PGS. TS Trần Thành Nam: Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội cũng giống như một 'hương ước' để lấy cái đẹp dẹp cái xấu

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. 'Nếu xem Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội cũng giống như hương ước, đầu tiên cần truyền thông để cộng đồng hiểu thấu những giá trị cốt lõi của hành vi ứng xử'.
Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội cũng giống như một hương ước để lấy ‘cái đẹp dẹp cái xấu’
PGS. TS Trần Thành Nam nhận định, Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội là những quy ước điều lệ của một cộng đồng sống trên cùng một không gian tự đặt ra và cam kết với nhau.

Bộ Thông tin & Truyền thông (Bộ TT&TT) vừa ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, trong đó nhấn mạnh cá nhân, tổ chức không đăng tải thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác, không sử dụng ngôn ngữ phản cảm, quảng cáo trái phép...

Báo TG&VN đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Trần Thành Nam, Chủ nhiệm Khoa Các Khoa học giáo dục - Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội về vấn đề này.

Ông đánh giá thế nào về việc ban hành Bộ Quy tắc ứng xử này?

Chúng ta đã có Luật An ninh mạng, tạo ra một hành lang pháp lý ở kiến trúc thượng tầng, điều chỉnh hành vi ứng xử nói chung trên mạng xã hội ở khía cạnh Luật pháp. Sự ra đời của Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội do Bộ TT&TT ban hành mới đây giống như một thể chế cơ sở hạ tầng từ dưới lên, điều chỉnh hành vi ứng xử của cộng đồng ở khía cạnh văn hóa, đạo đức, dùng áp lực nhóm để điều tiết hành vi.

Bộ Quy tắc này cũng giống như một hương ước - là những quy ước điều lệ của một cộng đồng sống trên cùng một không gian tự đặt ra và cam kết với nhau. Trên thực tế, tính đến quý I/2021, cộng đồng người sử dụng mạng xã hội ở Việt Nam đã lên đến gần 70 triệu tài khoản, chiếm gần 70% dân số.

Do đó, Bộ Quy tắc ra đời rất kịp thời, đúng thời điểm sẽ giúp điều chỉnh hành vi ứng xử của những người tham gia mạng xã hội, giúp cộng đồng ý thức về hành vi đúng, sai trên không gian mạng, đồng thời, đặt ra yêu cầu mỗi cá nhân phải chịu trách nhiệm về những hành vi ứng xử, thông tin hình ảnh mà họ chia sẻ trên các mạng xã hội nói chung.

Để Bộ Quy tắc ứng xử đi vào cuộc sống, đem lại hiệu quả thiết thực, có thể “lọc thải” sự phản cảm trên thế giới ảo thì trách nhiệm của các bên liên quan thế nào, theo ông?

Tôi nghĩ, điều quan trọng để Bộ Quy tắc ứng xử này đi vào cuộc sống thì công tác truyền thông phải được coi như là trách nhiệm của các tổ chức xã hội, các nhà trường, thậm chí là từng gia đình.

Nếu xem Bộ Quy tắc cũng giống như hương ước, đầu tiên cần truyền thông để cộng đồng hiểu thấu những giá trị cốt lõi của hành vi ứng xử trên mạng, gồm tôn trọng và tuân thủ pháp luật, an toàn và bảo mật thông tin, lành mạnh để lấy cái đẹp dẹp cái xấu, trách nhiệm với các thông tin chia sẻ.

Sau đó, họ phải được quyền tham gia góp ý cho những hành vi nên và không nên. Cụ thể hóa cho phù hợp với từng đối tượng, từng bối cảnh văn hóa và cập nhật với những xu hướng diễn biến phức tạp trên mạng xã hội.

Mặc dù đối tượng sử dụng mạng xã hội thường là những người trẻ nhưng để làm sạch, làm văn minh môi trường mạng thì cần nâng cao nhận thức kỹ năng, năng lực số không chỉ cho thế hệ trẻ mà cần tập trung vào những người trưởng thành, vốn không sinh ra trong thời đại số và kỹ năng còn đang dừng ở mức “người tị nạn kỹ thuật số”.

Làm thế nào để từ Bộ Quy tắc ứng xử khung mà Bộ TT&TT ban hành sẽ trở thành các chỉ báo hành vi cụ thể nhưng rất dễ hiểu với trẻ em và gắn bó với thực tiễn cuộc sống. Cho đến khi mọi người trên cộng đồng mạng xã hội đều hiểu, đều thấy sự hiện diện các ý kiến của mình trong bộ quy tắc, đều thấy bản thân có một phần trách nhiệm… thì lúc đó Bộ Quy tắc đã được hòa vào với cuộc sống thành công.

Các bộ, ngành cần có kế hoạch triển khai các nghiên cứu đánh giá xem mức độ tiếp nhận về nhận thức, mức độ chuyển hóa thái độ và hành vi cũng như kỹ năng số của cộng đồng sau khi ban hành Bộ Quy tắc ứng xử sẽ có những cải tiến ra sao.

Đồng thời, các đơn vị cũng cần tìm hiểu những yếu tố nào thúc đẩy cũng như cản trở việc thực hiện Bộ Quy tắc này để từ đó có những điều chỉnh cải tiến chính sách, loại bỏ những điều khoản không phù hợp, bổ sung chỉnh sửa các điều khoản mới để theo kịp hơi thở cuộc sống trên mạng xã hội.

Báo chí, truyền thông và các nhà cung cấp nền tảng mạng phải thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của mình ra sao trong việc tham gia giáo dục để nâng cao năng lực số cho người dân?

Báo chí - truyền thông và các nhà cung cấp nền tảng mạng đóng vai trò rất quan trọng, tạo ra những viên gạch đầu tiên trong việc nâng cao nhận thức, giáo dục kỹ năng ứng xử trên môi trường mạng cho cộng đồng qua các sản phẩm truyền thông tương tác từ các tài liệu infographic, kho dữ liệu video clip hướng dẫn kỹ năng hay các bài viết khoa học, phân tích, dự báo xu hướng.

Có thể nói, báo chí và truyền thông thời gian qua đã góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về năng lực công dân số.

Các năng lực cơ bản cần hình thành để tham gia thế giới số như duy trì sự cân bằng trong cuộc sống thực và thế giới ảo; cách xây dựng hình ảnh bản thân trên mạng phù hợp; phòng ngừa, phát hiện và xử lý các vấn đề bảo mật; giao tiếp và tương tác an toàn trên mạng, nhận diện và xử lý các sự cố và bắt nạt trực tuyến; đánh giá tin tức mạng và năng lực thông tin truyền thông cá nhân.

Mặc dù đối tượng sử dụng mạng xã hội thường là những người trẻ nhưng để "làm sạch", làm văn minh môi trường mạng thì cần nâng cao nhận thức kỹ năng, năng lực số không chỉ cho thế hệ trẻ mà cần tập trung vào những người trưởng thành, vốn không sinh ra trong thời đại số và kỹ năng còn đang dừng ở mức “người tị nạn kỹ thuật số”.

Bộ Quy tắc ứng xử sẽ tạo nên diện mạo mới cho cộng đồng mạng xã hội tại Việt Nam nhưng cần những hướng dẫn cụ thể hơn để có hệ quy chiếu cho những phát ngôn trên mạng?

Như tôi đã nói, Bộ Quy tắc ứng xử được ban hành giống như một bộ quy tắc ứng xử khung làm nền tảng để các tổ chức cụ thể hóa nó thành các chỉ báo hành vi phù hợp với những hoạt động đặc thù của đơn vị mình.

Ví dụ, các cơ sở kinh doanh sẽ phải có thêm các quy định phát ngôn tôn trọng các thương hiệu; những người quảng cáo dịch vụ sản phẩm phải tuân thủ quy định quảng bá theo đúng năng lực bản thân và đúng chức năng sản phẩm.

Ông kỳ vọng ra sao về Bộ Quy tắc ứng xử trong việc tạo ra một môi trường mạng lành mạnh hơn, đặc biệt là cho trẻ em - đối tượng dễ bị tổn thương nhất trên không gian mạng?

Thời gian qua, không chỉ Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng được ban hành, Chính phủ cũng đã phê duyệt chương trình "Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021-2025".

Sự kết hợp này kỳ vọng mang đến những làn gió mới trong việc bảo vệ bí mật đời sống riêng tư. Đồng thời, quy định mới này cũng sẽ giúp ngăn chặn, xử lý các hành vi lợi dụng môi trường mạng để xâm hại trẻ em.

Bộ Quy tắc đặc biệt chú trọng đến việc trang bị năng lực số phù hợp theo từng lứa tuổi để trẻ em tự nhận biết và có khả năng tự bảo vệ mình trên môi trường mạng, qua đó, duy trì một môi trường mạng lành mạnh, tạo điều kiện cho việc học tập, giải trí, kết nối sáng tạo.

Để thực hiện tốt Bộ Quy tắc ứng xử và xây dựng một mạng xã hội "sạch", chúng ta đồng thời phải dạy để nâng cao năng lực thông tin và truyền thông cho thế hệ trẻ và cộng đồng.

Ví dụ, để thực hiện quy tắc tự quản lý, bảo mật tài khoản mạng xã hội thì phải dạy cho trẻ các chức năng báo cáo thông tin xấu, độc hại đến đội ngũ quản lý trang mạng. Dạy các em biết tạo ra mật khẩu mạnh, giúp các em biết được điều gì nên chia sẻ và điều gì riêng tư.

Để thực hiện quy tắc chia sẻ thông tin chính thống, đáng tin cậy thì phải dạy cho các em biết cách thẩm định và đánh giá thông tin thu được, hướng dẫn sử dụng các công cụ công nghệ để phát hiện tin giả.

Xin cảm ơn PGS.TS!

'Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội là phần ngọn, giáo dục mới là phần gốc’
‘Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội tạo ra sự bình đẳng cho số đông’
'Nhà báo thời công nghệ, làm ơn hãy đi học truyền thông'
Văn hóa mạng xã hội: 'Buồn vì mỗi lần mở mạng ra là thấy... chửi nhau'
Ứng xử trên mạng
Trung tá Đào Trung Hiếu: Cần có bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội
TIN LIÊN QUAN

Nguyệt Anh (thực hiện)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

XSMN 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 29/6/2022. xổ số hôm nay

XSMN 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 29/6/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 29/6. xổ số hôm nay 29/6. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 4 ngày 29/6/2022. XSMN thứ 4. xổ số hôm nay ngày 29 ...
XSMB 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 29/6/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 29/6/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 29/6. xổ số hôm nay 29/6. trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay 29/6/2022. xổ số hôm nay ngày 29 tháng 6. xổ số miền Bắc thứ 4. ...
XSMT 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 29/6/2022. SXMT 29/6

XSMT 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 29/6/2022. SXMT 29/6

Baoquocte.vn. XSMT 29/6. trực tiếp xổ số miền Trung 29/6/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số hôm nay 29/6/2022. xổ số miền Trung thứ 4. SXMT 29/6
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Thủ tướng Hungary Viktor Orban

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Thủ tướng Hungary Viktor Orban

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Việt Nam coi trọng và mong muốn đưa quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam-Hungary ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả.
Hoạt động của phu nhân các nhà lãnh đạo châu Âu tại Hội nghị thượng đỉnh G7

Hoạt động của phu nhân các nhà lãnh đạo châu Âu tại Hội nghị thượng đỉnh G7

Baoquocte.vn. Ngày 26/6, phu nhân các nhà lãnh đạo G7 đã có hoạt động thú vị bên lề hội nghị thượng đỉnh.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ tham dự Lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ tham dự Lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines

Baoquocte.vn. Nhận lời mời của Chính phủ nước Cộng hòa Philippines, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ tham dự Lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao hợp tác pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và Nhật Bản thời gian qua.
Thúc đẩy các doanh nghiệp Đức, Thụy Sỹ và châu Âu tăng cường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam

Thúc đẩy các doanh nghiệp Đức, Thụy Sỹ và châu Âu tăng cường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Thụy Sỹ Philipp Rosler cùng đoàn doanh nghiệp Thụy Sỹ thăm Việt Nam.
Cán bộ ngoại giao, phóng viên báo chí nước ngoài trải nghiệm Đà Nẵng

Cán bộ ngoại giao, phóng viên báo chí nước ngoài trải nghiệm Đà Nẵng

Baoquocte.vn. Ngày 24-26/6, đại diện phóng viên báo chí nước ngoài thường trú và nhân viên ngoại giao một số Đại sứ quán tại Việt Nam đã có chuyến thăm Đà ...
Tin thế giới 28/6: Nga dọa Thế chiến III nếu có nước động tay ở Crimea; 'Cơ hội ảm đạm' của Ukraine tại EU? Trung Quốc phát cảnh báo NATO

Tin thế giới 28/6: Nga dọa Thế chiến III nếu có nước động tay ở Crimea; 'Cơ hội ảm đạm' của Ukraine tại EU? Trung Quốc phát cảnh báo NATO

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh G7, mở rộng NATO, triển vọng Kiev vào EU, tình hình Syria... là một số tin thế giới nổi bật trong 24 giờ qua.
Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Baoquocte.vn. Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch với ước nguyện cầu xin cho gia đạo luôn được bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn trong công việc và cuộc sống.
Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 28/6 có 769 ca mắc mới, hơn 9.500 người khỏi bệnh, gấp 13 lần số mắc mới; có 3 F0 tử vong.
Đau khớp gối ở người trẻ

Đau khớp gối ở người trẻ

Baoquocte.vn. Đau đầu gối là triệu chứng thường gặp và cũng là nguyên nhân khiến người bệnh khó chịu, gặp nhiều khó khăn trong đi lại, sinh hoạt.
Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Baoquocte.vn. Các tỉnh, thành ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa theo dõi chặt diễn biến của vùng áp thấp và thông báo cho các phương tiện trên biển.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/6): Hà Nội nắng nóng cục bộ; Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và phức tạp; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/6): Hà Nội nắng nóng cục bộ; Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và phức tạp; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ chiều tối 29/6 mưa vừa mưa to đến rất to và có dông; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng.
Covid-19 ngày 27/6: Hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; 637 ca mắc mới tại 39 tỉnh, thành

Covid-19 ngày 27/6: Hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; 637 ca mắc mới tại 39 tỉnh, thành

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 27/6 của Bộ Y tế cho biết số ca mắc mới là 637; hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; tiếp tục không có F0 tử vong.
Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Baoquocte.vn. Các loại kem chứa retinol thời gian qua được chị em ‘rần rần’ săn đón với khả năng cải thiện làn da đáng kể.
Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Baoquocte.vn. Cùng với biến thể Omicron BA.4, Omicron BA.5 được đánh giá có khả năng lây lan nhanh, sẽ sớm thống trị nhiều khu vực trên thế giới.
Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Baoquocte.vn. Các chuyên gia hy vọng, nghiên cứu cá sấu, kỳ nhông và rùa có thể tìm ra bí mật giúp con người sống thọ đến 150 tuổi.
WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Ở thời điểm hiện tại, bệnh đậu mùa khỉ chưa cấu thành tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu (PHEIC) - mức độ cảnh báo cao nhất của WHO.
Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Baoquocte.vn. Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực Thực phẩm chức năng, phát triển thêm nhiều sản phẩm mới chất lượng tốt, chuẩn hóa quy trình sản xuất sản phẩm an ...
Biến thể phụ BA.5 của Omicron 'đang làm mưa làm gió' tại Đức

Biến thể phụ BA.5 của Omicron 'đang làm mưa làm gió' tại Đức

Baoquocte.vn. Biến thể phụ BA.5 của Omicron đã trở thành biến thể chủ đạo gây bệnh Covid-19 tại Đức, chiếm khoảng một nửa số ca mắc mới Covid-19 ở nước này.
Phiên bản di động