Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Tác phẩm văn học Bồ Đào Nha tiêu biểu [Kỳ cuối]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Bồ Đào Nha nói chung và văn học viết bằng tiếng Bồ Đào Nha được viết bởi công dân Bồ Đào Nha, những người sống ở Bồ Đào Nha, Brazil, Angola và Mozambique, cũng như các quốc gia nói tiếng Bồ Đào Nha khác.
Nhà thơ, nhà sử học Herculano Alejandro.
Nhà thơ, nhà sử học Herculano Alejandro.

Herculano Alejandro (1810-1877) là nhà thơ, nhà sử học theo khuynh hướng Lãng mạn chủ nghĩa. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Lịch sử Bồ Đào Nha (1846-1853).

Lịch sử Bồ Đào Nha là tác phẩm sử học gồm 4 tập, có in thêm ở phần trước 5 bức thư về lịch sử Bồ Đào Nha. Herculano áp dụng những nguyên tắc và phương pháp của nhà sử học Pháp A. Thierry (nêu trong Những thư về lịch sử Pháp) vào việc nghiên cứu thời kỳ Trung cổ Bồ Đào Nha.

Ông cho là những đặc điểm chủ yếu của lịch sử dân tộc Bồ Đào Nha xuất phát từ hai yếu tố: thiếu một nền quân chủ thừa kế vững chắc và một chế độ phong kiến thực sự. Herculano chỉ chú trọng đến nguồn gốc dân tộc (từ khởi thủy đến thế kỷ XIII) về mặt chính trị và xã hội.

Ông cho là tinh thần dân tộc Bồ Đào Nha hình thành trong thời kỳ Trung Cổ và quyết định tính cách nhân dân cùng hướng đi lịch sử. Tuy Herculano chưa phải là nhà sử học theo nghĩa hiện đại, song tác phẩm uyên bác của ông lần đầu tiên tách lịch sử ra khỏi truyền thuyết.

***

Pessoa Fernando (1888-1935) là nhà thơ mà các sáng tác (đa số được xuất bản sau khi ông mất) phản ánh một cá tính đa dạng trước một thế giới bất định. Cảm xúc được thể hiện trên bình diện trí tuệ (hơi giống nhà thơ Pháp Valéry). Tác phẩm chính: Cửa hàng thuốc lá (1933).

Cửa hàng thuốc lá là tập thơ, trong đó bài quan trọng nhất là Cửa hàng thuốc lá (viết năm 1928, xuất bản năm 1993). Nhà thơ bị ám ảnh bởi câu hỏi: “Mình là ai nhỉ?”. Câu trả lời là một sự tự phân bản thân thành ba nhà thơ mang ba tên khác nhau, có ba thân thể riêng, ba rung cảm riêng, ba văn phong riêng.

Ba nhân vật của nội tâm ấy là: Alberto Caeiro, Ricardo Reis và Alvaro de Campos. Nhân vật cuối cùng đại diện đầy đủ nhất cho bản thân tác giả. Theo hư cấu của ông, Alvaro de Campos sinh năm 1890 ở Bồ Đào Nha, học kỹ sư ở Anh, rồi đi Viễn Đông.

Chán nản, anh trở về. Cảm thấy thấm thía cái cao cả và cái phù du, cái trống rỗng, cái vô lý của cuộc đời. Nhận xét nội quan của ông là độc thoại cay đắng, lạnh lùng, có khi hài hước, đau khổ.

***

Ribeiro Bernadim (1482-1552) là nhà thơ đề xướng thể loại thơ điền dã Bồ Đào Nha. Tác phẩm chính: Em bé gái và thiếu nữ.

Em bé gái và thiếu nữ là tiểu thuyết điền dã và hiệp sĩ, được viết bằng văn xuôi xen lẫn những đoạn thơ. Tác phẩm chia làm 2 phần (58 chương ở phần sau không phải của tác giả). Theo truyền thuyết, sở dĩ tác phẩm u buồn vì nó phản ánh nỗi thất vọng của tác giả (ông yêu một quận chúa đi lấy người khác).

Người kể các câu chuyện và một cô gái, câu đầu là: “Khi em còn bé bỏng, em đã phải rời nhà bố em đi ở những chốn xa xôi”. Có người cho rằng, các nhân vật trong chuyện kể đều có thật, tên của họ chỉ bị thay đổi một chút. Phần thơ trong tác phẩm có nhiều rung cảm, phần văn xuôi viết rất đạt.

***

Vincente Gil (1470-1537) là nhà viết kịch và nhà thơ, kết hợp truyền thống dân gian Trung cổ với tư tưởng nhân văn thời Phục hưng. Ông là người sáng lập ra sân khấu dân tộc Bồ Đào Nha. Kịch biểu tượng quan điểm người thợ thủ công, đả kích bọn giáo sĩ, quý tộc và nhà buôn.

Ông viết các loại kịch (tôn giáo, hài kịch...). Tác phẩm tiêu biểu: Bộ ba kịch tôn giáo về thuyền (1563), Inês Pereira (1523).

Bộ ba kịch tôn giáo về thuyền là tác phẩm kịch tôn giáo ngắn dựa vào những chuyện kể có trong Kinh thánh. Cả ba vở đều lấy chung một cảnh: tại một nhánh sông đổ ra biển có hai chiếc thuyền cắm neo, do một con quỷ lái.

Trong vở Chiếc thuyền Âm phủ, chỉ có bốn hiệp sĩ chết vì bảo vệ đạo và một người ăn mày ngu đần được xuống thuyền của thiên thần. Các người khác đều không được xuống (một nhà quý tộc ngạo mạn, một người cho vay lãi, một thợ giày, một tu sĩ và cô tình nhân, một mụ mối, một người Do Thái, một thẩm phán và một tên ăn cắp bị chết treo).

Trong vở Chiếc thuyền đến chốn ăn năn chuộc tội, trừ một em bé lên Thiên đàng và một tay cờ bạc xuống Âm phủ, còn những người khác (một bần nông chết vì lao lực, một bà bán rong khốn khổ, hai vợ chồng người chăn chiên) đều được đến chốn ăn năn chuộc tội.

Trong vở Chiếc thuyền vinh quang, các nhân vật đều thuộc tầng lớp thượng lưu, bá tước, hầu tước, vua, hoàng đế, tổng giám mục, hồng y giáo chủ, Giáo hoàng. Quỷ nói cho họ biết tội lỗi của họ, nhưng họ đều viện Ân Chúa và đều được cứu vớt. Chiếc thuyền nhổ neo, trên buồm có hình thập tự.

Inês Pereira là tác phẩm tiêu biểu cho thể loại kịch “cù” của Vicente. Mấy bà mối dùng đủ các mưu kế để gả chồng cho cô Inês. Sau khi đã từ chối nhiều đám, cô nhận một đám nọ: Cô vớ đúng một tên lính thô bạo, luôn luôn đánh đập, tống cô vào buồng và sau cùng bỏ đi, chết trận ở châu Phi.

Góa bụa, cô đành quay về với người đàn ông đã đính hôn đầu tiên, hơi ngu đần một chút, nhưng được cái khỏe mạnh. Thôi thì: “Sau khi bị con ngựa quật mình xuống đất thì mình cũng đành yên phận với con lừa lùi lũi chứ sao!”.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.

Nhà hàng ở Bồ Đào Nha ‘vật lộn’ để đón khách mùa Covid-19

Nhà hàng ở Bồ Đào Nha ‘vật lộn’ để đón khách mùa Covid-19

Các chủ nhà hàn ở Bồ Đào Nha đã bày tỏ sự thất vọng trước quy định ngày 10/7, yêu cầu khách phải kiểm tra ...

Đọc thêm

Thương ngày nắng về tập 7: Sự xuất hiện của nhân vật mới toanh 'gây bão', Trang gặp lại chàng trai 'đổi áo' hôm nào

Thương ngày nắng về tập 7: Sự xuất hiện của nhân vật mới toanh 'gây bão', Trang gặp lại chàng trai 'đổi áo' hôm nào

Baoquocte.vn. Thương ngày nắng về tập 7, mẹ chồng của Khánh xuất hiện đã gây 'bão', Trang gặp lại chàng trai đổi áo hôm nào...
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm và làm việc với Tổ chức Y tế thế giới

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm và làm việc với Tổ chức Y tế thế giới

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao vai trò điều phối quan trọng của WHO trong lĩnh vực y tế toàn cầu.
Báo Nga: Tương lai Việt Nam-Nga cần phát triển không giới hạn

Báo Nga: Tương lai Việt Nam-Nga cần phát triển không giới hạn

Baoquocte.vn. Trong bài viết 'Người đồng chí thực sự', chuyên gia Nga đề cao quan hệ Việt Nam-Nga, ý nghĩa chuyến thăm Nga của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc.
Bộ Ngoại giao luôn đồng hành cùng tỉnh Nghệ An trong tăng cường hợp tác quốc tế

Bộ Ngoại giao luôn đồng hành cùng tỉnh Nghệ An trong tăng cường hợp tác quốc tế

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng thăm và làm việc tại tỉnh Nghệ An để trao đổi về các biện pháp hỗ trợ địa phương phát triển kinh tế ...
Cận cảnh Mitsubishi Pajero Sport Ralliart 2022

Cận cảnh Mitsubishi Pajero Sport Ralliart 2022

Baoquocte.vn. Mitsubishi Pajero Sport Ralliart 2022 được trưng bày tại triển lãm Thailand International Motor Expo 2021 cùng với người anh em Triton Ralliart mới.
Lãnh đạo NATO, EU 'rủ nhau' thăm Baltic tỏ lòng đoàn kết, nói Nga cần 'minh bạch và xuống thang'

Lãnh đạo NATO, EU 'rủ nhau' thăm Baltic tỏ lòng đoàn kết, nói Nga cần 'minh bạch và xuống thang'

Baoquocte.vn. Tổng Thư ký NATO và Chủ tịch EC đã bắt đầu chuyến thăm chung tới hai nước Baltic gồm Lithuania và Latvia.
Phố trong làng tập 15: Mến tống tiền vợ ông Quyền

Phố trong làng tập 15: Mến tống tiền vợ ông Quyền

Baoquocte.vn. Phố trong làng tập 15, Mến đã 'lật bài ngửa' đòi vợ ông Quyền số tiền 30 triệu và hứa sẽ 'lo trọn gói' vụ việc liên quan đến ông ...
Máy bay tiếp dầu - 'Gót chân Achilles' của không quân Mỹ trước hệ thống phòng không Nga?

Máy bay tiếp dầu - 'Gót chân Achilles' của không quân Mỹ trước hệ thống phòng không Nga?

Baoquocte.vn. Không quân Mỹ đang thiếu hụt trầm trọng máy bay tiếp nhiên liệu, đồng thời đây là mục tiêu rất dễ phát hiện trước hệ thống phòng không Nga.
Phát triển bền vững kinh tế biển đảo trong bối cảnh dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu

Phát triển bền vững kinh tế biển đảo trong bối cảnh dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu

Baoquocte.vn. Hội thảo là dịp để các nhà khoa học trao đổi các giải pháp bền vững kinh tế biển đảo trước tác động của biến đổi khí hậu và đại ...
Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư?

Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư?

Baoquocte.vn. Các nước giàu đang phải đối mặt với sự già hóa và suy giảm của lực lượng lao động, cùng với làn sóng người di cư đang ở biên giới.
Khám phá Lễ hội Hoa tam giác mạch qua nền tảng số

Khám phá Lễ hội Hoa tam giác mạch qua nền tảng số

Baoquocte.vn. Lần đầu tiên tỉnh Hà Giang tổ chức chương trình Lễ hội Hoa tam giác mạch qua ứng dụng công nghệ số.
Báo chí đồng hành với ngành Du lịch vượt khó Covid-19

Báo chí đồng hành với ngành Du lịch vượt khó Covid-19

Baoquocte.vn. Hội Nhà báo Việt Nam đã phối hợp Tổng cục Du lịch tổ chức diễn đàn trực tuyến 'Báo chí đồng hành cùng du lịch Việt Nam vượt qua đại dịch Covid-19'.
Hoảng sợ siêu biến thể Omicron nhiều đột biến chưa từng thấy, du khách ồ ạt rời Nam Phi

Hoảng sợ siêu biến thể Omicron nhiều đột biến chưa từng thấy, du khách ồ ạt rời Nam Phi

Baoquocte.vn. Nhiều du khách đã đổ xô tới sân bay để rời khỏi Nam Phi vì lo ngại biến chủng mới B.1.1.529O, được WHO đặt tên là Omicron.
New Zealand mở cửa đón khách quốc tế từ tháng Tư năm sau

New Zealand mở cửa đón khách quốc tế từ tháng Tư năm sau

Baoquocte.vn. New Zealand vẫn cấm nhập cảnh với hầu hết khách quốc tế trong 5 tháng tới, đồng thời lên kế hoạch nới lỏng hạn chế biên giới.
Điện Biên - Mảnh đất bốn mùa du lịch

Điện Biên - Mảnh đất bốn mùa du lịch

Baoquocte.vn. Với thiên nhiên hùng vỹ, nhiều địa danh lịch sử, văn hóa đặc sắc, Điện Biên là nơi hội tụ tinh hoa của vùng Tây Bắc, là mảnh đất bốn mùa du lịch.
Mở cửa du lịch: Rộn ràng, kỳ vọng, cần thận trọng và tuân thủ

Mở cửa du lịch: Rộn ràng, kỳ vọng, cần thận trọng và tuân thủ

Baoquocte.vn. Việc những vị khách quốc tế đầu tiên tới Đà Nẵng, Phú Quốc sau gần 2 năm đất nước phải đóng cửa do Covid-19 là tín hiệu vui với ngành du lịch.
'Quốc triều chánh biên toát yếu': Cuốn sử liệu quý giá về triều Nguyễn

'Quốc triều chánh biên toát yếu': Cuốn sử liệu quý giá về triều Nguyễn

Baoquocte.vn. 'Quốc triều chánh biên toát yếu' là tư liệu quan trọng về triều Nguyễn, ghi lại nhiều dấu ấn thăng trầm của lịch sử giữa thế kỷ XIX.
Giáo sư ngành Ngoại giao với cuốn sách phi lợi nhuận

Giáo sư ngành Ngoại giao với cuốn sách phi lợi nhuận

Baoquocte.vn. Tôi được nghe Đại sứ Nguyễn Thái Yên Hương (Học viện Ngoại giao) kể về một chương trình từ thiện đặc biệt.
‘Hình hài của nước’: Cuốn tiểu thuyết bước ra từ siêu phẩm điện ảnh

‘Hình hài của nước’: Cuốn tiểu thuyết bước ra từ siêu phẩm điện ảnh

Baoquocte.vn. 'Hình hài của nước' là một cuốn tiểu thuyết đặc biệt, bởi nó ra đời sau khi phim điện ảnh được trình chiếu và đã xuất sắc giành bốn tượng vàng Oscar 2018.
'Chang hoang dã-Gấu': Tranh truyện đặc biệt về bảo vệ thiên nhiên

'Chang hoang dã-Gấu': Tranh truyện đặc biệt về bảo vệ thiên nhiên

Baoquocte.vn. Đạt giải Nhất tại Giải thưởng Sách Quốc gia 2021, tranh truyện 'Chang hoang dã-Gấu' còn được nhiều nhà xuất bản trên thế giới mua bản quyền phát hành.
Khám phá thế giới sách lý luận chính trị 1/4 thế kỷ

Khám phá thế giới sách lý luận chính trị 1/4 thế kỷ

Baoquocte.vn. Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức trưng bày 'Sách Lý luận chính trị 1/4 thế kỷ'.
Vinh danh giải thưởng Đại sứ Văn hóa đọc năm 2021

Vinh danh giải thưởng Đại sứ Văn hóa đọc năm 2021

Baoquocte.vn. Lễ tổng kết và trao giải thưởng Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2021 đã diễn ra tại Hà Nội với gần 300 giải thưởng đã được vinh danh.
Phiên bản di động