Phủ vaccine Covid-19 toàn cầu - cách Tổng thống Joe Biden ‘sửa sai’ sau Afghanistan?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đẩy mạnh tài trợ vaccine Covid-19 toàn cầu sau câu chuyện Afghanistan sẽ giúp ông Joe Biden ‘sửa sai’, đồng thời hoàn thành ba mục tiêu lớn của Mỹ ở hiện tại.

Cựu Giám đốc Chính sách Nam Á và Đông Nam Á của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Thượng viện Mỹ, ông Jonah Blank, tin Tổng thống Joe Biden đứng trước cơ hội để bắn một mũi tên trúng ba đích: Đảm bảo an toàn cho người Mỹ, khôi phục vị thế địa chính trị của đất nước và thể hiện trách nhiệm toàn cầu.

Đó là kế hoạch tài trợ vaccine Covid-19 toàn cầu, kết hợp cùng chiến lược tiêm chủng trong nước vừa được Tổng thống Mỹ công bố ngày 9/9.

(09.10) Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu về kế hoạch tiêm chủng mới tại Nhà Trắng ngày 9/9. (Nguồn: Reuters)
Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu về kế hoạch tiêm chủng mới tại Nhà Trắng ngày 9/9. (Nguồn: Reuters)

Vì người, vì mình

Với nhiều người, Mỹ phát động chiến dịch tấn công Afghanistan năm 2001 là nhằm trả đũa thảm kịch ngày 11/9.

Song với ông Joe Biden, Lầu Năm góc hiện diện tại quốc gia Nam Á với lý do duy nhất là chống khủng bố. Dù là Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày ấy hay Tổng thống Mỹ đương nhiệm 20 năm sau đó, quan điểm của ông vẫn không hề thay đổi.

Song rõ ràng, dù đồng tình hay không với lập trường rút quân của ông Joe Biden, nhiều người không thích cách Washington phó mặc số phận công dân đồng minh và Afghanistan vào tay Taliban.

Nhưng đó chưa phải là tất cả. Giờ đây, Mỹ đang đối mặt thách thức lớn từ dịch Covid-19. Mỗi tuần, thậm chí chỉ vài ngày, xứ cờ hoa lại chịu thương vong tương đương thảm kịch 11/9 năm nào. Ngày 14/9, Mỹ là nước ghi nhận số ca mắc mới cao nhất thế giới, với 92.782 ca, và cũng là quốc gia có số ca tử vong trong một ngày cao nhất với 742 trường hợp.

Chừng nào phần lớn dân số thế giới chưa tiêm chủng, nước Mỹ sẽ còn phải chống đỡ làn sóng lây nhiễm từ biến thể mới, phức tạp và nguy hiểm hơn. Delta mới chỉ là biến thể thứ tư của SARS-CoV-2 và chẳng có gì chắc chắn đây là biến thể nguy hiểm cuối cùng con người sẽ phải đối mặt.

Khi ấy, một chiến dịch tiêm chủng cho phần lớn dân số thế giới có thể xoay chuyển tình hình.

Theo ước tính của Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF), chi phí tiêm chủng cho toàn thế giới là 50 tỷ USD, thậm chí thấp hơn ngân sách nâng cấp hệ thống tàu lửa Amtrak của Mỹ.

Mỹ thường coi mình là một phần “không thể thiếu” của thế giới. Tuy nhiên, trước mối đe dọa lớn nhất toàn cầu trong thế kỷ XXI, Washington lại chưa hành động tương xứng.

Mỹ cam kết tài trợ 500 triệu liều vaccine Covid-19 Pfizer và hết tháng Tám, đã chuyển giao hơn 110 triệu liều.

Đây là một khởi đầu thuận lợi, tốt hơn nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới, bao gồm Nga và Trung Quốc.

Tuy nhiên, cam kết này chỉ cung cấp đủ vaccine cho 3% dân số trên thế giới. Hãy tưởng tượng về những lợi ích mà nước Mỹ có thể nhận được, nếu con số ấy là 100%.

Đúng, mọi thứ đều có giá của nó, song cái giá Mỹ phải trả để mở rộng tầm ảnh hưởng toàn cầu lại nằm trong tầm tay.

Theo ước tính của Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF), chi phí tiêm chủng toàn thế giới là 50 tỷ USD, thấp hơn ngân sách nâng cấp hệ thống tàu lửa Amtrak của Mỹ. Khoản đầu tư này có thể sinh lời lên tới 9.000 tỷ USD năm 2025, phần lớn sẽ chảy về túi các quốc gia phát triển.

Song nhìn nhận một cách công bằng, tiêm chủng để đạt miễn dịch cộng đồng toàn thế giới chắc chắn cần nhiều thứ hơn chỉ là tiền. Giới chuyên gia Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), IMF hay Quỹ Gates đã gợi ý về lộ trình cụ thể. Phần việc của Washington là giải quyết một số rào cản tồn tại.

Vượt qua thách thức

Rào cản thứ nhất được cho là đến từ năng lực sản xuất vaccine Covid-19 hạn chế hiện nay.

Đã đến lúc Mỹ cho phép một số nhà cung cấp thuốc gốc, dù là nội địa hay nước ngoài, được sản xuất phiên bản tương tự của vaccine Covid-19 với bằng sáng chế Mỹ. Chính quyền Tổng thống Joe Biden hoàn toàn có thể chi tiền cho những công ty dược phẩm Mỹ để cho phép hoặc xây dựng luật nhằm thúc đẩy quá trình này.

Hiện Ấn Độ đang sản xuất và cung cấp 2/3 sản lượng vaccine Covid-19 cho thế giới. Công ty Astra Zeneca (Anh) đã cho phép Viện Nghiên cứu Huyết thanh Ấn Độ sản xuất phiên bản nội địa của vaccine Covid-19 do hãng dược này sáng chế.

Johnson & Johnson (Mỹ) có thể làm điều tương tự: Giống sản phẩm từ Astra Zeneca, vaccine của hãng chỉ cần tiêm một lần và không cần bảo quản siêu lạnh, phù hợp với các quốc gia đang phát triển hơn vaccine mRNA từ Pfizer/bioNTech hay Moderna.

Tuy nhiên, các công ty muốn sản xuất vaccine gốc cần có sự đồng ý của hãng dược phẩm Mỹ. Đây là rào cản Washington có thể tháo gỡ.

Vaccine Covid-19 của Johnson & Johnson dính “phốt” liên quan đến gây đông máu ở người được tiêm chủng. (Nguồn: SOPA)
Dưới tác động của Washington, Johnson & Johnson có thể cho phép các nhà cung cấp thuốc gốc sản xuất phiên bản vaccine Covid-19 của hãng, đẩy nhanh tốc độ phủ vaccine toàn cầu. (Nguồn: SOPA)

Một thách thức khác là tắc nghẽn nguồn cung cấp các nguyên liệu sản xuất vaccine Covid-19.

Trong đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu đã bị gián đoạn. Điều này góp phần lý giải tại sao nhiều người Mỹ lại phải đeo chiếc khẩu trang tự chế, bởi họ khó có thể mua loại có hiệu quả cao hơn như khẩu trang N95. Thực trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng còn xảy ra với cả những lọ chứa vaccine.

May thay, Washington có Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, cho phép chính quyền liên bang chỉ đạo và tài trợ chi phí để doanh nghiệp Mỹ thay đổi mục đích sản xuất, đối phó các mối đe dọa lớn.

Khi còn tại nhiệm, ông Donald Trump đã do dự khi triển khai đạo luật này.

Đổi lại, Tổng thống Joe Biden khẳng định ông sẵn sàng áp dụng nó khi cần thiết. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, ông vẫn chưa làm như vậy, khi mục tiêu cung cấp vaccine Covid-19 vẫn chủ yếu giới hạn ở nước Mỹ. Song từng đó là không đủ cho thế giới và Washington hoàn toàn có thể làm nhiều hơn thế.

Cuối cùng là câu chuyện về kiện tụng. Nhiều nhà sản xuất thuốc gốc, phần lớn ở nước ngoài, ngại đầu tư, mở rộng sản xuất vaccine do lo bị kiện bản quyền về vaccine Covid-19 và sản phẩm khác.

May mắn thay, mong muốn cải cách sai phạm dân sự của đảng Cộng hòa và ưu tiên giải quyết đại dịch Covid-19 từ đảng Dân chủ là cơ sở để hai bên bắt tay xây dựng luật, giải quyết tình trạng này.

Đó là ba trong số các thách thức đáng kể mà Washington có thể đối mặt khi phủ vaccine Covid-19 toàn cầu. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy Mỹ đủ năng lực vượt qua mọi vấn đề một khi mong muốn.

Còn nhớ Chương trình Cứu trợ khẩn cấp của Tổng thống Mỹ về phòng, chống HIV/AIDS của ông George W. Bush khởi xướng đã cứu sống hơn 20 triệu người khắp thế giới.

Kế hoạch tương tự của ông Biden, hướng tới phủ vaccine Covid-19 toàn cầu, chắc chắn sẽ làm được nhiều hơn thế, đưa Mỹ thực sự trở lại với thế giới.

Mỹ-Trung Quốc tiến hành cuộc đối thoại giữa các chính đảng

Mỹ-Trung Quốc tiến hành cuộc đối thoại giữa các chính đảng

Ngày 13/9, đối thoại giữa các chính đảng Mỹ-Trung Quốc lần thứ 12 đã diễn ra theo hình thức trực tuyến, do Ban liên lạc ...

Tình hình Afghanistan: Ngoại trưởng Mỹ nói gì trước Quốc hội?

Tình hình Afghanistan: Ngoại trưởng Mỹ nói gì trước Quốc hội?

Ngày 13/9, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken khẳng định, chính quyền của Tổng thống Joe Biden đã chuẩn bị cho tình huống xấu nhất ở ...

(theo The Economist)

Đọc thêm

WHO lên kế hoạch hỗ trợ các nước mua thuốc chữa Covid-19 'siêu rẻ'

WHO lên kế hoạch hỗ trợ các nước mua thuốc chữa Covid-19 'siêu rẻ'

Baoquocte.vn. Chương trình ACT-A do WHO dẫn dắt đang xây dựng kế hoạch nhằm hỗ trợ các nước thu nhập thấp mua thuốc điều trị Covid-19 với giá rẻ.
Mầm xanh đến từ những dự án phi chính phủ của Mỹ

Mầm xanh đến từ những dự án phi chính phủ của Mỹ

Baoquocte.vn. Nguồn viện trợ phi chính phủ của Mỹ tham gia rất tích cực vào câu chuyện xóa đói giảm nghèo và phát triển bền vững tại Việt Nam...
Thợ lặn Israel phát hiện thanh kiếm cổ 900 năm tuổi của hiệp sĩ thập tự chinh

Thợ lặn Israel phát hiện thanh kiếm cổ 900 năm tuổi của hiệp sĩ thập tự chinh

Baoquocte.vn. Thanh kiếm 900 năm tuổi được cho là của một hiệp sĩ trong thập tự chinh đã được tìm thấy bởi thợ lặn Shlomi Katzin ở ngoài khơi bờ biển ...
Hội phụ nữ Bộ đội Biên phòng An Giang hỗ trợ người nghèo bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19

Hội phụ nữ Bộ đội Biên phòng An Giang hỗ trợ người nghèo bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Hội phụ nữ Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang phối hợp tổ chức hỗ trợ người dân ở khu cách ly và các hộ dân có người từ ngoài ...
11 tháng 5 ngày tập 37: Tình địch xuất hiện và phản ứng bất ngờ của Nhi

11 tháng 5 ngày tập 37: Tình địch xuất hiện và phản ứng bất ngờ của Nhi

Baoquocte.vn. 11 tháng 5 ngày tập 37, người yêu cũ của Đăng trở về, muốn anh đồng hành trong dự án mới. Nhi có chấp nhận để bạn trai hợp tác ...
Máy bay ném bom Mỹ diễu qua Biển Đen; Tổng thống Ukraine nhấn mạnh tầm quan trọng của Washington

Máy bay ném bom Mỹ diễu qua Biển Đen; Tổng thống Ukraine nhấn mạnh tầm quan trọng của Washington

Baoquocte.vn. Máy bay ném bom chiến lược Mỹ bay qua Biển Đen trong khuôn khổ chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin tới Ukraine, Gruzia và Romania.
Nhà làm phim nữ và con đường vượt qua định kiến giới

Nhà làm phim nữ và con đường vượt qua định kiến giới

Baoquocte.vn. Cuộc tọa đàm thú vị mang tên IN HER VOICE được Văn phòng UNESCO tổ chức với mục đích chia sẻ kinh nghiệm cùng nhà làm phim nữ tại Việt ...
Đừng coi khởi nghiệp của sinh viên chỉ là phong trào

Đừng coi khởi nghiệp của sinh viên chỉ là phong trào

Baoquocte.vn. Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp để sớm đưa Việt Nam trở thành quốc gia khởi nghiệp có tầm ảnh hưởng trên thế giới.
Khai mạc trọng thể kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XV

Khai mạc trọng thể kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XV

Baoquocte.vn. Sáng nay, 20/10, tại Nhà Quốc hội đã diễn ra lễ khai mạc kỳ họp cuối năm của Quốc hội, dự kiến làm việc trong 17 ngày và chia làm ...
Lý do khiến Thổ Nhĩ Kỳ đi vào bế tắc trong việc gia nhập EU

Lý do khiến Thổ Nhĩ Kỳ đi vào bế tắc trong việc gia nhập EU

Baoquocte.vn. Ủy ban châu Âu đã chỉ ra lý do vì sao những nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Thổ Nhĩ Kỳ đã đi vào 'bế tắc'.
Máy bay ném bom Mỹ diễu qua Biển Đen; Tổng thống Ukraine nhấn mạnh tầm quan trọng của Washington

Máy bay ném bom Mỹ diễu qua Biển Đen; Tổng thống Ukraine nhấn mạnh tầm quan trọng của Washington

Baoquocte.vn. Máy bay ném bom chiến lược Mỹ bay qua Biển Đen trong khuôn khổ chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin tới Ukraine, Gruzia và Romania.
Lý do khiến Thổ Nhĩ Kỳ đi vào bế tắc trong việc gia nhập EU

Lý do khiến Thổ Nhĩ Kỳ đi vào bế tắc trong việc gia nhập EU

Baoquocte.vn. Ủy ban châu Âu đã chỉ ra lý do vì sao những nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Thổ Nhĩ Kỳ đã đi vào 'bế tắc'.
Covid-19: Biến thể phụ của Delta gia tăng 'nạn nhân', Anh theo dõi sát, Israel ghi nhận ca đầu tiên

Covid-19: Biến thể phụ của Delta gia tăng 'nạn nhân', Anh theo dõi sát, Israel ghi nhận ca đầu tiên

Baoquocte.vn. Chính phủ Anh cho biết đang theo dõi sát biến thể phụ của chủng Delta có tên gọi AY.4.2 đang có dấu hiệu gia tăng trong số ca nhiễm mới Covid-19.
Khủng hoảng năng lượng: Nga ám chỉ với châu Âu về Dòng chảy phương Bắc 2

Khủng hoảng năng lượng: Nga ám chỉ với châu Âu về Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Nga đã ám chỉ sẵn sàng tăng nguồn cung khí đốt nếu cơ quan quản lý châu Âu chấp thuận khai trương Dòng chảy phương Bắc 2.
Triều Tiên lên tiếng sau vụ phóng thử tên lửa, Mỹ nhận định khẩn cấp, Hội đồng Bảo an sắp có hành động

Triều Tiên lên tiếng sau vụ phóng thử tên lửa, Mỹ nhận định khẩn cấp, Hội đồng Bảo an sắp có hành động

Baoquocte.vn. Ngày 20/10, Triều Tiên tuyên bố đã tiến hành thành công vụ phóng thử loại mới của tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm trước đó một ngày.
Nga tuyên bố 'không quan hệ, không đối thoại' với NATO, Pháp nói vô lý

Nga tuyên bố 'không quan hệ, không đối thoại' với NATO, Pháp nói vô lý

Baoquocte.vn. Theo Điện Kremlin, quyết định của Nga liên quan NATO là sự thừa nhận thực tế rằng, Moscow không có quan hệ gì với liên minh này.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Baoquocte.vn. Là người có nhiều kinh nghiệm về đối ngoại, tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio có thể kế thừa đường hướng đối ngoại của người tiền nhiệm với dấu ấn riêng.
Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Baoquocte.vn. Cuộc điều trần của Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Quân đội Mỹ trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ ngày 28/9 hé lộ nhiều chi tiết đáng chú ý.
Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Baoquocte.vn. Triều Tiên phóng tên lửa mới, sau một loạt các diễn biến gần đây liên quan Bán đảo Triều Tiên. Động thái này nên được giải mã thế nào? Báo TG&VN bình luận.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Baoquocte.vn. Mua bán vũ khí là một tiêu chí quan trọng thể hiện vị thế trong quan hệ đồng minh, đối tác.
Phiên bản di động