Thế kẹt của Philippines trong cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Thái Bình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thái độ lưỡng lự của Philippines đối với hiệp ước quân sự 20 năm tuổi cho thấy Manila đang trong tình thế khó khăn khi Mỹ và Trung Quốc, hai đối tác thương mại và an ninh quan trọng nhất của nước này, đối đầu nhau.
Thế kẹt của Philippines trong cuộc đối đầu Mỹ-Trung
Căng thẳng trong việc xử lý mối quan hệ với hai cường quốc của chính quyền Tổng thống Dutertte đang ngày càng rõ ràng hơn. (Nguồn: SCMP)

Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Rodrigo Duterte, Philippines có lẽ là quốc gia duy nhất trong lịch sử dám xúc phạm tổng thống Mỹ đương nhiệm và thẳng thừng chỉ trích Trung Quốc, trong khi vẫn giữ được mối quan hệ với cả hai.

Tuy nhiên, thế khó của Philippines trong việc xử lý mối quan hệ với hai cường quốc đang tranh giành ảnh hưởng địa chính trị tại khu vực Đông Nam Á ngày càng rõ ràng hơn.

Bất ổn với cả Mỹ và Trung Quốc

Ngày 21/5, hội nghị thứ 6 của cơ chế tham vấn song phương Philippines-Trung Quốc, tổ chức bằng hình thức trực tuyến tại Manila, đã lần đầu tiên không đưa ra một tuyên bố chung và thậm chí cũng không có thông cáo báo chí chung.

Thay vào đó, mỗi bên đưa ra thông cáo riêng, phản ánh những mâu thuẫn ngầm giữa hai nước.

Tại cuộc gặp trực tuyến, Manila phản đối mạnh mẽ sự hiện diện liên tục của tàu Trung Quốc tại Vùng đặc quyền kinh tế Philippines, trong khi đó Bắc Kinh tỏ ra thất vọng về hành động mà họ xem là “thổi phồng vấn đề” của Manila.

Tin liên quan
Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc? Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc?

Hai bên đã nhất trí thảo luận về tiền bồi thường dành cho các ngư dân Philippines có tàu bị đắm trong vụ va chạm với tàu Trung Quốc tại Bãi Cỏ Rong năm 2019.

Trong khi đó, sau nhiều tháng đàm phán, Manila và Washington hiện vẫn chưa thống nhất liệu có tiếp tục duy trì Hiệp ước các Lực lượng thăm viếng (VFA) hay không. VFA là cơ sở pháp lý để quân đội Mỹ đến Philippines giúp đào tạo lực lượng quân sự nước này.

Tổng thống Duterte truyên bố hủy bỏ VFA hồi tháng 2/2020 song đã hai lần hoãn việc chấm dứt thỏa thuận này. Hạn chót để gia hạn VFA là vào tháng 8 tới.

Washington có thể sẽ rút quân trong tháng 6 hoặc tháng 7 nếu VFA không được gia hạn. Có lẽ, Washington cũng không mấy mặn mà với việc trì hoãn lần thứ ba, nhất là trong bối cảnh Mỹ đối mặt với nhiều khó khăn trong việc duy trì các cam kết liên minh có khung thời hạn là 6 tháng.

Thể hiện mối quan hệ song phương đang ở mức thấp, Mỹ đã không đề cập tới Philippines hoặc liên minh Mỹ-Philippines trong Hướng dẫn An ninh Quốc gia tạm thời công bố hồi tháng 3. Đây là điều chưa từng diễn ra từ năm 1996.

Một biểu hiện khác của sự bất ổn trong mối quan hệ liên minh này là việc Mỹ không có đại sứ tại Philippines kể từ khi cựu Đại sứ Sung Kim rời vị trí này hồi tháng 10. Đây là khoảng thời gian dài nhất mà vị trí này bị bỏ trống từ đầu những năm 1980, khi mối quan hệ song phương bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiết quân luật mà nhà độc tài Ferdinand Marcos áp dụng tại Philippines.

Ông Duterte chỉ trích Mỹ vì Washington đã không làm trung gian giải quyết tình trạng đối đầu bế tắc giữa Manila và Bắc Kinh tại Bãi cạn Scarborough năm 2012.

Ông cũng lên án việc Washington "nhắm mắt làm ngơ" trước hoạt động xây đảo nhân tạo của Trung Quốc trong giai đoạn 2014-2016 khi vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc đang được thụ lý.

Đôi bên vẫn cần có nhau

Dù vậy, Tổng thống Duterte hiểu rõ mối quan hệ quân sự chặt chẽ giữa 2 đồng minh và sự cần thiết của những hành động đảm bảo nhằm chống tại các toan tính của Trung Quốc tại Biển Tây Philippines (cách Philippines gọi Biển Đông).

Bởi vậy, cuộc tập trận thường niên Balikatan lần thứ 36 đã được tổ chức hồi tháng 4 vừa qua, sau khi bị hủy hồi năm ngoái vì đại dịch.

Tuy nhiên, một mối quan hệ kinh tế đang phát triển mạnh mẽ với Trung Quốc và mong muốn thoát khỏi sự lệ thuộc vào Mỹ để theo đuổi “chính sách đối ngoại độc lập” đã thôi thúc ông Duterte kìm hãm mối quan hệ với Washington.

Một binh sĩ Philippines ra hiệu cho các tàu đổ bộ tại bãi biển Motiong, một phần của Kịch bản Hỗ trợ Nhân đạo và Ứng phó Thảm họa trong cuộc tập trận Balikatan hồi năm 2017.
Một binh sĩ Philippines ra hiệu cho các tàu đổ bộ tại bãi biển Motiong, một phần của Kịch bản hỗ trợ nhân đạo và Ứng phó thảm họa trong cuộc tập trận Balikatan hồi năm 2017. (Nguồn: Reuters)

Nhận thức được rủi ro từ việc tiếp nhận quân đội và khí tài của Mỹ, nhất là trong bối cảnh cuộc đối đầu giữa các siêu cường leo thang, ông Duterte đã từ chối tham gia các cuộc tuần tra hải quân hoặc diễn tập hải quân chung bên ngoài vùng lãnh hải hoặc nội thủy của Philippines.

Nhiều cuộc diễn tập đã phải điều chỉnh sang hướng hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai và chống khủng bố. Ông Duterte cũng cảnh báo Mỹ không được mang vũ khí hạt nhân tới Philippines, nếu không Manila sẽ hủy bỏ VFA ngay lập tức.

Tổng thống Duterte hiểu rõ ông không thể cắt đứt mối quan hệ đồng minh với Mỹ.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo này tìm cách có được càng nhiều nhượng bộ từ Mỹ càng tốt, dù là dưới dạng viện trợ - điều mà giới chỉ trích xem như "một sự lợi dụng", hoặc bằng các lô vaccine Covid-19, viện trợ quân sự hoặc các đảm bảo an ninh từ Mỹ đối với vùng Biển Tây Philippines để đổi lấy việc Mỹ có thể tiếp cận các vị trí tại Philippines.

Washington có thể sẽ sớm đáp ứng những đòi hỏi hợp pháp hơn từ phía Manila. Tuyên bố của Ngoại trưởng Antony Blinken và người tiền nhiệm Mike Pompeo cho thấy Washington muốn vạch rõ các giới hạn về địa lý và bản chất của cam kết an ninh của mình đối với đồng minh.

Khoản viện trợ tên lửa điều hướng và đạn dược trị giá 18 triệu USD được đưa ra trong chuyến thăm Manila của cựu Cố vấn An ninh quốc gia Robert O’Brien hồi tháng 11 năm ngoái cho thấy Washington đang tăng cường viện trợ quân sự cho Philippines.

Liệu ông Duterte có cho rằng những nhượng bộ này tương xứng với các rủi ro mà Philippines sẽ phải đối mặt trong trường hợp nổ ra xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc tại các điểm nóng trên biển hay không là câu hỏi cấp bách hơn.

TIN LIÊN QUAN
Ấn Độ không thể thờ ơ với Biển Đông!
Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu
Điện đàm với Tổng thống Philippines, Thủ tướng Nhật Bản 'quan ngại sâu sắc' vấn đề liên quan Trung Quốc
Mỹ 'bênh' Philippines trong vụ đoàn tàu cá Trung Quốc tràn vào khu vực tranh chấp ở Biển Đông
Philippines 'cảm ơn' Australia bày tỏ lập trường phản đối yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông
(theo SCMP)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Thúc đẩy vai trò của doanh nghiệp trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Thúc đẩy vai trò của doanh nghiệp trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Với doanh nghiệp, tính bền vững chủ động và hành động phòng chống biến đổi khí hậu là công cụ nâng cao giá trị doanh nghiệp và lợi thế cạnh ...
Đứng đầu bảng I, Viettel FC vào bán kết AFC Cup 2022

Đứng đầu bảng I, Viettel FC vào bán kết AFC Cup 2022

Baoquocte.vn. Viettel FC có chiến thắng cách biệt 5-2 trước Hougang United (Singapore) để vào vòng bán kết khu vực với tư cách nhất bảng I Giải AFC Cup 2022.
Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Baoquocte.vn. Các học sinh bày tỏ xúc động lần đầu tiên được tới thăm và cảm nhận không khí ấm áp và sự đón tiếp thân tình của cán bộ nhân ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Baoquocte.vn. Việt Nam luôn quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện cho việc thúc đẩy hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai Bộ, ngành tư pháp hai nước ...
Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Baoquocte.vn. Hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam là hoạt động nhân đạo giữa hai Chính phủ Việt Nam và ...
Chủ tịch Quốc hội gặp đại diện các doanh nghiệp Anh đầu tư tại Việt Nam, tiếp lãnh đạo trường Imperial College London

Chủ tịch Quốc hội gặp đại diện các doanh nghiệp Anh đầu tư tại Việt Nam, tiếp lãnh đạo trường Imperial College London

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Việt Nam luôn lắng nghe, sẵn sàng tạo điều kiện cần thiết để cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh cho doanh nghiệp.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung ...
Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Baoquocte.vn. Nga nhận định về an ninh châu Âu, Trung Quốc chuẩn bị kỷ niệm lớn; Quốc hội Israel 'đồng lòng' giải tán... là những sự kiện thế giới nổi bật ...
Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Baoquocte.vn. Bộ phim 'Hồ Chí Minh: Phác họa chân dung một chính khách' đã được Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria mua bản quyền sử dụng bản sao để trình ...
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm Đại sứ quán và gặp gỡ đại diện cộng đồng người Việt tại Philippines

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm Đại sứ quán và gặp gỡ đại diện cộng đồng người Việt tại Philippines

Baoquocte.vn. Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân dâng hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại ...
Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Tin thế giới 30/6: Nga nhận định thế nào về an ninh châu Âu? Ngày trọng đại của Trung Quốc; Israel lại rơi vào khủng hoảng chính trị

Baoquocte.vn. Nga nhận định về an ninh châu Âu, Trung Quốc chuẩn bị kỷ niệm lớn; Quốc hội Israel 'đồng lòng' giải tán... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Baoquocte.vn. Chiều 30/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến khu hành chính đặc biệt Hong Kong bằng đường sắt.
Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Baoquocte.vn. Các lực lượng Nga đã rút khỏi đảo Rắn, tiền đồn chiến lược ở Biển Đen, mà Moscow giành quyền kiểm soát từ đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Khu vực Thái Bình Dương chuẩn bị nhóm họp cấp cao nhất

Khu vực Thái Bình Dương chuẩn bị nhóm họp cấp cao nhất

Baoquocte.vn. Fiji sẽ tổ chức cuộc họp thường niên của Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) tại thủ đô Suva vào tháng 7.
Hàn Quốc khẳng định sẽ nỗ lực hợp tác chặt với Trung Quốc

Hàn Quốc khẳng định sẽ nỗ lực hợp tác chặt với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Hàn Quốc sẽ nỗ lực hợp tác chặt chẽ hơn với Trung Quốc để giải quyết hòa bình các mối đe dọa do chương trình hạt nhân của Triều Tiên gây ra.
NATO thừa nhận đã chuẩn bị cho việc đối đầu Nga từ lâu, dự báo xung đột Ukraine kéo dài

NATO thừa nhận đã chuẩn bị cho việc đối đầu Nga từ lâu, dự báo xung đột Ukraine kéo dài

Baoquocte.vn. NATO đã chuẩn bị cho cuộc đối đầu với Nga từ năm 2014 chứ không phải khi Moscow phát động chiến dịch ở Ukraine hồi tháng 2.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Baoquocte.vn. Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh đang ngày một khốc liệt, trong bối cảnh các cường quốc quân sự liên tục thử nghiệm các loại vũ khí mới và hiện đại.
Phiên bản di động