Tổng thống Joe Biden lựa chọn hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân?

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mỹ đã và đang có những bước đi rõ ràng trong chiến lược răn đe hạt nhân, tìm cách dẫn đầu trong vấn đề "kiểm soát vũ khí". Tuy nhiên, nhân tố Nga và Trung Quốc không ngừng gia tăng năng lực hạt nhân là thách thức không nhỏ đối với chính sách của Tổng thống Biden.
"Nhận diện" chiến lược hạt nhân của Biden
Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chuyển lên Quốc hội nước này tài liệu “Đánh giá Thế trận hạt nhân”. (Nguồn: Getty Image)

Bốn mục tiêu chiến lược

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chuyển lên Quốc hội nước này tài liệu “Đánh giá Thế trận hạt nhân” lần thứ 6 kể từ khi kết thúc Chiến tranh Lạnh.

Mặc dù đây vẫn là tài liệu mật, song những tiết lộ gần đây về nội dung tài liệu này và việc Tổng thống Biden gần đây công bố đề nghị ngân sách quốc gia cho tài khóa 2023 đã đem lại một đánh giá tương đối rõ ràng về những mục tiêu mà chính sách và chiến lược răn đe hạt nhân của Mỹ hướng tới.

Vấn đề quan trọng nhất đối với chính quyền Washington là yêu cầu đưa Mỹ quay trở lại vị thế lãnh đạo đối với những thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Dường như có ít nhất bốn khía cạnh của chính sách này. Thứ nhất là khôi phục Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) năm 1987. Thứ hai là đảm bảo đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới với Iran vốn có tên ban đầu là Chương trình hành động chung toàn diện (JCPOA).

Thứ ba là gia hạn và mở rộng Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (START) năm 2010. Thứ tư là đơn phương cắt giảm lực lượng hạt nhân của Mỹ xuống còn 1.000 đầu đạn hoặc ít hơn.

Mỹ cho rằng Nga đã vi phạm hiệp ước INF và do đó không thể tiếp tục tuân thủ hiệp ước, mà chỉ có một bên tham gia là Washington. Tương tự như vậy với thỏa thuận hạt nhân Iran. Một số phân tích của Viện Khoa học và An ninh Quốc tế giải thích rằng Iran không bao giờ tuân thủ đầy đủ các điều khoản của JCPOA năm 2015, đặc biệt là Tehran đã không tiết lộ các hoạt động công nghệ vũ khí hạt nhân trước đây của mình cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Vì vậy, mặc dù Mỹ đã đơn phương rút khỏi JCPOA, song điều đó không phải là kết quả của bất kỳ sự thù địch nào đối với các thỏa thuận kiểm soát vũ khí. Washington làm như vậy là vì thỏa thuận hạt nhân này đã không ngăn cản được Iran củng cố năng lực hạt nhân của họ.

Đối với Hiệp ước START mới, chính quyền cựu Tổng thống Trump đã tuân thủ thỏa thuận này và hiện chính quyền Tổng thống Biden đã gia hạn hiệp ước này thêm 5 năm.

Vì vậy, những vấn đề nào của Hiệp ước START mới cần được cải thiện là điều chưa rõ ràng. Washington đã và vẫn tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản của mình, mặc dù Nga vẫn đang phát triển và sản xuất từ 3-5 năm hệ thống hạt nhân chiến lược mà có thể không bị giới hạn theo hiệp ước này.

Tin liên quan
Đề xuất chi khủng cho quốc phòng, Tổng thống Mỹ Joe Biden nêu tham vọng Đề xuất chi khủng cho quốc phòng, Tổng thống Mỹ Joe Biden nêu tham vọng '3 nhất'

Một nhiệm vụ không dễ dàng

Rõ ràng, Washington đang tìm cách “dẫn dắt” thế giới hướng đến một cơ chế kiểm soát vũ khí hạt nhân trong tương lai, song vẫn chưa rõ Mỹ dự định thực hiện nỗ lực này như thế nào.

Làm thế nào Mỹ có thể khôi phục INF mà không có sự tuân thủ của Nga? Làm thế nào để Quốc hội Mỹ thông qua một thỏa thuận hạt nhân mới hoặc sửa đổi với Iran?

Nếu Mỹ đang tìm cách đạt được một thỏa thuận vũ khí hạt nhân mới với Nga hoặc thậm chí với Trung Quốc, thì một số câu hỏi và mối quan tâm của Quốc hội Mỹ cần phải được giải đáp từ trước.

Thật vậy, bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí chiến lược mới nào cũng cần phải tính đến tất cả vũ khí hạt nhân của Nga, bao gồm hàng nghìn hệ thống hạt nhân chiến thuật và việc Trung Quốc đang tiếp tục mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình một cách đáng quan ngại.

Mặc dù Mỹ đang tìm cách dẫn đầu trong vấn đề “kiểm soát vũ khí”, song Washington cũng đồng thời đưa ra một ngân sách năm tài chính 2023 mà trên thực tế vẫn giữ nguyên phần lớn ngân sách cho kế hoạch hiện đại hóa răn đe hạt nhân mà hai chính quyền trước đó đã đề xuất. Đây cũng là chương trình hiện đại hóa mà Quốc hội Mỹ đã hoàn toàn ủng hộ kể từ năm 2010.

Nga và Trung Quốc có thể chấp nhận những nhượng bộ đơn phương mà Mỹ đưa ra mà không chịu đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào đối với Washington.

Tuy nhiên, những đồng minh của Mỹ, đặc biệt trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và ở Tây Thái Bình Dương, có thể thấy các biện pháp đơn phương này của Mỹ là đáng quan ngại nếu Washington triển khai những biện pháp này mà không tính đến những tác động đối với khả năng răn đe hạt nhân mở rộng của Mỹ. Ví dụ, việc chính quyền Mỹ xem xét áp dụng học thuyết hạt nhân “không sử dụng trước tiên” đã khiến các đồng minh của họ lo ngại.

Khi tập trung vào vai trò dẫn đầu trong "kiểm soát vũ khí", chính quyền Biden có thể có những bước đi khôn ngoan để nắm bắt chính xác những hệ thống vũ khí của Nga vốn không tuân thủ các hiệp ước đã ký với Mỹ và toàn bộ kho vũ khí ngày càng gia tăng của Trung Quốc.

Nếu Washington có thể thực hiện thành công những bước đi này, Mỹ có thể cải thiện đáng kể năng lực an ninh của mình.

Tuy nhiên, khi xét đến việc Trung Quốc từ chối tham gia các cuộc đàm phán về kiểm soát vũ khí hạt nhân trừ khi Mỹ và Nga trước hết phải cắt giảm kho dự trữ hạt nhân của mình xuống mức ngang với kho vũ khí hiện tại của Trung Quốc, thì có thể thấy Bắc Kinh không mấy quan tâm đến nỗ lực kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Mỹ vạch mục tiêu trong chuyến công du châu Âu của Tổng thống Joe Biden

Mỹ vạch mục tiêu trong chuyến công du châu Âu của Tổng thống Joe Biden

Ngày 22/3, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan đã nêu một số điểm chính trong chuyến công du sắp diễn ra của ...

Giữa xung đột Nga-Ukraine, Tổng thống Mỹ Joe Biden chuẩn bị công du châu Âu

Giữa xung đột Nga-Ukraine, Tổng thống Mỹ Joe Biden chuẩn bị công du châu Âu

Ngày 15/3, Nhà Trắng xác nhận, Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ công du châu Âu để tham dự Hội nghị thượng đỉnh của Tổ ...

(theo National Interest)

Đọc thêm

Thúc đẩy vai trò của doanh nghiệp trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Thúc đẩy vai trò của doanh nghiệp trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Với doanh nghiệp, tính bền vững chủ động và hành động phòng chống biến đổi khí hậu là công cụ nâng cao giá trị doanh nghiệp và lợi thế cạnh ...
Đứng đầu bảng I, Viettel FC vào bán kết AFC Cup 2022

Đứng đầu bảng I, Viettel FC vào bán kết AFC Cup 2022

Baoquocte.vn. Viettel FC có chiến thắng cách biệt 5-2 trước Hougang United (Singapore) để vào vòng bán kết khu vực với tư cách nhất bảng I Giải AFC Cup 2022.
Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Baoquocte.vn. Các học sinh bày tỏ xúc động lần đầu tiên được tới thăm và cảm nhận không khí ấm áp và sự đón tiếp thân tình của cán bộ nhân ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Baoquocte.vn. Việt Nam luôn quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện cho việc thúc đẩy hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai Bộ, ngành tư pháp hai nước ...
Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Baoquocte.vn. Hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam là hoạt động nhân đạo giữa hai Chính phủ Việt Nam và ...
Chủ tịch Quốc hội gặp đại diện các doanh nghiệp Anh đầu tư tại Việt Nam, tiếp lãnh đạo trường Imperial College London

Chủ tịch Quốc hội gặp đại diện các doanh nghiệp Anh đầu tư tại Việt Nam, tiếp lãnh đạo trường Imperial College London

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Việt Nam luôn lắng nghe, sẵn sàng tạo điều kiện cần thiết để cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh cho doanh nghiệp.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung ...
Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Baoquocte.vn. Nga nhận định về an ninh châu Âu, Trung Quốc chuẩn bị kỷ niệm lớn; Quốc hội Israel 'đồng lòng' giải tán... là những sự kiện thế giới nổi bật ...
Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Baoquocte.vn. Bộ phim 'Hồ Chí Minh: Phác họa chân dung một chính khách' đã được Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria mua bản quyền sử dụng bản sao để trình ...
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm Đại sứ quán và gặp gỡ đại diện cộng đồng người Việt tại Philippines

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm Đại sứ quán và gặp gỡ đại diện cộng đồng người Việt tại Philippines

Baoquocte.vn. Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân dâng hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại ...
Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Baoquocte.vn. Nga nhận định về an ninh châu Âu, Trung Quốc chuẩn bị kỷ niệm lớn; Quốc hội Israel 'đồng lòng' giải tán... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Baoquocte.vn. Chiều 30/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến khu hành chính đặc biệt Hong Kong bằng đường sắt.
Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Baoquocte.vn. Các lực lượng Nga đã rút khỏi đảo Rắn, tiền đồn chiến lược ở Biển Đen, mà Moscow giành quyền kiểm soát từ đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Khu vực Thái Bình Dương chuẩn bị nhóm họp cấp cao nhất

Khu vực Thái Bình Dương chuẩn bị nhóm họp cấp cao nhất

Baoquocte.vn. Fiji sẽ tổ chức cuộc họp thường niên của Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) tại thủ đô Suva vào tháng 7.
Hàn Quốc khẳng định sẽ nỗ lực hợp tác chặt với Trung Quốc

Hàn Quốc khẳng định sẽ nỗ lực hợp tác chặt với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Hàn Quốc sẽ nỗ lực hợp tác chặt chẽ hơn với Trung Quốc để giải quyết hòa bình các mối đe dọa do chương trình hạt nhân của Triều Tiên gây ra.
NATO thừa nhận đã chuẩn bị cho việc đối đầu Nga từ lâu, dự báo xung đột Ukraine kéo dài

NATO thừa nhận đã chuẩn bị cho việc đối đầu Nga từ lâu, dự báo xung đột Ukraine kéo dài

Baoquocte.vn. NATO đã chuẩn bị cho cuộc đối đầu với Nga từ năm 2014 chứ không phải khi Moscow phát động chiến dịch ở Ukraine hồi tháng 2.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Baoquocte.vn. Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh đang ngày một khốc liệt, trong bối cảnh các cường quốc quân sự liên tục thử nghiệm các loại vũ khí mới và hiện đại.
Phiên bản di động