Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Kế Thông
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Không có nhiều lý do để kỳ vọng thay đổi trong quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Olaf Scholz và đảng Dân chủ xã hội (SPD).

Ngày 12/10, trang ridl.io đã đăng tải bài viết của ông Dmitri Stratievski, Giám đốc Trung tâm Berlin về Đông Âu học (Đức) về quan hệ Đức-Nga và lập trường, chính sách của Berlin với Moscow dưới thời ông Olaf Scholz cùng đảng SPD.

Sau cuộc bầu cử Quốc hội ở Đức, chính phủ mới nhiều khả năng sẽ gồm liên minh giữa SPD, Đảng Xanh và đảng Dân chủ tự do (FDP). Khi đó, Chủ tịch SPD, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Olaf Scholz được cho là sẽ đảm nhiệm vị trí Thủ tướng.

Vậy quan điểm của nhà lãnh đạo này và SPD về Nga ra sao? Thực trạng quan hệ Đức-Nga giai đoạn tới sẽ diễn biến thế nào?

(10.14) Ông Olaf Scholz (giữa) nhận hoa từ các thành viên trong đảng SPD chúc mừng chiến thắng sau cuộc bầu cử Quốc hội Đức vừa qua. (Nguồn: AP)
Ông Olaf Scholz (giữa) nhận hoa chúc mừng từ các thành viên trong đảng SPD sau chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội Đức vừa qua. (Nguồn: AP)

Nga - quan tâm thứ yếu?

Trước hết, ông Olaf Scholz là chính trị gia kỳ cựu với hơn 2 thập niên kinh nghiệm, song chủ yếu là về quản trị và đối nội. Vị trí có liên quan tới các mối quan hệ đối ngoại gần nhất mà ông đảm nhiệm là từ cuối những năm 1980 khi ông vừa là Phó Chủ tịch Jungsozialisten (Juso) – tổ chức thanh thiếu niên của SPD, vừa là Phó Chủ tịch Liên đoàn Thanh niên Xã hội quốc tế. Ông cũng thường xuyên thay bà Merkel thực hiện các chuyến công du nước ngoài.

Tuy nhiên, với ông Scholz, các ưu tiên chính sách đối ngoại hay mối quan hệ với Đông Âu là quan tâm thứ yếu. Ông cũng chưa từng tỏ thái độ đặc biệt về Nga.

Nhưng giờ đây, khi chuẩn bị nắm quyền Thủ tướng, ông khó tránh khỏi việc phải bình luận về các hành động của Điện Kremlin, đặc biệt là trong mùa bầu cử. Các phát biểu trong chiến dịch tranh cử vừa qua cho thấy ông dường như chưa sẵn sàng cải thiện quan hệ với Nga, tương tự cách mà nhà lãnh đạo nổi tiếng của SPD Gerhard Schroeder từng làm.

Trả lời phỏng vấn tờ Deutsche Welle, ông Scholz kêu gọi Nga “trở lại tuân thủ luật pháp, và ý chí thôi là chưa đủ”, nhấn mạnh “chúng ta cần một chính sách mới về phía Đông”. Ông Scholz vẫn là người ủng hộ mạnh mẽ một châu Âu thống nhất và ủng hộ trao quyền đại diện chính sách đối ngoại đáng kể cho Brussels.

Với ông Scholz, các ưu tiên chính sách đối ngoại hay mối quan hệ với Đông Âu là quan tâm thứ yếu. Ông cũng chưa từng tỏ thái độ đặc biệt về Nga.

Tháng 9/2020, tuần báo Die Zeit cho biết Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Olaf Scholz đã đề xuất với người đồng cấp Mỹ Steven Mnuchin về thỏa thuận xây dựng hai trạm cuối tiếp nhận khí hóa lỏng LNG của Mỹ, đổi lấy việc Washington chấp nhận dự án Dòng chảy phương Bắc 2.

Theo tuần báo này, Đức khẳng định có thể đầu tư 1 tỷ USD cho mỗi dự án. Thông tin chưa được xác nhận này khiến ông Scholz từng hứng chịu nhiều chi trích trong chiến dịch tranh cử của mình.

Tuy nhiên, xem xét kỹ hơn, ngay cả khi thông tin của Die Zeit là chính xác, đề xuất này chắc chắn không phải của riêng ông Scholz. Trước hết, một bộ trưởng chắc chắn không thể đề xuất khoản tiền đầu tư lớn cho một dự án hậu cần phức tạp nếu chưa có sự đồng thuận của chính phủ và nghị viện.

Thêm vào đó, những vấn đề cấp cao này thường không chỉ được thảo luận ở nội các, phải còn tại hội đồng liên minh. Như vậy, về bản chất, đề xuất này đã được Thủ tướng Angela Merkel và Bộ trưởng Kinh tế Peter Altmaier đồng thuận và ông Scholz chỉ đơn giản là người truyền tải thông điệp.

Chưa rõ SPD sẽ lựa chọn vị trí chủ chốt nào trong xử lý quan hệ với Nga. Tuy nhiên, việc chính trị gia Đức thay đổi lĩnh vực công tác là không mới. Ông Heiko Maas từng lãnh đạo Bộ Tư pháp trước khi làm Ngoại trưởng. Các ông Nils Schmid và Dirk Wiese, hai quan chức hàng đầu tại Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Đức, từng công tác trong lĩnh vực tài chính và kinh tế.

Vì thế, không loại trừ khả năng người tiếp theo phụ trách chính sách đối ngoại không có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.

(10.14) Ông Heiko Maas từng có thời gian làm Bộ trưởng Tư pháp trước khi làm Ngoại trưởng. (Nguồn: Reuters)
Ông Heiko Maas từng có thời gian làm Bộ trưởng Tư pháp trước khi làm Ngoại trưởng. (Nguồn: Reuters)

Quyết định tập thể

Nếu đàm phán thành công, theo thông lệ chính trường Đức, Đảng Xanh có thể nắm ghế ngoại trưởng, vị trí được dành cho đảng nhỏ hơn trong liên minh. Mặt khác, Đảng Xanh giành nhiều hơn FDP 3% số phiếu bầu, vì vậy họ có nhiều đặc quyền hơn trong việc lựa chọn các vị trí nội các.

Truyền thông Nga thường lo ngại về xu hướng xoay trục “Xanh” trong chính sách đối ngoại của Đức, dẫn đến lập trường cứng rắn hơn với Nga. Trong Quốc hội Đức, Đảng Xanh luôn đơn độc phản đối việc triển khai xây dựng và vận hành dự án Dòng chảy phương Bắc 2.

Liệu một Ngoại trưởng Đức từ Đảng Xanh có thể ảnh hưởng đáng kể đến chính sách với Nga hay không?

Câu trả lời là “một mức độ nhất định”. Hệ thống chính trị Đức có nhiều ràng buộc và đối trọng để ngăn tiến trình hoạch định chính sách bị một thể chế nào đó thâu tóm triệt để.

Chính sách đối ngoại không là ngoại lệ. Quốc hội Đức, nhất là Ủy ban Đối ngoại, mới là cơ quan có tiếng nói lớn nhất trong vấn đề này. Mọi quyết định chiến lược đều phải đưa ra thảo luận ở nghị viện, nơi thường dùng quyền hạn để xét duyệt sáng kiến của chính phủ.

Tuy nhiên, không loại trừ khả năng các chính trị gia tự do của đảng FDP sẽ có được ảnh hưởng nhất định trong các vấn đề chính sách đối ngoại. Lập trường của họ đối với Nga và Điện Kremlin thay đổi tùy thuộc vào bối cảnh chính trị.

Trong cương lĩnh tranh cử năm 2021 vừa qua, FDP ủng hộ duy trì cơ chế trừng phạt Nga và lên tiếng chỉ trích Moscow ủng hộ giới lãnh đạo độc tài và phát tán tin giả, tấn công mạng tại châu Âu. Tuy nhiên, đảng này cũng lưu ý rằng Nga “vẫn có mối liên kết chặt chẽ với Đức và châu Âu trên bình diện con người, văn hóa và kinh tế”.

Như vậy, các đảng liên minh đóng vai trò quan trọng trong định hình chính sách đối ngoại Đức.

Hệ thống chính trị của Đức có nhiều ràng buộc và đối trọng để ngăn tiến trình hoạch định chính sách bị một thể chế nào đó thâu tóm triệt để.

Lộ trình tương lai

Ông Scholz, với tư cách là ứng cử viên sáng giá cho vị trí Thủ tướng, nhiều khả năng sẽ đại diện cho cánh châu Âu-Đại Tây Dương ổn định trong SPD. Ưu tiên trước hết của ông sẽ là đối nội. Các chính sách đối ngoại sẽ tập trung củng cố thể chế và chống lại phong trào “gây chia rẽ” trong Liên minh châu Âu (EU). Ông cũng sẽ cố gắng tối đa hóa lợi ích của Đức và EU trong hợp tác với Mỹ.

Đồng thời, ông Scholz tỏ ra rất nghiêm túc về củng cố liên minh Bắc Đại Tây Dương. Chẳng phải ngẫu nhiên mà ngay trước bầu cử, ông lại tuyên bố sẽ chỉ thành lập chính phủ với đảng Cánh tả nếu họ ủng hộ thúc đẩy quan hệ giữa Đức và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Ngoài ra, chính sách hướng Đông (Ostpolitik) sẽ không phải là ưu tiên của Đức.

Điều này không phải chỉ vì mối quan tâm cá nhân của ông Scholz. Nhà lãnh đạo này hiểu rằng trong một liên minh khả thi, quan điểm về Nga sẽ mâu thuẫn gay gắt.

Khi đó, ông Scholz có thể ưu tiên tìm đồng thuận nhằm thành lập chính phủ để giải quyết các hồ sơ được SPD nói riêng và xã hội Đức nói chung quan tâm hơn như chính sách môi trường, nền kinh tế xanh, tăng lương tối thiểu, cải cách thuế và chăm sóc sức khỏe.

Khó khăn trong phân bổ các vị trí nội các cũng là một yếu tố cần nhắc tới.

Đảng Xanh và FDP đang cùng nhắm tới một số bộ ngành. Trong khi đó, ông Scholz sẽ có xu hướng xếp những vấn đề “thứ yếu” ra sau để tránh gây trắc trở cho chính phủ mới. Mối quan hệ Đức-Nga có thể trở thành quân bài mặc cả tạo ra mớ bòng bong chính trị.

Vì vậy, nội các Đức có thể duy trì mối quan hệ nửa lạnh nhạt hiện nay, tiếp tục hành trình của bà Merkel, cân bằng “chủ nghĩa cấp tiến” của Đảng Xanh với tín hiệu hòa giải từ cấp thủ tướng và nghị viện. Từ góc độ của mình, Berlin không có lý do để vội vã. Thay đổi thực sự chỉ diễn ra nếu xung đột với Nga bắt đầu sôi sục hoặc nảy sinh va chạm mới.

Xét cho cùng, những người hy vọng SPD cải thiện quan hệ với Nga hay cho rằng ảnh hưởng của Đảng Xanh khiến lập trường của Đức cứng rắn hơn đều sẽ phải thất vọng.

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm ...

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cả Đức, Pháp và Ukraine đều hy vọng sớm có được cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp rồi sẽ diễn ra, nhưng theo ...

Bài viết cùng chủ đề

Bầu cử Đức

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 3/12, tiếp tục tăng, thấp nhất 84.000đ/kg, Đồng Nai vào vụ thu hoạch rộ, giá cao

Giá tiêu hôm nay 3/12, tiếp tục tăng, thấp nhất 84.000đ/kg, Đồng Nai vào vụ thu hoạch rộ, giá cao

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước nối dài đà tăng ở một số địa phương, giao dịch từ 84.000 - 86.500 đ/kg.
Giá cà phê hôm nay 3/12, Giá tiếp tục tăng tốt, nông dân có lý do trồng thêm cà phê

Giá cà phê hôm nay 3/12, Giá tiếp tục tăng tốt, nông dân có lý do trồng thêm cà phê

Baoquocte.vn. Những lo ngại về nguồn cung tiếp tục là yếu tố đẩy giá cà phê, tuy nhiên, lực mua bị kìm hãm do ảnh hưởng bởi sự lây lan của ...
Giá vàng hôm nay 3/12, Giá vàng xuống đáy, hiện tượng lạ trên thị trường, nên trú ẩn hay tăng tốc đầu tư?

Giá vàng hôm nay 3/12, Giá vàng xuống đáy, hiện tượng lạ trên thị trường, nên trú ẩn hay tăng tốc đầu tư?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 3/12 lại giảm mạnh, không chỉ tụt xa ngưỡng 1.800 USD mà đã chạm mức thấp nhất trong 4 tuần. Nên trú ẩn hay tăng tốc ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 3/12/2021: Bảo Bình công việc nên thận trọng

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 3/12/2021: Bảo Bình công việc nên thận trọng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 3/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Mong muốn doanh nghiệp Nga đầu tư, mở rộng hợp tác với Việt Nam

Mong muốn doanh nghiệp Nga đầu tư, mở rộng hợp tác với Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp lãnh đạo các doanh nghiệp hàng đầu của Nga có hợp tác với Việt Nam.
Việt Nam luôn trân trọng, biết ơn sự giúp đỡ của các cựu chiến binh và những người bạn Nga

Việt Nam luôn trân trọng, biết ơn sự giúp đỡ của các cựu chiến binh và những người bạn Nga

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp với đại diện Hội Hữu nghị Nga-Việt và Hội cựu chiến binh Nga tại Việt Nam.
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam: Đánh giá toàn diện, khách quan thực trạng nền kinh tế năm 2020 - 2021

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam: Đánh giá toàn diện, khách quan thực trạng nền kinh tế năm 2020 - 2021

Baoquocte.vn. Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021 dự kiến diễn ra vào ngày 5/12 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (ICC).
Biến chủng Omicron: Việt Nam 'không chủ quan nhưng không hoang mang'

Biến chủng Omicron: Việt Nam 'không chủ quan nhưng không hoang mang'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu chủ động giám sát và có các biện pháp phòng dịch để hạn chế nguy cơ từ sự xuất hiện biến chủng mới ...
Tiếp tục thúc đẩy hợp tác song phương giữa hai Đảng Cộng sản Việt Nam và Liên bang Nga

Tiếp tục thúc đẩy hợp tác song phương giữa hai Đảng Cộng sản Việt Nam và Liên bang Nga

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam luôn ghi nhớ sự giúp đỡ to lớn của Đảng Cộng sản Liên bang Nga ...
Doanh thu từ công nghệ 5G của Thái Lan sẽ đạt 41 tỷ USD vào năm 2030

Doanh thu từ công nghệ 5G của Thái Lan sẽ đạt 41 tỷ USD vào năm 2030

Baoquocte.vn. Thái Lan sẽ chứng kiến sự tăng trưởng mạnh của mạng 5G, khi tập đoàn viễn thông lớn như Ericsson đổ bộ.
Tin thế giới 2/12: Mỹ kêu gọi Nga ‘hạ nhiệt’ ở Ukraine, Moscow nói gì về khả năng xảy ra xung đột? Trung Quốc phản đối chính trị hóa thể thao

Tin thế giới 2/12: Mỹ kêu gọi Nga ‘hạ nhiệt’ ở Ukraine, Moscow nói gì về khả năng xảy ra xung đột? Trung Quốc phản đối chính trị hóa thể thao

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, quan hệ Nga-Mỹ, đàm phán hạt nhân Iran, tình hình Myanmar và Afghanistan... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
Covid-19: Trung Quốc phát hiện chìa khóa 'hóa giải' đại dịch?

Covid-19: Trung Quốc phát hiện chìa khóa 'hóa giải' đại dịch?

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học Trung Quốc tuyên bố phân lập được một loại kháng thể có thể ngăn ngừa được tất cả biến thể của virus SARS-CoV-2 gây Covid-19.
Mỹ rút toàn bộ quân khỏi Iraq trước ngày kết năm 2021

Mỹ rút toàn bộ quân khỏi Iraq trước ngày kết năm 2021

Baoquocte.vn. Iraq khẳng định cam kết thực hiện nghị quyết của Quốc hội về việc rút các lực lượng quân tác chiến nước ngoài khỏi nước này.
Nhật Bản-Malaysia cam kết tăng cường quan hệ

Nhật Bản-Malaysia cam kết tăng cường quan hệ

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và người đồng cấp Malaysia Ismail Sabri Yaakob đã cam kết tăng cường quan hệ song phương.
Tổng thống Belarus dọa triển khai vũ khí hạt nhân, Nga 'ghi nhận', NATO vội ra lời

Tổng thống Belarus dọa triển khai vũ khí hạt nhân, Nga 'ghi nhận', NATO vội ra lời

Baoquocte.vn. Minsk tuyên bố sẽ đề xuất Nga triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ Belarus nếu NATO thực hiện động thái tương tự ở Ba Lan.
Sau Thượng đỉnh, Mỹ-Trung Quốc chuẩn bị cho cuộc gặp giữa các quan chức quân đội cấp cao

Sau Thượng đỉnh, Mỹ-Trung Quốc chuẩn bị cho cuộc gặp giữa các quan chức quân đội cấp cao

Baoquocte.vn. Theo các nguồn thạo tin, Trung Quốc và Mỹ đang chuẩn bị cho một cuộc họp giữa các quan chức quân đội hàng đầu của 2 nước.
Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Baoquocte.vn. Còn quá sớm khi cho rằng sự xuất hiện và lây lan mạnh mẽ của Omicron, biến thể mới đáng lo ngại của SARS-CoV-2, sẽ để lại hậu quả nặng nề như biến thể Delta.
Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Omicron, biến thể mới của SARS-CoV-2 với tốc độ lây lan nhanh khiến nhiều quốc gia sớm đóng cửa biên giới. Song liệu chừng đó đã đủ?
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Mỹ-Trung trực tuyến đã góp phần nhen nhóm lại quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, củng cố nền tảng để cải thiện quan hệ trong tương lai.
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Phiên bản di động