Scotland đã sẵn sàng 'ly hôn' Vương quốc Anh?

Nguyệt Ánh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Theo Tạp chí The Economist của Anh, dù hiện nay đa số người dân Scotland ủng hộ vùng lãnh thổ này độc lập khỏi Vương quốc Anh, song Scotland vẫn chưa có cơ chế, công cụ để thực hiện.
Scotland đã sẵn sàng 'ly hôn' Vương quốc Anh?
Chặng đường để Scotland tách ra khỏi Vương quốc Liên hiệp Anh sẽ còn gập ghềnh và nhiều thách thức. (Nguồn: Financial Times)

Nước Anh trước nguy cơ tan rã

Ngày 28/1, khi Thủ tướng Anh Boris Johnson đáp máy bay đến Scotland để cố gắng thuyết phục người dân xứ này về giá trị của Vương quốc Liên hiệp Anh, mảnh đất dưới chân ông dường như đã sẵn sàng tách ra.

Nhiều người theo chủ nghĩa hợp nhất cho rằng Vương quốc Anh chắc chắn sẽ tan rã. Brexit đã khiến mối quan hệ giữa 4 vùng ngày càng thêm lỏng lẻo.

Số người Anh nghĩ rằng Scotland sẽ giành được độc lập trong 10 năm nữa nhiều gấp đôi số người cho rằng đất nước sẽ vẫn gắn kết. Chưa đến một nửa số người Anh nói rằng họ sẽ buồn nếu Scotland tách ra.

Tin liên quan
Tỉ lệ người Scotland ủng hộ rời Vương quốc Anh tăng mạnh Tỉ lệ người Scotland ủng hộ rời Vương quốc Anh tăng mạnh

Đảng Dân tộc Scotland (SNP) dự kiến sẽ giành đa số trong cuộc bầu cử Quốc hội Scotland vào tháng 5 tới, và đảng này sẽ tận dụng cuộc bầu cử đó để tìm kiếm một cuộc trưng cầu ý dân lần hai về độc lập. Trong cuộc trưng cầu ý dân đầu tiên năm 2014, người dân Scotland đã bỏ phiếu ở lại Vương quốc Anh, nhưng hiện nay đa số bày tỏ muốn độc lập.

Bà Nicola Sturgeon, lãnh đạo SNP, có tỷ lệ ủng hộ cao, trong khi ông Boris Johnson không có được điều đó.

Brexit đang tàn phá ngành đánh bắt cá của Scotland. Người Scotland hiểu rằng độc lập sẽ khiến họ nghèo hơn, nhưng giống như Brexit, đó là chiến thắng của lý tưởng lập hiến trước lợi ích kinh tế.

Cơ hội mong manh cho Scotland

Tuy nhiên, đối với những người theo chủ nghĩa dân tộc Scotland, Vương quốc Anh dường như rất mạnh mẽ. Dù người Scotland ủng hộ độc lập, cơ chế phá vỡ Vương quốc Anh vẫn nằm ngoài tầm với.

Hôm 24/1, ông Michael Russell, Bộ trưởng chịu trách nhiệm về lập hiến của SNP, đã trình bày với các thành viên thiếu kiên nhẫn của mình một kế hoạch mới để thúc đẩy một cuộc trưng cầu ý dân. Cơ hội thành công của kế hoạch này rất mong manh.

Lý do chính là Hiến pháp Anh. Luật pháp Anh không có điều khoản nào tương đương với Điều 50 của Liên minh châu Âu (EU), điều khoản mà bất kỳ quốc gia nào có thể kích hoạt để tách ra độc lập. Đúng hơn, Đạo luật Scotland, đạo luật giúp thành lập Quốc hội Scotland, quy định lập pháp thuộc thẩm quyền của Westminster (Quốc hội Anh).

Chính phủ của ông David Cameron từng cấp phép cho cuộc trưng cầu ý dân năm 2014 bằng một chỉ thị theo Mục 30, theo đó cho phép Quốc hội Scotland thông qua điều luật thông thường thuộc thẩm quyền của Westminster.

Thủ tướng đương nhiệm Johnson tuyên bố ông sẽ không đưa ra một chỉ thị như vậy và khoảng thời gian chờ đợi giữa 2 cuộc trưng cầu ý dân ở Anh về châu Âu năm 1975 và 2016 là “một điều tốt” - hàm ý rằng sẽ không có cuộc trưng cầu ý dân tại Scotland cho đến năm 2055.

Tuy nhiên, chính phủ vẫn lo lắng về sự ủng hộ độc lập và đang vạch ra một chiến lược để củng cố Liên hiệp. Trong chuyến thăm Scotland, ông Johnson đã ca ngợi vai trò của Whitehall (chính phủ Anh) và Quân đội Anh trong việc cung cấp vaccine Covid-19 cho Scotland.

Ông không phải đối mặt với áp lực trong nội bộ đảng cầm quyền phải tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân như người tiền nhiệm Cameron đã làm về vấn đề châu Âu. Rạn nứt kéo dài về vấn đề độc lập ở Scotland sẽ cho phép những người Bảo thủ lấy được phiếu bầu của những người Scotland ủng hộ thống nhất.

Nhiều người theo chủ nghĩa dân tộc biết điều này. Những lo ngại của phe dân tộc chủ nghĩa rằng độc lập có thể tuột khỏi tay họ nếu Thủ tướng Johnson giữ vững lập trường của tổ chức “Tất cả dưới một khẩu hiệu” (All Under One Banner) - một hội nhóm đã tổ chức các cuộc tuần hành đòi độc lập.

Scotland đã sẵn sàng 'ly hôn' Vương quốc Anh?
Việc Scotland độc lập đã giành được sự ủng hộ từ nhiều người dân. (Nguồn: Sohu)

Tại cuộc họp trực tuyến hôm 22/1, một số diễn giả đã kêu gọi đình công và biểu tình bên ngoài trụ sở của SNP, trong khi những người khác cáo buộc ban lãnh đạo đảng này ngày càng chấp nhận việc phân quyền.

Ông Angus MacNeil, Nghị sĩ SNP của khu vực Western Isles, cho rằng Thủ tướng Johnson sẽ không đời nào đồng ý trưng cầu ý dân lúc này và nói rằng SNP nên tận dụng cuộc bầu cử tháng 5 này như một cuộc bỏ phiếu về độc lập.

Bà Joanna Cherry, người có khả năng kế nhiệm bà Sturgeon, lập luận rằng Ireland đã giành được độc lập sau khi các nghị sĩ đảng Sinn Fein giành được thế đa số ở Ireland, nghĩa là không cần trưng cầu ý dân.

Một số nhà hoạt động thấy tiền lệ trong cách Kosovo và Litva tách ra.

Dấu mốc lịch sử

Câu chuyện trên khiến nhóm của bà Sturgeon khó chịu. Bà khẳng định bất kỳ cuộc trưng cầu ý dân nào cũng phải vượt qua vấn đề pháp lý. Nếu không, đó sẽ là một ngõ cụt, bởi EU, mục tiêu mà Scotland tìm cách gia nhập khi độc lập, sẽ bác bỏ kết quả đó.

Scotland cũng sẽ phải mặc cả với chính phủ Anh về ngư trường và lương hưu trong các cuộc đàm phán “ly hôn” kéo dài. Bế tắc sau cuộc trưng cầu ý dân bất hợp pháp của vùng Catalonia (Tây Ban Nha) năm 2017 là một lời cảnh báo.

Nếu SNP giành chiến thắng vào tháng 5 tới, đảng này sẽ một lần nữa yêu cầu Thủ tướng Johnson ra chỉ thị theo Mục 30. Và nếu ông Johnson từ chối, Quốc hội Scotland sẽ thông qua một dự luật trưng cầu ý dân và thách thức chính phủ đưa vụ việc ra Tòa án tối cao.

Tin liên quan
Thời điểm chín muồi cho “Scoxit”? Thời điểm chín muồi cho “Scoxit”?

Chính phủ Anh cho rằng dù kết quả bầu cử thế nào, Quốc hội Scotland cũng không có quyền tổ chức trưng cầu ý dân và nếu Tòa án tối cao (có vẻ) sẽ ra phán quyết có lợi cho chính phủ Scotland, Quốc hội Anh có thể nhanh chóng thay đổi luật để bác bỏ cuộc bỏ phiếu này.

Ngoài ra, London có thể gọi những người theo chủ nghĩa dân tộc là trò lừa bịp và thách thức bà Sturgeon tổ chức cuộc trưng cầu ý dân “bất hợp pháp” mà bà đã cố gắng tránh.

Ông Douglas Ross, lãnh đạo của đảng Bảo thủ tại Scotland, cho biết sẽ tẩy chay bất kỳ cuộc thăm dò “không chính thức” nào.

Stephen Tierney, Giáo sư lý thuyết lập hiến tại Đại học Edinburgh, lưu ý rằng sự chia rẽ lập hiến của Scotland có nguy cơ trở nên sâu sắc hơn nếu Whitehall và chính phủ Scotland không thể thống nhất các quy tắc giải quyết những chia rẽ đó.

Dù khó có thể nói là không thể tránh khỏi, nhưng sự tan rã của Vương quốc Anh sẽ là một dấu mốc lịch sử. Kể từ khi SNP ra đời vào năm 1934, hơn 100 vùng/quốc gia đã giành được độc lập. Hầu hết các nước này đều được sinh ra từ chiến tranh, phi thực dân hóa hoặc kinh tế sụp đổ.

Tách ra từ một nền dân chủ thịnh vượng trong thời bình là một vấn đề khác. Bà Nicola McEwen, Giáo sư về chính trị lãnh thổ tại Đại học Edinburgh, nhận xét: “Có rất nhiều ví dụ về các phong trào dân tộc chủ nghĩa ở các nước dân chủ tiên tiến, nhưng không có phong trào nào trong số này dẫn đến độc lập”.

TIN LIÊN QUAN
Thủ hiến Scotland kêu gọi tái trưng cầu ý dân về Brexit
Scotland muốn là thành viên đầy đủ của EU
Anh: Tỷ lệ người Scotland ủng hộ độc lập giảm mạnh
Scotland chính thức đề nghị Anh chấp thuận trưng cầu dân ý
Thủ tướng Anh bác đề nghị của Scotland về trưng cầu ý dân độc lập lần 2
(theo The Economist)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Điện chia buồn Hoàng thân Philip qua đời

Điện chia buồn Hoàng thân Philip qua đời

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gửi điện chia buồn khi được tin Hoàng thân Philip qua đời.
Từ câu chuyện người mẹ Phần Lan thiết tha giữ tiếng Việt cho con

Từ câu chuyện người mẹ Phần Lan thiết tha giữ tiếng Việt cho con

Baoquocte.vn. Một người mẹ Phần Lan đã tìm cách ươm mầm tiếng Việt cho con gái Phần Lan gốc Việt, khi con chưa đầy tuổi.
Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Baoquocte.vn. Hành động đơn lẻ kiểu “con sói đơn độc” và đánh bom liều chết là những lựa chọn chiến lược của Tổ chức khủng bố Jamaah Ansharut Daulah (JAD).
Tiền vệ Tuấn Anh báo tin vui cho HLV Kiatisuk

Tiền vệ Tuấn Anh báo tin vui cho HLV Kiatisuk

Baoquocte.vn. Sau khi trở về từ lễ ăn hỏi của Xuân Trường, tiền vệ Nguyễn Tuấn Anh đã có buổi tập cùng các cầu thủ Hoàng Anh Gia Lai, chuẩn bị ...
Nhìn lại câu chuyện tình yêu gần 75 năm của Hoàng thân Philip và Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Nhìn lại câu chuyện tình yêu gần 75 năm của Hoàng thân Philip và Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Baoquocte.vn. Hôn nhân của Nữ hoàng Anh và Hoàng thân Philip luôn là hình mẫu đáng ngưỡng mộ của các thành viên Hoàng gia Anh lẫn công chúng.
Sơn Tùng M-TP quay lại mạng xã hội sau scandal

Sơn Tùng M-TP quay lại mạng xã hội sau scandal

Baoquocte.vn. Tấm ảnh đầu tiên mà ca sĩ Sơn Tùng M-TP đăng tải trên mạng xã hội sau scandal ầm ĩ hồi tháng 2 đã nhanh chóng thu hút sự quan ...
EU đề xuất kéo dài thời gian tạm dừng áp thuế trả đũa với Mỹ

EU đề xuất kéo dài thời gian tạm dừng áp thuế trả đũa với Mỹ

Baoquocte.vn. EU đã đề xuất tạm dừng tất cả các loại thuế với Mỹ trong 6 tháng nhằm tìm kiếm một giải pháp, tạo điều kiện cho các ngành ở cả ...
XSKG 11/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 11/4/2021 - SXKG 11/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 11/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 11/4/2021 - SXKG 11/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 11/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 11 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 11/4.
XSMB 11/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 11/4/2021 - SXMB 11/4 - xổ số hôm nay

XSMB 11/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 11/4/2021 - SXMB 11/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 11/4. SXMB 11/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 11 tháng 4 năm 2021. XSMB chủ nhật. KQSXMB.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 10/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Kiên Giang nhập cảnh từ nước ngoài

Covid-19 ở Việt Nam chiều 10/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Kiên Giang nhập cảnh từ nước ngoài

Baoquocte.vn. Bản tin 18h về Covid-19 của Bộ Y tế cho biết, đã ghi nhận 9 ca mắc mới là các ca được cách ly ngay sau khi nhập cảnh tại ...
Căng thẳng leo thang với Nga, Tổng thống Ukraine thăm Thổ Nhĩ Kỳ

Căng thẳng leo thang với Nga, Tổng thống Ukraine thăm Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky thăm Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh tình hình giữa Ukraine và Nga đang cực kỳ căng thẳng.
Dịch Covid-19: WB cam kết tài trợ 2 tỷ USD để cung cấp vaccine, Ấn Độ phong tỏa một bang

Dịch Covid-19: WB cam kết tài trợ 2 tỷ USD để cung cấp vaccine, Ấn Độ phong tỏa một bang

Baoquocte.vn. WB cam kết tài trợ 2 tỷ USD để cung cấp vaccine cho gần 50 nước đang phát triển, Ấn Độ phong tỏa một bang trong khi một số nước bắt đầu nới lỏng.
Myanmar: Liên minh nhóm vũ trang sắc tộc tấn công đồn cảnh sát, 14 người thiệt mạng

Myanmar: Liên minh nhóm vũ trang sắc tộc tấn công đồn cảnh sát, 14 người thiệt mạng

Baoquocte.vn. Một liên minh các nhóm sắc tộc có vũ trang ở Myanmar đã tấn công một đồn cảnh sát ở bang Shan khiến ít nhất 10 cảnh sát thiệt mạng.
Tiêm kích Nga chặn máy bay trinh sát Mỹ trên Thái Bình Dương

Tiêm kích Nga chặn máy bay trinh sát Mỹ trên Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Máy bay tiêm kích MiG-31 của Nga đã chặn máy bay trinh sát RC-135 của Không quân Mỹ và bay kèm nó trên Thái Bình Dương.
Mỹ tiếp tục bán vũ khí hiện đại cho Đài Loan dưới thời Tổng thống Joe Biden

Mỹ tiếp tục bán vũ khí hiện đại cho Đài Loan dưới thời Tổng thống Joe Biden

Baoquocte.vn. Các báo cáo cho biết 400 tên lửa chống tăng FGM-148 Javelin đặt hàng từ Mỹ sẽ đến tay Đài Loan (Trung Quốc) cùng lúc trong năm 2022.
Binh sĩ Ukraine đào ngũ hàng loạt ở Donbass

Binh sĩ Ukraine đào ngũ hàng loạt ở Donbass

Baoquocte.vn. Tình trạng binh sĩ Ukraine đào ngũ hàng loạt có thể do xung đột căng thẳng, cũng như nguy cơ tái diễn các trận đánh quy mô lớn.
EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

Baoquocte.vn. Cuộc gặp tại Ankara ngày 6/4 một lần nữa cho thấy sự lạ kỳ trong mối quan hệ nhiều thăng trầm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Baoquocte.vn. Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán Mỹ-Iran về JCPOA là tình cờ, song lại không bất ngờ. Bình luận của TG&VN.
Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine đang leo thang, đặc biệt sau khi Nga điều 8.500 quân tới biên giới, miền Đông Ukraine. Có gì đáng chú ý quanh chuyện này? Bình luận của TG&VN.
Quan hệ Canada-Trung Quốc: Căng thẳng cũ, xu hướng mới

Quan hệ Canada-Trung Quốc: Căng thẳng cũ, xu hướng mới 1

Baoquocte.vn. Phát biểu của quan chức Trung Quốc về Canada báo hiệu thay đổi mới trong hành xử của Bắc Kinh. Bình luận của TG&VN.
EU rối bời chuyện vaccine Covid-19

EU rối bời chuyện vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Không phải ngẫu nhiên mà chuyện xuất khẩu, phân bố và hộ chiếu vaccine Covid-19 lại là tâm điểm thảo luận của EU. Bình luận của TG&VN.
Triều Tiên lại phóng tên lửa: Chiêu cũ có đủ với người mới?

Triều Tiên lại phóng tên lửa: Chiêu cũ có đủ với người mới?

Baoquocte.vn. Việc Triều Tiên sử dụng các vụ phóng tên lửa đạn đạo như một công cụ chính sách là không mới, nhưng liệu chiến thuật này có hiệu quả với ông Joe Biden?
Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Baoquocte.vn. Hành động đơn lẻ kiểu “con sói đơn độc” và đánh bom liều chết là những lựa chọn chiến lược của Tổ chức khủng bố Jamaah Ansharut Daulah (JAD).
Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Baoquocte.vn. Giới thạo tin đang phỏng đoán về hệ lụy căng thẳng trong quan hệ NATO-Nga và Nga - Italy sau vụ bê bối gián điệp vừa bị phanh phui tại Rome.
Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Baoquocte.vn. Từng được gọi là 'thỏa thuận hạt nhân của thế kỷ', JCPOA đã phải trải qua nhiều thăng trầm và suýt chút nữa đẩy quan hệ Mỹ-Iran xuống vực thẳm.
Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Baoquocte.vn. Jordan vừa đập tan một âm mưu đe dọa tới ‘an ninh và ổn định’ quốc gia. Những người bị bắt giữ đều có quan hệ mật thiết với Hoàng tộc.
Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Baoquocte.vn. Liệu Covid-19 có thực sự bắt nguồn từ chợ hải sản Vũ Hán hay là một sản phẩm từ một phòng thí nghiệm? Những giả thuyết đó hiện vẫn chưa được làm sáng tỏ.
2 năm 4 cuộc bầu cử. Khủng hoảng chính trị Israel có thể kết thúc?

2 năm 4 cuộc bầu cử. Khủng hoảng chính trị Israel có thể kết thúc?

Baoquocte.vn. Với cuộc bầu cử lần này, Israel đang tràn đầy hy vọng sớm thoát khỏi cuộc khủng hoảng ‘kép’ do tình trạng bế tắc chính trị và đại dịch Covid-19.
Phiên bản di động