TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'

TS. Hoàng Ngọc Vinh*
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Rất cần một tầm nhìn xa nếu không muốn 'con tàu' đổi mới giáo dục đâm vào 'đá ngầm' hay lao vào 'giông bão'. Chính sách không thể làm theo kiểu mò mẫm và học tập quốc tế về áp dụng mà không có điều chỉnh hoặc không đủ điều kiện để áp dụng.
TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'
TS. Hoàng Ngọc Vinh cho rằng, điều kiện đổi mới giáo dục hiệu quả phụ thuộc vào việc chọn đúng vấn đề, có đường lối và chính sách đúng.

Ít thấy quốc gia nào đổi mới giáo dục thành công trong một sớm một chiều và chưa bao giờ hết chỉ trích từ rất nhiều bên liên quan.

Nếu ai đó nói không khó, cứ thử ngồi ghế của một cô giáo mầm non hay cô giáo tiểu học ở vùng sâu vùng xa sẽ rõ hơn.

Ai cũng thích coi bóng đá và là bình luận viên bóng đá có "hạng" đều có thể khen chê các cầu thủ, huấn luyện viên, trọng tài...

Giáo dục cũng tương tự. Hầu như ai cũng trải nghiệm và đều có thể phán xét về giáo dục qua các lăng kính với kỳ vọng và nhận thức khác nhau.

Giáo dục vốn là một hệ thống rất lớn và cực kỳ nhạy cảm vì hàng ngày hàng giờ đụng chạm đến hàng triệu gia đình.

Một chính sách nghiên cứu chưa thấu đáo hay một phát biểu vội vàng của người đứng đầu đều có thể “nổi sóng” dư luận. Thậm chí, có thể vì điều đó mà tiến trình đổi mới bị cản trở và đánh mất lòng tin của công chúng.

Điều kiện đổi mới giáo dục có hiệu quả hay không phụ thuộc vào khá nhiều yếu tố, tất nhiên không phải lúc nào cũng đáp ứng đủ, ngay một lúc các điều kiện.

Trước hết, phải chọn đúng vấn đề, có đường lối và chính sách đúng.

Vì thế, rất cần người lãnh đạo có một tầm nhìn xa nếu không muốn “con tàu” đổi mới đâm vào "đá ngầm" hay lao vào "giông bão". Chính sách không thể làm theo kiểu "dò đá qua sông" mò mẫm và học đòi của quốc tế về áp dụng mà không có điều chỉnh hoặc không đủ điều kiện để áp dụng.

Muốn có chính sách đúng phải chọn được đúng người để làm đúng việc và để có tư duy đúng. Lãnh đạo thiếu một tầm nhìn xa, bản lĩnh lại e dè, không quyết đoán, thiếu sáng tạo, thiếu trách nhiệm khi lái "con tàu đổi mới" sẽ rất khó khăn, thách thức để đi đến đích.

Điều kiện thứ hai là con người. Trước hết là chọn được người lãnh đạo, quản lý giỏi từ Trung ương đến địa phương và các trường học. Nhưng việc chọn được các cá nhân xuất sắc làm lãnh đạo lại không phải dễ, nhất là trong bối cảnh phân cấp hiện nay, Trung ương và địa phương không phải lúc nào cũng có tiếng nói chung. Ở địa phương nào Giám đốc Sở tâm huyết, năng động, sáng tạo, tận tâm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì chắc chắn giáo dục ở địa phương đó sẽ khởi sắc.

Cùng với đó, đội ngũ thầy cô giáo có vai trò quyết định với đổi mới, đặc biệt người lãnh đạo đội ngũ này hết sức quan trọng. Họ cần lãnh đạo bằng tấm gương đạo đức, liêm chính, năng lực chuyên môn quản lý giỏi, tôn trọng văn hóa dân chủ trong tập thể nhà trường, luôn ý thức về trách nhiệm giải trình trước các quyết định và hành động của mình thì nhà trường đó sẽ phát triển.

Thầy cô giáo luôn là động lực và chủ thể đổi mới trong giáo dục. Nếu đội ngũ cán bộ, giáo viên chưa muốn hoặc sợ, ngại đổi mới thì đổi mới dễ đi đến thất bại.

Điều kiện nữa là nguồn lực lúc nào cũng sẵn sàng đáp ứng cho các hoạt động đổi mới. Nhưng nguồn lực vốn chẳng nhiều, quản lý kém, lại không chủ động được việc phân bổ nguồn lực cho giáo dục. Đây là thách thức không nhỏ trong bối cảnh phân cấp.

Thêm nữa, đổi mới là cách làm, cách tư duy, hành động khác quá khứ, rất cần có cơ chế quản lý để vận hành chính sách trơn tru, linh hoạt, tức là phải có hành lang pháp lý đủ rộng, không hẹp quá dễ gây “ách tắc”.

Nói cách khác, tầm nhìn xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật rất cần thiết kế trong bối cảnh của sự đổi mới. Nếu thiết kế quá chi tiết, chặt chẽ, không lường được sự biến đổi của hoàn cảnh trong tương lai sẽ "bóp chết" đổi mới.

Bộ Chính trị mới đây có Kết luận 14 chỉ đạo khuyến khích bảo vệ người có tư duy đổi mới, cách làm đột phá, rất được xã hội đồng lòng. Tuy nhiên, để có tư duy đổi mới, có cách làm đột phá, dám chịu trách nhiệm thì người cán bộ rất cần có hiểu biết đầy đủ lý luận và thực tiễn, ngày nghĩ, đêm nghĩ và hành động có tầm nhìn chiến lược đi kèm theo bản lĩnh chính trị vững vàng thì khi ấy đổi mới ít chịu những rủi ro.

Bên cạnh đó, ở chiều ngược lại, với tinh thần những người lãnh đạo mà không chịu suy nghĩ tìm tòi đổi mới cách nghĩ, cách làm, rụt rè trước đổi mới cũng không nên tại vị cho hết nhiệm kỳ. Trong quá trình đổi mới cần xem trách nhiệm của mỗi bên liên quan đến đâu để yêu cầu từng bên phải có trách nhiệm giải trình cho những hành động mình thực hiện.

Đồng ý con người sẽ quyết định sự thành bại.

Tuy nhiên, một một lãnh đạo có tài giỏi đến đâu về chuyên môn giảng dạy hay kinh nghiệm quản lý thì cũng khó thành công trọn vẹn khi đứng đầu một ngành nếu không có tư duy, hành động đổi mới cũng như tập hợp được lực lượng những người xuất sắc nhất cống hiến.


*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

Mới đây, TS. Vũ Thu Hương đưa ra ý kiến 'giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ' gây ra tranh ...

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

Giáo dục phải tập trung tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 1/7/2022: Tuổi Mão học thêm kiến thức

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 1/7/2022: Tuổi Mão học thêm kiến thức

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 1/7/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
NASA sẽ đưa lò phản ứng hạt nhân lên Mặt Trăng

NASA sẽ đưa lò phản ứng hạt nhân lên Mặt Trăng

Baoquocte.vn. Với hy vọng hỗ trợ sự sống của con người trên Mặt Trăng, NASA đang lên kế hoạch lắp đặt một lò phản ứng hạt nhân trên vệ tinh tự ...
Tạo bước đột phá trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Tạo bước đột phá trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Baoquocte.vn. Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012-2022.
Lãnh đạo Nga nói về thành công trong việc phát triển vũ khí laser

Lãnh đạo Nga nói về thành công trong việc phát triển vũ khí laser

Baoquocte.vn. Trong việc tạo ra công nghệ laser tác chiến nitride ở trạng thái rắn, Nga đang đi trước các cường quốc hàng đầu thế giới từ 3-5 năm.
Gia nhập Pau FC, Quang Hải lọt Top 500 cầu thủ có tầm ảnh hưởng nhất bóng đá thế giới

Gia nhập Pau FC, Quang Hải lọt Top 500 cầu thủ có tầm ảnh hưởng nhất bóng đá thế giới

Baoquocte.vn. Quang Hải đã chính thức gia nhập CLB Pau FC (Ligue 2) với thời hạn 2 năm sau khi hoàn tất mọi thủ tục, từ hợp đồng cho tới kiểm ...
Bộ Ngoại giao tham dự Đại hội Đại biểu Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam lần thứ V

Bộ Ngoại giao tham dự Đại hội Đại biểu Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam lần thứ V

Baoquocte.vn. Thực hiện phân công của Lãnh đạo Văn phòng Bộ Ngoại giao, Phòng Lưu trữ đã tham dự Đại hội Đại biểu Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam lần ...
Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos tuyên thệ nhậm chức

Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos tuyên thệ nhậm chức

Baoquocte.vn. Ông Ferdinand Romualdez Marcos đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines ở thủ đô Manila trước hàng nghìn người.
Chủ tịch Quốc hội tiếp Chủ tịch Mạng lưới Hữu nghị Việt Nam-Anh và lãnh đạo một số tập đoàn của Anh

Chủ tịch Quốc hội tiếp Chủ tịch Mạng lưới Hữu nghị Việt Nam-Anh và lãnh đạo một số tập đoàn của Anh

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Anh, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Chủ tịch Vietnam-UK Network và lãnh đạo một số tập đoàn của Anh.
Giải Vô địch Các CLB Golf Hà Nội mở rộng năm 2022 chính thức khởi động

Giải Vô địch Các CLB Golf Hà Nội mở rộng năm 2022 chính thức khởi động

Baoquocte.vn. Ngày 30/6 đã diễn ra Lễ công bố Giải Vô địch các Câu lạc bộ Golf Hà Nội mở rộng, với quy mô là giải đấu đồng đội golf số ...
Thượng đỉnh Caspi: Tung tuyên bố chung, Iran muốn hợp tác với Nga

Thượng đỉnh Caspi: Tung tuyên bố chung, Iran muốn hợp tác với Nga

Baoquocte.vn. Các quốc gia Iran, Nga, Turkmenistan, Azerbaijan và Kazakhstan đã ra tuyên bố chung khi kết thúc Hội nghị thượng đỉnh Caspi lần thứ 6.
'Giữ lửa' hạnh phúc gia đình, 'thắp sáng' sức mạnh dân tộc

'Giữ lửa' hạnh phúc gia đình, 'thắp sáng' sức mạnh dân tộc

Baoquocte.vn. Sau đại dịch, mỗi gia đình là những nhân tố nòng cốt, đóng góp vào sự chuyển mình phục hồi của đất nước, 'thắp sáng' sức mạnh quốc gia dân tộc.
Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Baoquocte.vn. Ngày 28/6, các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện, bắt quả tang 2 đối tượng có hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Covid-19 ngày 29/6: Gần 9.400 ca khỏi bệnh, 777 F0 mới và tăng lên 49 bệnh nhân nặng

Covid-19 ngày 29/6: Gần 9.400 ca khỏi bệnh, 777 F0 mới và tăng lên 49 bệnh nhân nặng

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 29/6 của Bộ Y tế cho biết có 777 ca mắc Covid-19 mới; gần 9.400 bệnh nhân khỏi và không có F0 tử vong.
Điểm lại những hiện tượng thời tiết cực đoan nửa đầu năm nay

Điểm lại những hiện tượng thời tiết cực đoan nửa đầu năm nay

Baoquocte.vn. Nửa đầu năm nay, trên khắp thế giới, hàng loạt hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng gay gắt, lũ lụt đã xảy ra.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/6): Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to cục bộ; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/6): Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to cục bộ; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to và dông.
Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Baoquocte.vn. Hồi 7h ngày 29/6, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 16,2 độ Vĩ Bắc; 116,1 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 500km.
Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Baoquocte.vn. Phát hiện mới được đánh giá là đặt nền móng cho việc phát triển một phương pháp điều trị hiệu quả tổn thương não ở trẻ sơ sinh.
Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Baoquocte.vn. Đã có kết luận việc thanh tra việc mua sắm trang thiết bị y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 tại CDC Đà Nẵng.
Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Baoquocte.vn. Hàn Quốc cấp phép sử dụng vaccine ngừa Covid-19 nội địa đầu tiên do SK Bioscience phối hợp với Đại học Y khoa Washington (Mỹ) phát triển.
Không ai được bảo vệ hoàn toàn trước biến thể BA.5

Không ai được bảo vệ hoàn toàn trước biến thể BA.5

Baoquocte.vn. Một biến thể phụ của Omicron đang dần chiếm lĩnh thế giới - BA.5. Các nhà khoa học dự đoán, BA.5 sẽ gây ra hầu hết các trường hợp nhiễm Covid-19 mới trong thời gian ...
Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Baoquocte.vn. Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…
Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Baoquocte.vn. Các loại kem chứa retinol thời gian qua được chị em ‘rần rần’ săn đón với khả năng cải thiện làn da đáng kể.
Phiên bản di động