Sẵn sàng hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân, Mỹ và Anh muốn gì?

Phan Nguyên
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trang The Economist vừa đăng bài phân tích về tác động của việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân.
Tác động từ việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân
Tổng thống Mỹ Joe Biden (giữa) cùng Thủ tướng Australia Scott Morrison và Thủ tướng Anh Boris Johnson tại cuộc họp ngày 15/9. Một trong những nội dung thảo luận của ba nhà lãnh đạo là phát triển tàu ngầm hạt nhân. (Nguồn: AP)

Hiện nay, chỉ có 6 quốc gia trên thế giới là Mỹ, Anh, Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ và Nga đang vận hành tàu ngầm hạt nhân. Theo phân tích của giới quan sát, nhiều khả năng Australia sẽ trở thành nước thứ 7 sở hữu loại vũ khí chạy bằng năng lượng hạt nhân này.

Trong tuyên bố đưa ra vào ngày 15/9, Tổng thống Joe Biden, Thủ tướng Boris Johnson và Thủ tướng Scott Morrison đã công bố "khai sinh" liên minh Mỹ-Anh-Australia, có tên là AUKUS.

Phát biểu về quyết định trên, Thủ tướng Australia Scott Morrison nêu rõ: "Thế giới của chúng ta đang trở nên phức tạp hơn, đặc biệt là ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Để đối mặt với các thách thức và giúp đưa an ninh và ổn định tới những khu vực cần thiết, chúng ta cần phải nâng quan hệ đối tác lên một tầm cao mới".

“Quan hệ đối tác an ninh ba bên nâng cao"

Sáng kiến ​​đầu tiên của AUKUS là hợp tác phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân trong tương lai cho Hải quân Hoàng gia Australia.

Hiệp ước này sẽ được ký kết chính thức tại Washington vào tuần tới, qua đó phản ánh mối quan ngại chung của ba nước về sức mạnh ngày càng gia tăng của Trung Quốc, cũng như mong muốn của Mỹ trong việc tăng cường khả năng quân sự của các đối tác châu Á.

AUKUS dựa trên ý tưởng của Australia, bao gồm hợp tác ngoại giao, an ninh và quốc phòng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, bên cạnh đó là hợp tác về phát triển năng lực không gian mạng, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, cảm biến dưới nước và máy bay không người lái.

Tuy nhiên, yếu tố gây chú ý nhất chính là thỏa thuận về tàu ngầm, vốn được cho là hoạt động hợp tác quốc tế quan trọng nhất thế giới về phát triển năng lực quốc phòng trong nhiều thập kỷ qua.

Australia trước đây đã ký hợp đồng trị giá 90 tỷ USD với công ty Naval Group của Pháp để đóng 12 tàu ngầm diesel-điện tiên tiến, nhưng Canberra không hài lòng khi công ty này không đầu tư đầy đủ cho các nhà cung cấp địa phương. Bây giờ, Australia đang hủy bỏ thỏa thuận trên.

Thay vào đó, xứ sở chuột túi sẽ mua tàu ngầm hạt nhân của các đối tác đến từ Mỹ và Anh, từng sản xuất và vận hành tàu ngầm các loại trong nhiều thập niên.

“Chúng tôi sẽ tận dụng chuyên môn từ Mỹ và Vương quốc Anh, tận dụng các chương trình tàu ngầm của hai quốc gia này, để đưa tàu ngầm của Australia vào hoạt động sớm nhất có thể”, tuyên bố chung hứa hẹn.

Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị

Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Truyền thông Australia đưa tin, Mỹ có thể sẽ vận hành các tàu ngầm tấn công ngoài khơi từ cảng HMAS Sterling, một căn cứ hải quân của Australia ở Perth, trong thời gian chờ đợi.

Việc mua các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ hỗ trợ đáng kể cho hải quân Australia, bởi loại vũ khí này có quy mô lớn hơn, đắt hơn, nhưng nhanh hơn và có thể ở dưới nước lâu hơn nhiều so với các loại tàu ngầm diesel-điện như các tàu ngầm lớp Collins hiện nay của nước này.

Ngoài ra, tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân có thể đi biển lâu hơn mà không cần tiếp tế. Đây được coi là một yếu tố quan trọng khi tàu vận hành tại khu vực Thái Bình Dương rộng lớn.

Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách (CSBA) thuộc Viện nghiên cứu chính sách của Mỹ tính toán rằng, tàu ngầm diesel-điện đi từ Perth có thể hoạt động trong vòng 11 ngày ở Biển Đông, trong khi tàu ngầm hạt nhân có thể hoạt động trong hơn 2 tháng.

Theo chuyên gia Malcolm Davis thuộc Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI), các tàu mới được đề xuất sẽ cung cấp “sức mạnh tấn công thực sự”.

Tác động từ việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân
Lực lượng hải quân Australia. (Nguồn: Getty Images)

Năng lượng hạt nhân có ý nghĩa chiến lược

Mối quan hệ của Australia với Trung Quốc ngày càng trở nên "băng giá". Năm ngoái, Bắc Kinh đã áp đặt lệnh cấm đối với một số mặt hàng của Canberra để đáp trả việc nước này kêu gọi điều tra nguồn gốc của virus SARS-CoV-2.

Mối quan hệ hợp tác mới cũng diễn ra vào thời điểm thích hợp đối với ông Biden. Việc nhà lãnh đạo Mỹ rút quân khỏi Afghanistan và sự sụp đổ sau đó của chính phủ nước này đã khiến nhiều đồng minh lo ngại.

Trên lý thuyết, việc rút quân đó là một phần trong quá trình tái định hướng các nguồn lực ngoại giao và quân sự của Mỹ sang châu Á.

Nhà nghiên cứu Ashley Townshend đến từ Trung tâm Nghiên cứu Mỹ (USSC) tại Đại học Sydney nói rằng, việc ông Biden sẵn sàng chia sẻ công nghệ quốc phòng tiên tiến – “điều mà Mỹ hiếm khi sẵn lòng làm” – là động thái đáng hoan nghênh.

Chuyên gia trên nêu rõ: “Bước đi này mở ra một cách tiếp cận mang tính chiến lược hơn đối với phòng thủ tập thể”.

Năng lượng hạt nhân cũng có ý nghĩa chiến lược rộng hơn với các quốc gia trên thế giới. Mặc dù hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân cấm các thành viên là nước chưa có vũ khí hạt nhân chế tạo bom, nhưng hiệp định có một lỗ hổng là cho phép đưa vật liệu hạt nhân ra khỏi sự giám sát quốc tế chính thức, nếu vật liệu này được sử dụng cho tàu ngầm.

Tuy nhiên, uranium được làm giàu trong tàu ngầm cũng giống như uranium được sử dụng trong bom hạt nhân. Đáng nói là, nhiên liệu được sử dụng trong cả tàu ngầm của Anh và Mỹ đều được làm giàu đến mức đặc biệt cao.

Mặc dù Australia ít có khả năng muốn có bom hạt nhân bởi nước này đã từ bỏ việc theo đuổi vũ khí hạt nhân vào năm 1973, nhưng các quốc gia muốn khám phá về hạt nhân khác có thể coi tàu ngầm là một con đường thuận tiện để có nhiên liệu chế tạo bom.

Brazil đang tìm cách phát triển tàu ngầm hạt nhân và hy vọng sẽ đưa vào sử dụng vào những năm 2030, trong khi Iran đã từng thử nghiệm ý tưởng này trong quá khứ.

Còn Hàn Quốc trong tuần này đã thử nghiệm một tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm thông thường, và cũng sẽ được quốc tế theo dõi chặt chẽ.

Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS): Hợp tác có chọn lọc với sứ mệnh đặc biệt

Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS): Hợp tác có chọn lọc với sứ mệnh đặc biệt

Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) cho thấy sau Brexit, Mỹ vẫn muốn Anh, chứ không phải EU là đối tác quân sự quan trọng của mình. ...

Australia 'đánh tiếng' với Pháp về việc rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm, hành động theo lợi ích quốc gia

Australia 'đánh tiếng' với Pháp về việc rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm, hành động theo lợi ích quốc gia

Ngày 17/9, Thủ tướng Australia Scott Morrison cho biết ông đã đề cập tới khả năng Australia rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm ký kết ...

(theo The Economist)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 28/10/2021: Sư Tử công việc đang tốt dần

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 28/10/2021: Sư Tử công việc đang tốt dần

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/10/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tòa Trọng tài thường trực PCA thành lập Văn phòng đại diện tại Việt Nam

Tòa Trọng tài thường trực PCA thành lập Văn phòng đại diện tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Lễ ký thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Tòa Trọng tài thường trực (PCA) về việc thành lập văn phòng đại diện của PCA tại Việt Nam.
ASEAN-Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện

ASEAN-Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị trực tuyến Cấp cao ASEAN-Australia thường niên lần thứ nhất.
Hội thảo khoa học Tư tưởng và chính sách đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh mới

Hội thảo khoa học Tư tưởng và chính sách đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh mới

Baoquocte.vn. Học viện Ngoại giao Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam và Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế Trung Quốc (CIIS) tổ ...
Đại sứ quán Ấn Độ 'mời chào' Dự án tác động nhanh với 8 tỉnh tại Việt Nam

Đại sứ quán Ấn Độ 'mời chào' Dự án tác động nhanh với 8 tỉnh tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Pranay Verma và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Hồ An Phong chủ trì lễ ký.
Thúc đẩy hợp tác và phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam-Campuchia

Thúc đẩy hợp tác và phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam-Campuchia

Baoquocte.vn. Là nội dung chính tại cuộc họp SOM chuẩn bị cho phiên họp toàn thể Hội nghị hợp tác và phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam-Campuchia lần thứ ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Việt Nam kiên định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Việt Nam kiên định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ

Baoquocte.vn. Tiếp các Đại sứ, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định lại Việt Nam kiên định chính sách đối ngoại đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại.
Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường các hoạt động giao lưu kinh tế

Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường các hoạt động giao lưu kinh tế

Baoquocte.vn. Việt Nam-Bờ Biển Ngà nhất trí phối hợp thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại-đầu tư, tạo cầu nối giữa doanh nghiệp hai nước.
Chiến sĩ mũ nồi xanh bảo vệ sức khỏe người dân Nam Sudan và hỗ trợ cộng đồng khắc phục hậu quả thiên tai

Chiến sĩ mũ nồi xanh bảo vệ sức khỏe người dân Nam Sudan và hỗ trợ cộng đồng khắc phục hậu quả thiên tai

Baoquocte.vn. BVDC 2.3 chung tay bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hỗ trợ người dân Nam Sudan chống chọi với đợt mưa lũ nặng nề nhất trong 60 năm qua.
Quan hệ thương mại Mỹ-Trung đang có dấu hiệu 'tan băng'?

Quan hệ thương mại Mỹ-Trung đang có dấu hiệu 'tan băng'?

Baoquocte.vn. Những tương tác của quan chức cấp cao Mỹ-Trung được coi là sự khởi đầu một chương mới của tình trạng bế tắc kéo dài trong quan hệ thương mại.
Tin thế giới 27/10: Thắng đậm Nga, Tổng thống Ukraine tiện đà 'đòi' Crimea; Nga đỏ mặt thề giành lại kho báu; EU chốt đòn đau với Ba Lan?

Tin thế giới 27/10: Thắng đậm Nga, Tổng thống Ukraine tiện đà 'đòi' Crimea; Nga đỏ mặt thề giành lại kho báu; EU chốt đòn đau với Ba Lan?

Baoquocte.vn. Khủng hoảng năng lượng, Dòng chảy phương Bắc 2, Nga-Moldova, Nga-Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ-Ukraine, EU-Ba Lan là một số tin thế giới nổi bật.
Bầu cử Hạ viện Nhật Bản: Bài kiểm tra cho Thủ tướng Kishida

Bầu cử Hạ viện Nhật Bản: Bài kiểm tra cho Thủ tướng Kishida

Baoquocte.vn. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cần một chiến thắng thuyết phục ở bầu cử Hạ viện Nhật Bản để Thủ tướng Kishida Fumio tiếp tục lãnh đạo Tokyo thời gian tới.
Ấn Độ-Anh đem 'ba quân' thực hiện hành động tham vọng nhất ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ấn Độ-Anh đem 'ba quân' thực hiện hành động tham vọng nhất ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Các lực lượng của Ấn Độ và Anh đang tiến hành cuộc tập trận ba quân chủng trên biển Arab, bao gồm một loạt hoạt động diễn tập quân sự phức tạp.
Covid-19 ở Đông Nam Á: 'Hoa tiêu' đưa Campuchia chuẩn bị mở cửa du lịch; Malaysia mạnh tay với giáo viên không tiêm chủng

Covid-19 ở Đông Nam Á: 'Hoa tiêu' đưa Campuchia chuẩn bị mở cửa du lịch; Malaysia mạnh tay với giáo viên không tiêm chủng

Baoquocte.vn. Tình hình dịch Covid-19 ở một số quốc gia Đông Nam Á vẫn ghi nhận những diễn biến trái chiều.
Vấn đề Đài Loan: Mỹ hiệu triệu sự nhất trí từ tất cả thành viên LHQ, Trung Quốc ra tuyên bố nóng

Vấn đề Đài Loan: Mỹ hiệu triệu sự nhất trí từ tất cả thành viên LHQ, Trung Quốc ra tuyên bố nóng

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ kêu gọi tất cả quốc gia thành viên LHQ ủng hộ Đài Loan tham gia tổ chức đa phương lớn nhất này, bất chấp phản đối của Trung Quốc.
Tạp chí Mỹ: Hình thành hai khối lực lượng đồng minh chủ yếu ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Tạp chí Mỹ: Hình thành hai khối lực lượng đồng minh chủ yếu ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Sự hình thành của hai khối lực lượng đồng minh chủ yếu ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương qua các cuộc tập trận hải quân gần đây.
Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây lùi bước: Lợi cả đôi bên

Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây lùi bước: Lợi cả đôi bên

Baoquocte.vn. Sau thời khắc căng thẳng cuối tuần qua, Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây bất ngờ có động thái hạ nhiệt. Đâu là lý do đằng sau câu chuyện này?
Quan hệ EU-Ba Lan: Xấu chàng hổ ai

Quan hệ EU-Ba Lan: Xấu chàng hổ ai

Baoquocte.vn. Trong cuộc xung khắc EU-Ba Lan, EU có những con bài để khép thành viên vào kỷ cương chung. Chỉ có điều nó chẳng hay ho gì đối với EU. TG&VN bình luận.
Quan hệ Nga-NATO đứt gánh: Hai thông điệp của Moscow

Quan hệ Nga-NATO đứt gánh: Hai thông điệp của Moscow

Baoquocte.vn. Hành động vừa là cách Nga thể hiện thái độ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vừa nhắn gửi lời cảnh báo đầy đanh thép với Mỹ và Ukraine.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Điểm tên những thành tựu quân sự mới của Triều Tiên

Điểm tên những thành tựu quân sự mới của Triều Tiên

Baoquocte.vn. Triều Tiên tăng cường sức mạnh quân sự, đẩy mạnh các chương trình phát triển vũ khí, đặc biệt là vũ khí hạt nhân và hiện đại hóa hạm đội tên lửa.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Phiên bản di động