Trung Quốc có thực sự muốn lấp 'khoảng trống quyền lực' của Mỹ ở Trung Đông?

Phương Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cục diện quốc tế khó lường như hiện nay, Trung Quốc cần phải tính toán kỹ lưỡng khi can dự nhiều hơn vào Trung Đông trong khi Mỹ lại tập trung chiến lược sang châu Á.
Trung Quốc có thực sự muốn lấp 'khoảng trống quyền lực' của Mỹ ở Trung Đông?
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 8 của Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc-Các quốc gia Ả Rập tại Bắc Kinh năm 2018. (Nguồn: AFP)

Lấp khoảng trống quyền lực

Trong những năm qua, quan hệ của Trung Quốc với Trung Đông đã được chú ý đến. Trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung vẫn căng thẳng, Trung Quốc sẽ ngày càng can dự nhiều hơn vào Trung Đông để bảo vệ các lợi ích kinh tế của mình ở đó và thiết lập phạm vi ảnh hưởng riêng nhằm làm suy yếu vai trò của Mỹ tại khu vực.

Những nỗ lực của Mỹ nhằm tách khỏi Trung Đông đã tạo ra một khoảng trống quyền lực. Mặc dù Nga đã đóng một vai trò nổi bật hơn tại khu vực kể từ khi nước này can thiệp vào Syria năm 2015, nhưng sức mạnh kinh tế vượt trội của Trung Quốc có nghĩa là ảnh hưởng của nước này tại Trung Đông sẽ tăng dần theo thời gian.

Theo The New York Times, chỉ riêng tháng 1 năm nay, 5 quan chức cấp cao từ các nước Ả Rập giàu dầu mỏ đã tới thăm Trung Quốc để thảo luận về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và cơ sở hạ tầng.

Lâu nay, mối quan tâm của Trung Quốc đối với Trung Đông được cho là bắt nguồn từ dầu mỏ. Gần một nửa số dầu thô nhập khẩu vào Trung Quốc đến từ các nước Ả Rập. Trong số này, Saudi Arabia đứng đầu danh sách quốc gia bán nhiều dầu thô nhất cho Trung Quốc.

Bên cạnh đó, tong những năm gần đây, Bắc Kinh còn đầu tư vào cơ sở hạ tầng quan trọng ở Trung Đông, đồng thời cung cấp công nghệ viễn thông và quân sự.

Các công ty nhà nước Trung Quốc đang để mắt tới việc đầu tư cảng ở Chabahar, Iran. Họ cũng giúp tài trợ cho một khu công nghiệp tại cảng Duqm, Oman, xây dựng và vận hành một cảng container ở Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cùng với 2 cảng mới ở Israel.

Những động thái trên cho thấy Trung Quốc xem Trung Đông là khu vực rất quan trọng đối với sáng kiến ​​"Vành đai và Con đường" nhằm liên kết các thị trường và chuỗi cung ứng từ Ấn Độ Dương sang lục địa Á - Âu.

Nhà nghiên cứu Li Guofu, Viện Nghiên cứu quốc tế của Trung Quốc vừa qua đã đưa ra bình luận: "Vào thời điểm chính sách trong và ngoài nước của Mỹ có nhiều biến động, các nước Trung Đông này cảm thấy rằng Trung Quốc không chỉ ổn định nhất mà còn đáng tin cậy nhất".

Đối với các nước Trung Đông, lợi ích của mối quan hệ với Trung Quốc rất rõ ràng: Bắc Kinh cam kết là người mua dầu khí lâu dài, nguồn đầu tư tiềm năng và không có sự phức tạp chính trị giống như khi họ quan hệ với Mỹ.

Năm ngoái, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và các nước vùng Vịnh lần đầu tiên vượt 200 tỉ USD và hợp tác giữa các bên đã mở rộng sang những lĩnh vực mới.

Tin liên quan
Quan chức Mỹ: Báo cáo mới không thay đổi lập trường của Washington với Trung Quốc ở Biển Đông Quan chức Mỹ: Báo cáo mới không thay đổi lập trường của Washington với Trung Quốc ở Biển Đông

Tương lai khó đoán định

Tuy nhiên, theo East Asia Forum, trong bối cảnh đó nêu trên, vẫn cần có một số yếu tố cần lưu ý về những tính toán chiến lược của Bắc Kinh đối với khu vực Trung Đông.

Thứ nhất, Trung Đông ở một vị trí khó xử trong chính sách ngoại giao của Trung Quốc.

Một mặt, Bắc Kinh không thể phớt lờ những gì xảy ra ở đó vì lý do an ninh năng lượng, chống khủng bố, các lợi ích thương mại. Thêm nữa, các vấn đề an ninh của Trung Đông vốn là trọng tâm trong các cuộc tranh luận về chủ quyền, sự can thiệp và quan hệ giữa các cường quốc.

Mặt khác, sự cạnh tranh ngày càng gia tăng với Mỹ sẽ buộc Bắc Kinh phải dồn trọng tâm vào châu Á.

Bất cứ chính sách nào liên quan đến việc đóng một vai trò tích cực hơn ở Trung Đông đều đặt ra những thách thức lớn đối với chính sách ngoại giao của Trung Quốc.

Mặc dù Trung Quốc biết rằng sự tham gia hạn chế hiện nay của nước này vào các vấn đề của khu vực làm suy yếu khả năng bảo vệ và nâng cao lợi ích của họ, song các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nhận thức sâu sắc rằng việc thay đổi điều này có nguy cơ khó đoán định vào thời điểm mà các ưu tiên trong nước và ở khu vực châu Á cần được chú ý nhiều hơn.

Thứ hai, khả năng xảy ra các tình huống bất ngờ cũng là một yếu tố then chốt ảnh hưởng tới chính sách của Bắc Kinh ở Trung Đông.

Cuộc khủng hoảng Libya năm 2011, khi đó Trung Quốc đã sơ tán khoảng 36.000 công dân của mình, đã dẫn tới một sự thay đổi đáng kể trong tư duy của Trung Quốc về các lợi ích của họ ở nước ngoài.

Hiện nay, những thay đổi chính sách có thể xảy ra chủ yếu phụ thuộc vào việc liệu một cuộc khủng hoảng quy mô lớn khác có diễn ra hay không. Các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc nhận thấy không thực sự cần thiết phải thay đổi chính sách khẩn cấp, đặc biệt là về sự can dự lớn hơn hoặc sâu hơn của quân đội so với trước đây.

Như vậy, nhìn về phía trước, rất khó để biết liệu vai trò của Trung Quốc ở Trung Đông sẽ phát triển như thế nào. Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với Trung Đông phức tạp hơn nhiều so với những gì thường được thảo luận. Điều này đang được định hình bởi các ưu tiên riêng, tình huống bất ngờ và động lực của khu vực.

Mỹ muốn thoát khỏi 'kìm kẹp' của Trung Quốc về đất hiếm

Mỹ muốn thoát khỏi 'kìm kẹp' của Trung Quốc về đất hiếm

Giới chức Mỹ ngày 14/1 cho biết hai thượng nghị sĩ nước này đã đề xuất một đạo luật nhằm chấm dứt “sự kìm kẹp” ...

Tiến bộ tên lửa của Iran làm 'đảo lộn cán cân quyền lực' ở Trung Đông

Tiến bộ tên lửa của Iran làm 'đảo lộn cán cân quyền lực' ở Trung Đông

Ông Andrew Korybko, một chuyên gia chính trị người Mỹ làm việc tại Moscow (Nga) ngày 2/1 cho rằng, những tiến bộ trong chương trình ...

(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

XSMT 4/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 4/7/2022. SXMT 4/7/2022. xổ số hôm nay

XSMT 4/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 4/7/2022. SXMT 4/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 4/7. xổ số hôm nay 4/7/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 4/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 2. KQSXMT 4/7
XSMN 4/7, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022 - xổ số hôm nay

XSMN 4/7, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 4/7. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 4/7/2022. kết quả xổ số ngày 4 tháng 7. xổ số miền Nam thứ 2. xổ số hôm nay 4/7. ...
XSMB 4/7, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 4/7, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 4/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 4/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 4/7/2022. xổ số miền Bắc thứ 2. SXMB 4/7
Sớm khôi phục chuyến bay thương mại và mở đường bay mới từ Việt Nam sang Thái Lan

Sớm khôi phục chuyến bay thương mại và mở đường bay mới từ Việt Nam sang Thái Lan

Baoquocte.vn. Chiều ngày 3/7, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Don Pramudwinai.
Việt Nam-Campuchia: Tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác tốt đẹp trên tất cả lĩnh vực

Việt Nam-Campuchia: Tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác tốt đẹp trên tất cả lĩnh vực

Baoquocte.vn. Chiều ngày 3/7, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và hợp tác quốc tế Campuchia Prak Sokhonn.
Sri Lanka thiếu tiền thanh toán nhiên liệu, Italy tự tin lấp đầy kho khí đốt

Sri Lanka thiếu tiền thanh toán nhiên liệu, Italy tự tin lấp đầy kho khí đốt

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Năng lượng Sri Lanka cho biết, những chuyến hàng chở nhiên liệu mới đã tới nhưng nước này không có đủ tiền thanh toán.
Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Lượng du khách quốc tế đến Thái Lan gia tăng đáng kể từ đầu năm nay, khi tình hình đại dịch Covid-19 bắt đầu lắng xuống.
Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Baoquocte.vn. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông tin thời tiết trong thời gian diễn ra kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông 2022.
Vietjet mở đường bay thẳng đến các thành phố Hàn Quốc và Nhật Bản

Vietjet mở đường bay thẳng đến các thành phố Hàn Quốc và Nhật Bản

Baoquocte.vn. Vietjet vừa mở các đường bay thẳng từ Hà Nội đến Busan (Hàn Quốc), Nagoya và Fukuoka (Nhật Bản).
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Baoquocte.vn. Chiều ngày 3/7, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào Saleumxay Kommasith.
Chuyến hàng hỗ trợ nhân đạo thứ 15 của Ấn Độ 'cập bến' Afghanistan

Chuyến hàng hỗ trợ nhân đạo thứ 15 của Ấn Độ 'cập bến' Afghanistan

Baoquocte.vn. Chuyến hàng thứ 15 của Ấn Độ gồm 2.500 tấn lúa mì được chuyển đến cho Afghanistan theo hình thức hỗ trợ nhân đạo thông qua biên giới Attari-Waga.
Nga tuyên bố chiếm thành công thành phố chiến lược Lysychansk, Ukraine vào thế yếu

Nga tuyên bố chiếm thành công thành phố chiến lược Lysychansk, Ukraine vào thế yếu

Baoquocte.vn. Ngày 3/7, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu tuyên bố, lực lượng nước này đã đánh chiếm thành công thành phố Lysychansk của Ukraine.
Viện trợ quân sự cho Ukraine: Mỹ 'bơm' nhiều vũ khí hiện đại, Anh cam kết chi 2,53 tỷ USD

Viện trợ quân sự cho Ukraine: Mỹ 'bơm' nhiều vũ khí hiện đại, Anh cam kết chi 2,53 tỷ USD

Baoquocte.vn. Truyền thông Ba Lan cho biết, Mỹ, Anh và Ba Lan là 3 quốc gia hàng đầu về viện trợ quân sự cho Ukraine.
Mỹ: Nổ súng tại bang Texas, ít nhất 2 người thiệt mạng

Mỹ: Nổ súng tại bang Texas, ít nhất 2 người thiệt mạng

Baoquocte.vn. Vụ nổ súng mới nhất ở bang Texas (Mỹ) khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và 4 người khác bị thương, trong đó có 3 sĩ quan cảnh sát.
Chính quyền thành phố ở Phần Lan tính địa điểm đặt căn cứ NATO, Nga cảnh báo 'nóng' việc mở rộng liên minh quân sự

Chính quyền thành phố ở Phần Lan tính địa điểm đặt căn cứ NATO, Nga cảnh báo 'nóng' việc mở rộng liên minh quân sự

Baoquocte.vn. Chính quyền thành phố ở Phần Lan có tính toán muốn đặt căn cứ của NATO ở Nam Karelia - một vùng thuộc Phần Lan và có biên giới với Nga.
Tổng thống Alexander Lukashenko: Belarus có quân đội đủ sức đáp trả bất kỳ kẻ xâm lược nào

Tổng thống Alexander Lukashenko: Belarus có quân đội đủ sức đáp trả bất kỳ kẻ xâm lược nào

Baoquocte.vn. Người dân Belarus xây dựng thành công quốc gia có chủ quyền của mình với sức mạnh nằm ở sự đoàn kết và tinh thần yêu nước.
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Phiên bản di động