Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Tác phẩm văn học Bồ Đào Nha tiêu biểu [Kỳ cuối]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Bồ Đào Nha nói chung và văn học viết bằng tiếng Bồ Đào Nha được viết bởi công dân Bồ Đào Nha, những người sống ở Bồ Đào Nha, Brazil, Angola và Mozambique, cũng như các quốc gia nói tiếng Bồ Đào Nha khác.
Nhà thơ, nhà sử học Herculano Alejandro.
Nhà thơ, nhà sử học Herculano Alejandro.

Herculano Alejandro (1810-1877) là nhà thơ, nhà sử học theo khuynh hướng Lãng mạn chủ nghĩa. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Lịch sử Bồ Đào Nha (1846-1853).

Lịch sử Bồ Đào Nha là tác phẩm sử học gồm 4 tập, có in thêm ở phần trước 5 bức thư về lịch sử Bồ Đào Nha. Herculano áp dụng những nguyên tắc và phương pháp của nhà sử học Pháp A. Thierry (nêu trong Những thư về lịch sử Pháp) vào việc nghiên cứu thời kỳ Trung cổ Bồ Đào Nha.

Ông cho là những đặc điểm chủ yếu của lịch sử dân tộc Bồ Đào Nha xuất phát từ hai yếu tố: thiếu một nền quân chủ thừa kế vững chắc và một chế độ phong kiến thực sự. Herculano chỉ chú trọng đến nguồn gốc dân tộc (từ khởi thủy đến thế kỷ XIII) về mặt chính trị và xã hội.

Ông cho là tinh thần dân tộc Bồ Đào Nha hình thành trong thời kỳ Trung Cổ và quyết định tính cách nhân dân cùng hướng đi lịch sử. Tuy Herculano chưa phải là nhà sử học theo nghĩa hiện đại, song tác phẩm uyên bác của ông lần đầu tiên tách lịch sử ra khỏi truyền thuyết.

***

Pessoa Fernando (1888-1935) là nhà thơ mà các sáng tác (đa số được xuất bản sau khi ông mất) phản ánh một cá tính đa dạng trước một thế giới bất định. Cảm xúc được thể hiện trên bình diện trí tuệ (hơi giống nhà thơ Pháp Valéry). Tác phẩm chính: Cửa hàng thuốc lá (1933).

Cửa hàng thuốc lá là tập thơ, trong đó bài quan trọng nhất là Cửa hàng thuốc lá (viết năm 1928, xuất bản năm 1993). Nhà thơ bị ám ảnh bởi câu hỏi: “Mình là ai nhỉ?”. Câu trả lời là một sự tự phân bản thân thành ba nhà thơ mang ba tên khác nhau, có ba thân thể riêng, ba rung cảm riêng, ba văn phong riêng.

Ba nhân vật của nội tâm ấy là: Alberto Caeiro, Ricardo Reis và Alvaro de Campos. Nhân vật cuối cùng đại diện đầy đủ nhất cho bản thân tác giả. Theo hư cấu của ông, Alvaro de Campos sinh năm 1890 ở Bồ Đào Nha, học kỹ sư ở Anh, rồi đi Viễn Đông.

Chán nản, anh trở về. Cảm thấy thấm thía cái cao cả và cái phù du, cái trống rỗng, cái vô lý của cuộc đời. Nhận xét nội quan của ông là độc thoại cay đắng, lạnh lùng, có khi hài hước, đau khổ.

***

Ribeiro Bernadim (1482-1552) là nhà thơ đề xướng thể loại thơ điền dã Bồ Đào Nha. Tác phẩm chính: Em bé gái và thiếu nữ.

Em bé gái và thiếu nữ là tiểu thuyết điền dã và hiệp sĩ, được viết bằng văn xuôi xen lẫn những đoạn thơ. Tác phẩm chia làm 2 phần (58 chương ở phần sau không phải của tác giả). Theo truyền thuyết, sở dĩ tác phẩm u buồn vì nó phản ánh nỗi thất vọng của tác giả (ông yêu một quận chúa đi lấy người khác).

Người kể các câu chuyện và một cô gái, câu đầu là: “Khi em còn bé bỏng, em đã phải rời nhà bố em đi ở những chốn xa xôi”. Có người cho rằng, các nhân vật trong chuyện kể đều có thật, tên của họ chỉ bị thay đổi một chút. Phần thơ trong tác phẩm có nhiều rung cảm, phần văn xuôi viết rất đạt.

***

Vincente Gil (1470-1537) là nhà viết kịch và nhà thơ, kết hợp truyền thống dân gian Trung cổ với tư tưởng nhân văn thời Phục hưng. Ông là người sáng lập ra sân khấu dân tộc Bồ Đào Nha. Kịch biểu tượng quan điểm người thợ thủ công, đả kích bọn giáo sĩ, quý tộc và nhà buôn.

Ông viết các loại kịch (tôn giáo, hài kịch...). Tác phẩm tiêu biểu: Bộ ba kịch tôn giáo về thuyền (1563), Inês Pereira (1523).

Bộ ba kịch tôn giáo về thuyền là tác phẩm kịch tôn giáo ngắn dựa vào những chuyện kể có trong Kinh thánh. Cả ba vở đều lấy chung một cảnh: tại một nhánh sông đổ ra biển có hai chiếc thuyền cắm neo, do một con quỷ lái.

Trong vở Chiếc thuyền Âm phủ, chỉ có bốn hiệp sĩ chết vì bảo vệ đạo và một người ăn mày ngu đần được xuống thuyền của thiên thần. Các người khác đều không được xuống (một nhà quý tộc ngạo mạn, một người cho vay lãi, một thợ giày, một tu sĩ và cô tình nhân, một mụ mối, một người Do Thái, một thẩm phán và một tên ăn cắp bị chết treo).

Trong vở Chiếc thuyền đến chốn ăn năn chuộc tội, trừ một em bé lên Thiên đàng và một tay cờ bạc xuống Âm phủ, còn những người khác (một bần nông chết vì lao lực, một bà bán rong khốn khổ, hai vợ chồng người chăn chiên) đều được đến chốn ăn năn chuộc tội.

Trong vở Chiếc thuyền vinh quang, các nhân vật đều thuộc tầng lớp thượng lưu, bá tước, hầu tước, vua, hoàng đế, tổng giám mục, hồng y giáo chủ, Giáo hoàng. Quỷ nói cho họ biết tội lỗi của họ, nhưng họ đều viện Ân Chúa và đều được cứu vớt. Chiếc thuyền nhổ neo, trên buồm có hình thập tự.

Inês Pereira là tác phẩm tiêu biểu cho thể loại kịch “cù” của Vicente. Mấy bà mối dùng đủ các mưu kế để gả chồng cho cô Inês. Sau khi đã từ chối nhiều đám, cô nhận một đám nọ: Cô vớ đúng một tên lính thô bạo, luôn luôn đánh đập, tống cô vào buồng và sau cùng bỏ đi, chết trận ở châu Phi.

Góa bụa, cô đành quay về với người đàn ông đã đính hôn đầu tiên, hơi ngu đần một chút, nhưng được cái khỏe mạnh. Thôi thì: “Sau khi bị con ngựa quật mình xuống đất thì mình cũng đành yên phận với con lừa lùi lũi chứ sao!”.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.

Nhà hàng ở Bồ Đào Nha ‘vật lộn’ để đón khách mùa Covid-19

Nhà hàng ở Bồ Đào Nha ‘vật lộn’ để đón khách mùa Covid-19

Các chủ nhà hàn ở Bồ Đào Nha đã bày tỏ sự thất vọng trước quy định ngày 10/7, yêu cầu khách phải kiểm tra ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 7 giành Huy chương vàng SEA Games

Tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 7 giành Huy chương vàng SEA Games

Baoquocte.vn. Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam thắng tuyển nữ Thái Lan ở trận chung kết môn bóng đá nữ SEA Games 31 với tỷ số 1-0.
Vừa thắng cử, nhà lãnh đạo mới của Australia tuyên bố dự thượng đỉnh Bộ tứ

Vừa thắng cử, nhà lãnh đạo mới của Australia tuyên bố dự thượng đỉnh Bộ tứ

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng của Australia vừa thắng trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra ngày 21/5 đã tuyên bố sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Bộ tứ.
Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin thăm Việt Nam: Tiềm năng và tương lai hợp tác kinh tế Singapore-Việt Nam rất tươi sáng!

Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin thăm Việt Nam: Tiềm năng và tương lai hợp tác kinh tế Singapore-Việt Nam rất tươi sáng!

Baoquocte.vn. Đại sứ Singapore tại Việt Nam đã trả lời phỏng vấn độc quyền TG&VN về chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin.
Lễ tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Lễ tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Baoquocte.vn. Đoàn công tác làm lễ tưởng niệm các cán bộ, chiến sĩ anh dũng chiến đấu, hy sinh trong sự kiện ngày 14/3/1988 ở Trường Sa.
Thắng Thái Lan, đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 3 liên tiếp vô địch SEA Games

Thắng Thái Lan, đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 3 liên tiếp vô địch SEA Games

Baoquocte.vn. Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam bảo toàn tỷ số 1-0 trước tuyển Thái Lan, qua đó tạo dấu mốc lịch sử khi lần thứ 3 liên tiếp đăng ...
Điện mừng Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp

Điện mừng Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gửi điện mừng nhân dịp bà Catherine Colonna được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp.
Italy 'hiến kế' giải quyết tình hình Ukraine, đề xuất lộ trình hòa bình

Italy 'hiến kế' giải quyết tình hình Ukraine, đề xuất lộ trình hòa bình

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Italy Di Stefano, việc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine chỉ có thể thực hiện được thông qua các hành động ngoại giao.
Mỹ phê chuẩn luật viện trợ 40 tỷ USD cho Ukraine, Nga công bố danh sách người Mỹ bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn

Mỹ phê chuẩn luật viện trợ 40 tỷ USD cho Ukraine, Nga công bố danh sách người Mỹ bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Nga công bố danh sách 963 người Mỹ bị cấm nhập cảnh, Tổng thống Joe Biden đã ký phê chuẩn dự luật viện trợ gần 40 tỷ ...
Bắc Kinh nói Mỹ có 'động cơ thầm kín', Mỹ bác yêu cầu tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc’

Bắc Kinh nói Mỹ có 'động cơ thầm kín', Mỹ bác yêu cầu tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc’

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price ngày 21/5 phản bác yêu cầu Washington tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc' từ Bắc Kinh.
Trưởng đoàn thể thao Thái Lan: Các cầu thủ phải tỉnh táo và tập trung để đối đầu với U23 Việt Nam

Trưởng đoàn thể thao Thái Lan: Các cầu thủ phải tỉnh táo và tập trung để đối đầu với U23 Việt Nam

Baoquocte.vn. U23 Thái Lan và U23 Việt Nam sẽ chạm trán nhau ở sân Mỹ Đình lúc 19h00 ngày 22/5.
Khai mạc Tuần Du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Khai mạc Tuần Du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Baoquocte.vn. Tuần lễ Du lịch Ninh Bình năm 2022 diễn ra từ ngày 21-28/5 với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và các sản phẩm du lịch đặc sắc.
Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Ra mắt lần đầu tiên vào năm 1994, đến nay ATM đã trở thành sự kiện thường niên thu hút hàng ngàn công ty và doanh nghiệp du lịch trên thế giới.
Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Baoquocte.vn. Tối 20/5, Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022 đã khai mạc trọng thể ở quảng trường trước sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội.
Kon Tum khai thác tài nguyên du lịch nhân văn

Kon Tum khai thác tài nguyên du lịch nhân văn

Baoquocte.vn. Các dân tộc tỉnh Kon Tum đã gìn giữ, bảo tồn, phát huy và tạo nên nhiều giá trị văn hóa tốt đẹp, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch trong bối cảnh mới.
Ghé thăm cửa hàng tiện lợi... bất tiện nhất thế giới

Ghé thăm cửa hàng tiện lợi... bất tiện nhất thế giới

Baoquocte.vn. Để được mua hàng tại cửa hàng tiện lợi này, khách hàng phải leo 120m trên một vách đá cheo leo ở Hồ Nam, Trung Quốc.
Nữ võ sĩ Pencak Silat giành tặng tấm Huy chương Vàng cho bố mẹ

Nữ võ sĩ Pencak Silat giành tặng tấm Huy chương Vàng cho bố mẹ

Baoquocte.vn. Quàng Thị Thu Nghĩa giành chiến thắng trước nữ võ sĩ người Malaysia với điểm số 39-32 để giành Huy chương Vàng ở Hạng cân 70-75kg nữ.
Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Baoquocte.vn. ‘Mật mã ung thư- Hiểu biết mới đột phá về bí ẩn ung thư’ cung cấp những hiểu biết mới nhất về căn bệnh được mệnh danh là 'hoàng đế của các loại bệnh'.
Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Quà tặng cuộc sống', Edith Eger - nhà tâm lý học nổi tiếng thế giới sẽ giúp độc giả có thể giải thoát khỏi những tổn thương trong quá khứ.
Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Vở sân khấu và tiểu thuyết 'Nợ nước non' có nội dung về thời thơ ấu và tuổi trưởng thành của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ra mắt bản dịch tiếng Việt tiểu thuyết ‘Giáo dục tình cảm’ của Gustave Flaubert

Ra mắt bản dịch tiếng Việt tiểu thuyết ‘Giáo dục tình cảm’ của Gustave Flaubert

Baoquocte.vn. 'Giáo dục tình cảm' của Gustave Flaubert được coi là một trong những cuốn tiểu thuyết có ảnh hưởng nhất thế kỷ XIX.
Sách mới giúp trẻ em bày tỏ quan điểm về bất bình đẳng, thế giới số

Sách mới giúp trẻ em bày tỏ quan điểm về bất bình đẳng, thế giới số

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ 'Những ngày văn học châu Âu 2022', ngày 14/5, bộ sách mới 'Nhịp sống đương đại' được chuyển ngữ từ tiếng Pháp đã được ra mắt.
'Cô bé ngón tay' và câu chuyện nhân văn trong kỷ nguyên kỹ thuật số

'Cô bé ngón tay' và câu chuyện nhân văn trong kỷ nguyên kỹ thuật số

Baoquocte.vn. Viện Pháp tại Hà Nội đã tổ chức tọa đàm 'Cô bé ngón tay: Một thế hệ đột biến ra đời trong kỷ nguyên kỹ thuật số' tại Viện Goethe Hà Nội
Phiên bản di động