TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

TS. Vũ Thu Hương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mới đây, TS. Vũ Thu Hương đưa ra ý kiến 'giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ' gây ra tranh cãi trên mạng xã hội. Người phản đối, cho rằng trẻ không thể lớn lên và trưởng thành nếu bị phạt. Một bộ phận khác lại ủng hộ quan điểm này và lý giải rằng không ít người thành công nhờ được thừa hưởng môi trường giáo dục nghiêm khắc.
Giáo dục
TS. Vũ Thu Hương cho rằng, hình phạt đôi khi chỉ là không được chơi thứ con muốn, ăn thứ con thèm hoặc phải làm thứ con ghét chứ không phải dùng đòn roi.

Báo TG&VN trích đăng ý kiến của "người trong cuộc" - TS. Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội liên quan đến vấn đề này*.

Hình phạt giúp trẻ nhìn nhận chính xác ranh giới được phép

Khi đưa ra ý kiến “giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ”, lập tức tôi nhận được "cơn mưa" phản đối. Rất nhiều ý kiến cho rằng, tôi ủng hộ bạo hành, khuyên nhủ các bậc cha mẹ, thầy cô giáo dục trẻ bằng roi vọt. Nhưng thực tế quan điểm tôi không phải như vậy.

Nghiên cứu giáo dục nhiều năm, kèm nghiên cứu xã hội học, tôi nhận ra lý do của việc nhầm lẫn giữa hình phạt và bạo hành.

Vài chục năm trước, các bậc cha mẹ không giáo dục con theo sách vở mà chỉ dạy con theo sự chỉ dẫn của đời trước, những chắt lọc, lo âu từ các trải nghiệm bản thân.

Khi đó, câu tục ngữ “Yêu cho roi, cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” như kim chỉ nam cho các bậc làm cha làm mẹ. Chúng ta biết rằng, roi vọt ở câu trên chỉ có nghĩa bóng, nhưng rất nhiều người đã hiểu nó theo nghĩa đen.

Tôi đã từng làm việc với rất nhiều bậc cha mẹ, họ không giáo dục con từ những nề nếp rất nhỏ như cử chỉ, lời ăn tiếng nói, hay giao việc nhà... Họ chiều con và làm thay toàn bộ, hoặc con thì giao cho giúp việc chăm sóc, việc học của con thì nhờ gia sư. Khi con có vấn đề, họ bức xúc và đánh con.

Khi đó, dường như nhiều người tin rằng họ đang phạt con và không chiều chuộng cháu. Chính việc hiểu không đúng này đã khiến cho hình phạt mang bóng dáng của bạo hành.

Thực tế, hình phạt chính là sự trả giá cho hành vi sai lầm của một người nào đó. Với người vi phạm luật giao thông, có thể hình phạt đó là tiền, là tước bằng lái, là tịch thu phương tiện. Với trẻ em, hình phạt đôi khi chỉ là không được chơi thứ con muốn, ăn thứ con thèm hoặc phải làm thứ con ghét.

Hình phạt sử dụng bạo lực luôn bị lên án dù dành cho trẻ em hay người lớn. Nhưng những hình phạt không gây áp lực tinh thần và sức khỏe lại luôn giúp trẻ nhìn nhận chính xác ranh giới được phép/không được phép.

Với những đứa trẻ lớn, chép phạt sẽ không hề ảnh hưởng đến tâm lý và sức khỏe. Với những bạn còn bé, chưa có khả năng viết, hình phạt có thể yêu cầu con ngồi yên một chỗ không được đi lại trong khoảng 5-10 phút để nghĩ về những việc con đã làm.

Tại sao chúng ta phải khuyên nhủ khi đứa trẻ hoàn toàn ý thức được việc gì được làm, việc gì không được làm?

Dần dần, với cách thức áp dụng như trên, đứa trẻ sẽ hình thành ý thức hành vi nào được và không được phép. Điều này vừa đảm bảo an lành cho đứa trẻ, vừa giúp lập lại “trật tự xã hội” ngay trong gia đình.

Trải nghiệm khi "phạt" trẻ

Nghiên cứu giáo dục và xã hội nhiều quốc gia khác nhau, tôi nhận ra một điểm chung ở các quốc gia có xã hội ổn định, văn minh và con người phát triển tốt. Đó chính là ý thức tuân thủ pháp luật và mong muốn cống hiến.

Tại Đức, khi bạn vi phạm luật giao thông, không đợi tới cảnh sát, người dân, bất kể người Đức nào cũng có thể dừng lại và phê bình bạn. Với người Đức, vi phạm pháp luật là điều vô cùng tồi tệ. Vì thế, tại đất nước này, sự an lành và tự do luôn làm chúng ta dễ chịu.

Quay về với giáo dục trẻ, khi những đứa trẻ nhận được thông điệp: làm sai sẽ bị phạt, các con, sau những giờ phút ức chế vì bị phạt, sẽ cảm thấy thoải mái và dễ chịu hơn.

Tôi đã từng tiếp xúc với nhiều trẻ em từ nhỏ đến lớn và tôi luôn có hình phạt. Khi tôi hỏi "đi với bác, các con cảm thấy thế nào"? Nhiều trẻ trả lời: "Đi với bác chúng con rất thoải mái vì biết được phép làm gì và không được phép làm gì. Chúng con chỉ cần tránh những điều bác phạt là được".

Các con đã chia sẻ, khi mới bị phạt lần đầu, con thấy rất tức tối. Nhưng sau đó, con hiểu, con đã sai và phải chấp nhận chịu phạt. Đó có thể là 1 trang tập viết, đó cũng có thể là công việc lau các bậc cầu thang trong khuôn viên trường. Đó cũng có thể là việc tịch thu một món đồ mà con yêu thích.

Chỉ sau 1, 2 lần chịu phạt, các con sẽ cảm thấy thoải mái hơn. Bởi vì quy định “sai phải chịu phạt” được áp dụng cho tất cả mọi người. Các con có thể hoàn toàn tự do trong khuôn khổ, miễn là không vi phạm những quy định đã được công bố trước đó.

Phương thức phạt không gây tổn thương cho trẻ

Nếu một nhà giáo dục đưa ra các quy định và hình thực phạt, xong lại vi phạm và chấp nhận chịu phạt, ý nghĩa giáo dục sẽ rất lớn. Trẻ sẽ rất hào hứng và dễ dàng tuân thủ các quy định bởi các con nhận ra sự công bằng trong chính các quy định ấy.

Khi giáo dục trẻ, tôi thường đưa ra các quy định rõ ràng và các hình phạt đi kèm nếu vi phạm. Sau đó, tôi sẽ “cố tình” vi phạm 1 quy định nào đó và sẵn sàng chấp nhận chịu phạt.

Nếu bạn nhìn thấy ánh mắt sung sướng và tiếng reo vui của trẻ khi giám sát tôi chịu phạt, bạn sẽ nhận thấy, việc giáo dục trẻ không còn quá khó khăn và áp lực. Ngay sau khi chứng kiến tôi chịu phạt, tất cả lũ trẻ đều tuân thủ nghiêm túc các quy định và vui vẻ thoải mái chứ không ức chế hay khó chịu với bất kể quy định nào.

Thực tế, không phải tất cả trẻ con ở cạnh tôi đều bị phạt, thậm chí chúng trở nên rất ngoan bởi khi thấy một bạn nào đó trong lớp bị phạt, chắc chắn chúng sẽ tránh.

Ví dụ, khi tôi quy định không ai được nói trống không, một bạn vi phạm và chịu phạt, các bạn khác sẽ lập tức nhận được thông điệp và cố gắng nhớ để tránh bị phạt. Dần dần, những thói quen sẽ thành nếp và không trẻ nào vi phạm nữa. Khi đó, nề nếp văn hóa sẽ được hình thành rất tự nhiên.

Có một điều thú vị nữa mà tôi khám phá ra khi song hành cùng các gia đình giáo dục trẻ. Đó là một hiện trạng của các gia đình, nếu quy định và phạt nghiêm thì trẻ sẽ không bị đánh mắng, ngược lại, nếu không có quy định và phạt nghiêm, trẻ rất dễ bị ăn đòn.

Bởi vì, trẻ trong phần lớn gia đình không có quy định rõ ràng thường không nắm được ranh giới giữa được phép/không được phép. Vì vậy, các con dễ làm cho bố mẹ mất kiên nhẫn và dễ dẫn đến bạo hành xảy ra. Như vậy, đánh mắng và phạt không phải là cùng một hình thức mà hoàn toàn ngược nhau.

Điều quan trọng, những người chịu trách nhiệm giáo dục trẻ tìm ra các phương thức phạt nhẹ nhàng, không gây tổn thương tâm lý và sức khỏe nhưng lại có giá trị giáo dục và truyền thông điệp cho trẻ. Điều đó nên làm hơn là tranh cãi phạt hay không phạt.


* Bài viết phản ánh quan điểm của tác giả.

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

Giáo dục phải tập trung tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo, ...

Chuyển đổi số là cơ hội để kỹ sư, bác sĩ của ta cạnh tranh sòng phẳng trong môi trường quốc tế

Chuyển đổi số là cơ hội để kỹ sư, bác sĩ của ta cạnh tranh sòng phẳng trong môi trường quốc tế

PGS. TS. Huỳnh Quyết Thắng, Hiệu trưởng trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, chuyển đổi số là cơ hội để sinh viên ...

TS. Vũ Thu Hương

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Musk trên đà trở thành công ty khởi nghiệp lớn nhất nước Mỹ

Tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Musk trên đà trở thành công ty khởi nghiệp lớn nhất nước Mỹ

Baoquocte.vn. Tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Musk đã sẵn sàng trở thành công ty khởi nghiệp lớn nhất nước Mỹ khi định giá công ty tăng lên hơn 125 ...
Lò Thị Hoàng phá kỷ lục SEA Games, làm nên lịch sử cho điền kinh Việt Nam

Lò Thị Hoàng phá kỷ lục SEA Games, làm nên lịch sử cho điền kinh Việt Nam

Baoquocte.vn. Lò Thị Hoàng không phụ lòng những người yêu mến điền kinh Việt Nam khi cô đạt thành tích lên đến 56,37m phá kỷ lục SEA Games là 55,97m.
XSMB 19/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/5/2022. dự đoán XSMB 19/5

XSMB 19/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/5/2022. dự đoán XSMB 19/5

Baoquocte.vn. XSMB 19/5. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 19/5/2022. xổ số hôm nay 5/5. xổ số miền Bắc thứ 5. xo so mien bac. SXMB ...
XSMT 19/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 19/5/2022. SXMT 19/5

XSMT 19/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 19/5/2022. SXMT 19/5

Baoquocte.vn. XSMT 19/5. xổ số hôm nay 19/5. trực tiếp xổ số miền Trung 19/5/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 5. xo so ...
Thẩm mỹ viện Mỹ Nhân: ‘Sự hài lòng của khách hàng là thước đo thành công’

Thẩm mỹ viện Mỹ Nhân: ‘Sự hài lòng của khách hàng là thước đo thành công’

Baoquocte.vn. Sở hữu nhiều ưu điểm trong chất lượng sản phẩm và dịch vụ, Thẩm mỹ viện Mỹ Nhân được ví như “viên ngọc sáng” trong danh sách địa chỉ làm ...
Happy Women Network thăm và tặng quà người khuyết tật

Happy Women Network thăm và tặng quà người khuyết tật

Baoquocte.vn. Khối Ban hướng nghiệp Happy Women tổ chức thăm và tặng quạt chống nóng cho người khuyết tật tại Trung tâm nhân đạo Hoa Sen cơ sở 2.
Fado Go - đơn vị tiên phong cung cấp giải pháp ứng dụng công nghệ Blockchain vào thương mại điện tử

Fado Go - đơn vị tiên phong cung cấp giải pháp ứng dụng công nghệ Blockchain vào thương mại điện tử

Baoquocte.vn. Ngày 17/5/2022, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội đã diễn ra triển lãm lớn nhất toàn ngành Blockchain mang tên “Khai mở kỷ nguyên ...
Đại sứ Phan Chí Thành thăm tỉnh Phichit - nơi ghi dấu bước chân Chủ tịch Hồ Chí Minh

Đại sứ Phan Chí Thành thăm tỉnh Phichit - nơi ghi dấu bước chân Chủ tịch Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Hoan nghênh đoàn công tác của Đại sứ quán Việt Nam đến thăm, Tỉnh trưởng tỉnh Phichit bày tỏ mong muốn kết nghĩa với một tỉnh của Việt Nam.
Khi Triều Tiên không còn ‘miễn nhiễm’ Covid-19 sau hai năm phong tỏa biên giới

Khi Triều Tiên không còn ‘miễn nhiễm’ Covid-19 sau hai năm phong tỏa biên giới

Baoquocte.vn. Trước đại dịch Covid-19 bùng phát, chính phủ Triều Tiên đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt nhằm ngăn chặn tốc độ lây lan của SARS-CoV-2.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Singapore Tan Chuan-Jin

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Singapore Tan Chuan-Jin

Baoquocte.vn. Sau hội đàm, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Chủ tịch Quốc hội Singapore đã ký Thỏa thuận hợp tác giữa hai Quốc hội.
Happy Women Network thăm và tặng quà người khuyết tật

Happy Women Network thăm và tặng quà người khuyết tật

Baoquocte.vn. Khối Ban hướng nghiệp Happy Women tổ chức thăm và tặng quạt chống nóng cho người khuyết tật tại Trung tâm nhân đạo Hoa Sen cơ sở 2.
Covid-19 ngày 18/5: 8.437 ca khỏi bệnh, nhiều gấp gần 5 lần số mắc mới (1.831) và 1 trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 18/5: 8.437 ca khỏi bệnh, nhiều gấp gần 5 lần số mắc mới (1.831) và 1 trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 18/5 của Bộ Y tế cho biết có 1.831 ca mắc mới, số khỏi bệnh nhiều gấp gần 5 lần số mắc mới, 1 ca tử vong.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (18-19/5): Hà Nội, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trưa chiều hửng nắng; Cảnh báo mưa lớn cục bộ khu vực phía Nam

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (18-19/5): Hà Nội, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trưa chiều hửng nắng; Cảnh báo mưa lớn cục bộ khu vực phía Nam

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa vài nơi, trưa chiều hửng nắng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa vừa mưa to cục bộ.
Covid-19 ngày 17/5: Thêm 1.785 ca mắc mới và 4 bệnh nhân tử vong; triển khai tiêm vaccine phòng dịch

Covid-19 ngày 17/5: Thêm 1.785 ca mắc mới và 4 bệnh nhân tử vong; triển khai tiêm vaccine phòng dịch

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 17/5 của Bộ Y tế cho biết có 1.785 ca mắc mới Covid-19 tại 48 tỉnh, thành; số khỏi gần gấp 3 lần số mắc.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (17-18/5): Hà Nội, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trưa chiều hửng nắng; phía Nam chiều tối mưa vừa mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (17-18/5): Hà Nội, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trưa chiều hửng nắng; phía Nam chiều tối mưa vừa mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời nhiều mây, trưa chiều hửng nắng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rào và dông rải rác.
Ngày 16/5, Hà Nội thêm 437 ca nhiễm Covid-19 mới và 0 ca tử vong

Ngày 16/5, Hà Nội thêm 437 ca nhiễm Covid-19 mới và 0 ca tử vong

Baoquocte.vn. Chiều 16/5, Sở Y tế Hà Nội cho biết, trong 24 giờ qua, trên địa bàn thành phố ghi nhận 437 ca Covid-19.
Khi virus Herpes 'thức giấc'

Khi virus Herpes 'thức giấc'

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu tìm ra cách thức tái hoạt động của virus Herpes (HSV), được xem là quan trọng cho việc nghiên cứu hội chứng Covid-19 kéo dài (long Covid).
Bộ Y tế điều chỉnh hướng dẫn về sàng lọc, phân luồng người nghi nhiễm Covid-19

Bộ Y tế điều chỉnh hướng dẫn về sàng lọc, phân luồng người nghi nhiễm Covid-19

Baoquocte.vn. Bộ Y tế vừa ban hành Hướng dẫn điều chỉnh một số quy định về sàng lọc, phân luồng, xét nghiệm người nghi nhiễm Covid-19.
Giảm tỷ lệ nhập viện do nhiễm Omicron ở trẻ em nhờ tiêm vaccine

Giảm tỷ lệ nhập viện do nhiễm Omicron ở trẻ em nhờ tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Nghiên cứu cho thấy hiệu quả bảo vệ của vaccine Covid-19 đối với trẻ em trong bối cảnh làn sóng lây nhiễm biến thể Omicron.
Mũi nhắc lại vaccine ngừa Covid-19 lần hai cung cấp khả năng miễn dịch vượt trội

Mũi nhắc lại vaccine ngừa Covid-19 lần hai cung cấp khả năng miễn dịch vượt trội

Baoquocte.vn. Một nhóm nghiên cứu tại Anh phát hiện lượng kháng thể của con người tăng vọt sau khi tiêm mũi vaccine ngừa Covid-19 lần thứ tư.
Những lợi ích cho sức khỏe từ việc ăn trứng mỗi ngày

Những lợi ích cho sức khỏe từ việc ăn trứng mỗi ngày

Baoquocte.vn. Việc ăn mỗi ngày một quả trứng mang lại những lợi ích bất ngờ cho sức khoẻ như phòng chống ung thư, nhuận tràng, giảm cân, tăng cường trí não…
Người nhiễm Omicron ít bị nhiễm biến thể khác nếu đã tiêm vaccine

Người nhiễm Omicron ít bị nhiễm biến thể khác nếu đã tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Những người đã tiêm vaccine Covid-19 và sau đó bị nhiễm biến thể Omicron có thể có kháng thể chống lại một loạt biến thể khác của virus SARS-CoV-2.
XSMB 19/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/5/2022. dự đoán XSMB 19/5

XSMB 19/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/5/2022. dự đoán XSMB 19/5

Baoquocte.vn. XSMB 19/5. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 19/5/2022. xổ số hôm nay 5/5. xổ số miền Bắc thứ 5. xo so mien bac. SXMB 19/5
XSMT 19/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 19/5/2022. SXMT 19/5

XSMT 19/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 19/5/2022. SXMT 19/5

Baoquocte.vn. XSMT 19/5. xổ số hôm nay 19/5. trực tiếp xổ số miền Trung 19/5/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 5. xo so mien trung. SXMT
Vietlott 18/5, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 18/5/2022. xổ số Mega

Vietlott 18/5, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 18/5/2022. xổ số Mega

Baoquocte.vn. Vietlott 18/5. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 18/5/2022 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
XSMT 18/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/5/2022. SXMT 18/5/2022

XSMT 18/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/5/2022. SXMT 18/5/2022

Baoquocte.vn. XSMT 18/5. trực tiếp xổ số miền Trung 18/5/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số hôm nay 18/5/2022. xổ số miền Trung thứ 4. KQXSMT
XSMB 18/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/5/2022. dự đoán XSMB thứ 4

XSMB 18/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/5/2022. dự đoán XSMB thứ 4

Baoquocte.vn. XSMB 18/5. xổ số hôm nay 18/5. trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay 18/5/2022. xổ số hôm nay ngày 18 tháng 5. xổ số miền Bắc thứ 4. SXMB 18/5
XSMN 18/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 18/5/2022. XSMN hôm nay 18/5

XSMN 18/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 18/5/2022. XSMN hôm nay 18/5

Baoquocte.vn. XSMN 18/5. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 4 ngày 18/5/2022. xổ số miền Nam thứ 4. xổ số hôm nay ngày 18 tháng 5. SXMN 18/5. xo so mien ...
Phiên bản di động