Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 14]

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà sáng lập bi kịch cổ điển Pháp Corneille Pierre (trái) và nhà viết kịch vui Courteline Georges.
Nhà sáng lập bi kịch cổ điển Pháp Corneille Pierre (trái) và nhà viết kịch vui Courteline Georges.

Corneille Pierre (1606-1684) là nhà sáng lập bi kịch cổ điển Pháp. Tác phẩm chính: Le cid (1636), Horace (1640), Cinna (1641), Polyeucte (1642), Nicomède (1651), Người nói dối (1643, hài kịch).

Le cid là vở bi hài kịch mang vinh quang lại cho Corneille, khiến ông được coi là người cha của bi kịch cổ điển Pháp. Câu chuyện dựa vào một vở kịch Tây Ban Nha đề cao nghị lực làm tròn bổn phận, thắng dục vọng. Rodrigue, con Don Diègue, yêu Chimène con gái Don Gormas.

Hai gia đình quý tộc đồng ý sẽ tổ chức hôn nhân. Nhưng một cuộc xung đột nổ ra giữa hai ông bố: bố Chimène tát bố Rodrigue vì ghen tức bố Rodrigue được nhà vua giao cho dạy hoàng tử. Bố Rodrigue già quá đành trao cho con nghĩa vụ trả thù nhà. Rodrigue quyết tâm theo tiếng gọi của nhiệm vụ. Chàng đấu gươm giết chết bố Chimène.

Chàng đến tâm sự với Chimène, khẳng định mình vẫn yêu Chimène, nhưng không hối hận làm nhiệm vụ. Chimène tán thành Rodrigue, nhưng cũng nói rõ là sẽ xin kết án chàng. Bỗng quân Hồi giáo định đánh úp thành Seville. Rodrigue được cử đi phản công. Chàng thắng trận trở về. Chimène vẫn đòi phải xử Rodrigue.

Do Rodrigue lập công, Vua cho phép Chimène chọn một hiệp sĩ thay mình đấu gươm với Rodrigue để tùy Chúa xử. Don Sanche được chấp nhận đấu với Rodrigue. Rodrigue đến tìm Chimène và báo là chàng sẽ cho đối thủ và tình địch giết mình để làm hài lòng Chimène.

Chimène đề nghị chàng phải đánh thắng, như vậy Chimène lại thổ lộ mình vẫn yêu Rodrigue. Rodrigue thắng. Nhà vua cho Chimène khóc than một năm rồi sẽ lấy Rodrigue.

Horace là bi kịch cổ điển dựa vào lịch sử cổ La Mã, đề cao ý thức danh dự, miêu tả nhiều tính cách khác nhau.

Hai thành phố Albe và Rome đang có chiến tranh. Nhưng vì hai thành phố có nhiều gia đình dâu gia với nhau, một biện pháp được đề ra để chấm dứt đổ máu: mỗi bên chọn ba võ sĩ cho đấu nhau, võ sĩ bên nào thắng thì bên ấy thắng. La Mã chọn ba anh em nhà Horace. Albe chọn ba anh em nhà Curiace. Một võ sĩ Horace đã lấy Sabine (Xa-bi-nơ) thuộc dòng họ Curiace; một võ sĩ lại đính hôn với Camille thuộc dòng họ Horace.

Nhưng các võ sĩ đều cương quyết làm tròn nhiệm vụ. Cụ Horace ở nhà theo dõi cuộc đấu này. Ngay hiệp đầu, hai con cụ đã chết, con út chạy trốn. Cụ nguyền rủa tên hèn hạ, quyết giết hắn khi hắn về. Nhưng anh ta đã dùng mưu, giả chạy trốn, cuối cùng phản công và đã mang thắng lợi về cho La Mã.

Anh trở về mang theo xác ba anh em Curiace. Anh gặp em gái Camille, cô này nguyền rủa La Mã, khiến anh nổi giận giết em. Vì tội giết người, anh bị đem xử. Sabine chết thay cho chồng; cụ Horace bảo vệ con. Nhà vua tha tội cho cụ.

Polyeucte là bi kịch cổ điển dựa vào một tác phẩm sử học tiếng Latin, đề cao đức tin của một vị Thánh đạo Kitô tử vì đạo.

Ở La Mã, một hiệp sĩ là Sévère xin cưới Pauline, nhưng bố nàng là Félix không đồng ý vì Sévère không có tương lai, mặc dù Pauline cũng yêu Sévère, Sévère bỏ đi. Félix được cử làm tổng đốc xứ Arménie. Félix gả con gái cho một quý tộc địa phương là Polyeucte. Sévère cầm quân thắng trận, trở thành thân cận của Hoàng đế.

Chàng được cử đến Arménie làm lễ tế thần. Félix cho là chàng có ý đến trả thù, nên xin con gái đến gặp chàng. Pauline đến và thú thật là vẫn yêu Sévère, nhưng nay đã có chồng, nên từ biệt chàng. Trong cuộc tế thần, Polyeucte vừa xin theo đạo Kitô, hăng hái đập phá các tượng thần dị giáo và bị bắt. Vợ và bố vợ Polyeucte cố van nài Polyeucte bỏ đạo mới.

Polyeucte không chịu, cho mời Sévère đến nhà tù và nhường vợ lại cho Sévère. Pauline có thể lấy được người tình cũ, nhưng nàng lại nài Sévère tha tội cho chồng, vì nàng trọng nghĩa vợ chồng. Félix không chịu tha vì tưởng Sévère lập mưu hại mình. Polyeucte bị hành hình. Cảm kích, Pauline cùng bố theo đạo Kitô. Sévère hứa sẽ xin Hoàng đế ngừng hành hạ tín đồ đạo Kitô.

***

Courteline Georges (1858-1929) là nhà viết kịch vui (chỉ trích tòa án, quân đội, bộ máy quan liêu). Tác phẩm chính: Một khách hàng nghiêm túc (1896), Những cái vui của đội kỵ binh (1886), Boubouroche (1893), Những ngài cạo giấy (1893).

Những ngài cạo giấy là vở hài kịch châm biếm tính lười nhác của công chức. Cốt truyện hầu như không có; tác giả cốt trình bày một số biếm họa. Lahrier, một công chức trẻ tuổi, mỗi tuần xin phép nghỉ một ngày để đi đưa ma một người trong họ, sự thực là để phè phỡn với nhân tình. Một hôm, anh không xin được phép, cô ta đến tận Bộ tìm anh.

Dĩ nhiên là ông trưởng phòng làm um lên. Lão Soupe cũng là một tính cách công chức độc đáo; mỗi lần đi ngoài là lão phải báo cáo đồng sự. Còn tay Letondu thì chủ trương phục hồi tinh thần nhân bản và thượng võ cổ Hy Lạp, nên y phá phách đồ đạc và loạn trí đến mức giết ông “sếp” của mình.

Ông Saonthomme thì lại làm việc ngày đêm để mong cấp trên để ý thưởng cho mề đay. Trưởng phòng cố gắng bắt làm việc mà không ăn thua gì. Còn thủ trưởng thì lại cố giữ truyền thống công chức.

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 13]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 13]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 12]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 12]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Xem nhiều

Đọc thêm

XSMB 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. dự đoán XSMB

XSMB 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 28/6. trực tiếp xổ số miền Bắc 28/6/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 28/6. xổ số miền Bắc thứ 3. xo so ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 28/6/2022: Tuổi Mùi kiếm tiền dễ

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 28/6/2022: Tuổi Mùi kiếm tiền dễ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 28/6/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 28/6, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 28/6/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 28/6/2022

Lịch âm 28/6, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 28/6/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 28/6/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 28/6. âm lịch hôm nay 28/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 28/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 28 tháng 6 năm 2022 hôm nay.
XSMN 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số hôm nay

XSMN 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 28/6. xổ số hôm nay ngày 28 tháng 6. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 28/6/2022. xổ số hôm nay 28/6. XSMN thứ 3. SXMN ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/6/2022: Bọ Cạp gặp được người yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/6/2022: Bọ Cạp gặp được người yêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/6/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. SXMT 28/6

XSMT 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. SXMT 28/6

Baoquocte.vn. XSMT 28/6. xổ số hôm nay 28/6/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 28/6/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. SXMT 28/6
Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác với Turkmenistan

Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác với Turkmenistan

Baoquocte.vn. Ngày 27/6, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đã tiếp Thứ trưởng Ngoại giao Turkmenistan Vepa Hajiev.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Australia tạo điều kiện hơn nữa cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau, kể cả các mặt hàng nông thủy sản ...
Việt Nam luôn coi trọng, không ngừng củng cố và phát triển quan hệ với Australia

Việt Nam luôn coi trọng, không ngừng củng cố và phát triển quan hệ với Australia

Baoquocte.vn. Tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam luôn coi trọng, không ngừng củng cố và phát triển quan hệ với Australia.
Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Hungary ký Thoả thuận hợp tác mới giữa hai Quốc hội

Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Hungary ký Thoả thuận hợp tác mới giữa hai Quốc hội

Baoquocte.vn. Quốc hội Việt Nam và Hungary cam kết thúc đẩy hợp tác Quốc hội nhằm tăng cường quan hệ Đối tác toàn diện và hợp tác nhiều mặt giữa Việt ...
Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Baoquocte.vn. Tối 26/6, tại đường đi bộ dọc bờ sông Hương đã khai mạc Lễ hội '100 món Ẩm thực đường phố Huế' năm 2022.
Lễ khai mạc Festival Huế 2022 -  Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Lễ khai mạc Festival Huế 2022 - Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Baoquocte.vn. Tối 25/6, Lễ khai mạc Festival Huế được tổ chức trọng thể và hoành tráng tại Quảng trường Ngọ Môn, tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Baoquocte.vn. Ánh sáng rọi qua hai lỗ hổng lớn trên trần hang động, chiếu thẳng vào bên trong như hình đôi mắt khổng lồ đang dõi theo từng bước chân của mỗi người.
Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hình thức du lịch cộng đồng ngày càng khẳng định được thế mạnh, khi trở thành chủ đề chính của Hội nghị Cấp cao Toàn cầu của UNWTO vừa qua.
Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Baoquocte.vn. Dubai lại bắt đầu một ngày mới trong cái nóng hầm hập đầu Hè và sự nhộn nhịp của một điểm nút giao thông, giao thương khổng lồ của thế giới.
Cuộc sống ở ngôi làng hẻo lánh vùng Viễn Đông Nga

Cuộc sống ở ngôi làng hẻo lánh vùng Viễn Đông Nga

Baoquocte.vn. Là ngôi làng hẻo lánh thuộc khu tự trị Chukotsky, nằm ở Viễn Đông nước Nga, Uelen được biết đến là nơi 'khắc nghiệt, nhưng đẹp'.
Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Baoquocte.vn. Cuốn sách song ngữ Việt-Anh mang tên 'Chủ tịch Hồ Chí Minh với thể dục thể thao' sẽ ra mắt nhân dân cả nước vào ngày 2/9 tới.
Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Baoquocte.vn. Cuốn sách ảnh Hanoi Hanoi của Minh Phạm và Paola Boncompagni vừa được phát hành, sử dụng ba ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Italy.
Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bloomsday là lễ kỷ niệm tôn vinh những đóng góp to lớn cho nền văn học Ireland của nhà văn James Joyce được tổ chức vào ngày 16/6 hằng năm.
'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

Baoquocte.vn. Đại học tổng hợp Đông phương học Quốc gia Tashkent của Uzbekistan đã giới thiệu bản dịch sang tiếng Uzbek tập thơ 'Nhật ký trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Baoquocte.vn. Tác phẩm của Michel Foucault là một trong những đóng góp quan trọng trên phương diện lịch sử, xã hội học và triết học cho vấn đề nhà tù.
Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Baoquocte.vn. Cuốn truyện tranh 'Passage intérieur- Voyage essentiel en Alaska' do họa sĩ Mai Bách cùng tác giả kịch bản Maxime de Lisle thực hiện vừa được ra mắt tại Pháp.
Phiên bản di động