Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 9]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.

Bordeaux Henry (1870-1963) là nhà viết tiểu thuyết, bảo vệ những truyền thống tư sản và Thiên Chúa giáo. Tác phẩm chính: Gia đình Roquevillard (1906); Tuyết trên bước chân (1912).

Tuyết trên bước chân là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Bordeaux. Tiểu thuyết của ông thường mở đầu bằng bi kịch vợ chồng để kết thúc bằng hy sinh hoặc dàn xếp vì đạo lý. Nhà kiến trúc trẻ Marc sống hòa thuận với vợ là Thérèse và con gái. Anh quá bận, đi nước ngoài luôn, không có thì giờ chăm sóc vợ.

Thérèse dan díu với André đã có vợ con, sau Thérèse và André lại cùng nhau đi chơi núi. Họ leo núi bị ngã, André chết, Thérèse gần chết được đưa về một nhà khách. Marc đến thăm Thérèse. Sau khi đấu tranh nội tâm đau khổ, Marc tha thứ cho vợ. Vợ khỏi, hai vợ chồng lại chung sống.

***

Bourget Paul (1852-1935) là nhà văn viết tiểu thuyết tâm lý (truyền thống, Công giáo), ông đề cao trật tự đạo lý xã hội cũ. Tác phẩm chính: André Cornélis (1887), Người đồ đệ (1889).

André Cornélis là tiểu thuyết tâm lý. Nhân vật chính là một thanh niên tên André Cornélis, có tâm tư giống như hoàng tử Hamlet trong kịch của Shakespeare. Năm lên chín tuổi, André đột nhiên được biết là bố mình bị ám sát. Vài năm sau, anh tìm thấy những lá thư trong một chiếc hộp nhỏ, giúp anh suy luận là kẻ giết bố có thể là chồng sau của mẹ mình, ông Termonde.

Anh vẫn rất yêu mẹ và đã phát hiện ra mẹ vô tội trong âm mưu đen tối ấy. Sau nhiều thời gian tìm tòi và suy nghĩ, anh biết chắc vụ giết người là do Termonde chủ mưu, kẻ giết là em trai của hắn. André buộc Termonde phải nhận tội và đâm chết Termonde bằng dao găm.

Người đồ đệ kể về Adrien Sixte là một nhà triết học vô thần, theo học chủ nghĩa thực chứng. Ông cho rằng con người không biết được sự thực của bản chất sự vật. Luân lý đạo đức chẳng qua chỉ là những quy ước xã hội. Cái tốt, cái xấu khác nhau cũng như chất nọ, chất kia khác nhau mà thôi.

Nghiên cứu những dục vọng của con người, ông tìm nguồn gốc của tình cảm trong phản ứng sinh học của con vật. Ông chủ trương nên có tự do hoàn toàn trong tâm lý học để thí nghiệm về tình cảm con người, cũng như nhà bác học trong khoa học tự nhiên.

Anh thanh niên Greslou thấm nhuần tư tưởng của Adrien Sixte, muốn áp dụng phương pháp của tôn sư mà anh không quen biết, lúc đó, anh đang là gia sư ở nhà hầu tước de Jussat, dạy con gái của ông là Charlotte. Để thí nghiệm, anh áp dụng tâm lý học, tìm cách quyến rũ cô gái. Anh đánh vào lòng thương của phụ nữ đối với hoàn cảnh của mình. Charlotte yêu anh. Quên cả mục đích khoa học của mình, anh cũng yêu cô, do đó có sự xung đột nội tâm giữa khoa học và tình cảm, đạo lý. Charlotte đã quyết định lánh anh để lấy một người quý tộc.

Trước lễ cưới, Greslou đã viết thư cho Charlotte báo là sẽ tự tử. Đêm hôm đó, Charlotte đã lén vào phòng Greslou ngủ với anh, định trước khi trời sáng sẽ cùng chết. Nhưng Greslou nghĩ lại, cố gắng thuyết phục cô đừng tự tử và sống với mình. Charlotte khinh Greslou hèn nhát, nhất là khi phát hiện trong nhật ký của Greslou là mình chỉ là đối tượng nghiên cứu, cô đã uống thuốc độc tự tử sau khi nói tất cả mọi sự cho em trai.

Greslou bị bắt, nhưng Tòa xử trắng án. Em trai Charlotte bắn chết Greslou. Nhà triết học Adrien Sixte nhận được bản phân tích sự việc. Ngồi bên xác Greslou, ông cảm thấy trách nhiệm của mình và đức tin tôn giáo trở lại.

***

Butor Michel (sinh năm 1926) là giáo sư triết học viết văn chuyên nghiệp, là nhà văn theo trào lưu “Tiểu thuyết mới” (là trào lưu văn học Pháp hiện đại. Vứt bỏ truyền thống của tiểu thuyết, phủ nhận vai trò xã hội của văn học. Đả phá quan niệm cổ điển về tiểu thuyết với cốt truyện và nhân vật sắp xếp theo lý tính, phù hợp với tâm trạng con người hiện đại của xã hội tư bản.

Đại diện tiêu biểu là Robbe Grillet, M.Butor và N.Sarraute. Tác phẩm chính: Qua Mi-lăng (1954, tiểu thuyết); Thay đổi (1957, tiểu thuyết); Ứng tác về Flaubert (1984, luận văn).

Thay đổi là cuốn tiểu thuyết được giải thưởng Renaudot. Butor chủ trương phản ánh toàn bộ hiện thực dưới tất cả các góc độ (của các chủ thể khác nhau) - thời gian và không gian chằng chịt. Trong Thay đổi, xoay quanh một quyết định cá nhân là cả một mớ những sự gợi lại có tính chất lịch sử hay huyền thoại (gắn với hai thành phố Paris và Roma) chi phối quyết định đó.

Nhân vật tự nói về mình, vừa là chủ thể vừa là đối tượng quan sát. Tác phẩm chứa đựng những suy nghĩ về những sự việc vô nghĩa xảy ra trong một toa xe lửa: một người có tuổi định bỏ vợ, đi từ Paris đến Roma để tìm nhân tình cũ và cùng làm lại cuộc đời ở Paris; tư duy và tình cảm pha trộn trong hiện tại, dĩ vãng, tương lai, ở nhiều địa điểm; cuối cùng, có “thay đổi” quyết định, chuyến đi xảy ra trong hiện tại; người đi nhớ lại những chuyến đi trong dĩ vãng; và dự tính tương lai.

Thành phố Roma với hào quang dĩ vãng xa xưa mang dáng dấp một huyền thoại. Tác phẩm là một dịp cho tác giả và độc giả có một nhận thức sâu hơn về mình, điều có thể đem lại một ý nghĩa cho cuộc đời. Cấu trúc truyện được xây dựng với một kỹ thuật tinh vi, phức tạp.

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 8]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 8]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Chỉnh đốn trường học để thực thi 'văn hóa học đường'?

Chỉnh đốn trường học để thực thi 'văn hóa học đường'?

Để triển khai và thực thi thật tốt "văn hóa học đường" không có gì khác chính là phải làm cho cán bộ quản lý, ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Hãng nội y Victoria's Secret đền bù hơn 8 triệu USD cho công nhân bị thôi việc

Hãng nội y Victoria's Secret đền bù hơn 8 triệu USD cho công nhân bị thôi việc

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, hơn 1.000 công nhân may mặc Thái Lan bị sa thải được hãng nội y lớn nhất nước Mỹ Victoria's Secret đền bù 8,3 triệu USD.
Gen Z Trung Quốc - thế hệ lười kết hôn, ngại sinh con, sẵn sàng theo đuổi đam mê cá nhân

Gen Z Trung Quốc - thế hệ lười kết hôn, ngại sinh con, sẵn sàng theo đuổi đam mê cá nhân

Baoquocte.vn. Gen Z Trung Quốc đang ngày càng lười kết hôn và ngại sinh con. Họ muốn tập trung cho công việc, sự nghiệp hoặc theo đuổi những sở thích, đam ...
Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Baoquocte.vn. Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga do lo ngại hậu quả. Sri Lanka đã nhận được dầu thô từ Nga giữa lúc khủng ...
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Baoquocte.vn. Ngày 24-25/5, Đại học Nội vụ Hà Nội đã có buổi làm việc và ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với hai trường đại học của Hy Lạp.
Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Baoquocte.vn. Các chuyên gia nổi tiếng về bệnh truyền nhiễm kêu gọi hệ thống y tế thế giới hành động sớm để ngăn chặn bệnh đậu mùa khỉ, rút kinh nghiệm ...
Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Baoquocte.vn. Fiji không phải là sân sau của bất kỳ nước nào, mà là một phần của gia đình Thái Bình Dương.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid chung kết cúp C1 châu Âu 02h00 ngày 29/5 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho hay căng thẳng chính trị-quân sự đang gia tăng ở biên giới với Ukraine.
Nga thử thành công tên lửa siêu thanh Zircon 'bất khả chiến bại'

Nga thử thành công tên lửa siêu thanh Zircon 'bất khả chiến bại'

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Bộ Quốc phòng Nga thông báo nước này đã thử thành công một tên lửa hành trình siêu thanh Zircon với tầm bắn khoảng 1.000 km.
Quy định mới về thi chứng chỉ ngoại ngữ theo khung 6 bậc

Quy định mới về thi chứng chỉ ngoại ngữ theo khung 6 bậc

Baoquocte.vn. Bộ GD&ĐT vừa ban hành Quy chế thi đánh giá năng lực ngoại ngữ theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam.
NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam đang mở cửa chào đón du khách quốc tế, sau khi đại dịch Covid-19 qua đi. Báo NZ Herald nêu 10 lý do tại sao nên đến thăm Việt Nam.
Hình ảnh thủ đô Canberra được 'nhuộm màu' trong sắc Thu trữ tình

Hình ảnh thủ đô Canberra được 'nhuộm màu' trong sắc Thu trữ tình

Baoquocte.vn. Người dân Canberra, Australia, đang tận hưởng không khí se lạnh mùa Thu và chiêm ngưỡng 'buổi trình diễn' màu sắc của những hàng cây vào mùa thay lá.
Tuần du lịch Ninh Bình: Ngoại giao chung sức với địa phương mở cửa du lịch trở lại

Tuần du lịch Ninh Bình: Ngoại giao chung sức với địa phương mở cửa du lịch trở lại

Baoquocte.vn. Tuần du lịch Ninh Bình năm 2022 là sự kiện nhằm hưởng ứng chủ trương của Chính phủ mở lại hoạt động du lịch trong điều kiện bình thường mới.
Khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Baoquocte.vn. Tuần du lịch Ninh Bình năm 2022 diễn ra từ ngày 21-28/5 với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và các sản phẩm du lịch đặc sắc.
Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Ra mắt lần đầu tiên vào năm 1994, đến nay ATM đã trở thành sự kiện thường niên thu hút hàng ngàn công ty và doanh nghiệp du lịch trên thế giới.
Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Baoquocte.vn. Thương hiệu sách và xuất bản tri thức y học MedInsights vừa phát hành cuốn sách 'Cẩm nang sơ cấp cứu thường thức' do nhà xuất bản hàng đầu thế giới DK ấn hành.
Nhớ nhà văn gốc Việt tài năng Linda Lê

Nhớ nhà văn gốc Việt tài năng Linda Lê

Baoquocte.vn. Nhã Nam và Viện Pháp tại Hà Nội sẽ phối hợp tổ chức Tọa đàm 'Linda Lê – Như trong ký ức' để các thân hữu và độc giả chia sẻ những cảm nghĩ và ...
Giải thưởng Văn học tuổi 20: Vinh danh hai cây bút mới

Giải thưởng Văn học tuổi 20: Vinh danh hai cây bút mới

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Trẻ đã trao hai giải cao nhất của Giải thưởng Văn học tuổi 20 lần thứ bảy cho tác giả Yang Phan và Duy Ân.
Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Baoquocte.vn. ‘Mật mã ung thư- Hiểu biết mới đột phá về bí ẩn ung thư’ cung cấp những hiểu biết mới nhất về căn bệnh được mệnh danh là 'hoàng đế của các loại bệnh'.
Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Quà tặng cuộc sống', Edith Eger - nhà tâm lý học nổi tiếng thế giới sẽ giúp độc giả có thể giải thoát khỏi những tổn thương trong quá khứ.
Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Vở sân khấu và tiểu thuyết 'Nợ nước non' có nội dung về thời thơ ấu và tuổi trưởng thành của Chủ tịch Hồ Chí Minh.