Những nét mới trong nhiệm vụ đối ngoại của Đại hội XIII

GS.TS. Phạm Quang Minh * - TS. Nguyễn Hồng Hải **
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chính sách đối ngoại trong Văn kiện Đại hội XIII là kết tinh trí tuệ, thực tiễn của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và trước hết là ngành ngoại giao.
Lãnh đạo Đảng và Nhà nước chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu Bộ Ngoại giao dự Đại hội XIII.
Lãnh đạo Đảng và Nhà nước chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu Bộ Ngoại giao dự Đại hội XIII. (Ảnh: Tuấn Anh)

Kế thừa và phát huy

Năm 2021 đánh dấu chặng đường 35 năm Đổi mới toàn diện của đất nước, trong đó có chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Xét một cách tổng thể, chính sách đối ngoại trong Văn kiện Đại hội XIII là sự tiếp tục, kế thừa và phát huy chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta là “đa dạng hóa và đa phương hóa quan hệ đối ngoại” và “Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế” mà các đại hội trước đã đề ra.

Trong Văn kiện Đại hội XIII, phần chính sách đối ngoại được trình bày trong Mục XI – Triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.

Theo đó, chính sách đối ngoại của Việt Nam trong thời gian tới được triển khai một cách toàn diện là: “Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hóa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại. Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi. Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế”.

Văn kiện cũng chỉ ra nguyên tắc chỉ đạo trong việc thực hiện chính sách đối ngoại là vừa hợp tác, vừa đấu tranh; đẩy mạnh đối ngoại song phương và nâng tầm đối ngoại đa phương và kiên quyết, kiên trì đấu tranh, làm thất bại mọi âm mưu, hành động can thiệp của các thế lực thù địch vào công việc nội bộ, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia và ổn định chính trị đất nước.

Để phù hợp với sự thay đổi của tình hình thế giới và trong nước, Đại hội XIII nhấn mạnh một số nét mới trong nhiệm vụ đối ngoại giai đoạn tới.

Sáu nét mới cần lưu ý

Một là, Văn kiện nhấn mạnh và đặt vấn đề “lợi ích quốc gia - dân tộc” là mục tiêu cao nhất của hoạt động đối ngoại. Vấn đề lợi ích quốc gia - dân tộc không phải là mới trong các văn kiện của Đảng, nhưng thuật ngữ này lần đầu tiên được chính thức sử dụng trong Nghị quyết 13 của Bộ Chính trị ngày 13/5/1988.

Trong đối ngoại, đây chính là mục tiêu tối thượng, xuyên suốt, “bất biến” vì đơn giản là “không có kẻ thù vĩnh viễn, không có đồng minh vĩnh viễn, chỉ có lợi ích quốc gia là vĩnh viễn”. Sự khẳng định này không phải ngẫu nhiên, mà gắn liền với nhận thức và phát triển tư duy của Đảng ta về tình hình quốc tế, về quan hệ đối tác và đối tượng, về mục đích và phương châm đối ngoại.

Việc khẳng định “lợi ích quốc gia - dân tộc” trong văn kiện chính thức cho thấy Đảng ta không có lợi ích và mục đích viển vông nào khác.

Hai là, Văn kiện nhấn mạnh cả đối ngoại song phương và ngoại giao đa phương. Với đối ngoại song phương, chủ trương là tiếp tục “chú trọng” và “làm sâu sắc” các mối quan hệ, trong đó thứ tự ưu tiên vẫn là các nước láng giềng, các đối tác chiến lược và đối tác toàn diện và các đối tác quan trọng khác.

Cho đến nay, chúng ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 189 nước/193 quốc gia thành viên của LHQ, có quan hệ kinh tế - thương mại với hơn 230 nước và vùng lãnh thổ. Việt Nam cũng đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với 17 nước và đối tác toàn diện với 13 nước.

Với ngoại giao đa phương, ta chủ trương là “chủ động” và “tích cực” với thứ tự ưu tiên là ASEAN, LHQ, EU, APEC, ASEM, Francophonie (Tổ chức Quốc tế các Quốc gia nói tiếng Pháp), NAM (Phong trào Không liên kết), các cơ chế hợp tác Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS) và các cơ chế khác có tầm quan trọng chiến lược.

So với Báo cáo Chính trị Đại hội XII, về nội dung này Văn kiện Đại hội XIII trình bày toàn diện và đầy đủ hơn. Điều này tạo nhận thức về sự linh hoạt và cách tiếp cận mở hơn trong ngoại giao đa phương của Việt Nam.

Ba là, Văn kiện cũng nhấn mạnh hơn chủ trương nâng tầm đối ngoại đa phương. Mặc dù ngày 8/8/2018 Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 25-CT/TW “Về đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030”, song đây là lần đầu tiên vấn đề này được đưa vào trong văn kiện Đại hội Đảng.

Tuy đa phương hóa quan hệ quốc tế là một chủ trương lớn về đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong 35 năm Đổi mới, nhưng chúng ta chưa nhận thức và chú ý nhiệm vụ này một cách thỏa đáng. Trong bối cảnh gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, các cơ chế đa phương là kênh đối ngoại hiệu quả nhất để tập hợp lực lượng và tiếng nói của các nước nhỏ.

Do vậy, đối với nước ta, đối ngoại đa phương ngày càng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.

Chính sách đối ngoại trong Văn kiện Đại hội XIII là kết tinh trí tuệ, thực tiễn của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và trước hết là ngành Ngoại giao, là sự kế thừa, tiếp nối chính sách đối ngoại đúng đắn và ngày càng được hoàn thiện từ Đại hội VI cho đến nay.

Bốn là, liên quan đến các vấn đề Biển Đông, nếu như Văn kiện Đại hội XII chỉ nói chung là “giải quyết các vấn đề trên biển”, mà không đề cập một cách cụ thể, thì Văn kiện Đại hội XIII trình bày cụ thể hơn về phạm vi, cách tiếp cận và phương thức, như: “giải quyết các vấn đề an ninh, an toàn hàng hải, hàng không trên biển trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là [nhấn mạnh] Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982” (UNCLOS 1982).

Năm là, Văn kiện chỉ rõ ba trụ cột ngoại giao của Việt Nam là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.

Đây là lần đầu tiên nội dung này được nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội XIII.

Nếu nhìn nền ngoại giao Việt Nam như một mặt trận thống nhất, với các loại hình ngoại giao khác nhau từ chính trị, quốc phòng, nghị viện, văn hóa, kinh tế, thì sẽ thấy các loại hình ngoại giao này không chỉ có sự tham gia của các cơ quan đảng, cơ quan nhà nước, mà của cả các đoàn thể, các tổ chức xã hội và toàn thể nhân dân.

Đó là nền ngoại giao nhân dân, có truyền thống hàng nghìn năm trong suốt chiều dài lịch sử đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc.

Ngày nay, nền ngoại giao hiện đại Việt Nam trong chính thể cộng hòa xã hội chủ nghĩa, dù có cách gọi khác nhau và các kênh đối ngoại khác nhau, song mọi hoạt động đối ngoại đều đặt dưới sự lãnh đạo và chỉ đạo trực tiếp của Đảng.

Vì vậy, việc nhấn mạnh ba kênh ngoại giao trên không chỉ đề cao vị thế và vai trò của từng kênh, mà còn để khẳng định sự thống nhất về lãnh đạo, mục đích và mục tiêu hoạt động của ngoại giao Việt Nam.

Sáu là, Văn kiện còn nhấn mạnh đến việc xây dựng một nền ngoại giao toàn diện và hiện đại, trong đó chú trọng tới việc xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại “có bản lĩnh, phẩm chất, năng lực, phong cách chuyên nghiệp”.

Xây dựng nền ngoại giao toàn diện và hiện đại là để đáp ứng với sự phát triển, phù hợp với vị thế trên trường quốc tế và tương xứng với hoạt động ngoại giao được nâng tầm cả trong hoạt động song phương và đa phương của nước ta trong giai đoạn hiện nay và lâu dài.

Niềm tin vào tương lai

Đại hội lần thứ XIII của Đảng xác định những mục tiêu phát triển mới của nước ta trong nhiệm kỳ 2021-2015, hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng (2030) và 100 năm thành lập nước (2045).

Sau 35 năm Đổi mới, Ngoại giao Việt Nam đã từng bước trưởng thành cùng dân tộc.

Nếu như trong giai đoạn trước Đổi mới, chính sách đối ngoại của Việt Nam bị tác động và định hình bởi yếu tố ý thức hệ, thì từ khi Đổi mới và nhất là trong Văn kiện Đại hội XIII, chính sách đối ngoại đã xác định “lợi ích quốc gia - dân tộc” là mục tiêu tối thượng, xuyên suốt.

Chính sách đối ngoại trong Văn kiện Đại hội XIII là kết tinh trí tuệ, thực tiễn của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và trước hết là ngành Ngoại giao, là sự kế thừa, tiếp nối chính sách đối ngoại đúng đắn và ngày càng được hoàn thiện từ Đại hội VI cho đến nay.

Chính sách đó trên hết nhằm phục vụ mục tiêu và sự phát triển của nước ta trong giai đoạn phát triển mới trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Chúng ta tin tưởng rằng dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, hoạt động đối ngoại sẽ góp phần củng cố và nâng cao hơn nữa vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam trên trường quốc tế trong nhiệm kỳ hiện nay và những năm tiếp theo.


* Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

** Đại học Queensland, Australia

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: 5 nhiệm vụ của cán bộ ngoại giao

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: 5 nhiệm vụ của cán bộ ngoại giao

Nhân dịp được Quốc hội phê chuẩn bầu giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, ngày 13/4, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đã có thư ...

Đường lối đối ngoại Đại hội XIII với khát vọng phát triển của đất nước

Đường lối đối ngoại Đại hội XIII với khát vọng phát triển của đất nước

Báo Thế giới & Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết của Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao ...

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 27/01/2022 07:00 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+15,885 2,187,481
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 121 514,652
Bình Dương 76 292,551
Hà Nội 2,884 117,679
Đồng Nai 39 99,794
Tây Ninh 136 88,358
Khánh Hòa 145 61,314
Cà Mau 244 55,245
Vĩnh Long 153 52,985
Đồng Tháp 54 47,233
Bình Phước 315 44,903
Cần Thơ 44 44,185
Long An 39 41,531
Trà Vinh 96 37,772
Bến Tre 301 37,150
An Giang 37 35,546
Tiền Giang 26 35,284
Bạc Liêu 0 35,028
Kiên Giang 28 32,805
Sóc Trăng 26 32,173
Bà Rịa – Vũng Tàu 115 30,822
Bình Định 433 30,642
Bình Thuận 87 29,058
Đà Nẵng 991 28,668
Hải Phòng 702 27,591
Bắc Ninh 865 22,127
Thừa Thiên Huế 255 20,489
Thanh Hóa 587 17,920
Hưng Yên 387 16,421
Đắk Lắk 2 15,355
Hậu Giang 57 15,268
Lâm Đồng 229 15,030
Bắc Giang 485 13,801
Quảng Ngãi 396 13,575
Quảng Nam 572 12,792
Nghệ An 294 12,700
Quảng Ninh 297 11,585
Hà Giang 109 11,427
Hải Dương 370 10,410
Gia Lai 3 9,674
Phú Yên 0 9,606
Vĩnh Phúc 465 9,085
Nam Định 360 8,614
Đắk Nông 69 7,901
Thái Nguyên 235 6,966
Phú Thọ 270 6,834
Hòa Bình 425 6,775
Ninh Thuận 29 6,725
Thái Bình 270 6,344
Quảng Bình 121 5,854
Hà Nam 137 5,010
Quảng Trị 120 4,230
Lạng Sơn 154 3,810
Sơn La 140 3,588
Ninh Bình 121 3,418
Tuyên Quang 110 3,116
Lào Cai 202 2,810
Hà Tĩnh 131 2,642
Yên Bái 100 2,509
Kon Tum 192 2,336
Điện Biên 117 2,117
Cao Bằng 62 1,603
Lai Châu 32 918
Bắc Kạn 23 873

Bài viết cùng chủ đề

76 năm Ngày thành lập ngành Ngoại giao

Đọc thêm

Bộ tứ chuẩn bị nhóm họp ngoại trưởng

Bộ tứ chuẩn bị nhóm họp ngoại trưởng

Baoquocte.vn. Các nguồn tin cho biết, nhóm Bộ tứ gồm Nhật Bản, Mỹ, Australia và Ấn Độ đang cân nhắc tổ chức các cuộc thảo luận cấp ngoại trưởng vào tháng ...
Chuyển nhượng cầu thủ: Nếu có tiền, Barca ưu tiên ký Haaland; Zidane đến MU là 'đẹp' nhất; Man City mua xong Julian Alvarez

Chuyển nhượng cầu thủ: Nếu có tiền, Barca ưu tiên ký Haaland; Zidane đến MU là 'đẹp' nhất; Man City mua xong Julian Alvarez

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Mỹ thẳng thừng từ chối đề nghị của Nga, kêu gọi công dân lập tức sơ tán khỏi Ukraine

Mỹ thẳng thừng từ chối đề nghị của Nga, kêu gọi công dân lập tức sơ tán khỏi Ukraine

Baoquocte.vn. Mỹ đã khước từ đề nghị của Nga về việc ngăn không để Ukraine gia nhập NATO, đồng thời cho rằng Moscow đã sẵn sàng cho một cuộc tấn công.
NATO phản hồi đề xuất an ninh của Nga, chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất

NATO phản hồi đề xuất an ninh của Nga, chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất

Baoquocte.vn. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết, khối này đã có văn bản hồi đáp lại những yêu cầu an ninh của Nga.
TP.Hồ Chí Minh tổ chức tiêm vaccine phòng Covid-19 xuyên Tết; Khánh Hòa đẩy mạnh thích ứng an toàn

TP.Hồ Chí Minh tổ chức tiêm vaccine phòng Covid-19 xuyên Tết; Khánh Hòa đẩy mạnh thích ứng an toàn

Baoquocte.vn. Các địa phương như TP. Hồ Chí Minh và Khánh Hòa đẩy mạnh thích ứng an toàn với Covid-19 bằng cách đẩy mạnh tiêm chủng, nâng cao ý thức phòng ...
Giá vàng hôm nay 27/1, Giá vàng lao dốc không phanh, nạn nhân của đợt bán tháo ồ ạt, SJC chao đảo?

Giá vàng hôm nay 27/1, Giá vàng lao dốc không phanh, nạn nhân của đợt bán tháo ồ ạt, SJC chao đảo?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 27/1 giảm mạnh sau kết quả cuộc họp của Fed. Vàng chưa có sự bứt phá bền vững.
Giá cà phê hôm nay 27/1, Điều chỉnh mạnh trên cả hai sàn, cà phê Việt có cơ hội mở rộng thị phần tại EU

Giá cà phê hôm nay 27/1, Điều chỉnh mạnh trên cả hai sàn, cà phê Việt có cơ hội mở rộng thị phần tại EU

Baoquocte.vn. Giá cà phê robusta và arabica điều chỉnh trở lại sau phiên đảo chiều bật tăng nóng hôm trước, được cho là nhờ dòng vốn đầu cơ “tháo chạy”.
Giá tiêu hôm nay 27/1, nối dài đà tăng, 2021 phục hồi ngoạn mục, 2022 nhiều tín hiệu vui

Giá tiêu hôm nay 27/1, nối dài đà tăng, 2021 phục hồi ngoạn mục, 2022 nhiều tín hiệu vui

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tiêp tục tăng nhẹ ở một số địa phương, giao dịch từ 80.500 – 83.000 đ/kg.
XSTN 27/1, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 27/1/2022. KQXSTN thứ 5

XSTN 27/1, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 27/1/2022. KQXSTN thứ 5

Baoquocte.vn. XSTN 27/1. Trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh nhanh nhất hôm nay - XSTN 27/1/2022. KQXSTN. ket qua xo so tay ninh.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 27/1/2022: Bọ Cạp nên cắt đứt với người cũ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 27/1/2022: Bọ Cạp nên cắt đứt với người cũ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 27/1/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Quan hệ Mỹ-Trung năm 2022, sự tiếp nối, điều chỉnh và khả năng đột biến

Quan hệ Mỹ-Trung năm 2022, sự tiếp nối, điều chỉnh và khả năng đột biến

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung tiếp tục trắc trở hay lộ diện 'tia sáng cuối đường hầm'. Báo TG&VN phân tích.
Nga muốn gì và có thể làm gì với Mỹ và phương Tây

Nga muốn gì và có thể làm gì với Mỹ và phương Tây

Baoquocte.vn. Câu trả lời của Nga là sẵn sàng mọi phương án, tùy theo hành động của Mỹ và NATO.
Chiến dịch đối thoại giữa Mỹ và đồng minh với Nga, cuộc đối đầu khó khoan nhượng

Chiến dịch đối thoại giữa Mỹ và đồng minh với Nga, cuộc đối đầu khó khoan nhượng

Baoquocte.vn. Nga-Mỹ gặp nhau ở Geneva, đối thoại Nga với NATO ở Brussel, với OSCE và Mỹ ở Vienna...
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được EU công bố gần như trùng khớp thời gian với AUKUS. Chiến lược này có gì đặc biệt? Báo TG&VN phân tích.
Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Baoquocte.vn. Điều khiến thiên hạ bất ngờ và có phần sửng sốt ở AUKUS là việc Mỹ chia sẻ công nghệ chế tạo tầu ngầm hạt nhân cho Australia. Phân tích của TG&VN.
Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden chưa thể hiện đường lối chính sách đối ngoại hoàn chỉnh và nhất quán. Lý do và những nhân tố nào chi phối? TG&VN phân tích.
Lịch sử buộc ông Joe Biden hành động

Lịch sử buộc ông Joe Biden hành động

Baoquocte.vn. Giáo sư Walter Russell Mead cho rằng, nhiệm kỳ của ông Joe Biden được định nghĩa bằng cách xử lý những thách thức mà ông muốn tránh nhưng không thể.
Chuyên gia Pháp: Mỹ và phương Tây thất bại trước 'độ cứng' của Nga về Ukraine

Chuyên gia Pháp: Mỹ và phương Tây thất bại trước 'độ cứng' của Nga về Ukraine

Baoquocte.vn. Theo Eric Denese, quan điểm cứng rắn của Nga về vấn đề Ukraine đã buộc Mỹ và phương Tây phải ngồi vào bàn đàm phán.
Sẽ không có 'liên minh nhỏ' Nga-Trung Quốc

Sẽ không có 'liên minh nhỏ' Nga-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga và Trung Quốc về nguyên tắc không bao hàm, không thể thực hiện được nguyên tắc 'hãy làm bạn với ai đó chống lại người khác'.
Căng thẳng Nga-phương Tây leo thang cấp độ mới, Mỹ sắp 'ra đòn' với Nga?

Căng thẳng Nga-phương Tây leo thang cấp độ mới, Mỹ sắp 'ra đòn' với Nga?

Baoquocte.vn. Đã có những dấu hiệu cho thấy căng thẳng giữa Nga và phương Tây liên quan đến vấn đề Ukraine đang leo thang lên một cấp độ mới.
Nếu xảy ra xung đột, máy bay Mỹ có đủ sức xuyên thủng hệ thống phòng không Nga?

Nếu xảy ra xung đột, máy bay Mỹ có đủ sức xuyên thủng hệ thống phòng không Nga?

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh tình hình châu Âu căng thẳng, giới chuyên gia Mỹ đã phân tích kết cục của một cuộc chiến tranh giả định giữa Nga và NATO.
Mỹ: 'Tháo ngòi nổ' khủng hoảng Ukraine, sai một li đi một dặm

Mỹ: 'Tháo ngòi nổ' khủng hoảng Ukraine, sai một li đi một dặm

Baoquocte.vn. Sau những quan điểm gây hoang mang của ông Biden liên quan đến khủng hoảng Ukraine, Washington đang phải xoa dịu để tránh rạn nứt nội bộ.
Phiên bản di động