Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 1]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mở đầu loạt bài về nền văn học Pháp, chúng tôi xin giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) thời Trung cổ nổi tiếng như sau: Bài ca Roland, Tristan, Aucassin và Nicolette, Tiểu thuyết về chú cáo, Tiểu thuyết hoa hồng.

Bài ca Roland (cuối thế kỷ XI - đầu thế kỷ XII) là anh hùng ca dân gian (gồm 4.000 câu thơ), ca ngợi những sự nghiệp anh hùng, chiến công truyền thuyết hay lịch sử.

Bài ca Roland được ghi thành văn 200 - 300 năm sau sự kiện lịch sử: cái chết của Roland ở núi Pyrénées, sau khi Hoàng đế Charlemagne rút quân từ Tây Ban Nha về (vào khoảng cuối thế kỷ thứ VIII).

Câu chuyện được hư cấu theo óc tưởng tượng dân gian.

Đã bảy năm, Hoàng đế Charlemagne dẫn quân sang Tây Ban Nha đánh người Hồi giáo Bắc Phi chiếm đóng. Vua địch là Marsile điều đình xin hòa. Ganelon được cử đi cùng sứ giả địch đến gặp Marsile để kết thúc cuộc điều đình.

Ganelon đố kỵ, âm mưu phản bội: hắn bàn với vua địch sẽ thu xếp để Roland (tướng giỏi nhất và cháu gọi Hoàng đế bằng bác) và các hiệp sĩ phía Pháp giỏi nhất đi hậu quân để địch bố trí đánh úp. Sau đó Ganelon về để thực hiện mưu đồ. Hoàng đế đang rút quân về đất Pháp thì hậu quân bị địch tấn công ở đèo Ronceveaux.

Bạn thân của Roland là Olivier khuyên Roland nổi tù và để gọi Hoàng đế quay lại cứu. Nhưng Roland không chịu. Sau khi chiến đấu dũng cảm, các hiệp sĩ chết hết trừ có Roland, Olivier và linh mục hiệp sĩ Turpin.

Lúc đó Roland mới chịu thổi tù và, thổi mạnh đến nỗi đứt mạch máu thái dương. Hoàng đế dẫn quân trở lại thì cả ba hiệp sĩ đều đã chết. Người biết tên Ganelon có tội, cho bắt và đem xử, hắn bị xử phanh phây. Khi được tin báo là Roland, chồng chưa cưới đã chết, Aude con gái của Olivier ngã chết.

Tristan (thế kỷ XII) là nhân vật chính của nhiều chuyện thời Trung cổ Pháp, xuất phát từ gốc dân tộc Celte xứ Bretagne. Những chuyện này là những chuyện thơ cung đình, ca ngợi tình yêu: hiệp sĩ không những phải có võ công rực rỡ mà còn phải mang lưỡi gươm phụng sự vị “phu nhân là bà Chúa của mình” (Dame).

Chàng Tristan sớm mồ côi, được cậu là Vua Mark xứ Cornouailles nuôi. Chàng giết được người khổng lồ, em Hoàng hậu Irlande, kẻ thù của đất nước, bị chém bằng gươm tẩm thuốc độc, chàng nằm trong một chiếc thuyền sóng đánh dạt vào Irlande.

Chàng được Hoàng hậu, mẹ Iseut Tóc vàng chữa khỏi và về nước. Vua Mark muốn dành ngôi cho chàng, nên không chịu lấy vợ. Bị quần thần ép, vua tuyên bố chỉ lấy ai có tóc vàng như sợi tóc mà một con én vừa thả xuống.

Tristan nhớ đến công chúa Iseut Tóc vàng liền xin đi hỏi nàng cho nhà vua. Trên thuyền đưa Iseut về nước, Tristan và Iseut uống nhầm phải thứ thuốc bùa yêu gắn bó hai người bằng một mối tình vĩnh cửu (thuốc của mẹ Iseut định dành cho nàng và vua Mark. Vua lấy Iseut nhưng về sau phát hiện là nàng và Tristan lén lút yêu nhau.

Hai người trốn vào rừng sâu. Một hôm, vua bắt gặp họ, nhưng tha cho họ. Cảm kích, họ quyết định xa nhau. Iseut trở về cung, còn Tristan sang xứ Bretagne và lấy nàng Iseut có Bàn tay trắng. Tristan bị vết thương có thuốc độc, chỉ Iseut Tóc vàng mới có thể chữa được, chàng cho đi mời nàng và dặn sứ giả kéo buồm trắng lên nếu đem được nàng về, kéo buồm đen nếu không.

Khi thuyền đưa Iseut Tóc vàng về, vợ chàng ghen nên báo cho chàng là thuyền kéo buồm đen. Tristan nghe vậy buồn phiền và chết. Nàng Iseut lên bờ, nhìn thấy cảnh ấy và chết bên cạnh xác của người yêu. Vua Marc biết được chuyện “thuốc bùa yêu” thì cho chôn hai người bên cạnh nhau.

Aucassin và Nicolette, đầu thế kỷ XIII là tác phẩm vô danh thuộc loại tiểu thuyết diễm tình, gồm những phần bằng thơ để hát và những phần bằng văn xuôi để đọc, pha trộn thơ, hiện thực và mỉa mai.

Aucassin, con bá tước Garin, yêu Nicolette, một thiếu nữ Hồi giáo Bắc Phi bị cầm tù, Bá tước không tán thành, cho giam hai người vào hai nơi. Nicolette trốn thoát vào rừng, Aucassin, được thả, tìm đến nàng. Họ gặp nhiều chuyện phiêu lưu. Về sau, Nicolette được nhận diện ra là công chúa con vua ở một nước Bắc Phi. Aucassin được lấy nàng.

Tiểu thuyết về chú cáo (thế kỷ XII-XIII) là nhóm truyện thơ dân gian về con cáo Renard và đối thủ chính của nó là chó sói Isengrin. Tất cả có 24 “nhánh” (hay bài) với mục đích gây cười, nhưng càng về sau càng mang tính nhạo báng những anh hùng ca về những chiến công của các hiệp sĩ, các tầng lớp xã hội nói chung. Cáo trở thành hiện thân của cái ác và lừa đảo.

Tiểu thuyết về hoa hồng (thế kỷ XIII - G. de Lorris và J. de Meung) là thi phẩm phúng dụ giáo huấn gồm hai phần, có thể coi là hai tác phẩm riêng biệt. Phần đầu do G. de Lorris viết (4053 câu thơ), trình bày nghệ thuật yêu đương theo quan điểm cung đình, quý tộc. Nhân vật nam được dẫn vào vườn hoa, mê một bông hồng. Chàng phải học những đức tính như kín đáo, lễ phép, hào hiệp, kiên nhẫn.

Chàng hôn được hoa hồng, nhưng bị nói xấu, nguy cơ, xấu hổ và sợ hãi ngăn cản. Chàng cô đơn và đau khổ. Phần hai do J. de Meung viết (17.722 câu thơ), tiếp tục phần đầu chưa viết xong (do tác giả mất), giới thiệu tình yêu trên bình diện luân lý, triết học, rồi tổng hợp tất cả các tri thức khoa học và triết học thời Trung cổ.

Tác phẩm văn học Bồ Đào Nha tiêu biểu [Kỳ cuối]

Tác phẩm văn học Bồ Đào Nha tiêu biểu [Kỳ cuối]

Văn học Bồ Đào Nha nói chung và văn học viết bằng tiếng Bồ Đào Nha được viết bởi công dân Bồ Đào Nha, những ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 22/01/2022 01:02 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+15,915 2,110,737
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 227 513,905
Bình Dương 95 292,291
Hà Nội 2,805 103,115
Đồng Nai 51 99,619
Tây Ninh 237 87,577
Khánh Hòa 346 60,222
Cà Mau 319 54,289
Vĩnh Long 263 52,171
Đồng Tháp 81 46,956
Cần Thơ 61 43,992
Bình Phước 475 43,012
Long An 22 41,323
Trà Vinh 240 37,195
Bến Tre 618 35,460
An Giang 39 35,332
Tiền Giang 28 35,174
Bạc Liêu 113 34,586
Kiên Giang 72 32,487
Sóc Trăng 55 32,039
Bà Rịa – Vũng Tàu 127 30,364
Bình Định 420 28,767
Bình Thuận 71 28,687
Hải Phòng 796 23,941
Đà Nẵng 964 23,757
Bắc Ninh 418 19,604
Thừa Thiên Huế 280 19,108
Thanh Hóa 509 15,127
Hậu Giang 87 14,923
Đắk Lắk 0 14,718
Lâm Đồng 231 13,922
Hưng Yên 685 13,442
Bắc Giang 299 12,039
Quảng Ngãi 482 11,605
Nghệ An 233 11,227
Hà Giang 99 10,924
Quảng Nam 344 10,868
Quảng Ninh 369 9,773
Gia Lai 99 9,405
Phú Yên 84 9,337
Hải Dương 341 8,635
Đắk Nông 101 7,413
Vĩnh Phúc 280 7,347
Nam Định 223 7,039
Ninh Thuận 31 6,573
Thái Nguyên 268 5,475
Phú Thọ 209 5,414
Thái Bình 187 5,292
Quảng Bình 90 5,235
Hòa Bình 208 5,136
Hà Nam 128 4,362
Quảng Trị 56 3,717
Lạng Sơn 112 3,232
Sơn La 99 3,007
Ninh Bình 151 2,854
Tuyên Quang 129 2,715
Hà Tĩnh 52 2,340
Lào Cai 134 2,060
Yên Bái 84 1,997
Kon Tum 73 1,836
Điện Biên 115 1,714
Cao Bằng 51 1,351
Bắc Kạn 13 782
Lai Châu 36 766

Xem nhiều

Đọc thêm

XSMB 22/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 22/1/2022

XSMB 22/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 22/1/2022

Baoquocte.vn. XSMB 22/1. trực tiếp xổ số miền Bắc 22/1/2022. xổ số hôm nay 22/1/2021. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 7. KQXSMB.
XSBP 22/1, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 22/1/2022. KQXSBP thứ 7

XSBP 22/1, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 22/1/2022. KQXSBP thứ 7

Baoquocte.vn. XSBP 22/1. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Phước nhanh nhất hôm nay - XSBP 22/1/2022. Ket qua xo so Binh Phuoc. KQXSBP.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 22/1/2022: Thiên Bình nên mạnh dạn trong tình yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 22/1/2022: Thiên Bình nên mạnh dạn trong tình yêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 22/1/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSHCM 22/1, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 22/1/2022. XSHCM thứ 7

XSHCM 22/1, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 22/1/2022. XSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 22/1. Trực tiếp kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 22/1/2022. xổ số thành phố. xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
XSMN 22/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 22/1/2022

XSMN 22/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 22/1/2022

Baoquocte.vn. XSMN 22/1. xổ số hôm nay 22/1/2022. trực tiếp xổ số miền Nam 22/1/2022. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam thứ 7. xo so ...
XSMT 22/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/1/2022

XSMT 22/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/1/2022

Baoquocte.vn. XSMT 22/1. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. trực tiếp xổ số miền Trung 22/1/2022. xổ số hôm nay 22/1/2022. xổ số miền Trung thứ 7. KQXSMT
XSLA 22/1, kết quả xổ số Long An hôm nay 22/1/2022. KQXSLA thứ 7

XSLA 22/1, kết quả xổ số Long An hôm nay 22/1/2022. KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 22/1. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 22/1/2022. ket qua xo so Long An. KQXSLA
XSHG 22/1, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 22/1/2022. KQXSHG thứ 7

XSHG 22/1, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 22/1/2022. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 22/1. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 22/1/2022. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
Lễ công bố và trao Giải Búa liềm vàng lần thứ VI năm 2021

Lễ công bố và trao Giải Búa liềm vàng lần thứ VI năm 2021

Baoquocte.vn. 67 tác phẩm xuất sắc nhất đã được vinh danh Giải Búa liềm vàng lần thứ VI-năm 2021, với 6 Giải A, 12 Giải B, 16 Giải C, 30 Giải ...
Mỹ muốn Nga làm gì để chứng thực ý định tại Ukraine?

Mỹ muốn Nga làm gì để chứng thực ý định tại Ukraine?

Baoquocte.vn. Ngày 21/1, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã đề nghị Nga rút quân đội đã được triển khai ở khu vực biên giới của Ukraine.
Liên kết hợp tác thúc đẩy du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Liên kết hợp tác thúc đẩy du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA) và Tập đoàn Yongpyung Resort (Hàn Quốc) ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện.
Đến Mộc Châu, ngắm thiên đường hoa mận trắng

Đến Mộc Châu, ngắm thiên đường hoa mận trắng

Baoquocte.vn. Thời điểm đầu năm là lúc hoa mận ở Mộc Châu nở rộ, khiến du khách khắp nơi đổ về để 'check in' khung cảnh thơ mộng như trong truyện cổ tích này.
Người phụ nữ duy nhất trên thế giới đi nước ngoài không cần... hộ chiếu

Người phụ nữ duy nhất trên thế giới đi nước ngoài không cần... hộ chiếu

Baoquocte.vn. Đến cả người quyền lực như Tổng thống Mỹ khi ra nước ngoài đều cần có hộ chiếu, nhưng có một người phụ nữ lại không cần dùng đến loại giấy tờ này.
Quy Nhơn có nhiều lợi thế trở thành điểm du lịch đẳng cấp châu Á

Quy Nhơn có nhiều lợi thế trở thành điểm du lịch đẳng cấp châu Á

Baoquocte.vn. Việc sở hữu nhiều cảnh quan thiên nhiên hoang sơ đã tạo ra những nét mới lạ và đầy sức hấp dẫn, đưa Quy Nhơn trở thành điểm đến mới của du khách trong và ...
Du lịch Việt Nam lên sóng kênh truyền hình CNBC của Mỹ

Du lịch Việt Nam lên sóng kênh truyền hình CNBC của Mỹ

Baoquocte.vn. Kênh truyền hình nổi tiếng của Mỹ CNBC đã phát sóng chương trình phỏng vấn Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Hà Văn Siêu về du lịch Việt Nam.
ATF 2022 sẽ họp bàn về các giải pháp phục hồi du lịch ASEAN

ATF 2022 sẽ họp bàn về các giải pháp phục hồi du lịch ASEAN

Baoquocte.vn. Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2022, sự kiện lớn nhất trong khuôn khổ hợp tác du lịch ASEAN, diễn ra tại Campuchia từ ngày 16-21/1.
Trao tặng 1.000 cuốn sách về cuộc đua phát triển vaccine Covid-19

Trao tặng 1.000 cuốn sách về cuộc đua phát triển vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. 1.000 cuốn sách Vaxxers sẽ được trao tặng cho Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid 19, lãnh đạo Bộ Y tế, lãnh đạo sở tế của 63 tỉnh thành...
Khám phá sự kiện 'Đêm đọc sách' tại Việt Nam

Khám phá sự kiện 'Đêm đọc sách' tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự kiện 'Đêm đọc sách' lần thứ sáu sẽ diễn ra từ ngày 20-23/1 tại nước Pháp và mạng lưới các trung tâm văn hóa Pháp trên toàn thế giới.
Rutger Bregman và cuốn sách mở ra hy vọng về một xã hội tốt đẹp hơn

Rutger Bregman và cuốn sách mở ra hy vọng về một xã hội tốt đẹp hơn

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Nhân loại – Một lịch sử tràn đầy hy vọng', tác giả Rutger Bregman đã chỉ ra bản chất tử tế và thiện lương của nhân loại.
‘Cách mạng lối sống’ – bộ sách làm quà tặng ý nghĩa nhân dịp Xuân về

‘Cách mạng lối sống’ – bộ sách làm quà tặng ý nghĩa nhân dịp Xuân về

Baoquocte.vn. Với ba cuốn sách về chủ đề sức khỏe, bộ sách 'Cách mạng lối sống' rất phù hợp dùng để làm quà tặng cho người thân trong dịp Xuân về.
Một tập sách thú vị về nghệ thuật thưởng trà

Một tập sách thú vị về nghệ thuật thưởng trà

Baoquocte.vn. 'Thưởng trà thật đẹp, thật vui' hội đủ những tinh hoa của văn hóa trà Việt, là một tư liệu khảo cứu đáng tin cậy cho bất cứ ai yêu mến trà
Tiểu thuyết Xứ Cát 'hot' cùng siêu phẩm điện ảnh mới nhất

Tiểu thuyết Xứ Cát 'hot' cùng siêu phẩm điện ảnh mới nhất

Baoquocte.vn. Được vinh danh là tác phẩm khoa học giả tưởng bán chạy nhất mọi thời đại, tiểu thuyết Xứ Cát quay trở lại sau nhiều năm vắng bóng ở Việt Nam.
Phiên bản di động