Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thục Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Moscow.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là 'người bạn đáng mến'. (Nguồn: Sputnik)
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là 'người bạn đáng mến'. (Nguồn: Sputnik)

Về mặt lịch sử, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ luôn là đối thủ của nhau về mặt địa chính trị. Tuy nhiên, thời gian gần đây, hai nước đã cố gắng xây dựng quan hệ đối tác ở Syria, Libya và Nagorno-Karabakh. Tuy nhiê, họ vẫn phụ thuộc nhiều vào mối quan hệ hiện tại với cường quốc lớn nhất thế giới là Mỹ.

Rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Thổ

Ankara và Washington là hai đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng đang mâu thuẫn về một số vấn đề lớn, chẳng hạn như việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga - một động thái dẫn đến việc Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt vào năm ngoái.

Tiếp đến là những khác biệt đáng kể về chính sách khu vực. Cụ thể là sự ủng hộ của Mỹ đối với lực lượng Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) ở Syria và việc Washington từ chối dẫn độ Fethullah Gulen, giáo sỹ Thổ Nhĩ Kỳ sống tại bang Pennsylvania từ cuối những năm 1990, nhưng bị chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ coi là một người bất đồng chính kiến nguy hiểm, từng kích động âm mưu đảo chính hồi năm 2016.

Theo quan điểm của Ankara, tất cả những lý do kể trên khiến Nga, chứ không phải Mỹ, có tiềm năng trở thành một đối tác chiến lược. Bản thân người dân Thổ Nhĩ Kỳ dường như cũng đồng ý với quan điểm này.

Một cuộc khảo sát tại Thổ Nhĩ Kỳ gần đây cho thấy, gần 79% người được hỏi muốn Ankara hợp tác với Moscow hơn là với Washington. Khi được hỏi: "Bạn có nghĩ Thổ Nhĩ Kỳ nên hợp tác với Mỹ trong quá trình thực hiện chính sách đối ngoại của mình hay không?", 73% người tham gia khảo sát đã trả lời "Không".

Tin liên quan
Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau

Theo quan điểm của Điện Kremlin, rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Thổ có thể dẫn đến sự phá hủy trật tự thế giới cũ và làm suy yếu sự thống nhất của phương Tây.

Cách đây không lâu, Thổ Nhĩ Kỳ đã sử dụng quyền phủ quyết của mình để bác bỏ việc NATO chính thức lên án Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko sau vụ Minsk ép một máy bay dân sự hạ cánh và bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich trên máy bay. Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định, NATO không nên phản đối Belarus hoặc yêu cầu trả tự do cho các tù nhân chính trị.

Rõ ràng, trừ khi Ankara thay đổi chiến lược, NATO sẽ rất khó để có được một lập trường thống nhất đối với Belarus, đồng minh duy nhất của Nga ở châu Âu.

Áp lực từ Nga

Tuy nhiên, động thái "nghiêng về Nga" này của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, người từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là “người bạn đáng mến”, có mong chờ được đáp lại hay không? Và cụ thể mong muốn đó là gì?

Tháng 4/2021, Nga đã đình chỉ các chuyến bay đến các sân bay của Thổ Nhĩ Kỳ với lý do số ca mắc Covid-19 ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng tăng. Thực tế cho thấy, việc Moscow gây áp lực với Ankara lại là một vấn đề hoàn toàn khác, không liên quan đến đại dịch.

Vào thời điểm đó, tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan đang tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các quan chức quốc phòng hai nước đang thảo luận về việc tăng cường “quan hệ đối tác chiến lược”.

Ukraine rất quan tâm đến việc mua máy bay không người lái Bayraktar do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất, vốn có vai trò quan trọng trong cuộc xung đột Nagorno-Karabakh giữa Azerbaijan và Armenia vào mùa Thu năm ngoái. Bên cạnh đó, Kiev còn muốn triển khai các máy bay này trong cuộc đấu tranh chống lại các lực lượng thân Nga tại vùng Donbass, miền Đông Ukraine.

Moscow nói rằng, không có bất kỳ mối liên hệ nào giữa việc hủy các chuyến bay với mối quan hệ đang ấm lên giữa Ankara và Kiev. Tuy nhiên, Điện Kremlin từng nhiều lần tìm ra các cách khác để thể hiện sự không hài lòng của mình.

Năm 2015, Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi một máy bay chiến đấu của Nga ở Syria. Nga đã trả đũa bằng cách cấm nhập khẩu tất cả cà chua từ Thổ Nhĩ Kỳ. Thời điểm đó, một số người coi phản ứng của Moscow là quá yếu ớt.

Tuy nhiên, động thái này không chỉ ảnh hưởng xấu đến các nhà xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ (Nga là thị trường xuất khẩu cà chua lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ), mà thực tế còn giúp đẩy mạnh sản xuất nội địa ở Nga, khi chính phủ nước này đầu tư vào các dự án nhà kính.

Lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. (Nguồn: Antalya Homes)
Lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. (Nguồn: Antalya Homes)

Mục tiêu đối lập nhưng lợi ích song trùng

Sự độc lập về tư duy và phương pháp của Tổng thống Erdogan trong chính sách đối ngoại có thể đã nâng cao vị thế toàn cầu của Thổ Nhĩ Kỳ, song kinh tế vẫn là điểm yếu của ông.

Theo các nhà điều hành du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. Tình huống này đủ nghiêm trọng để buộc Ankara phải mời một phái đoàn y tế Nga đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ nhằm xem xét các biện pháp an toàn được áp dụng tại các khu nghỉ dưỡng của nước này, đồng thời tiếp tục kiến nghị Moscow cân nhắc về lệnh cấm.

Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang có kế hoạch nối lại hợp tác, chủ yếu trong lĩnh vực năng lượng. Nga đang tích cực tham gia vào việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở tỉnh Mersin của Thổ Nhĩ Kỳ và đã hoàn thành việc xây dựng đường ống dẫn khí đốt tự nhiên TurkStream.

Việc phát hiện các mỏ khí đốt tự nhiên mới ở Biển Đen thời gian gần đây đồng nghĩa Ankara sẽ có thể bớt phụ thuộc vào Nga trong lĩnh vực năng lượng. Tuy nhiên, dự án Akkuyu và hệ thống tên lửa S-400 vẫn có khả năng bảo đảm sự hiện diện lâu dài của Nga ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Mặc dù vậy, điều đó không có nghĩa là Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang hoặc sẽ trở thành đồng minh của nhau. Hai bên có thể nhất trí về các lệnh ngừng bắn và kiểm soát các căn cứ của họ trên thực địa ở Syria và Libya, nhưng mục tiêu của họ là hoàn toàn đối lập.

Tựu chung lại, những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga khiến Thổ Nhĩ Kỳ khó lòng "chối từ". Mặc dù vậy, bất kỳ mối quan hệ đối tác nào giữa Moscow và Ankara cũng sẽ tác động không nhỏ đến tình hình khu vực và được Washington cùng NATO theo dõi sát sao.

TIN LIÊN QUAN
Hậu thượng đỉnh Biden-Putin, Đại sứ Nga tại Mỹ trở lại Washington
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?
Mối tương giao Việt Nam-New Zealand trên tà áo dài của bà Đại sứ
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Brussels tính bài 'cây gậy và củ cà rốt', Ankara mong EU 'thoát khỏi mù quáng'
Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau

(theo Asia Times)

Đọc thêm

XSMB 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 6/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 6/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 6/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 6/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay 6/7. SXMB 6/7/2022.
XSMT 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 6/7/2022. SXMT 6/7

XSMT 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 6/7/2022. SXMT 6/7

Baoquocte.vn. XSMT 6/7. trực tiếp xổ số miền Trung 6/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 4. xổ số hôm nay 6/7/2022. SXMT 6/7
XSMN 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 6/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 6/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 6/7. xổ số hôm nay 6/7. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 6/7/2022. xổ số hôm nay ngày 6 tháng 7. XSMN thứ 4. xo so mien ...
IELTS LangGo hiện thực hóa “tấm vé” xét tuyển thẳng vào các trường Đại học

IELTS LangGo hiện thực hóa “tấm vé” xét tuyển thẳng vào các trường Đại học

Baoquocte.vn. Hiện nay, nhiều trường Đại học lớn đã chính thức đưa IELTS vào xét tuyển bằng cách quy đổi điểm chứng chỉ thành điểm môn tiếng Anh. Vì lẽ đó, ...
Thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, tăng cường chuyến bay thương mại Việt Nam-Qatar

Thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, tăng cường chuyến bay thương mại Việt Nam-Qatar

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu đã thăm Qatar và đồng chủ trì Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Qatar lần thứ 2.
Tiểu sử Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Tiểu sử Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Nhận lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov thăm Việt Nam từ ngày 5-6/7.
Thủ tướng Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Hàn Quốc

Thủ tướng Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Thủ tướng khẳng định, Việt Nam luôn coi Hàn Quốc là đối tác chiến lược quan trọng và lâu dài, mong muốn cùng Hàn Quốc làm sâu sắc hơn quan ...
Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Baoquocte.vn. Hàng triệu tín đồ Hồi giáo sẽ đến Thánh địa Mecca ở Saudi Arabia để tham dự lễ hành hương lớn nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát.
Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Baoquocte.vn. Ngày 4/7, Bộ Y tế Nhật Bản ra thông báo sẽ thành lâp một nhóm chuyên nghiên cứu, điều tra về thói quen ăn uống và lối sống của giới ...
Chuyên gia: Việt Nam là 'mỏ neo' trong chính sách Ấn Độ tại châu Á

Chuyên gia: Việt Nam là 'mỏ neo' trong chính sách Ấn Độ tại châu Á

Baoquocte.vn. Giáo sư Panda chia sẻ về quan hệ Việt Nam-Ấn Độ trên bình diện hợp tác song phương, đa phương nhân 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1972-2022).
Tin thế giới 5/7: NATO trải qua 'thời khắc lịch sử'; EU như ngồi trên đống lửa; tàu Trung Quốc lại khiến Nhật Bản 'nóng mặt'

Tin thế giới 5/7: NATO trải qua 'thời khắc lịch sử'; EU như ngồi trên đống lửa; tàu Trung Quốc lại khiến Nhật Bản 'nóng mặt'

Baoquocte.vn. NATO mở rộng thành viên, khủng hoảng năng lượng ở EU, quan hệ Nga-Ukraine, Nhật Bản-Trung Quốc... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Ba Lan-Israel thông báo khôi phục quan hệ, chuẩn bị bước đi đầu tiên

Ba Lan-Israel thông báo khôi phục quan hệ, chuẩn bị bước đi đầu tiên

Baoquocte.vn. Israel và Ba Lan nhất trí cải thiện mối quan hệ xấu đi sau khi vào năm ngoái, bắt đầu bằng việc khôi phục đại sứ tại mỗi quốc gia.
NATO thông báo 'bước tiến lịch sử' do xung đột Nga-Ukraine

NATO thông báo 'bước tiến lịch sử' do xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Tổng thư ký NATO tuyên bố, tiến trình phê chuẩn Thụy Điển và Phần Lan gia nhập liên minh đã chính thức khởi động.
Lần đầu tiên từ cuối năm 2017, Mỹ công khai đưa loạt chiến đấu cơ F-35A tới Hàn Quốc

Lần đầu tiên từ cuối năm 2017, Mỹ công khai đưa loạt chiến đấu cơ F-35A tới Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Sáu chiến đấu cơ F-35A của Mỹ đã tới Hàn Quốc để tiến hành các cuộc tập trận đồng minh kéo dài tới ngày 14/7.
Sắp họp 3 bên với Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan, Iran nêu quan điểm vấn đề Nagorno-Karabakh

Sắp họp 3 bên với Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan, Iran nêu quan điểm vấn đề Nagorno-Karabakh

Baoquocte.vn. Cả Iran và Azerbaijan đều hài lòng trước bước nhảy vọt về tổng lượng trao đổi thương mại song phương gần đây và đã nhất trí một số thoả thuận.
Nga: Hàng loạt quyết định của NATO khiến an ninh châu Âu mất ổn định

Nga: Hàng loạt quyết định của NATO khiến an ninh châu Âu mất ổn định

Baoquocte.vn. Moscow cho rằng, quyết định của NATO về việc coi Nga là kẻ thù đi ngược lại Thỏa thuận Sáng lập quan hệ Nga-NATO.
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Phiên bản di động