Thượng đỉnh Bộ tứ: Những lý do không được tuyên bố

Tôn Sinh Thành
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Hội nghị Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ về những lo ngại đối với hành động bành trướng của Trung Quốc.

Cuộc họp Thượng đỉnh trực tuyến qua màn hình lớn kéo dài 2 giờ ngày 12/3 giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Nhật Suga Yoshihide, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Australia Scott Morrison là một bước ngoặt trong lịch sử phát triển của Bộ tứ (gồm Mỹ, Nhật, Ấn Độ và Australia).

Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên theo hình thức trực tuyến vào ngày 12/3. (Nguồn: The Quint)
Các nhà lãnh đạo Bộ tứ tham dự Thượng đỉnh lần đầu tiên theo hình thức trực tuyến vào ngày 12/3. (Nguồn: AFP)

Trong nhiều năm, nhóm này chỉ họp ở quan chức cao cấp và cấp Bộ trưởng với kết quả chỉ là những tuyên bố riêng rẽ. Nhưng với cuộc họp Thượng đỉnh lần này, đây là lần đầu tiên Bộ tứ đã được nâng lên cấp cao nhất và cũng lần đầu tiên Nhóm này ra một Tuyên bố chung, khẳng định cam kết ở cấp cao nhất về mục tiêu hợp tác để tạo nên một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở, bao trùm, dựa trên luật lệ vì an ninh, thịnh vượng và chống lại các mối đe dọa ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Thỏa thuận quan trọng bậc nhất của Thượng đỉnh Bộ tứ lần này là một kế hoạch phối hợp 4 nước trong việc cung cấp tài chính, sản xuất và phân phối 1 tỷ liều vaccine Covid-19 cho các nước châu Á trước cuối năm 2022.

Theo kế hoạch này, các tập đoàn dược phẩm Ấn Độ sẽ được phép sản xuất loại vaccine đơn liều của hãng dược Johnson & Johnson của Mỹ, với sự hỗ trợ tài chính từ Nhật, còn Australia sẽ chịu trách nhiệm vận chuyển.

Tuyên bố cũng cho thấy Bộ tứ đã được thể chế hóa một bước đáng kể với quyết định thiết lập cơ chế họp định kỳ các chuyên gia và quan chức cấp cao của nhóm Bộ Tứ, trong khi các Ngoại trưởng của 4 nước cũng sẽ trao đổi thường xuyên và họp ít nhất một lần một năm. Ở cấp lãnh đạo, các nước Bộ Tứ sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh trực tiếp vào cuối năm 2021.

Tin liên quan
Tiêu điểm quốc tế trong tuần: Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên, chiến thắng lập pháp của ông Biden, Libya sang trang mới Tiêu điểm quốc tế trong tuần: Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên, chiến thắng lập pháp của ông Biden, Libya sang trang mới

Điều gì đã thúc đẩy Bộ tứ phát triển đột phá ngoạn mục cả về thể chế và nội dung hoạt động như vậy?

Thượng đỉnh Bộ tứ trước hết là sáng kiến của chính quyền Biden khi mới nhậm chức được 50 ngày, nhằm thể hiện cam kết mạnh mẽ hơn của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, coi trọng đồng minh và trở lại với chủ nghĩa đa phương.

Như người phát ngôn Nhà Trắng Jen Psaki từng cho biết: “Việc Tổng thống Biden lần đầu tiên tham dự cuộc họp đa phương nói lên việc Mỹ đặc biệt chú trọng tới quan hệ với các đối tác và đồng minh ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương".

Sáng kiến của Mỹ dưới chính quyền mới của Tổng thống Biden về một cuộc họp Thượng đỉnh Bộ tứ đã được hưởng ứng gần như ngay lập tức từ Tokyo, New Delhi và Canberra, do những thách thức ngày càng lớn từ Bắc Kinh mà những nước này phải đối đầu trong những tháng gần đây.

Quan hệ giữa các nước Bộ tứ với Trung Quốc đã trở nên nguội lạnh trong thập kỷ qua khi Bắc Kinh nhanh chóng hiện đại hóa lực lượng quốc phòng và tăng cường hiện diện quân sự tại các vùng biển tranh chấp ở Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Trong những tháng gần đây, quan hệ giữa Trung Quốc và các nước Bộ tứ đã trở nên ngày càng tồi tệ hơn. Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một loạt hàng hóa của Australia như lúa mạch, tôm hùm và rượu vang, sau khi các nhà lãnh đạo Australia kêu gọi một cuộc điều tra mở về nguồn gốc của đại dịch Covid-19.

Ngày càng có nhiều tàu và máy bay quân sự của Trung Quốc xâm nhập vùng biển tranh chấp ở Biển Hoa Đông trong những tháng gần đây, khiến Nhật Bản rất lo ngại.

Căng thẳng Trung Quốc-Ấn Độ bùng phát kể từ tháng 4/2020 dẫn đến ​​cuộc đụng độ chết người đầu tiên trong nhiều thập niên dọc theo biên giới dài nhất thế giới, càng làm cho Ấn Độ nhận thức sâu sắc hơn về mối đe dọa an ninh từ Trung Quốc.

Các thách thức chung này đã nghiêm trọng đến mức các nhà lãnh đạo Bộ tứ tỏ ra không cần phải né tránh như trước nữa.

Trong một cuộc họp báo tại Washington sau cuộc họp Thượng đỉnh, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan tiết lộ rằng các lãnh đạo Bộ tứ đã thảo luận về việc Trung Quốc áp đặt lệnh trừng phạt đối với các sản phẩm của Australia, tăng cường hoạt động xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư của Nhật và gây hấn tại biên giới Ấn Độ.

Ngay cả kế hoạch của các nước Bộ tứ hợp tác trong vấn đề vaccine cũng được coi là nhằm đối lại với kế hoạch “ngoại giao vaccine” của Bắc Kinh để mở rộng ảnh hưởng toàn cầu khi nước này tăng cường phân phối vaccine Covid-19 cho nhiều nước châu Á và cả nước xa xôi như Dominica và Zimbabwe.

Với Hội nghị Thượng đỉnh Bộ tứ, các nước Mỹ, Nhật, Ấn Độ và Australia muốn gửi đi một tín hiệu nghiêm túc và mạnh mẽ về những lo ngại của họ đối với những kế hoạch và hành động bành trướng của Trung Quốc và muốn Trung Quốc phải lùi bước.

Kể từ được tái lập năm 2017, Bộ tứ đã thực hiện những bước đi một cách dè dặt, nhưng Trung Quốc đã không lùi bước mà trên thực tế lại còn leo thang.

Do vậy, việc Bộ tứ được nâng lên cấp cao nhất và mở rộng nội dung hợp tác là bước phát triển tất yếu trước những thách thức ngày càng tăng đến từ Trung Quốc.

Mặc dù các thành viên Bộ tứ vẫn còn khác nhau về cách tiếp cận đối với các thách thức trong khu vực và khó trở thành một dạng NATO châu Á, nhưng kết quả của Hội nghị Thượng đỉnh đầu tiên của Bộ tứ cũng đã hé lộ khả năng nhóm này sẽ còn được thể chế hóa và mở rộng hợp tác hơn nữa trên các lĩnh vực.

Để dung hòa các quan điểm khác nhau, Bộ tứ dường như đang phát triển theo hướng coi trọng hơn cách tiếp cận “mềm”, bằng việc mở rộng hợp tác trong cả những lĩnh vực kinh tế, thương mại, kết nối hạ tầng cơ sở, chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu và đặc biệt là cung cấp vaccine cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình dương, bên cạnh việc sử dụng các biện pháp “cứng” như hợp tác an ninh quân sự, kể cả tuần tra hàng hải và tập trận chung.

TIN LIÊN QUAN
Nhóm Bộ tứ 'phân vai' trong việc sản xuất và phân phối 1 tỷ liều vaccine Covid-19 ở châu Á
Hội nghị Thượng đỉnh Bộ tứ: Trung Quốc cảnh báo, tuyên bố chung 'Tinh thần Bộ tứ' có gì?
Thượng đỉnh Bộ tứ đầu tiên sẽ bàn về những vấn đề lớn nào?
Việt Nam lên tiếng về cuộc họp lãnh đạo Bộ tứ
Tôn Sinh Thành

Đọc thêm

Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Sri Lanka trong việc ứng phó với dịch bệnh Covid-19

Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Sri Lanka trong việc ứng phó với dịch bệnh Covid-19

Baoquocte.vn. Chiều ngày 14/6, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa.
Thổ Nhĩ Kỳ: 1.000 'cua-rơ' gây quỹ hỗ trợ trẻ em là con của nhân viên y tế tử vong do Covid-19

Thổ Nhĩ Kỳ: 1.000 'cua-rơ' gây quỹ hỗ trợ trẻ em là con của nhân viên y tế tử vong do Covid-19

Baoquocte.vn. Cuộc đua xe đạp tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ nhằm gây quỹ hỗ trợ trẻ em là con của các nhân viên y tế tử vong trong cuộc chiến chống ...
XSMB 15/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 15/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 15/6 - KQXSMB

XSMB 15/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 15/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 15/6 - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 15/6. KQXSMB 15/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 15/6/2021. XSMB thứ 3. SXMB 15/6.
XSBL 15/6 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 15/6/2021 - SXBL 15/6 - KQXSBL thứ 3

XSBL 15/6 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 15/6/2021 - SXBL 15/6 - KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 15/6. KQXSBL 15/6. Xổ số Bạc Liêu hôm nay ngày 15 tháng 6 năm 2021. Xo so Bac Lieu. KQSXBL. SXBL 15/6.
XSMN 15/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 15/6/2021 - xổ số hôm nay 15/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 15/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 15/6/2021 - xổ số hôm nay 15/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 15/6. xổ số hôm nay 15/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 15/6/2021. XSMN thứ 3. SXMN 15/6.
Doanh nghiệp đã có cẩm nang về chuyển đổi số

Doanh nghiệp đã có cẩm nang về chuyển đổi số

Baoquocte.vn. Tài liệu Hướng dẫn được xây dựng bởi các chuyên gia Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số giai đoạn 2021-2025 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Nhiều hoạt động sôi động hưởng ứng Ngày không tiền mặt 2021

Nhiều hoạt động sôi động hưởng ứng Ngày không tiền mặt 2021

Baoquocte.vn. Ngày 14/6, Báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Thương mại điện tử (VECOM) công bố chương trình Ngày không tiền mặt 2021 (16/6).
Nhà nhập khẩu hàng đầu của Mỹ xuất chinh tàu riêng để vận chuyển hàng

Nhà nhập khẩu hàng đầu của Mỹ xuất chinh tàu riêng để vận chuyển hàng

Baoquocte.vn. Trước tình trạng tắc nghẽn tại các cảng, thiếu container và sự bùng phát dịch Covid-19 làm chậm các chuyến hàng, Home Depot, một trong những nhà nhập khẩu lớn ...
Somalia tiêu diệt 16 phần tử nổi dậy của nhóm Al-Shabab

Somalia tiêu diệt 16 phần tử nổi dậy của nhóm Al-Shabab

Baoquocte.vn. Quân đội quốc gia Somalia (SNA) đã tiêu diệt 16 phần tử nổi dậy trong một chiến dịch ở khu vực Hạ Juba, miền Nam Somalia vào tối 13/6.
Covid-19 ở Việt Nam: Bộ Y tế thông báo về ca tử vong thứ 60 và 61 ở Bắc Ninh và Hà Nội

Covid-19 ở Việt Nam: Bộ Y tế thông báo về ca tử vong thứ 60 và 61 ở Bắc Ninh và Hà Nội

Baoquocte.vn. Theo Tiểu ban điều trị Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19, 2 ca tử vong mới đây đều là hai bệnh nhân nữ, có bệnh lý nền ...
Kêu gọi cứng rắn và đề phòng Trung Quốc, NATO khẳng định 'chẳng có chiến tranh Lạnh nào cả'

Kêu gọi cứng rắn và đề phòng Trung Quốc, NATO khẳng định 'chẳng có chiến tranh Lạnh nào cả'

Baoquocte.vn. Tổng Thư ký NATO tuyên bố, liên minh phương Tây cần có phản ứng trước sự trỗi dậy về mặt kinh tế, chính trị và quân sự của Trung Quốc.
Hàn Quốc gọi, Triều Tiên quyết lặng im

Hàn Quốc gọi, Triều Tiên quyết lặng im

Baoquocte.vn. Bộ Thống nhất Hàn Quốc kêu gọi Triều Tiên tôn trọng tinh thần hòa giải và đáp lại lời kêu gọi đối thoại của Seoul.
Hàn Quốc đem quân đến quần đảo tranh chấp, Nhật Bản đơn phương hủy bỏ cuộc gặp Moon-Suga

Hàn Quốc đem quân đến quần đảo tranh chấp, Nhật Bản đơn phương hủy bỏ cuộc gặp Moon-Suga

Baoquocte.vn. Hàn Quốc có kế hoạch đưa quân đến quần đảo Dokdo mà Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền và gọi là Takeshima để tổ chức cuộc tập trận thường niên.
Trung Quốc giận dữ trước cáo buộc của G7

Trung Quốc giận dữ trước cáo buộc của G7

Baoquocte.vn. Trung Quốc đã lên tiếng về các chỉ trích của Nhóm G7 sau Hội nghị thượng đỉnh vừa diễn ra tại Anh.
NATO tập trận 'khủng' trên biển Baltic, Nga yêu cầu chấm dứt 'hành động khoe khoang vũ khí'

NATO tập trận 'khủng' trên biển Baltic, Nga yêu cầu chấm dứt 'hành động khoe khoang vũ khí'

Baoquocte.vn. NATO tổ chức kỷ niệm 50 năm ngày tập trận chung trên biển Baltic, vì vậy cuộc diễn tập Baltops -2021 có quy mô lớn nhất từ trước tới nay.
Thượng đỉnh G7: Tuyên bố chung có ‘vừa đấm vừa xoa’ Trung Quốc, nặng lời với Nga?

Thượng đỉnh G7: Tuyên bố chung có ‘vừa đấm vừa xoa’ Trung Quốc, nặng lời với Nga?

Baoquocte.vn. Tuyên bố chung ngày 13/6 của Thượng đỉnh G7 đã thể hiện thái độ rõ ràng của lãnh đạo các quốc gia thành viên trong quan hệ với Trung Quốc và Nga.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-châu Âu lại nóng. Vụ Mỹ nghe lén đồng minh bung ra vào thời điểm trước khi ông Joe Biden công du châu Âu khiến cho cả hai bên đều khó xử. Bình ...
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga: Ít kỳ vọng nhưng khó 'trắng tay'

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga: Ít kỳ vọng nhưng khó 'trắng tay' 1

Baoquocte.vn. Trong bộn bề của nhiều sự kiện đang và sắp diễn ra, thế giới vẫn dành nhiều quan tâm và trông chờ ở Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga. Bình luận của TG&VN.
Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Gạn đục, khơi trong

Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Gạn đục, khơi trong

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ ở Geneva dự kiến vào ngày 16/6 tới được dư luận trên thế giới quan tâm đến nhiều nhất. TG&VN bình luận.
Căng thẳng EU-Belarus: Nhân tố mới trong câu chuyện cũ

Căng thẳng EU-Belarus: Nhân tố mới trong câu chuyện cũ

Baoquocte.vn. Nga đang trở thành nhân tố mới trong căng thẳng EU-Belarus. Phản ứng của các bên liên quan là minh chứng cho điều đó. Bình luận của Báo TG&VN.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước - mở đầu hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam

110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước - mở đầu hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam

Baoquocte.vn. 110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2021): Sự kiện mở đầu cho hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam.
Tập trận quy mô lớn, ông Putin muốn 'khoe cơ bắp' trước thềm Thượng đỉnh Nga-Mỹ?

Tập trận quy mô lớn, ông Putin muốn 'khoe cơ bắp' trước thềm Thượng đỉnh Nga-Mỹ?

Baoquocte.vn. Trước thềm Thượng đỉnh Nga-Mỹ ngày 16/6, Tổng thống Putin cho rằng quan hệ Nga-Mỹ đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Baoquocte.vn. Tại hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ sắp tới, Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Joe Biden sẽ thảo luận những vấn đề gì?
Thượng đỉnh G7: 'Hội nhà giàu' bắt tay xuất chiêu mới đối chọi Trung Quốc

Thượng đỉnh G7: 'Hội nhà giàu' bắt tay xuất chiêu mới đối chọi Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tại hội nghị thượng đỉnh, G7 đang chứng minh rằng những nền dân chủ giàu có nhất thế giới có thể 'đối trọng' với tầm ảnh hưởng của Trung Quốc.
Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Baoquocte.vn. Thủ tướng Australia Scott Morrison đến Cornwall, Vương quốc Anh, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 năm 2021 với vai trò khách mời đặc biệt.
Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Joe Biden sẽ phải thuyết phục một châu Âu đầy thận trọng hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ để đối phó với Trung Quốc.
Thượng đỉnh G7: Đoàn kết hơn sau bài học bó đũa?

Thượng đỉnh G7: Đoàn kết hơn sau bài học bó đũa?

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh đại dịch và nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, bất bình đẳng... hội nghị năm nay là cơ hội để G7 thể hiện sự thống nhất.
Phiên bản di động