Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thục Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Moscow.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là 'người bạn đáng mến'. (Nguồn: Sputnik)
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là 'người bạn đáng mến'. (Nguồn: Sputnik)

Về mặt lịch sử, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ luôn là đối thủ của nhau về mặt địa chính trị. Tuy nhiên, thời gian gần đây, hai nước đã cố gắng xây dựng quan hệ đối tác ở Syria, Libya và Nagorno-Karabakh. Tuy nhiê, họ vẫn phụ thuộc nhiều vào mối quan hệ hiện tại với cường quốc lớn nhất thế giới là Mỹ.

Rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Thổ

Ankara và Washington là hai đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng đang mâu thuẫn về một số vấn đề lớn, chẳng hạn như việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga - một động thái dẫn đến việc Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt vào năm ngoái.

Tiếp đến là những khác biệt đáng kể về chính sách khu vực. Cụ thể là sự ủng hộ của Mỹ đối với lực lượng Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) ở Syria và việc Washington từ chối dẫn độ Fethullah Gulen, giáo sỹ Thổ Nhĩ Kỳ sống tại bang Pennsylvania từ cuối những năm 1990, nhưng bị chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ coi là một người bất đồng chính kiến nguy hiểm, từng kích động âm mưu đảo chính hồi năm 2016.

Theo quan điểm của Ankara, tất cả những lý do kể trên khiến Nga, chứ không phải Mỹ, có tiềm năng trở thành một đối tác chiến lược. Bản thân người dân Thổ Nhĩ Kỳ dường như cũng đồng ý với quan điểm này.

Một cuộc khảo sát tại Thổ Nhĩ Kỳ gần đây cho thấy, gần 79% người được hỏi muốn Ankara hợp tác với Moscow hơn là với Washington. Khi được hỏi: "Bạn có nghĩ Thổ Nhĩ Kỳ nên hợp tác với Mỹ trong quá trình thực hiện chính sách đối ngoại của mình hay không?", 73% người tham gia khảo sát đã trả lời "Không".

Tin liên quan
Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau

Theo quan điểm của Điện Kremlin, rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Thổ có thể dẫn đến sự phá hủy trật tự thế giới cũ và làm suy yếu sự thống nhất của phương Tây.

Cách đây không lâu, Thổ Nhĩ Kỳ đã sử dụng quyền phủ quyết của mình để bác bỏ việc NATO chính thức lên án Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko sau vụ Minsk ép một máy bay dân sự hạ cánh và bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich trên máy bay. Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định, NATO không nên phản đối Belarus hoặc yêu cầu trả tự do cho các tù nhân chính trị.

Rõ ràng, trừ khi Ankara thay đổi chiến lược, NATO sẽ rất khó để có được một lập trường thống nhất đối với Belarus, đồng minh duy nhất của Nga ở châu Âu.

Áp lực từ Nga

Tuy nhiên, động thái "nghiêng về Nga" này của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, người từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là “người bạn đáng mến”, có mong chờ được đáp lại hay không? Và cụ thể mong muốn đó là gì?

Tháng 4/2021, Nga đã đình chỉ các chuyến bay đến các sân bay của Thổ Nhĩ Kỳ với lý do số ca mắc Covid-19 ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng tăng. Thực tế cho thấy, việc Moscow gây áp lực với Ankara lại là một vấn đề hoàn toàn khác, không liên quan đến đại dịch.

Vào thời điểm đó, tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan đang tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các quan chức quốc phòng hai nước đang thảo luận về việc tăng cường “quan hệ đối tác chiến lược”.

Ukraine rất quan tâm đến việc mua máy bay không người lái Bayraktar do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất, vốn có vai trò quan trọng trong cuộc xung đột Nagorno-Karabakh giữa Azerbaijan và Armenia vào mùa Thu năm ngoái. Bên cạnh đó, Kiev còn muốn triển khai các máy bay này trong cuộc đấu tranh chống lại các lực lượng thân Nga tại vùng Donbass, miền Đông Ukraine.

Moscow nói rằng, không có bất kỳ mối liên hệ nào giữa việc hủy các chuyến bay với mối quan hệ đang ấm lên giữa Ankara và Kiev. Tuy nhiên, Điện Kremlin từng nhiều lần tìm ra các cách khác để thể hiện sự không hài lòng của mình.

Năm 2015, Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi một máy bay chiến đấu của Nga ở Syria. Nga đã trả đũa bằng cách cấm nhập khẩu tất cả cà chua từ Thổ Nhĩ Kỳ. Thời điểm đó, một số người coi phản ứng của Moscow là quá yếu ớt.

Tuy nhiên, động thái này không chỉ ảnh hưởng xấu đến các nhà xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ (Nga là thị trường xuất khẩu cà chua lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ), mà thực tế còn giúp đẩy mạnh sản xuất nội địa ở Nga, khi chính phủ nước này đầu tư vào các dự án nhà kính.

Lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. (Nguồn: Antalya Homes)
Lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. (Nguồn: Antalya Homes)

Mục tiêu đối lập nhưng lợi ích song trùng

Sự độc lập về tư duy và phương pháp của Tổng thống Erdogan trong chính sách đối ngoại có thể đã nâng cao vị thế toàn cầu của Thổ Nhĩ Kỳ, song kinh tế vẫn là điểm yếu của ông.

Theo các nhà điều hành du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. Tình huống này đủ nghiêm trọng để buộc Ankara phải mời một phái đoàn y tế Nga đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ nhằm xem xét các biện pháp an toàn được áp dụng tại các khu nghỉ dưỡng của nước này, đồng thời tiếp tục kiến nghị Moscow cân nhắc về lệnh cấm.

Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang có kế hoạch nối lại hợp tác, chủ yếu trong lĩnh vực năng lượng. Nga đang tích cực tham gia vào việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở tỉnh Mersin của Thổ Nhĩ Kỳ và đã hoàn thành việc xây dựng đường ống dẫn khí đốt tự nhiên TurkStream.

Việc phát hiện các mỏ khí đốt tự nhiên mới ở Biển Đen thời gian gần đây đồng nghĩa Ankara sẽ có thể bớt phụ thuộc vào Nga trong lĩnh vực năng lượng. Tuy nhiên, dự án Akkuyu và hệ thống tên lửa S-400 vẫn có khả năng bảo đảm sự hiện diện lâu dài của Nga ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Mặc dù vậy, điều đó không có nghĩa là Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang hoặc sẽ trở thành đồng minh của nhau. Hai bên có thể nhất trí về các lệnh ngừng bắn và kiểm soát các căn cứ của họ trên thực địa ở Syria và Libya, nhưng mục tiêu của họ là hoàn toàn đối lập.

Tựu chung lại, những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga khiến Thổ Nhĩ Kỳ khó lòng "chối từ". Mặc dù vậy, bất kỳ mối quan hệ đối tác nào giữa Moscow và Ankara cũng sẽ tác động không nhỏ đến tình hình khu vực và được Washington cùng NATO theo dõi sát sao.

TIN LIÊN QUAN
Hậu thượng đỉnh Biden-Putin, Đại sứ Nga tại Mỹ trở lại Washington
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?
Mối tương giao Việt Nam-New Zealand trên tà áo dài của bà Đại sứ
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Brussels tính bài 'cây gậy và củ cà rốt', Ankara mong EU 'thoát khỏi mù quáng'
Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau

(theo Asia Times)

Đọc thêm

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 6/8/2021: Tuổi Dần chú ý hành động vô thức, tuổi Thìn không yêu thì dừng lại

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 6/8/2021: Tuổi Dần chú ý hành động vô thức, tuổi Thìn không yêu thì dừng lại

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 6/8/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Lịch âm 6/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 6/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn viên 6/8/2021

Lịch âm 6/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 6/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn viên 6/8/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 6/8. Âm lịch hôm nay 6/8. Lịch âm 6/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 6/8/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 6 tháng 8 năm 2021 ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 6/8/2021:  Song Ngư có niềm vui trong tình cảm, Nhân Mã gặp nhiều rắc rối

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 6/8/2021: Song Ngư có niềm vui trong tình cảm, Nhân Mã gặp nhiều rắc rối

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 6/8 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Cựu Đại sứ Việt Nam: Thụy Sỹ 'nhỏ' nhưng 'có võ'

Cựu Đại sứ Việt Nam: Thụy Sỹ 'nhỏ' nhưng 'có võ'

Baoquocte.vn. Thụy Sỹ, một đất nước nhỏ bé, ít tài nguyên nhưng con người nơi đây đã biến 41.285 km2 thành mảnh đất đáng sống, rạng ngời và cuốn hút.
Tin thế giới 5/8: Động thái gây sốc của Belarus; Bí ẩn chai whiskey thất lạc của cựu Ngoại trưởng Mỹ; Sự cố 'thú vị' của tàu ngầm Nga

Tin thế giới 5/8: Động thái gây sốc của Belarus; Bí ẩn chai whiskey thất lạc của cựu Ngoại trưởng Mỹ; Sự cố 'thú vị' của tàu ngầm Nga

Baoquocte.vn. Belarus đóng cửa biên giới, Mỹ duyệt kế hoạch bán vũ khí cho Đài Loan, tàu ngầm Nga gặp sự cố 'thú vị'... là những sự kiện thế giới nổi ...
Chuyên gia Ukraine chỉ ra điểm yếu của máy bay tiêm kích F-35 Mỹ trước vũ khí Nga

Chuyên gia Ukraine chỉ ra điểm yếu của máy bay tiêm kích F-35 Mỹ trước vũ khí Nga

Baoquocte.vn. Cựu thiết kế trưởng của doanh nghiệp nhà nước Ukraine Antonov Alexander Los đã chỉ ra những điểm yếu của máy bay chiến đấu F-35 do Mỹ sản xuất.
Thành phố Leipzig (Đức) tặng trang thiết bị y tế cho Việt Nam chống Covid-19

Thành phố Leipzig (Đức) tặng trang thiết bị y tế cho Việt Nam chống Covid-19

Baoquocte.vn. Thành phố Leipzig và Tập đoàn, Bệnh viện St. Georg đã gửi tặng các trang thiết bị y tế giúp Việt Nam chống dịch Covid-19.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng

Baoquocte.vn. Đây là Phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng.
Covid-19 ở Việt Nam tối 5/8: 3.301 ca mắc mới, nâng tổng ca trong ngày lên 7.244, Hà Nội 69 ca

Covid-19 ở Việt Nam tối 5/8: 3.301 ca mắc mới, nâng tổng ca trong ngày lên 7.244, Hà Nội 69 ca

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 tối 5/8 của Bộ Y tế cho biết có 3.301 ca mắc Covid-19, nâng tổng số mắc trong ngày lên 7.244 ca.
Họp báo chung Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Thụy Sỹ: Đằng sau khẩu trang là những nụ cười

Họp báo chung Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Thụy Sỹ: Đằng sau khẩu trang là những nụ cười

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn và Phó Tổng thống, Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Sỹ Ignazio Cassis đã tiến hành họp báo chung.
Tin thế giới 5/8: Động thái gây sốc của Belarus; Bí ẩn chai whiskey thất lạc của cựu Ngoại trưởng Mỹ; Sự cố 'thú vị' của tàu ngầm Nga

Tin thế giới 5/8: Động thái gây sốc của Belarus; Bí ẩn chai whiskey thất lạc của cựu Ngoại trưởng Mỹ; Sự cố 'thú vị' của tàu ngầm Nga

Baoquocte.vn. Belarus đóng cửa biên giới, Mỹ duyệt kế hoạch bán vũ khí cho Đài Loan, tàu ngầm Nga gặp sự cố 'thú vị'... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
Tình hình Afghanistan: Hàng chục tay súng Taliban hành động bất ngờ, Kabul đề xuất họp HĐBA

Tình hình Afghanistan: Hàng chục tay súng Taliban hành động bất ngờ, Kabul đề xuất họp HĐBA

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Afghanistan cho hay, 50 tay súng Taliban bất ngờ đầu hàng các lực lượng an ninh nước này tại tỉnh miền Bắc Jawzjan vào đêm 4/8.
Lý do khiến WHO kêu gọi quốc tế trì hoãn tiêm liều vaccine Covid-19 tăng cường, Mỹ phản ứng

Lý do khiến WHO kêu gọi quốc tế trì hoãn tiêm liều vaccine Covid-19 tăng cường, Mỹ phản ứng

Baoquocte.vn. Tổng Giám đốc WHO kêu gọi các nước tạm ngừng triển khai việc tiêm liều tăng cường vaccine ngừa Covid-19 cho những người đã tiêm đủ hai liều.
ASEAN bổ nhiệm đặc phái viên về Myanmar: Nhật Bản và LHQ hoan nghênh; Myanmar nói gì?

ASEAN bổ nhiệm đặc phái viên về Myanmar: Nhật Bản và LHQ hoan nghênh; Myanmar nói gì?

Baoquocte.vn. Nhật Bản và LHQ hoan nghênh việc bổ nhiệm đặc phái viên ASEAN tại Myanmar, trong khi Naypyidaw cho biết sẵn sàng làm việc với đặc phái viên này.
Virus SARS-CoV-2 và cuộc chiến không hồi kết

Virus SARS-CoV-2 và cuộc chiến không hồi kết

Baoquocte.vn. SARS-CoV-2 sẽ không biến mất, nhưng bài học từ cuộc chiến với virus này sẽ giúp loài người sẵn sàng hơn trước dịch bệnh tương tự trong tương lai.
Vụ dẫn độ CFO Huawei: Phe Huawei tố Mỹ tận dụng 'lối tắt pháp lý rất đặc quyền'

Vụ dẫn độ CFO Huawei: Phe Huawei tố Mỹ tận dụng 'lối tắt pháp lý rất đặc quyền'

Baoquocte.vn. Vòng tranh tụng cuối cùng liên quan vụ dẫn độ CFO Huawei đã khởi động ở Canada, kéo dài 2,5 tuần với hàng nghìn trang tài liệu được đệ trình.
Thế vận hội Olympic Tokyo 2020: Cuộc sống phải như thế !

Thế vận hội Olympic Tokyo 2020: Cuộc sống phải như thế !

Baoquocte.vn. Việc Thế vận hội Olympic Tokyo 2020 vẫn diễn ra và thành công bất chấp dịch bệnh là một biểu hiện cho quyết tâm và ý chí con người. TG&VN bình luận.
Ẩn ý đằng sau một chuyến thăm

Ẩn ý đằng sau một chuyến thăm

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin chọn Việt Nam là một trong ba điểm đến trong chuyến thăm đầu tiên đến Đông Nam Á. Hẳn có lý do?
Thách thức kinh tế, thỏa thuận hạt nhân chờ tân Tổng thống Iran

Thách thức kinh tế, thỏa thuận hạt nhân chờ tân Tổng thống Iran

Baoquocte.vn. Phục hồi nền kinh tế, tháo gỡ cấm vận, xử lý quan hệ với Mỹ là nhiệm vụ mà ông Raisi cần sớm bắt tay thực hiện sau khi nhậm chức Tổng thống Iran ngày ...
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Baoquocte.vn. Mấu chốt trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin được tháo gỡ là "điềm lành" được báo trước? Bình luận của TG&VN.
Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken từ ngày 27-28/7 cho thấy hai nước "cần có nhau" hơn bao giờ hết. Bình luận của TG&VN.
Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Baoquocte.vn. Mỹ rút quân khỏi Afghanistan và Iraq không có nghĩa là buông bỏ hoàn toàn cuộc chơi. Mỹ sẽ tiếp tục cuộc chơi theo kiểu chơi khác. Báo TG&VN bình luận.
Châu Phi và chặng đường gian nan để tự chủ nguồn vaccine Covid-19

Châu Phi và chặng đường gian nan để tự chủ nguồn vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Châu Phi đang thực hiện một bước đi táo bạo trong việc tự sản xuất vaccine Covid-19 và rất có thể là cả vaccine cho những bệnh nguy hiểm khác.
Quân đội Nga: Diện mạo mới, vượt xa Mỹ?

Quân đội Nga: Diện mạo mới, vượt xa Mỹ?

Baoquocte.vn. Chiến lược cải cách mang tên 'Diện mạo mới' năm 2008 của quân đội Nga giúp nước này khẳng định vị trí cường quốc quân sự.
Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Baoquocte.vn. Ngoại giao kinh tế nếu được thực hiện đúng cách, có khả năng thúc đẩy quốc gia tăng tưởng mạnh mẽ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin sắp thăm Việt Nam là người trung thành với các chiến lược của Tổng thống Joe Biden.
Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Baoquocte.vn. Hệ thống phòng thủ tên lửa S-500 Prometheus của Nga được đánh giá có sức mạnh vượt trội gấp nhiều lần so với S-400.
Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Baoquocte.vn. Trong một thập kỷ qua, Trung Quốc đã tái cơ cấu các hoạt động trên mạng, trở thành một đối thủ tinh vi và dày dặn kinh nghiệm của Mỹ.
Phiên bản di động