Từng sát cánh đẩy lùi dịch SARS, vì sao vắng bóng hợp tác Mỹ-Trung Quốc trong đại dịch Covid-19?

Trinh Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bài phân tích trên tờ East Asia Forum gần đây, Tiến sỹ nghiên cứu quốc tế Xirui Li, Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) đã khái quát hợp tác Mỹ-Trung Quốc về y tế và chỉ rõ nguyên nhân vì sao 2 nước lại không bắt tay nhau trong nỗ lực đẩy lùi dịch Covid-19.
Từng “sát cánh” đẩy lùi dịch SARS, vì sao vắng bóng hợp tác Mỹ-Trung Quốc trước đại dịch Covid-19?
Mỹ-Trung Quốc chú trọng hợp tác y tế ngay sau khi bình thường hóa quan hệ vào năm 1979. (Nguồn: East Asia Forum)

Bắt nhịp hợp tác

Hợp tác Mỹ-Trung Quốc đã từng có ý nghĩa quan trọng trong cuộc chiến chống lại Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) vào năm 2003.

Tuy nhiên, khi đại dịch Covid-19 bùng phát vào đầu năm 2020, trầm trọng và nguy hiểm hơn cả dịch SARS năm 2003, hợp tác giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới này lại vô cùng mờ nhạt.

Phải chăng, căng thẳng Mỹ-Trung Quốc cùng tinh thần thiếu hợp tác của cả hai phía đã làm cho đại dịch Covid-19 trở nên tồi tệ hơn?

Hợp tác Mỹ-Trung Quốc về y tế công cộng bắt đầu kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ vào năm 1979. Hiệp định Hợp tác Khoa học và Công nghệ năm 1979 đã là tiền đề cho Nghị định thư về Hợp tác trong Khoa học và Công nghệ Y học, Y tế công cộng giữa hai nước. Đây cũng là cơ sở để Washington và Bắc Kinh duy trì hợp tác xung quanh các vấn đề y tế.

Hợp tác y tế giữa hai bên ngày càng trở nên sâu sắc hơn dưới sự điều phối của ông Jeff Koplan, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ từ năm 1998-2002. Giai đoạn này, Mỹ giúp Trung Quốc xây dựng cơ sở hạ tầng y tế công cộng tương đối hiệu quả.

Tin liên quan
Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc

Sự bùng phát của dịch SARS vào năm 2003 đã làm lộ những điểm yếu trong quản lý hệ thống y tế công cộng khẩn cấp của Trung Quốc và nhu cầu cấp thiết phải cải thiện. CDC Mỹ đã thực hiện những hỗ trợ thiết thực để hệ thống y tế công cộng của Trung Quốc trở nên tốt hơn.

CDC Mỹ cũng làm việc với Trung tâm Cúm Quốc gia Trung Quốc để nâng cao năng lực giám sát dịch SARS. Với sự hỗ trợ của CDC Mỹ, nhân viên y tế công cộng Trung Quốc đã được đào tạo về virus học và dịch tễ học.

Trong thời gian bùng phát dịch SARS, Trung Quốc nhận ra rằng họ hoàn toàn bị động trước tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng. Chính phủ bắt tay thực hiện các biện pháp để khắc phục nhiều điểm yếu trong công tác phòng, chống dịch bệnh thông qua việc bổ sung kinh phí cho y tế cộng đồng và xây dựng một mạng lưới kiểm soát, phòng ngừa dịch bệnh đa tầng.

Chính quyền trung ương cũng sắp xếp lại cơ cấu CDC Trung Quốc, trở thành một hệ thống bài bản để tăng cường điều phối khủng hoảng y tế.

Sau khi dịch SARS qua đi, quốc gia châu Á tiếp tục tăng cường hợp tác y tế với các đối tác Mỹ. Bắc Kinh có nhận thức rất tích cực về mô hình y tế công cộng của Washington vào thời điểm đó và sẵn sàng áp dụng các phương pháp này cũng như nhận sự hỗ trợ từ phía Mỹ.

Trong chuyến thăm Trung Quốc của Bộ trưởng Y tế Mỹ Tommy Thompson vào năm 2003, Mỹ đã cam kết làm việc với Trung Quốc để phát triển cơ sở hạ tầng y tế công cộng mạnh hơn ở nước này.

Từng “sát cánh” đẩy lùi dịch SARS, vì sao vắng bóng hợp tác Mỹ-Trung Quốc trước đại dịch Covid-19?
Trung Quốc tỏ ra tự tin về năng lực chống dịch của mình. (Nguồn: Reuters)

Nghi hoặc lẫn nhau

Thế nhưng, khi đại dịch Covid-19 bùng nổ, cả Mỹ và Trung Quốc đều không chủ động “đưa tay” ra với thiện chí hợp tác. Nhận thức của Bắc Kinh về quản trị khủng hoảng của Washington đã dần thay đổi.

Hơn nữa, Trung Quốc cho rằng nước này đã ngang hàng với Mỹ về cách tiếp cận quản trị khi khủng hoảng dịch bệnh xảy ra và hợp tác với Mỹ như trước đây là điều không còn cần thiết.

Khi gặp Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Cố vấn An ninh quốc gia Jake Sullivan ở Alaska (Mỹ) vào tháng 3/2021, Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc Dương Khiết Trì cho rằng: “Mỹ không có đủ tư cách để nói chuyện với Trung Quốc trên cương vị ở thế mạnh”.

Hơn nữa, yếu tố khiến Trung Quốc không cần đến sự hỗ trợ từ Mỹ trước đại dịch Covid-19 một phần là do những tiến bộ của nước này trong việc xây dựng hệ thống y tế hiệu quả trong thập niên qua.

Thông qua một số cải cách chăm sóc sức khỏe kể từ năm 2009, Trung Quốc đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế, theo tiêu chuẩn được Ngân hàng Thế giới (WB) khen ngợi.

Chính sự “ngỡ ngàng” cũng như năng lực kiểm soát chưa tốt của Mỹ trong giai đoạn đầu chống lại dịch Covid-19 đã củng cố quan điểm của Trung Quốc rằng mô hình ứng phó với khủng hoảng sức khỏe cộng đồng của Mỹ chưa thực sự hiệu quả.

Tính đến cuối tháng 7 này, số ca nhiễm Covid-19 của Mỹ đã vượt quá 34 triệu, chiếm hơn 10% dân số cả nước, trong khi Trung Quốc báo cáo số ca nhiễm chỉ khoảng 100.000 người trong tổng dân số 1,4 tỷ.

Với thực tế, Bắc Kinh càng tin rằng Washington đã đánh mất ưu thế về năng lực kiểm soát khủng hoảng, do vậy, sức mạnh và văn hóa Trung Quốc là chìa khóa để vượt qua đại dịch Covid-19 trong nước.

Sự “ngỡ ngàng” cũng như năng lực kiểm soát chưa tốt của Mỹ trong giai đoạn đầu chống lại dịch Covid-19 khiến Trung Quốc càng tin rằng mô hình ứng phó với khủng hoảng sức khỏe cộng đồng của Mỹ chưa thực sự hiệu quả.

Tuy nhiên, trên thực tế, tiêu chuẩn hệ thống y tế của Trung Quốc vẫn “lạc hậu” và cách xa Mỹ khi Washington đứng thứ tư về Chỉ số Đổi mới Chăm sóc Sức khỏe thế giới, trong khi Bắc Kinh thậm chí không đủ điều kiện để đánh giá.

Phía Mỹ cũng chưa hề đưa ra một sự công nhận chính thức nào về sự tiến bộ của Trung Quốc trong quản lý y tế trong nước.

Ngoài ra, chính những quan điểm trái lập giữa Mỹ và Trung Quốc về nguồn gốc của virus gây ra dịch Covid-19 cũng như nhiều vấn đề trong khu vực và quốc tế đã trở thành rào cản để hai bên không muốn hợp tác chặt chẽ trong việc phòng, chống dịch bệnh.

Chuyên gia y tế nổi tiếng của Trung Quốc Zhong Nanshan nhận định rằng, Bắc Kinh vẫn còn nhiều điều phải cải thiện cũng như cần học hỏi từ thực tiễn của Mỹ và các nước phát triển khác.

Sự hợp tác đẩy lùi các dịch bệnh trong tương lai giữa hai nước có thể dựa trên việc xây dựng lại lòng tin lẫn nhau và phát triển hiểu biết chung về các phương pháp tốt nhất của nhau.

Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Cuộc gặp giữa quan chức ngoại giao Mỹ-Trung không thể hóa giải bất đồng, song vẫn tạo dư địa để hai nước tìm hiểu, tiếp ...

Dù là tháng 3 hay tháng 7, các cuộc gặp Mỹ-Trung Quốc đều đi vào bế tắc, vì sao?

Dù là tháng 3 hay tháng 7, các cuộc gặp Mỹ-Trung Quốc đều đi vào bế tắc, vì sao?

Trong năm nay, Washington và Bắc Kinh đã có 2 cuộc gặp mặt trực tiếp nhằm tìm hướng gỡ nút thắt trong quan hệ Mỹ-Trung ...

(theo East Asia Forum)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

XSMT 18/8, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. SXMT 18/8/2022

XSMT 18/8, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. SXMT 18/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 18/8. kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/8/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 18/8/2022. xổ số hôm nay 18/8/2022. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT ...
XSMN 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. xổ số hôm nay 18/8

XSMN 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. xổ số hôm nay 18/8

Baoquocte.vn. XSMN 18/8. xổ số hôm nay ngày 18 tháng 8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 18/8/2022.XSMN thứ 4. xổ số hôm nay 18/8. xo so mien nam. ...
XSMB 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/8/2022. dự đoán XSMB thứ 5

XSMB 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/8/2022. dự đoán XSMB thứ 5

Baoquocte.vn. XSMB 18/8. SXMB 18/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 18/8/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 5. xổ số hôm nay 18/8.
ADB hỗ trợ Thừa Thiên Huế phát triển kinh tế bền vững và bao trùm

ADB hỗ trợ Thừa Thiên Huế phát triển kinh tế bền vững và bao trùm

Baoquocte.vn. Thừa Thiên Huế và ADB đã ký kết Bản ghi nhớ về thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược vì sự phát triển kinh tế bền vững và bao ...
Thông tin mới nhất về công tác bảo hộ công dân liên quan tới vụ cháy tại Manchester, Anh

Thông tin mới nhất về công tác bảo hộ công dân liên quan tới vụ cháy tại Manchester, Anh

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, cảnh sát Manchester thông báo đã phát hiện thêm một thi thể trong khu nhà bị cháy tại Oldham, Manchester.
Phát biểu kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Phiên họp thứ 22 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Phát biểu kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Phiên họp thứ 22 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Baoquocte.vn. Phát biểu kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Phiên họp thứ 22 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Việt Nam mong muốn hợp tác với Israel trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, năng lượng tái tạo

Việt Nam mong muốn hợp tác với Israel trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, năng lượng tái tạo

Baoquocte.vn. Tiếp cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak, Chủ tịch nước cho biết, Việt Nam mong muốn hợp tác với Israel trong các lĩnh vực nước này có thế mạnh.
Cuộc đua chất bán dẫn: 'Bơm' thêm 52 tỷ USD để dẫn đầu, liệu Mỹ có thể đánh bại Trung Quốc?

Cuộc đua chất bán dẫn: 'Bơm' thêm 52 tỷ USD để dẫn đầu, liệu Mỹ có thể đánh bại Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Tại sao các chuyên gia và những đại diện của ngành chất bán dẫn lại tỏ ra không quá lạc quan về khả năng Mỹ sẽ chiếm vị trí hàng ...
Tin thế giới 17/8: Chiến thuật nào giúp Ukraine đẩy lùi lực lượng Nga? Triều Tiên lại bắn thử tên lửa; Miền Nam Thái Lan ‘rung chuyển’

Tin thế giới 17/8: Chiến thuật nào giúp Ukraine đẩy lùi lực lượng Nga? Triều Tiên lại bắn thử tên lửa; Miền Nam Thái Lan ‘rung chuyển’

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Hàn Quốc vẫn lạc quan khi Triều Tiên thử tên lửa, bạo lực gia tăng ở miền Nam Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi ...
Vì sao lạm phát tại Indonesia tăng cao?

Vì sao lạm phát tại Indonesia tăng cao?

Baoquocte.vn. Tỷ lệ lạm phát của Indonesia tiếp tục tăng trong tháng 7/2022, đạt 4,94% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ tháng 10/2015.
Tin thế giới 17/8: Chiến thuật nào giúp Ukraine đẩy lùi lực lượng Nga? Triều Tiên lại bắn thử tên lửa; Miền Nam Thái Lan ‘rung chuyển’

Tin thế giới 17/8: Chiến thuật nào giúp Ukraine đẩy lùi lực lượng Nga? Triều Tiên lại bắn thử tên lửa; Miền Nam Thái Lan ‘rung chuyển’

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Hàn Quốc vẫn lạc quan khi Triều Tiên thử tên lửa, bạo lực gia tăng ở miền Nam Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tần Cương cảnh báo, những động thái của Washington sẽ gây bất ổn thêm cho quan hệ và ảnh hưởng đến các vấn đề khác.
Triều Tiên lại phóng tên lửa trước thềm tập trận Mỹ-Hàn

Triều Tiên lại phóng tên lửa trước thềm tập trận Mỹ-Hàn

Baoquocte.vn. Ngày 17/8, nguồn tin quân sự Hàn Quốc cho biết, Triều Tiên đã phóng 2 tên lửa hành trình hướng vào vùng biển ngoài khơi bờ biển phía Tây Hàn Quốc.
Đối tác chính xuất khẩu 'vàng đen' tuyên bố sát cánh cùng Cuba trước mọi nghịch cảnh

Đối tác chính xuất khẩu 'vàng đen' tuyên bố sát cánh cùng Cuba trước mọi nghịch cảnh

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro khẳng định sẽ hỗ trợ Cuba tái thiết cảng biển sau vụ cháy kho chứa dầu ở Vịnh Matanzas.
Tình hình Mali: Nga sẵn sàng hợp tác quốc phòng, Đức hé lộ thông tin mới

Tình hình Mali: Nga sẵn sàng hợp tác quốc phòng, Đức hé lộ thông tin mới

Baoquocte.vn. Moscow khẳng định sẵn sàng hợp tác quốc phòng với Mali, trong khi Đức nói nhân viên tập đoàn Wagner (Nga) có mặt tại đây ngay sau khi quân Pháp rút.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Nga nói Ukraine pháo kích hệ thống làm mát, Pháp lo rủi ro

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Nga nói Ukraine pháo kích hệ thống làm mát, Pháp lo rủi ro

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, quan chức Nga cho biết quân đội Ukraine đang pháo kích hệ thống làm mát của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bằng vũ khí hạng nặng.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Phiên bản di động