Sau một năm nhiều biến cố, Trung Đông có thể khởi sắc trong năm 2021?

Huyền Trâm
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Năm 2020 là một năm nhiều biến cố với Trung Đông, tương lai của khu vực trong năm 2021 sẽ tiếp tục ảm đảm hay khởi sắc?
Ảnh của Tướng Soleimani trên đường phố Tehran, Iran. (Nguồn Reuters)
Ảnh của Tướng Soleimani trên đường phố Tehran, Iran. Năm 2021 dự kiến sẽ chứng kiến sự tan băng của quan hệ giữa Mỹ và Iran, nhưng bất kỳ thay đổi nào, nếu có, sẽ diễn ra rất từ từ. (Nguồn Reuters)

Tròn một năm kể từ sự kiện Tướng Qasem Soleimani, Chỉ huy lực lượng Quds của Vệ binh Cách mạng Iran, bị ám sát trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gần sân bay Baghdad.

Sau sự kiện trên, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã hạ lệnh tiến hành vụ ám sát đó vì lợi ích quốc gia nhằm ngăn chặn một cuộc chiến xảy ra. Ông Trump từng tuyên bố: “Ông Soleimani đang âm mưu các cuộc tấn công thâm độc nhằm vào các nhà ngoại giao và quân nhân Mỹ”.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh cho cáo buộc của mình.

Lo ngại chiến tranh

Vụ ám sát đã dẫn đến lo ngại xảy ra chiến tranh giữa Mỹ và Iran. Các bờ biển của Iran nằm ở phía Bắc của eo biển chiến lược Hormuz, nối vùng Vịnh với biển Arap. Hiện 1/3 khí đốt tự nhiên của thế giới và 1/4 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mà Iran có thể phong tỏa trong trường hợp xảy ra chiến tranh.

Iran đe dọa sẽ có phản ứng “tương xứng” sau vụ sát hại Tướng Soleimani nhưng vẫn lưu tâm đến lời kêu gọi kiềm chế và chỉ tấn công hai căn cứ Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú. Không một binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng trong các cuộc tấn công mà lẽ ra có thể châm ngòi cho cuộc chiến Mỹ-Iran.

Căng thẳng dần giảm bớt nhưng khi năm 2020 kết thúc và ông Trump không tái đắc cử, những đồn đoán về một cuộc xung đột vũ trang lại tăng nhanh. Chính quyền sắp mãn nhiệm của Mỹ đã gấp rút áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Iran trong những ngày cuối cùng, trước khi Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden nhậm chức trong tháng 1 này.

Cuối tháng 12/2020, ông Trump một lần nữa đưa ra cảnh báo với Iran và đe dọa chiến tranh. Ông viết trên Twitter rằng Iran phải chịu trách nhiệm vì bắn rocket vào “Vùng Xanh” của Baghdad và Đại sứ quán Mỹ tại Iraq.

Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif bác bỏ khẳng định của ông Trump rằng Iran đứng sau vụ tấn công ở Vùng Xanh và nói rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ phải "hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ hành động mạo hiểm nào của mình”.

Tóm lại, năm 2020 được đánh dấu bởi nỗi ám ảnh của Mỹ đối với Iran và trong một số thời điểm, tưởng như có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh tàn khốc. Chiến thắng của ông Joe Biden trong cuộc bầu cử Mỹ đã làm giảm bớt những lo ngại đó nhưng khó có thể nói trước được điều gì.

Năm tồi tệ với Lebanon và Syria

Năm 2020 là một năm tồi tệ đối với thế giới do đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19, nhưng đối với Trung Đông, mọi thứ thậm chí còn tồi tệ hơn.

Năm qua bắt đầu với việc người dân Lebanon hy vọng vào một sự thay đổi trong hệ thống chính trị từ một hệ thống chia sẻ quyền lực dựa trên giáo phái sang một chính phủ kỹ trị có thể bảo vệ đất nước khỏi sự sụp đổ kinh tế. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng là đồng nội tệ mất giá 80%, thất nghiệp quy mô lớn, người Lebanon trở thành thuyền nhân mới trên biển Địa Trung Hải tìm kiếm nơi ẩn náu ở châu Âu.

Ngày 4/8/2020, hàng nghìn tấn amoni nitrat được lưu trữ không an toàn đã phát nổ và “nuốt chửng” một số khu vực sôi động nhất của Beirut, gây ra sự tàn phá lớn. Vụ nổ khiến hơn 200 người chết và 200.000 người rơi vào cảnh vô gia cư.

Trước đó, Thủ tướng Lebanon Saad Hariri buộc phải từ chức vào tháng 10/2019 và trở lại nắm quyền vào năm 2020 nhưng vẫn chưa thể thành lập chính phủ.

Mặt khác, nền kinh tế Lebanon đã sụp đổ và tác động của nó cũng được cảm nhận ở nước láng giềng Syria. Nhiều doanh nghiệp Syria tuyên bố họ đã gửi tiền tiết kiệm vào các ngân hàng của Lebanon nhưng khi các ngân hàng này áp đặt quyền kiểm soát vốn, tiền của họ cũng bị phong tỏa, nếu không muốn nói là hoàn toàn không thể thu hồi được.

Bị tàn phá bởi 9 năm chiến tranh kéo dài, Syria đang rất cần xây dựng lại cơ sở hạ tầng thiết yếu. Tuy nhiên, Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad, cấm bất kỳ quốc gia thứ ba nào, bao gồm cả các đồng minh của ông Assad là Nga, Trung Quốc và Ấn Độ, đầu tư vào Syria.

Mỹ và nhiều nước ở châu Âu cảm thấy quỹ tái thiết là đòn bẩy duy nhất mà họ có để gây áp lực đối với Tổng thống Assad, buộc ông phải thả hơn 100.000 tù nhân chính trị trong các nhà tù ở Syria và mở ra những cải cách chính trị có ý nghĩa.

Syria đã bị tàn phá trong cuộc chiến giữa chế độ ông Assad và phe nổi dậy, phần lớn đất nước đã bị nghiền nát bởi những đợt ném bom hạng nặng. Trong khi đó, người dân Syria đang phải vật lộn để đối phó với sự gia tăng theo cấp số nhân của các ca mắc Covid-19 và nạn đói.

Vụ nổ cảng Beirut. (Nguồn: Sun)
Vụ nổ cảng Beirut, Lebanon, gây tàn phá lớn. (Nguồn: Sun)

Chờ đợi những đổi thay trong năm 2021

Ngược lại với số đông, 2020 lại là một năm tốt lành đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Khi Israel sẵn sàng tổ chức bầu cử Quốc hội trở lại vào đầu năm nay, ông Netanyahu có thể phô trương các thỏa thuận hòa bình mà ông đã giành được với các nước Arap như Các Tiểu vương quốc Arap Thống nhất (UAE), Bahrain, Sudan và Morocco.

Hàng chục nghìn khách du lịch Israel đã đổ xô vào các khu chợ và bãi biển ở Dubai trong khi người dân UAE có thể chụp ảnh ở thánh địa Jerusalem đang bị tranh chấp.

Những diễn biến này đã gây thất vọng cho người dân Palestine. Người Palestine hy vọng ông Biden có thể mở lại con đường cho giải pháp hai nhà nước và nới lỏng hầu bao để cung cấp viện trợ cho những người tị nạn sống rải rác khắp khu vực.

Năm 2021 dự kiến sẽ chứng kiến sự tan băng của quan hệ giữa Mỹ và Iran, nhưng bất kỳ thay đổi nào, nếu có, sẽ diễn ra rất từ từ. Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng kinh tế của Lebanon và Syria được dự đoán sẽ trở nên tồi tệ hơn; không có hy vọng các bên tham chiến ở Libya và ở Yemen chấm dứt xung đột.

Tương lai của khu vực trong năm tới dường như có phần ảm đạm. Và nó sẽ ngày càng được định hình bởi sự cạnh tranh giữa các vương quốc như UAE, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, những quốc gia ủng hộ các nhóm Hồi giáo chính trị trong khu vực.

Ngoại giao Việt Nam 2020: Khi vai trò dẫn dắt 'gặp' quan tâm chung và sự thích ứng với tình hình thực tế

Ngoại giao Việt Nam 2020: Khi vai trò dẫn dắt 'gặp' quan tâm chung và sự thích ứng với tình hình thực tế

TGVN. Trao đổi với báo chí trong cuộc gặp thường niên vào cuối năm, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ ...

Niềm tự hào của 'bóng hồng mũ nồi xanh' gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc

Niềm tự hào của 'bóng hồng mũ nồi xanh' gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc

TGVN. Với những nữ sĩ quan làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình như Trung úy Sa Minh Ngọc, niềm tự hào đơn giản chỉ ...

Israel và những điều không thể dự liệu trong năm 2021

Israel và những điều không thể dự liệu trong năm 2021

TGVN. Năm qua, Israel đã thiết lập quan hệ với 4 quốc gia thông qua Hiệp ước Abraham. Những câu chuyện tương tự có thể ...

(theo ORF)

Bài viết cùng chủ đề

Châu Phi - Trung Đông

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (15-16/8): Hà Nội, cả nước ngày nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm mưa to cục bộ; phía Nam chiều mưa rải rác

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (15-16/8): Hà Nội, cả nước ngày nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm mưa to cục bộ; phía Nam chiều mưa rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết ngày mai cả nước trời nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm có mưa to cục bộ; phía Nam chiều tối mưa rào và dông ...
Thủ tướng Modi muốn đưa Ấn Độ trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047

Thủ tướng Modi muốn đưa Ấn Độ trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047

Baoquocte.vn. Thủ tướng Modi đã đề ra mục tiêu đầy tham vọng là đưa Ấn Độ trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047.
Khai giảng khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên kiều bào năm 2022

Khai giảng khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên kiều bào năm 2022

Baoquocte.vn. Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức Lễ Khai mạc Khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở ...
Sao Việt: Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc

Sao Việt: Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc

Baoquocte.vn. Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ sau khi 'xả vai' Vân Trang phim Thương ngày nắng về, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc.
Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Baoquocte.vn. Nga và Mỹ có thể bị mất Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (START) vào năm 2026.
Garage hạnh phúc: Quỳnh Kool nhận vô vàn lời khen về diễn xuất

Garage hạnh phúc: Quỳnh Kool nhận vô vàn lời khen về diễn xuất

Baoquocte.vn. Nhiều khán giả nhận xét, dù tạo hình Sơn Ca trong phim 'Garage hạnh phúc' khiến Quỳnh Kool không được xinh lung linh nhưng cô lại ghi dấu ấn.
Ngân hàng Lithuania sắp đình chỉ giao dịch với khách Nga, hàng hóa quá cảnh ở Kaliningrad 'gặp nạn'

Ngân hàng Lithuania sắp đình chỉ giao dịch với khách Nga, hàng hóa quá cảnh ở Kaliningrad 'gặp nạn'

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, ngân hàng thương mại Siauliu của Lithuania đã ngừng xử lý các khoản thanh toán bằng đồng Ruble.
Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Baoquocte.vn. Iran cho rằng việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào nước này, rất nhiều bên sẽ được hưởng lợi trong bối cảnh khát năng lượng như hiện nay.
Vắng bóng khí đốt Nga, Đức vẫn vượt kế hoạch lấp đầy kho dự trữ

Vắng bóng khí đốt Nga, Đức vẫn vượt kế hoạch lấp đầy kho dự trữ

Baoquocte.vn. Các cơ sở dự trữ khí đốt của Đức đã đầy trên 75% vào ngày 12/8, sớm vài tuần so với mục tiêu đề ra.
Thời trang gợi cảm của Lê Âu Ngân Anh khi dạo biển

Thời trang gợi cảm của Lê Âu Ngân Anh khi dạo biển

Baoquocte.vn. Tạm rời những bộ cánh công sở khi làm giảng viên, Hoa hậu Lê Âu Ngân Anh khoe vẻ gợi cảm với trang phục đi biển cùng chồng sắp cưới.
Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Baoquocte.vn. Nga và Mỹ có thể bị mất Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (START) vào năm 2026.
Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Baoquocte.vn. Iran cho rằng việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào nước này, rất nhiều bên sẽ được hưởng lợi trong bối cảnh khát năng lượng như hiện nay.
Hủy hợp đồng với Nga, Philippines nhắm mua trực thăng Chinook của Mỹ

Hủy hợp đồng với Nga, Philippines nhắm mua trực thăng Chinook của Mỹ

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, Đại sứ Philippines tại Mỹ Jose Manuel Romualdez chia sẻ rằng Manila đang tìm cách mua trực thăng hạng nặng Chinook của Mỹ.
Tổng thống Putin ca ngợi quan hệ Nga-Ấn Độ phát triển trên tinh thần đối tác chiến lược

Tổng thống Putin ca ngợi quan hệ Nga-Ấn Độ phát triển trên tinh thần đối tác chiến lược

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi điện chúc mừng Tổng thống Draupadi Murma và Thủ tướng Narendra Modi của Ấn Độ nhân kỷ niệm 75 năm ngày độc lập Ấn Độ 15/8.
Ba Lan tích cực thúc đẩy EU dùng 'quân bài' thị thực Schengen để trừng phạt Nga

Ba Lan tích cực thúc đẩy EU dùng 'quân bài' thị thực Schengen để trừng phạt Nga

Baoquocte.vn. Bất chấp nhiều ý kiến phản đối của một số quốc gia thành viên, Ba Lan vẫn tiếp tục vận động để EU ngừng cấp thị thực Schengen cho công dân Nga.
Thủ tướng Belarus dự đoán sắp có một thay đổi về động thái của phương Tây

Thủ tướng Belarus dự đoán sắp có một thay đổi về động thái của phương Tây

Baoquocte.vn. Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko ngày 14/8 cho biết nước này nhận được nhiều tín hiệu từ các nước phương Tây về sự sẵn sàng hợp tác.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Phiên bản di động