'Thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu giáo dục'

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thạc sĩ Khoa học Phạm Thị Khánh Ly - Giám đốc điều hành Hệ thống trường Tiểu học và THCS FPT Hà Nội cho rằng, thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu của giáo dục, từ đó sai lệch cách nhìn nhận của xã hội.
Giáo dục
Thạc sĩ Phạm Thị Khánh Ly cho rằng, thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu của giáo dục. (Ảnh: NVCC)

Chị nhìn nhận thế nào về áp lực của trẻ em Việt từ góc độ trách nhiệm của giáo dục, phương pháp giáo dục ở bậc phổ thông mà các nhà trường đang triển khai hiện nay?

Giáo dục phổ thông (GDPT) đang chuyển từ hướng tiếp cận nội dung sang hướng tiếp cận năng lực người học.

Thực tế, chương trình GDPT mới kèm với sự thay đổi toàn bộ sách giáo khoa giúp học sinh tiếp cận với nền tảng tri thức và kỹ năng đổi mới. Đồng thời, thay đổi toàn diện phương pháp dạy, học, đánh giá tại các nhà trường.

Học không bao giờ là đủ và cũng chẳng khi nào là muộn. Vì vậy, học chưa bao giờ dễ dàng mà không có áp lực cả.

Áp lực trước đây nếu nghiêng về đánh giá điểm số thì hiện nay là áp lực hoàn thiện bản thân, phát triển năng lực cá nhân.

Thành tích là cần thiết nhưng theo bà, có cần phải thay đổi các tiêu chí về thành tích hay không? Cần quan tâm hơn đến các chỉ số hạnh phúc của trẻ khi đến trường và đánh giá về các hoạt động ngoại khóa thế nào?

Thành tích là những kết quả mà cá nhân hoặc tổ chức đạt được bằng thực chất và sự nỗ lực hết sức của bản thân, việc ghi nhận thành tích được xem như một cách để tạo động lực học tập cho học sinh.

Xã hội ngày càng thay đổi, các tiêu chí đánh giá cũng cần thay đổi. Học sinh ngày nay sử dụng công nghệ vô cùng giỏi. Áp lực học hành, bài vở nhưng nhờ công nghệ phát triển nếu cần gì, bằng sự nhanh nhạy, học sinh "lên" Google là có ngay. Chỉ là, kiến thức không vào đầu dù điểm số thì vẫn đều đều vào sổ.

Học sinh hiện nay đến trường không phải chỉ để lấy kiến thức mà là nơi trang bị toàn diện những năng lực và phẩm chất cơ bản. Việc đánh giá về lực học, về đạo đức chưa đủ, mà cần có thêm những đánh giá toàn diện như về các hoạt động ngoại khoá, bảng điểm về trải nghiệm.

Cùng với đó, cần đánh giá về các chỉ số hạnh phúc của trẻ khi đến trường để quãng đời học sinh phải là một hành trình trải nghiệm để trưởng thành.

Chỉ số hạnh phúc có thể đơn giản là trẻ sẽ cảm thấy tự tin và ham học, muốn đến trường để biết thêm những điều bổ ích, những chân trời mới lạ.

Vậy có phải trẻ em Việt đang chịu áp lực học tập rất lớn?

Áp lực là động lực, động cơ trong việc đạt được những mục tiêu trong cuộc sống. Nếu không có áp lực thì không có thành tích, không có thành quả, sẽ chẳng có mục tiêu nào được đặt ra và đạt được.

Theo thống kê, khoảng hơn 80% học sinh và sinh viên ở nước ta phải đối mặt với áp lực học tập, gặp nhiều ở học sinh cấp 2, cấp 3 và đại học. Trẻ ở độ tuổi tiểu học ít gặp phải tình trạng này hơn do tuổi còn nhỏ và chưa ý thức sâu sắc về vấn đề thành tích.

Câu hỏi được đặt ra, áp lực đến từ đâu? Theo tôi, nguyên nhân của những áp lực đến từ việc thế giới đang chuyển đổi mạnh mẽ với sự phát triển vượt bậc của khoa học  - công nghệ và đổi mới sáng tạo, đòi hỏi nhiều sự đột phá; các nước Á Đông có truyền thống coi trọng bằng cấp hơn các nước khác; sợ bản thân thua kém người khác; sự quá nhiều kỳ vọng từ bố mẹ; áp lực thành tích từ nhà trường, giáo viên...

Nhiều người cho rằng, học ở nước ngoài nhẹ nhàng và ít áp lực hơn. Có phải việc học ở Việt Nam nặng nề là do chúng ta đã tự gia tăng cho chính mình áp lực phải thành thạo, đặc biệt là thành thạo những thứ không cần thiết?

Khi so sánh, chúng ta phải đặt trên nền tảng kinh tế, xã hội, mặt bằng dân trí ở mỗi quốc gia. Giáo dục phổ thông trang bị kiến thức làm hành trang cuộc sống. Cuộc sống càng hiện đại phức tạp, con người càng phải giải quyết nhiều vấn đề, vì thế, càng phải được trang bị nhiều kỹ năng.

Nếu so sánh chương trình GDPT mới Toán lớp 6 của Việt Nam trang bị 48 kỹ năng thì chương trình của Australia trang bị tới 89 kỹ năng.

Toán của chúng ta tập trung vào giải toán thì nước bạn bổ sung kỹ năng giải quyết vấn đề cụ thể về chuyển đổi tiền tệ, về bài toán quản lý tài chính cá nhân, khám phá vẻ đẹp của môn học trong những ứng dụng nghệ thuật.

Nhiều tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng ra đời dựa trên toán học như bức hoạ nàng Mona Lisa của Leonardo Da Vinci. Leonardo từng là nhà toán học nên ông hiểu rõ khái niệm về tỷ lệ vàng.

Tôi đồng ý điều tạo ra áp lực cũng chính là thành thạo những thứ không cần thiết. Theo lý thuyết sư phạm, để đạt tới 95% độ thành thạo một kỹ năng, các em cần nỗ lực gấp bốn lần so với đạt 70%.

Trong khi đó, nếu học tập hiệu quả, các em chỉ cần dùng 20% thời gian để hiểu được 80% khối lượng kiến thức và dành 80% thời gian còn lại tìm kiếm sự đột phá để nhân lên n lần sự thành công.

Chị có nói áp lực là động lực, động cơ trong việc đạt được những mục tiêu trong cuộc sống. Nhưng rõ ràng, áp lực đang khiến nhiều trẻ em cảm thấy ngột ngạt với việc học và chạy đua thành tích. Chị nghĩ sao?

Trong cuộc sống, trên bất kỳ chặng đường nào, để thành công, không thể không có cạnh tranh và áp lực. Tuy nhiên, nếu thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu của giáo dục, từ đó sai lệch cách nhìn nhận của xã hội, sai lệch hành vi xã hội.

Trong nhà trường, nếu áp lực chỉ là điểm số, chỉ là tỷ lệ đỗ - trượt, đoạt giải học sinh giỏi quốc gia… đương nhiên sẽ kéo theo cả nhà trường, giáo viên, học sinh, phụ huynh vào vòng xoáy đó.

Ở Tổ chức giáo dục FPT có chung một triết lý “Giáo dục đào tạo là tổ chức và quản trị việc tự học của người học”. Chúng tôi quan điểm chỉ khi học sinh được rèn luyện kỹ năng tự học, tự lập, từ đó học sinh sẽ biết cách tự vượt qua áp lực học tập để bản thân có được sự thoải mái tinh thần, giúp tư duy tốt hơn.

Theo chị, các cơ quan chuyên môn cần có những đánh giá, xây dựng những tiêu chí mới cho thành tích thế nào?

Chúng ta phải song hành thay đổi tiêu chí đánh giá cho trường học, giáo viên và tiêu chí đánh giá học sinh bởi nếu chỉ thay đổi đánh giá học sinh trong khi đánh giá trường học, giáo viên vẫn như cũ thì tôi tin rằng kết quả cũng không có gì thay đổi so với trước đây.

Các tiêu chí mới cần dựa trên 2 mục tiêu:

Thứ nhất, mục tiêu dài hạn, đó là học để làm, học để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Muốn phát triển bền vững thì mục tiêu của quá trình học tập phải là học để phục vụ cuộc sống và ứng dụng vào thực tế. Phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của học sinh, trở thành những công dân toàn cầu.

Thứ hai, mục tiêu ngắn hạn, đó là các cuộc thi giành giải thưởng như học sinh giỏi, khoa học kỹ thuật, các kỳ thi xếp hạng…

Tuy nhiên, nội dung thi, phương thức thi cần có sự thay đổi để phù hợp với mục tiêu dài hạn, sẽ vẫn là điểm số nhưng điểm số đó sẽ đánh giá được toàn diện hơn.

Xin cảm ơn chị!

Từ câu chuyện trẻ trầm cảm: Phụ huynh có giật mình tự hỏi 'mình đã đúng trong cách giáo dục con'?

Từ câu chuyện trẻ trầm cảm: Phụ huynh có giật mình tự hỏi 'mình đã đúng trong cách giáo dục con'?

Thời gian qua, xảy ra những câu chuyện buồn liên quan đến trẻ trầm cảm, tự tử vì những áp lực khác nhau, có lẽ ...

'Lịch sử phải là môn học quan trọng bậc nhất trong đổi mới giáo dục'

'Lịch sử phải là môn học quan trọng bậc nhất trong đổi mới giáo dục'

Trước những tranh cãi về môn Lịch sử, tôi chỉ chia sẻ góc nhìn cá nhân về tầm quan trọng của môn học này.

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

VCB Digibank - Ngân hàng số '0' phí

VCB Digibank - Ngân hàng số '0' phí

Baoquocte.vn. Việc ra mắt ngân hàng số VCB Digibank hoàn toàn mới tháng 7/2020 là dấu mốc quan trọng, thể hiện tầm nhìn và quyết tâm chuyển đổi số của Vietcombank.
Dạo phố châu Âu, Lý Nhã Kỳ kết hợp trang sức bình dân và phụ kiện hàng hiệu

Dạo phố châu Âu, Lý Nhã Kỳ kết hợp trang sức bình dân và phụ kiện hàng hiệu

Baoquocte.vn. Người đẹp Lý Nhã Kỳ dùng trang sức vài trăm nghìn để mix cùng túi Chanel, Louis Vuitton, Loewe trong bộ ảnh street style khi đi du lịch châu Âu.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/7): Hà Nội nắng nóng; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, phía Nam chiều tối có mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/7): Hà Nội nắng nóng; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, phía Nam chiều tối có mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết vùng đồng bằng Bắc Bộ nắng nóng; Bắc và Trung Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa to ...
Việt Nam đề xuất 4 nhóm biện pháp phát triển hợp tác Mekong-Lan Thương

Việt Nam đề xuất 4 nhóm biện pháp phát triển hợp tác Mekong-Lan Thương

Baoquocte.vn. Ngày 4/7, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương (MLC) lần thứ 7 đã diễn ra tại Bagan, Myanmar.
Nga cảnh báo Kiev 'sẽ gặp rắc rối', cựu Thủ tướng Ukraine nói thỏa thuận hòa bình với Moscow là 'ảo tưởng'

Nga cảnh báo Kiev 'sẽ gặp rắc rối', cựu Thủ tướng Ukraine nói thỏa thuận hòa bình với Moscow là 'ảo tưởng'

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo, nếu phía Ukraine tiếp tục các hành động khiêu khích thì Kiev sẽ gặp rắc rối.
Hàn Quốc lần đầu đăng cai tổ chức cuộc họp của cơ quan cố vấn NATO

Hàn Quốc lần đầu đăng cai tổ chức cuộc họp của cơ quan cố vấn NATO

Baoquocte.vn. Cuộc họp của cơ quan cố vấn của NATO kéo dài 4 ngày, với sự tham dự của 20 thành viên Ủy ban và 6 nước quan sát viên, trong ...
Mỹ là đối tác phát triển mạnh mẽ và bền vững của Campuchia

Mỹ là đối tác phát triển mạnh mẽ và bền vững của Campuchia

Baoquocte.vn. Đại sứ Mỹ tại Campuchia W. Patrick Murphy khẳng định, Mỹ là một đối tác phát triển bền vững và luôn gắn bó với đất nước Campuchia.
Đề nghị Trung Quốc tạo điều kiện cho hàng hoá Việt Nam xuất khẩu và quá cảnh sang nước thứ 3

Đề nghị Trung Quốc tạo điều kiện cho hàng hoá Việt Nam xuất khẩu và quá cảnh sang nước thứ 3

Baoquocte.vn. Việt Nam mong muốn Trung Quốc tiếp tục tạo thuận lợi để hàng hóa, nhất là nông thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc.
Chuyên gia: Nga có thể 'chơi' với nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt

Chuyên gia: Nga có thể 'chơi' với nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt

Baoquocte.vn. G7 đã đưa ra ý tưởng về giới hạn giá đối với dầu Nga nhằm siết chặt khả năng tài trợ của Điện Kremlin trong chiến dịch quân sự ở ...
Đề xuất miễn học phí cho học sinh THCS cả nước

Đề xuất miễn học phí cho học sinh THCS cả nước

Baoquocte.vn. Bộ GD&ĐT đề xuất miễn toàn bộ học phí cho học sinh THCS trên toàn quốc từ năm học 2022-2023; đang triển khai các chỉ đạo về giá sách giáo ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/7): Hà Nội nắng nóng; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, phía Nam chiều tối có mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/7): Hà Nội nắng nóng; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, phía Nam chiều tối có mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết vùng đồng bằng Bắc Bộ nắng nóng; Bắc và Trung Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa to cục bộ.
Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Baoquocte.vn. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông tin thời tiết trong thời gian diễn ra kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông 2022.
Lở đất ở Ấn Độ: Ít nhất 27 người thiệt mạng, 40 người mất tích

Lở đất ở Ấn Độ: Ít nhất 27 người thiệt mạng, 40 người mất tích

Baoquocte.vn. Ngày 2/7, Ấn Độ cho biết, số người thiệt mạng trong vụ lở đất nghiêm trọng ở bang Manipur đã tăng lên 27 người, 40 người vẫn đang mất tích.
Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết, hoàn lưu cơn bão số 1 gây nguy hiểm trên biển; ngập úng tại Điện Biên, nắng nóng quay trở lại khu vực Bắc và Trung Bộ...
Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Baoquocte.vn. Ngày 3/7, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc thông báo đã có 27 người mất tích sau khi một cần cầu nổi bị chìm ngoài khơi do bão Chaba.
Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống cơn bão số 1, có tên quốc tế CHABA, có sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 15.
Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Baoquocte.vn. AN Space - một app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam được ra mắt với sự tham dự của nhiều chuyên gia.
Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế, ngày 3/7 Việt Nam có 511 ca mắc Covid-19, giảm 219 ca so với hôm qua (2/7).
Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Baoquocte.vn. Số liệu cập nhật đến ngày 2/7 của Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho thấy, Hà Nội hiện có 81 bệnh nhân mắc Covid-19 đang điều trị tại bệnh viện.
Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Baoquocte.vn. Trước tình hình biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam tăng cường kiểm soát từ cửa khẩu, tiêm vaccine mũi 3, 4…
Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Baoquocte.vn. Trước sự xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 và cung cấp đầy đủ trang thiết bị y tế.
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Phiên bản di động