ sáu liên tiếp, quốc gia này rơi vào một khủng hoảng từ trong lẫn ngoài.

Trong bối cảnh phe đối lập liên tục bác bỏ kết quả và cáo buộc cuộc bầu cử bị gian lận, phương Tây gây sức ép kêu gọi tổ chức lại bầu cử, các nhà chức trách Belarus phải mất nhiều công sức để đối chọi với những cuộc biểu tình quy mô lớn, kéo dài hàng tháng trời. Trước tình hình đó, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ phản ứng bằng cách áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với chính phủ của Lukashenko.

Chưa dừng lại ở đó, tháng Năm vừa qua, chuyến bay FR4978 của hãng hàng không Ryanair, khởi hành từ Athens (Hy Lạp) tới thủ đô Vilnius (Lithuania), khi bay đến không phận Belarus, cách biên giới Lithuania 10km đã buộc phải chuyển hướng hạ cánh tại thủ đô Minsk của Belarus.

Khi máy bay hạ cánh, các nhân viên an ninh Belarus đã bắt giữ nhà báo Raman Pratasevich, người điều hành Nexta Live - kênh thông tin dựa trên ứng dụng nhắn tin Telegram từng giúp tổ chức các cuộc biểu tình lớn chống lại Tổng thống Lukashenko.

EU kịch liệt phản đối động thái này, đồng thời áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới đối với các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế Belarus, gồm phân bón, thuốc lá, dầu mỏ, hóa dầu và lĩnh vực tài chính.

Trong khi đó, Tổng thống Lukashenko đáp trả bằng cách tuyên bố đình chỉ thỏa thuận ngăn chặn dòng người di cư bất hợp pháp với EU, với lý do các lệnh trừng phạt đã tước đi của Minsk các khoản tiền cần thiết để làm việc này.

Ngày 15/11, EU áp đặt biện pháp trừng phạt mới đối với một số quan chức cấp cao Belarus, hãng hàng không và công ty du lịch được cho là đã giúp đưa người di cư tới Minsk.

Đại diện cấp cao EU về đối ngoại và an ninh Josep Borrell khẳng định: “Quyết định hôm nay phản ánh quyết tâm của EU chống lại việc sử dụng người di cư vào mục đích chính trị. Chúng tôi đang đẩy lùi hành vi bất hợp pháp này.”

Tranh cãi và trả đũa

Chính vì vậy, hàng loạt quốc gia và tổ chức phương Tây như EU, Mỹ, NATO đều cho rằng, Belarus đang sử dụng người di cư để tạo ra sức ép chính trị, nhằm trả đũa lệnh trừng phạt của EU.

Trong khi đó, Thủ tướng Ba Lan, Latvia và Lithuania cùng cáo buộc Tổng thống Belarus là người gây ra khủng hoảng di cư khiến Ba Lan phải thông qua một dự luật vào tháng 10 về xây tường biên giới với Belarus trị giá khoảng 410 triệu USD nhằm củng cố hàng rào dây thép gai vốn không thể cản số người tị nạn “khổng lồ”.

Khủng hoảng di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus
Châu Âu thực sự đang trải qua một mùa Đông khắc nghiệt. (Nguồn: Anadolu)

Ngược lại, Tổng thống Belarus nhiều lần bác bỏ những cáo buộc của EU và cho rằng, EU là bên gây ra khủng hoảng di cư, thậm chí còn đối xử tồi tệ với người tị nạn.

Minsk cũng cho rằng, Warsaw đang cố tình làm leo thang căng thẳng bởi người nước ngoài gần biên giới với Ba Lan muốn vào xin cơ chế tị nạn ở EU, gồm cả phụ nữ, trẻ em và đều không đe dọa tới an ninh của nước này nói riêng và của EU nói chung.

Cuộc khủng hoảng này cũng khiến cho quan hệ vốn đã không mấy tốt đẹp giữa Belarus và Ba Lan ngày càng xấu đi. Các quan chức tại Warsaw từng cảnh báo rằng, Belarus có thể “kích động một cuộc xung đột vũ trang” ở biên giới để gây thêm sức ép đối với Ba Lan.

Cuối tháng 10, Ba Lan cáo buộc lực lượng bảo vệ biên giới của Belarus xâm phạm và tiến sâu hàng trăm mét vào lãnh thổ Ba Lan trong đêm. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Belarus cáo buộc Ba Lan tung thông tin sai sự thật để làm tổn hại Minsk.

Ngày 15/11, Hãng thông tấn Belta dẫn lời ông Lukashenko nói rằng, Minsk đang cố gắng thuyết phục những người di cư sống trong các trại tạm ở gần biên giới phía Tây của họ với Ba Lan trở về nhà. Nhưng không ai muốn quay trở lại.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Belarus và các nước EU vẫn chưa thể cải thiện, tình trạng của cuộc khủng hoảng di cư này cũng khó có thể có những biến chuyển tích cực.

Nếu như các bên không tìm được cách giải quyết vấn đề trước khi mùa Đông tới thì tình trạng của những người di cư đang mắc kẹt tại khu vực biên giới Belarus - Ba Lan sẽ rất tồi tệ. Nhiều người lo ngại về nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.

Từ lâu, vấn đề người di cư đã trở thành vật cản gây chia rẽ và bất đồng giữa các nước thành viên EU và “lục địa già” đã không ít lần phải trải qua những cuộc khủng hoảng tị nạn thậm chí còn trầm trọng hơn những gì đang diễn ra ở Ba Lan.

Cộng với khủng hoảng do đại dịch Covid-19 và tình trạng thiếu thốn năng lượng gây ra, châu Âu thực sự đang trải qua một mùa Đông khắc nghiệt.

Khủng hoảng người di cư châu Âu: Belarus đi bước giảm nhiệt, Đức tuyên bố cứng 'không... và không!'

Khủng hoảng người di cư châu Âu: Belarus đi bước giảm nhiệt, Đức tuyên bố cứng 'không... và không!'

Ngày 18/11, Belarus thông báo đã đề xuất kế hoạch nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng người di cư ở khu vực biên giới giữa ...

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Baoquocte.vn. Ngày 1/7/2022, tại Học viện Ngoại giao, Viện Biển Đông đã kỷ niệm 10 năm ngày thành lập và đón nhận bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao.
Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha, ngày 25/6, cảnh sát đảo Mallorca thông báo đã bắt giữ 2 công dân Việt Nam. Hiện 2 công dân ...
Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Baoquocte.vn. Đánh giá về tham gia của Việt Nam tại Khóa họp 50 của HĐNQ LHQ, các nước, các tổ chức quốc tế ghi nhận thông điệp, thành tựu, cam kết ...
Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7

Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7 tại Bagan, Myanmar.
Việt Nam tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của ‘Hiến pháp đại dương’ UNCLOS

Việt Nam tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của ‘Hiến pháp đại dương’ UNCLOS

Baoquocte.vn. Theo PGS, TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Quyền Viện trưởng Viện Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của UNCLOS.
Nhận định trước trận giao hữu đội tuyển nữ Việt Nam vs nữ Pháp: Không chỉ là đá giao lưu...

Nhận định trước trận giao hữu đội tuyển nữ Việt Nam vs nữ Pháp: Không chỉ là đá giao lưu...

Baoquocte.vn. Trận đấu giao hữu giữa tuyển nữ Việt Nam với Pháp sẽ diễn ra vào rạng sáng mai (2h10 ngày 2/7) trên sân vận động Stade de la Source ...
Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga nói gì về sức ép của phương Tây? Ukraine đạt được thỏa thuận mới với EU; Myanmar xin lỗi Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi bật ...
XSMN 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. XSMN hôm nay

XSMN 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. XSMN hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 2/7. kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. XSMN thứ 7. SXMN 2/7. xổ số hôm ...
XSMB 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 2/7. trực tiếp kết quả xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. kết quả xổ số miền Bắc 2/7/2022. xổ số hôm nay 2/7. XSMB thứ 7. SXMB ...
XSMT 2/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. SXMT 2/7

XSMT 2/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. SXMT 2/7

Baoquocte.vn. XSMT 2/7. xổ số hôm nay 2/7. trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 2/7/2022. xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. xổ số miền Trung thứ 7. ...
Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga nói gì về sức ép của phương Tây? Ukraine đạt được thỏa thuận mới với EU; Myanmar xin lỗi Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Mỹ-Nhật Bản tập trận chung ở Biển Hoa Đông

Mỹ-Nhật Bản tập trận chung ở Biển Hoa Đông

Baoquocte.vn. Mới đây, Lực lượng Phòng không của Nhật Bản đã tiến hành tập trận chung với Mỹ trên vùng trời Biển Hoa Đông và Biển Nhật Bản.
Tổng thống Indonesia thăm chính thức UAE, hai bên ký thỏa thuận hợp tác quốc phòng

Tổng thống Indonesia thăm chính thức UAE, hai bên ký thỏa thuận hợp tác quốc phòng

Baoquocte.vn. Tổng thống Indonesia cùng đệ nhất phu nhân Iriana đã đến thủ đô Abu Dhabi của UAE, bắt đầu chuyến thăm chính thức nước này.
Lãnh đạo châu Âu nói gì về triển vọng bước vào EU của Ukraine?

Lãnh đạo châu Âu nói gì về triển vọng bước vào EU của Ukraine?

Baoquocte.vn. Ukraine nay đã có một 'triển vọng rõ ràng về châu Âu' sau quyết định của EU trao quy chế ứng cử viên thành viên của khối cho Kiev.
Bulgaria 'chơi quân bài' trục xuất với Nga, Moscow gửi tối hậu thư dọa phản đòn, Sofia đọc 'thần chú' đối thoại

Bulgaria 'chơi quân bài' trục xuất với Nga, Moscow gửi tối hậu thư dọa phản đòn, Sofia đọc 'thần chú' đối thoại

Baoquocte.vn. Thủ tướng sắp mãn nhiệm của Bulgaria kêu gọi Moscow rút lại tối hậu thư ngoại giao sau khi Sofia trục xuất 70 nhân viên ngoại giao Nga.
Ấn Độ sẽ không thể thành cường quốc nếu thiếu hệ thống hàng hải cực kỳ hùng mạnh

Ấn Độ sẽ không thể thành cường quốc nếu thiếu hệ thống hàng hải cực kỳ hùng mạnh

Baoquocte.vn. Cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ cho rằng, nước này cần bảo vệ lợi ích của mình vì khu vực Ấn Độ Dương có nguy cơ xảy ra xung đột lợi ích.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Tổng thống Indonesia tới Nga và Ukraine đã cho thấy một Chủ tịch G20 đầy trách nhiệm với sứ mệnh gửi gắm thông điệp hòa bình.
Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh vừa qua đã chứng minh sức mạnh của NATO và quyết tâm của phương Tây trước Nga trong cuộc xung đột leo thang tại Ukraine.
Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, nhiều chính sách mới của Australia đi vào hiệu lực như tăng lương tối thiểu, thay đổi lương hưu, giảm thuế, tăng tiền điện,...
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Baoquocte.vn. Phong tỏa hoạt động vận tải hàng hóa tới tỉnh Kaliningrad của Nga, Lithuania đang đối mặt với nhiều hậu quả khó lường.
Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Baoquocte.vn. Trường hợp NATO triển khai máy bay không người lái tại Ukraine được dự báo sẽ đẩy xung đột Nga-Ukraine lên mức đỉnh điểm.
Phiên bản di động