Quyền lực mềm của Việt Nam

TS. Thái Công
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. 45 năm sau ngày thống nhất, cùng với việc phát triển sức mạnh cứng vật chất, Việt Nam đang nỗ lực phát huy sức mạnh mềm là nguồn lực xã hội mạnh mẽ để xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, và vì dân, một đất nước hùng cường, có uy tín và nhân văn trên thế giới.
Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở thủ đô Moscow với khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập tự do”.
Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở thủ đô Moscow với khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập tự do”.

Làn sóng trỗi dậy và lan rộng của thế giới trực tuyến ở thời đại số, cùng xu hướng hội nhập quốc tế, đã đẩy nhanh ảnh hưởng của quyền lực mềm.

Không giống như các nguồn sức mạnh cứng vật chất, hữu hình như quân đội, vũ khí, quy mô lãnh thổ và dân số, các tài sản vô hình như văn hóa, giá trị tư tưởng và các ý tưởng mới đang ngày càng có ảnh hưởng hơn. Sự gia tăng mối quan hệ giữa các quốc gia trên toàn cầu làm cho các nền văn hóa khác nhau dễ tiếp cận và thuận tiện giao thoa.

Một siêu cường thế kỷ XXI không chỉ phải sở hữu sức mạnh cứng hữu hình, mà còn phải có nền văn hóa có ảnh hưởng bao gồm âm nhạc, phim ảnh, phong tục tập quán, các hình thức nghệ thuật, lối sống và giải trí khác.

Thước đo sức mạnh thay đổi

Theo các nhà nghiên cứu, việc sử dụng thành công quyền lực mềm nằm ở ba nguồn lực, bao gồm văn hóa của quốc gia, các giá trị chính trị của quốc gia và chính sách đối ngoại của quốc gia đó. Ba tài nguyên này được sắp xếp theo thứ tự thời gian.

Văn hóa của một quốc gia là thứ có thể tạo ra sức thu hút ban đầu. Sau khi văn hóa đã được lan toả, quốc gia đó bắt đầu đưa vào các giá trị chính trị. Cuối cùng, quốc gia này sử dụng chính sách đối ngoại để tích cực tạo ra ảnh hưởng, vào giai đoạn mà thế giới coi quyền lực mềm của họ là hợp pháp và đạo đức.

Trong những thập niên 30 của thế kỷ XX, Vương quốc Anh đã sáng lập và duy trì sự phát triển của kênh đối ngoại quan trọng hoạt động dưới sự bảo trợ của Bộ Ngoại giao và Khối thịnh vượng chung Anh, đó là Hội đồng Anh (BC). Hiện nay, sự hoạt động của kênh đối ngoại văn hoá và ngôn ngữ Anh văn độc nhất vô nhị này ảnh hưởng rất lớn đối với thế giới, góp phần gia tăng sức mạnh mềm của Anh, tạo nên lợi thế định vị sức mạnh quốc gia trong cuộc cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc trên thế giới.

Hai thập kỷ qua, Trung Quốc cũng xây dựng chiến lược quyền lực mềm qua việc khai trương các Viện Khổng Tử và phổ biến các di sản văn hoá. Tuy nhiên, chiến lược này không chỉ giới hạn trong lĩnh vực văn hóa. mà vươn xa hơn trong lĩnh vực kinh tế, đầu tư. Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) khởi xướng từ năm 2013 đã một phần khẳng định rõ điều này.

Vào những năm 1980, trong bối cảnh suy giảm kinh tế dẫn đến suy giảm quyền lực, các nhà chiến lược Mỹ lập luận rằng thước đo đã thay đổi và nhấn mạnh ảnh hưởng của Washington sẽ tiếp tục thông qua việc sử dụng quyền lực mềm, mặc dù có thể mất vị thế quyền lực cứng. Cường quốc số một thế giới đã thúc đẩy giá trị dân chủ lên hàng ưu tiên trong đường lối đối ngoại, coi “dân chủ hóa thế giới” theo các tiêu chuẩn của mình là phương thức quan trọng nhằm giữ vững ngôi vị siêu cường.

Coi trọng nguồn lực mềm

Ở Việt Nam, nếu như tác phẩm Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du đã góp phần quảng bá văn hóa Việt ra thế giới thì sức mạnh mềm đã được nhà anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi vận dụng vào việc chống ngoại xâm trong thế kỷ XV qua tư tưởng “đem đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay từ khi mới thành lập nước năm 1945, đã vận dụng nguồn lực mềm trong việc đặt tên nước “Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” với bản tuyên ngôn bất tử cho dân tộc Việt. Cuộc kháng chiến cứu nước vĩ đại với khẩu hiệu huyền thoại “không có gì quý hơn độc lập tự do” của Người đã dẫn dắt cả dân tộc đi tới chiến thắng vĩ đại 30/04/1975.

Tư tưởng thiên tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liền với với quan điểm chính trị tự do và dân chủ đã được sự ủng hộ của toàn thế giới kể cả phương Tây.

Chính sách “ngoại giao tâm công” của Người trong thời kỳ đất nước khó khăn nhất với chiến lược “dĩ bất biến, ứng vạn biến” của văn hóa phương Đông cũng đã trở thành giá trị cốt lõi của ngành Ngoại giao.

Ngày nay ở Việt Nam, các lý luận về con người, bản chất chiến tranh đang được phát triển mạnh mẽ để chúng ta có thể xây dựng và phát triển một đất nước có quá nhiều hy sinh mất mát bởi các cuộc chiến tranh cũng như đang gặp nhiều vấn đề trong việc phát triển nền kinh tế thị trường như pháp luật, hiệu quả, xung đột lợi ích khu vực, tham nhũng…

Bên cạnh việc phát triển sức mạnh cứng, Việt Nam cần coi trọng phát triển sức mạnh mềm. Đặc biệt, trong cuốn sách Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam vừa xuất bản, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tổng kết và đúc kết những vấn đề lịch sử sinh động nhất về toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng ta với tư tưởng xuyên suốt đó là phải luôn đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đây là nhân tố quyết định thành công.

Vấn đề này cũng được nhà lý luận Đoàn Duy Thành đã đề cập sâu sắc trong tác phẩm Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, và vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh (NXB Quốc gia Sự thật - tháng 12/2021). Tác giả nhấn mạnh rằng để xây dựng và hoàn thiện nhà nước của dân, do dân, và vì dân, thể chế tam quyền phân lập và cơ chế thị trường ở Việt Nam là chưa đủ.

Chính vì vậy, điều cốt lõi là phải xây dựng được một Đảng tiên phong, Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân (sách Lý luận Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng tiền phong, NXB Hà Nội và NXB Thông tin và truyền thông - 2016).

Chỉ có như vậy, chúng ta mới giải quyết được mặt tiêu cực và phát huy được tính tích cực của hai thuộc tính của con người như đã trình bày ở trên để phát triển đất nước.

“Quyền lực mềm là dùng khả năng giành được những thứ mình muốn thông qua việc gây ảnh hưởng để khiến người khác làm theo. Quyền lực mềm tác động đến hệ thống giá trị, làm thay đổi cách suy nghĩ của người khác, và qua đó khiến người khác mong muốn chính điều mà mình mong muốn.” (Giáo sư Joseph Samuel Nye, Đại học Harvard, Mỹ)

Tóm lại, cùng với việc phát triển sức mạnh cứng vật chất, phát huy sức mạnh mềm là nguồn lực xã hội mạnh mẽ để xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, một đất nước hùng cường, có uy tín và nhân văn trên thế giới, chúng ta phải phấn đấu thực hiện ba nội dung cốt yếu sau.

Một là, xây dựng hệ thống thể chế nhà nước pháp quyền và cơ chế thị trường phát triển hoàn thiện, với những giá trị cốt lõi của văn hóa Việt và tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị - ngoại giao từ những ngày đầu thành lập nước.

Hai là, xây dựng và phát triển Đảng cầm quyền của đất nước, của nhân dân theo Lý luận Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng tiền phong làm cơ sở cho sự đột phá và lan tỏa sức mạnh mềm Việt đến các giai tầng trong xã hội đảm bảo sự trường tồn của hình mẫu Việt trên thế giới.

Ba là, cần nâng cao nhận thức quá trình trên là chặng đường chưa có tiền lệ và đầy khó khăn, thử thách. Chính vì vậy, tất cả chúng ta cần nêu cao tinh thần, phương pháp học tập và lao động theo phương châm lý luận 18 chữ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Thực hành sinh ra hiểu biết, hiểu biết tiến đến lý luận, lý luận lãnh đạo thực hành”.

Chính sách nhất quán của Việt Nam là bảo đảm và thúc đẩy quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng của mọi người dân

Chính sách nhất quán của Việt Nam là bảo đảm và thúc đẩy quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng của mọi người dân

Sáng ngày 6/4, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc, đã có cuộc gặp làm việc với Tiến ...

Liên hợp quốc đánh giá cao nỗ lực bảo đảm quyền con người mạnh mẽ và minh bạch của Việt Nam

Liên hợp quốc đánh giá cao nỗ lực bảo đảm quyền con người mạnh mẽ và minh bạch của Việt Nam

Theo bà Rana Flowers, Quyền Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, Báo cáo giữa kỳ tự nguyện thực hiện các ...

Đọc thêm

Mỹ-Nhật Bản tập trận chung ở Biển Hoa Đông

Mỹ-Nhật Bản tập trận chung ở Biển Hoa Đông

Baoquocte.vn. Mới đây, Lực lượng Phòng không của Nhật Bản đã tiến hành tập trận chung với Mỹ trên vùng trời Biển Hoa Đông và Biển Nhật Bản.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân hội kiến Tổng thống Philippines, tiếp xúc với lãnh đạo một số nước

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân hội kiến Tổng thống Philippines, tiếp xúc với lãnh đạo một số nước

Baoquocte.vn. Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân chuyển thư của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc mời Tổng thống Ferdinand Romualdez Marcos Jr. sớm sang thăm Việt Nam.
Vera Wang 73 tuổi vẫn thon gọn như siêu mẫu

Vera Wang 73 tuổi vẫn thon gọn như siêu mẫu

Baoquocte.vn. Nhà thiết kế gốc Hoa lừng danh Vera Wang diện bra top kèm chân váy ngắn và đầm xẻ ngực sâu trong bữa tiệc sinh nhật 73 tuổi.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (1-2/7): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối cục bộ có mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (1-2/7): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối cục bộ có mưa to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Trung Bộ ngày nắng, chiều tối mưa rào, dông vài nơi; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa và dông rải rác và mưa ...
Phó Thủ tướng Nga: Một lượng lớn dầu Moscow đã trở lại thị trường châu Á

Phó Thủ tướng Nga: Một lượng lớn dầu Moscow đã trở lại thị trường châu Á

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết, những nỗ lực hạn chế giá dầu mỏ của Nga có thể đẩy giá dầu lên cao hơn.
Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Baoquocte.vn. Hội đồng Giáo sư Nhà nước vừa có công văn về việc triển khai tổ chức xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư năm ...
Tổng thống Indonesia thăm chính thức UAE, hai bên ký thỏa thuận hợp tác quốc phòng

Tổng thống Indonesia thăm chính thức UAE, hai bên ký thỏa thuận hợp tác quốc phòng

Baoquocte.vn. Tổng thống Indonesia cùng đệ nhất phu nhân Iriana đã đến thủ đô Abu Dhabi của UAE, bắt đầu chuyến thăm chính thức nước này.
Đến Tây Ban Nha, hãy ghé thăm những điểm đến đẹp mê mẩn dưới đây

Đến Tây Ban Nha, hãy ghé thăm những điểm đến đẹp mê mẩn dưới đây

Baoquocte.vn. Không sai khi nói rằng, Tây Ban Nha là một trong những lựa chọn đầu tiên của du khách khi muốn khám phá châu Âu.
Cập nhật chuyển nhượng cầu thủ: PSG báo bán Messi; MU đàm phán Lisandro Martinez; Erik ten Hag muốn có Antony

Cập nhật chuyển nhượng cầu thủ: PSG báo bán Messi; MU đàm phán Lisandro Martinez; Erik ten Hag muốn có Antony

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Lãnh đạo châu Âu nói gì về triển vọng bước vào EU của Ukraine?

Lãnh đạo châu Âu nói gì về triển vọng bước vào EU của Ukraine?

Baoquocte.vn. Ukraine nay đã có một 'triển vọng rõ ràng về châu Âu' sau quyết định của EU trao quy chế ứng cử viên thành viên của khối cho Kiev.
Bộ Ngoại giao tổ chức hội nghị tập huấn công tác kiểm toán nội bộ

Bộ Ngoại giao tổ chức hội nghị tập huấn công tác kiểm toán nội bộ

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao diễn ra Hội nghị tập huấn, hướng dẫn triển khai công tác kiểm toán nội bộ tại Bộ Ngoại giao.
Việt Nam đóng góp vào nỗ lực của LHQ nhằm cải thiện an toàn giao thông đường bộ

Việt Nam đóng góp vào nỗ lực của LHQ nhằm cải thiện an toàn giao thông đường bộ

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Phương Trà nhấn mạnh, Việt Nam hoàn toàn ủng hộ việc thực hiện thập kỷ hành động 2021-2030 về an toàn giao thông đường bộ.
Việt Nam khẳng định cam kết phát triển đại dương xanh, bền vững, thực hiện đầy đủ Công ước Luật Biển

Việt Nam khẳng định cam kết phát triển đại dương xanh, bền vững, thực hiện đầy đủ Công ước Luật Biển

Baoquocte.vn. Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao LHQ về thực hiện Mục tiêu Phát triển bền vững số 14 về đại dương do Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu làm trưởng đoàn.
Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Baoquocte.vn. Các học sinh bày tỏ xúc động lần đầu tiên được tới thăm và cảm nhận không khí ấm áp và sự đón tiếp thân tình của cán bộ nhân viên Đại sứ quán Việt ...
Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Baoquocte.vn. Hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam là hoạt động nhân đạo giữa hai Chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ.
Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Baoquocte.vn. Bộ phim 'Hồ Chí Minh: Phác họa chân dung một chính khách' đã được Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria mua bản quyền sử dụng bản sao để trình chiếu.
Đại sứ quán Việt Nam khẩn trương hỗ trợ nạn nhân người Việt trong vụ rò rỉ khí độc tại cảng Aqaba của Jordan

Đại sứ quán Việt Nam khẩn trương hỗ trợ nạn nhân người Việt trong vụ rò rỉ khí độc tại cảng Aqaba của Jordan

Baoquocte.vn. Đại sứ quán sẽ tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng của Jordan và hỗ trợ tối đa cho đại diện công ty lao động Việt Nam để xử lý vụ việc.
Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đề nghị phía Jordan hỗ trợ Đại sứ quán Việt Nam tại Saudi Arabia kiêm nhiệm Jordan trong công tác bảo hộ công dân.
Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch đề nghị các cơ quan hữu quan Ukraine có biện pháp hỗ trợ linh hoạt, kịp thời đối với nguyện vọng của cộng đồng người Việt.
Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao theo dõi sát quá trình điều tra, triển khai biện pháp bảo hộ người Việt cần thiết và hỗ trợ thu xếp hậu sự theo nguyện vọng của gia đình.
Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã làm việc với Bộ Ngoại giao Israel và cảnh sát sở tại để phối hợp xử lý và triển khai công tác bảo hộ công dân.
Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Baoquocte.vn. Đến nay, việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất, đáp ứng hầu hết nguyện vọng về nước của người dân.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Baoquocte.vn. Điều 26 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường khách cấp cao nước ngoài thăm Việt Nam
Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Baoquocte.vn. Điều 25 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Phiên bản di động