Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Sokrates (470-399 TCN) được coi là bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp. Ông cũng là sư phụ của Platon.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Triết gia người Anh nghiên cứu tôn giáo nổi tiếng Armstrong nhận xét: bước sang thế kỷ XXI, thế giới ngày càng rối loạn hơn (bạo lực và chiến tranh liên miên, nạn khủng bố, nguy cơ vũ khí nguyên tử, phá hoại môi trường, các dịch bệnh mới, hố giàu nghèo sâu thêm...), các tai họa ấy có thể dẫn đến sự hủy diệt của nhân loại (theo tác phẩm Sự biến đổi lớn - The Great Transformation, 2007).

Tại sao có tình trạng ấy? Là vì người ta chạy theo quyền lực, vật chất, hưởng thụ tầm thường, lãng quên tâm linh. Theo bà Armstrong, tâm linh theo nghĩa rộng là tri thức, tâm lý, triết học, chứ không riêng gì tôn giáo và tín ngưỡng. Con người hiện tại cần tìm được một quan niệm tâm linh, có khả năng điều chỉnh sự tiến bộ khoa học kỹ thuật để bảo vệ cái thiện, để nhân loại tồn tại. Phải tìm đến bốn vị tổ sư đã xây dựng nền tảng tâm linh cho nhân loại từ thời cổ đại (từ năm 680 đến năm 200 TCN). Đó là Phật Thích Ca, Sokrates, Khổng Tử và tiên tri Jeremiah.

Sokrates là triết gia cổ Hy Lạp, ông dạy đạo đức bằng phương pháp tranh luận dân chủ để tìm ra chân lý. Nguồn gốc của đức hạnh là tự biết mình, tự nhận ra mình sai thì sẽ không làm sai. Phương pháp của ông là gốc của phép biện chứng.

Thiếu thời, ông là quân nhân chiến đấu dũng cảm. Ông thường trò chuyện và thảo luận với thanh niên thành Athens để truyền bá tư tưởng của mình. Ông bị tử hình, phải uống thuốc độc chết, với lý do đã làm hư hỏng thanh niên và thờ thần linh tà đạo. Triết học ở ông nhằm mục đích dạy đạo đức, tự biết mình là nguồn gốc đức hạnh. Muốn vậy, phải bắt đầu bằng sự nghi ngờ: “Tôi biết rằng tôi không biết gì hết”. Cần tranh luận để phát hiện chân lý: khi nói chuyện, Sokrates đặt nhiều câu hỏi khiến đối phương thừa nhận mình không biết gì, rồi đi đến chỗ nhận được đức hạnh. Phương pháp của Sokrates là nguồn gốc của phép biện chứng duy tâm.

Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu một số suy nghĩ của Sokrates:

- Hãy tự biết mình.

- Tôi không phải là công dân thành Athens, cũng không phải là công dân Hy Lạp, mà là công dân thế giới.

- Trong bất kỳ trường hợp nào, cứ lấy vợ đi. Nếu lấy được cô vợ tốt thì hạnh phúc, nếu vớ phải cô vợ không ra gì thì anh sẽ trở thành nhà triết học, đó là điều tuyệt vời nhất cho một gã đàn ông.

- Tất cả cái tôi biết, đó là tôi chẳng biết gì cả.

- Một kho cách ngôn hay còn hơn là một đống của.

- Nếu con lừa đá mình một cái, chớ có đá lại nó.

- Hạnh phúc là cái vui thích không kèm theo hối hận.

- Chịu sự bất công còn hơn là gây ra sự bất công.

- Một gã đàn ông có nên lấy vợ không? Loay hoay thế nào rồi y cũng sẽ hối hận.

- Người bụng đói thì không cần nước chấm. Có ngon hay không, thử xem.

- Đếm cừu còn dễ hơn đếm bạn.

- Ta có thể che giấu với người khác một hành động xấu, nhưng không thể tự che giấu mình.

- Một cuộc đời không tự xét mình thì không đáng sống.

- Những người ham muốn ít nhất thì gần thần linh nhất.

- Đối với con người, có của cải nào quý hơn sức khỏe không?

- Nếu ta biết cách hỏi thì những người ta hỏi sẽ tự tìm ra những lời giải đáp tốt.

- Cái gì có ích thì sẽ đẹp, nếu nó có ích cho việc sử dụng nó.

- Chỉ yêu thương mới biết bí quyết làm giàu bằng cách cho đi.

- Người là con vật duy nhất tin vào thần linh.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

TGVN. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Thủ tướng Anh thăm Ấn Độ: Kỳ vọng về 'sinh khí mới' với tầm nhìn chung

Thủ tướng Anh thăm Ấn Độ: Kỳ vọng về 'sinh khí mới' với tầm nhìn chung

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Boris Johnson sẽ thăm Ấn Độ từ ngày 25/4 trong chuyến công du quan trọng đầu tiên tới một quốc gia ngoài châu Âu từ tháng 12/2019.
XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 18 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 18/4.
Nhìn lại gu ăn mặc của Hoàng thân Philip - Biểu tượng thời trang quý tộc Anh

Nhìn lại gu ăn mặc của Hoàng thân Philip - Biểu tượng thời trang quý tộc Anh

Baoquocte.vn. Ngoài được biết đến là chồng của Nữ hoàng Elizabeth II, Hoàng thân Philip còn là một biểu tượng thời trang quý tộc Anh Quốc, đậm phong cách cá nhân.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 18/4/2021: Tuổi Tý tài lộc rủng rỉnh, tuổi Thân sự nghiệp được ổn định

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 18/4/2021: Tuổi Tý tài lộc rủng rỉnh, tuổi Thân sự nghiệp được ổn định

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/4/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 18/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 18/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/4/2021

Lịch âm 18/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 18/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 18/4. Âm lịch hôm nay 18/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 18/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 18 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 18/4. SXMT 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMT chủ nhật. KQSXMT.
XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 18/4. SXMN 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN.
Hà Nội xưa được tái hiện trong bộ sách 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ'

Hà Nội xưa được tái hiện trong bộ sách 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ'

Baoquocte.vn. 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ' đã tái hiện thành công bức tranh sống động về văn hóa, phong tục, lịch sử, con người của Hà Nội xưa.
Việt Nam không thao túng tiền tệ: Những bằng chứng của Bộ Tài chính Hoa Kỳ và ý kiến của Ngân hàng Nhà nước

Việt Nam không thao túng tiền tệ: Những bằng chứng của Bộ Tài chính Hoa Kỳ và ý kiến của Ngân hàng Nhà nước

Baoquocte.vn. Bộ Tài chính Hoa Kỳ xác định không có đủ bằng chứng, dấu hiệu Việt Nam thao túng tiền tệ theo quy định của Đạo luật Cạnh tranh.
Phim 1990 và chuyện đời tư của 3 diễn viên đình đám Nhã Phương, Ninh Dương Lan Ngọc, Diễm My

Phim 1990 và chuyện đời tư của 3 diễn viên đình đám Nhã Phương, Ninh Dương Lan Ngọc, Diễm My

Baoquocte.vn. Nhã Phương, Diễm My, Ninh Dương Lan Ngọc sẽ cùng góp mặt trong bộ phim điện ảnh 1990.
Khám phá căn biệt thự trên đảo Corfu, nơi sinh của Hoàng thân Philip

Khám phá căn biệt thự trên đảo Corfu, nơi sinh của Hoàng thân Philip

Baoquocte.vn. Nơi sinh của Hoàng thân Philip là một biệt thự nằm trên bờ biển Ionian thơ mộng của Hy Lạp. Hiện công trình này đã trở thành bảo tàng khảo cổ học.
Du lịch nội địa và chiến lược phát triển trong tình hình mới

Du lịch nội địa và chiến lược phát triển trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Diễn đàn Du lịch Nội địa toàn quốc 2021 đã được Hiệp hội Du lịch Việt Nam (VITA) phối hợp Sở Du lịch Ninh Bình, Hiệp hội Du lịch Ninh Bình tổ chức.
Vượt qua nhiều ứng cử viên sáng giá, Đầm Trầu (Côn Đảo) lọt top 25 bãi biển đẹp nhất thế giới

Vượt qua nhiều ứng cử viên sáng giá, Đầm Trầu (Côn Đảo) lọt top 25 bãi biển đẹp nhất thế giới

Baoquocte.vn. Bỏ qua nhiều điểm như Phú Quốc, Nha Trang,... Đầm Trầu là đại diện Việt Nam xuất hiện trong danh sách những bãi biển đẹp nhất thế giới 2021.
Cánh rừng hoa đỗ quyên tím trời Tây Bắc, đẹp như cổ tích

Cánh rừng hoa đỗ quyên tím trời Tây Bắc, đẹp như cổ tích

Baoquocte.vn. Dưới tiết trời mát mẻ của miền núi Lai Châu, xen giữa rừng cây xanh trên đỉnh Pu Ta Leng là sắc tím quý phái của hoa đỗ quyên đầu mùa.
Quảng Nam: Độc đáo quán cà phê 'Lò gạch cũ' nằm giữa cánh đồng lúa xanh ngát

Quảng Nam: Độc đáo quán cà phê 'Lò gạch cũ' nằm giữa cánh đồng lúa xanh ngát

Baoquocte.vn. Quán cà phê có tên 'Lò gạch cũ' nằm giữa cánh đồng lúa bát ngát, thu hút giới trẻ tới trải nghiệm công việc làm nông và chụp ảnh sống ảo.
Thổ Nhĩ Kỳ củng cố 'thương hiệu' cường quốc về du lịch sức khỏe

Thổ Nhĩ Kỳ củng cố 'thương hiệu' cường quốc về du lịch sức khỏe

Baoquocte.vn. Với vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng và dịch vụ chất lượng cao, Thổ Nhĩ Kỳ hội tụ nhiều yếu tố của một cường quốc, ít nhất là trong lĩnh vực du lịch ...
Hà Nội xưa được tái hiện trong bộ sách 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ'

Hà Nội xưa được tái hiện trong bộ sách 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ'

Baoquocte.vn. 'Thăng Long Kinh Kì-Kẻ Chợ' đã tái hiện thành công bức tranh sống động về văn hóa, phong tục, lịch sử, con người của Hà Nội xưa.
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Hơn 20 nghìn tên sách và hàng trăm nghìn bản sách phục vụ bạn đọc

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Hơn 20 nghìn tên sách và hàng trăm nghìn bản sách phục vụ bạn đọc

Baoquocte.vn. Hội sách cũng triển khai nhiều ưu đãi hấp dẫn cho các độc giả ở vùng sâu vùng xa với hy vọng phát triển văn hóa đọc sâu rộng đến mọi miền.
Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Baoquocte.vn. Cuốn sách mới của nữ văn sỹ J.K Rowling mang tên "The Christmas Pig" (Chú lợn Giáng sinh).
Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Baoquocte.vn. Nhân dịp cuốn truyện tranh 'Những người bạn' xuất bản tại Việt Nam, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản sẽ tổ chức buổi trò chuyện với hai tác giả.
Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Baoquocte.vn. 5 cuốn sách dưới đây sẽ giúp bạn trẻ giải đáp các khúc mắc của độ tuổi mới lớn (hay tuổi teen), chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sống trưởng thành.
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Baoquocte.vn. Hội sách trực tuyến quốc gia năm 2021 được tổ chức tại sàn sách trực tuyến quốc gia Book365.vn nhân dịp chào mừng Ngày Sách Việt Nam (21/4).
Phiên bản di động