Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đồng chí Nguyễn Cơ Thạch

Nhớ Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch - Một vài ký ức nhỏ về một nhân cách lớn

Đại sứ Lê Quốc Hùng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Có lẽ trong các đời Bộ trưởng Ngoại giao, Nguyễn Cơ Thạch (1921-1998) là vị Bộ trưởng đã để lại những dấu ấn đậm nét nhất trong ngành Ngoại giao Việt Nam.
Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch gặp Ngoại trưởng Mỹ James Baker tại New York, ngày 29/9/1990. (Ảnh tư liệu)
Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch gặp Ngoại trưởng Mỹ James Baker tại New York, ngày 29/9/1990. (Ảnh tư liệu)

Nhìn thấy xu thế

Từ những năm 60 của thế kỷ, trước khi còn là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, ông đã có nhiều đóng góp cho Ngoại giao Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ. Đặc biệt trong giai đoạn ông tham gia đoàn Việt Nam trong cuộc đàm phán giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hoa Kỳ - một cuộc đàm phán dài nhất trong lịch sử ngoại giao thế giới kéo dài suốt gần 5 năm từ 1968 đưa tới việc ký kết Hiệp định Paris ngày 27/1/1973.

Với tư cách là trợ lý cho Cố vấn Lê Đức Thọ, ông đã thể hiện là một nhà ngoại giao tài ba, khôn khéo, sắc sảo trên bàn đàm phán, đã đưa ra những nhận định, những ý kiến xác đáng làm cho đối phương phải nể trọng.

Tôi được nghe kể lại, Henry Kissinger rất “gờm” Nguyễn Cơ Thạch. Có lần phía Mỹ đã đề nghị thẳng với đoàn ta không cho Nguyễn Cơ Thạch dự họp (giữa hai phái đoàn) với lý do “cứ mỗi khi hai bên gần đạt được thỏa thuận trong vấn đề nào đó thì lại thấy ông Thạch viết mấy chữ vào mẩu giấy chuyển cho ông Cố vấn Lê Đức Thọ và vấn đề lại trở nên phức tạp”.

Trong những năm quan hệ Việt - Mỹ còn nhiều chông gai, Nguyễn Cơ Thạch đã nhìn thấy xu thế của ngoại giao Việt Nam “thêm bạn bớt thù”, “khép lại quá khứ, hướng tới tương lai”.

Dù trên bàn đàm phán ông được phía Mỹ coi là “địch thủ đáng gờm” nhưng chính phía Mỹ cũng phải thừa nhận Nguyễn Cơ Thạch là “chuyên gia về Mỹ” vì những hiểu biết sâu rộng của ông về nước Mỹ, đồng thời tôn vinh ông là “kiến trúc sư” cho quá trình phát triển quan hệ Việt - Mỹ sau này.

“Mọi việc đều có thể”

Ông giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao (1980-1991) trong thời kỳ đất nước ta phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức. Đó là lúc các lực lượng thù địch lấy cớ “vấn đề Campuchia” bao vây cấm vận về kinh tế, ra sức cô lập Việt Nam tại Liên hợp quốc và các diễn đàn quốc tế. Đó là tìm kiếm giải pháp cho vấn đề Campuchia. Đó là thời kỳ chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ. Đó là khi nền kinh tế nước ta rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Đó là những phức tạp trong quan hệ với Trung Quốc…

Chính trong hoàn cảnh đầy khó khăn phức tạp của đất nước, bản lĩnh Nguyễn Cơ Thạch càng tỏa sáng hơn bao giờ hết. Ông đã đưa ra những sáng kiến như những cuộc đối thoại giữa các nước Đông Dương với các nước ASEAN, tổ chức các Cuộc gặp không chính thức tại Jakarta (JIM 1 vào tháng 7/1988, JIM 2 vào tháng 2/1989) để tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia dẫn đến việc ký kết Hiệp định Paris về Campuchia năm 1991.

Để có được thành quả này là nhờ hàng loạt chuyến đi con thoi của ông đến Campuchia, đến Lào, đến các nước ASEAN, đến các nước lớn để cảm hóa, để thuyết phục các đối tác nhằm đạt được đồng thuận trong việc tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia.

Nguyễn Cơ Thạch xứng đáng với biệt danh mà đồng nghiệp, đồng chí trong ngành trân quý đặt cho ông: “Vị Bộ trưởng phá bao vây cấm vận”.

Trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn của đất nước, ông đã có những đóng góp hết sức quan trọng trong việc phá thế bị bao vây cấm vận, tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho việc tiến hành công cuộc đổi mới của đất nước.

Dù bất cứ trong hoàn cảnh nào, Nguyễn Cơ Thạch luôn có những phân tích, đánh giá sắc sảo mang tầm nhìn chiến lược. Sau năm 1975, khi quan hệ giữa Việt Nam với ASEAN đang còn đối đầu, tại diễn đàn các nhà báo châu Á - Thái Bình Dương tại Thành phố Hồ Chí Minh vào khoảng cuối những năm 1980, trong buổi họp báo, khi một nhà báo phương Tây đặt câu hỏi: Ông có nghĩ là đến thời điểm nào đó Việt Nam sẽ gia nhập ASEAN?

Ông Thạch trả lời: “Sao không? Mọi việc đều có thể”.

Và thực tế đã diễn ra đúng như dự báo của Bộ trưởng. Năm 1995, Việt Nam trở thành thành viên ASEAN.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch thay mặt Chính phủ Việt Nam ký Hiệp định về Vùng nước lịch sử với Campuchia, 7/7/1982. (Ảnh tư liệu)
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch thay mặt Chính phủ Việt Nam ký Hiệp định về Vùng nước lịch sử với Campuchia, ngày 7/7/1982. (Ảnh tư liệu)

"Giải mã" khu chế xuất

Nguyễn Cơ Thạch cũng là người đặt nền móng cho nhiệm vụ “Ngoại giao phục vụ kinh tế”.

Vào cuối những năm 70, đầu những năm 80 của thế kỷ trước, khi nước ta còn trong nền kinh tế kế hoạch hóa, những từ của kinh tế thị trường như quota, LC, CO… còn rất xa lạ với chúng tôi - những người được đào tạo trong các trường đại học XHCN.

Một hôm, Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh nhận được điện từ Bộ yêu cầu cử người đến các kho lưu trữ của chế độ cũ tìm những tài liệu liên quan đến khu chế xuất gửi ra Bộ “theo yêu cầu của anh Thạch”.

Thật sự lúc đó trong đầu chúng tôi chưa hề biết mặt mũi “khu chế xuất” ra làm sao...

Tôi được biết sau đó dưới sự chỉ đạo của ông, Bộ có thêm Vụ Kinh tế đối ngoại và cử các đoàn đi thăm và học tập kinh nghiệm tại các khu chế xuất ở nước ngoài.

Bài học về "quỹ thời gian"

Nguyễn Cơ Thạch là người có khả năng thu hút, thuyết phục và cảm hóa những người đối thoại. Những bài nói chuyện của ông tại các hội nghị, hội thảo hay khi trả lời phỏng vấn với cách nói rất khúc chiết, pha chút hài hước luôn gây sự bất ngờ thích thú cho người nghe. Trong ứng xử với cấp dưới, ông thường dùng những từ ngữ đơn giản để diễn đạt những vấn đề lớn, phức tạp.

Năm 1977, khi đi thăm Algeria (khi đó, tôi đang là tùy viên của Đại sứ quán Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Alger), trong tiếp xúc với cán bộ, nhân viên Đại sứ quán, khi biết ông mới đi New York họp Liên hợp quốc về, có người hỏi ông thấy nước Mỹ thế nào, có khác gì với Liên Xô? (thời đó ta mới chỉ biết có Liên Xô là vĩ đại nhất nên mọi cái đều lấy Liên Xô ra so sánh).

Ông trả lời: Liên Xô thì cái gì cũng to còn Mỹ cái gì cũng cao.

Khi nói về quan hệ Xô - Mỹ và tác động tới Việt Nam, ông tóm lại bằng một câu rất hóm mà giờ đây sau gần nửa thế kỷ tôi vẫn nhớ: Trâu bò đánh nhau thì ruồi muỗi chết mà trâu bò yêu nhau thì ruồi muỗi cũng chết.

Ông căn dặn chúng tôi nhiều điều nhưng tôi nhớ nhất câu: “Quỹ thời gian của chúng ta không còn nhiều nên đã quyết việc gì thì phải làm ngay đừng để lỡ thời cơ”.

Đây là lần đầu tiên tôi được nghe cụm từ “quỹ thời gian”.

Ông nhìn xuống tôi (có lẽ do tôi là cán bộ trẻ nhất ở đây) và hỏi:

- Cậu bao nhiêu tuổi?

- Dạ thưa 27 ạ!

- Quỹ thời gian của cậu cũng chỉ 30 năm nữa thôi nha, không nhiều đâu, thời gian nhanh lắm!

Năm tháng rồi sẽ qua đi nhưng những dấu ấn của nhà ngoại giao kiệt xuất NGUYỄN CƠ THẠCH không phai mờ trong ký ức của chúng tôi và những thế hệ tiếp nối của Ngoại giao Việt Nam.

Ông Nguyễn Cơ Thạch, tên thật là Phạm Văn Cương (sinh ngày 15/5/1921, mất ngày 10/4/1998), quê ở xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Ông từng nắm giữ nhiều cương vị, trọng trách như Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Ngoại giao, đại biểu Quốc hội khóa VII (1981-1987), khóa VIII (1987-1992). Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc trên mặt trận ngoại giao, là người chiến sĩ cách mạng kiên trung suốt đời phấn đấu vì độc lập tự do cho dân tộc, ấm no hạnh phúc cho nhân dân và lý tưởng cộng sản.

TIN LIÊN QUAN
Gương tự học của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch!
Kế thừa và phát huy tầm nhìn của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch - Xây dựng tổ chức bộ máy Bộ Ngoại giao chính quy, toàn diện, hiện đại
Ông Nguyễn Cơ Thạch và bản lĩnh 'ôm cả con voi khổng lồ'
Ký ức về cuộc gặp ấn tượng và tiếng cười trứ danh của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch
Chuyện tình của những người làm cách mạng và bông hoa tặng vợ của ông Nguyễn Cơ Thạch

Đọc thêm

XSKG 20/6 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 20/6/2021 - SXKG 20/6 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 20/6 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 20/6/2021 - SXKG 20/6 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 20 tháng 6 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 20/6.
XSMB 20/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 20/6

XSMB 20/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 20/6

Baoquocte.vn. XSMB 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 20/6/2021. SXMN 20/6. xổ số hôm nay. KQSXMB.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 20/6/2021: Bọ Cạp bị lừa tiền, Thiên Bình kiêu ngạo trong tình yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 20/6/2021: Bọ Cạp bị lừa tiền, Thiên Bình kiêu ngạo trong tình yêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 20/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMN 20/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay 20/6 - SXMN

XSMN 20/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay 20/6 - SXMN

Baoquocte.vn. XSMN 20/6. xổ số hôm nay 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 20/6/2021. SXMN 20/6. KQSXMN.
XSMT 20/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 20/6

XSMT 20/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 20/6

Baoquocte.vn. XSMT 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 20/6/2021. SXMT 20/6. xổ số hôm nay. KQSXMT.
Lịch âm 20/6 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 20/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 20/6/2021

Lịch âm 20/6 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 20/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 20/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 20/6. Âm lịch hôm nay 20/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 20/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 20 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
Quan chức EU nói Lebanon tự gây ra khủng hoảng, cảnh báo một số người phải chịu trách nhiệm

Quan chức EU nói Lebanon tự gây ra khủng hoảng, cảnh báo một số người phải chịu trách nhiệm

Baoquocte.vn. EU sẵn sàng hỗ trợ Lebanon giải quyết cuộc khủng hoảng song cũng để ngỏ khả năng có những hành động khác, bao gồm cả trừng phạt.
Nghiên cứu mới: Caffeine có tác dụng chống lại khối u ác tính

Nghiên cứu mới: Caffeine có tác dụng chống lại khối u ác tính

Baoquocte.vn. Caffeine có tác dụng bảo vệ, chống lại sự phát triển của tế bào u ác tính, giúp làm giảm sự phát triển của các tế bào khiến u ác ...
Covid-19: Thủ tướng Campuchia tự cách ly; Đông Nam Á thêm ‘nóng’, Thủ đô Nga lại lập kỷ lục buồn, Trung Quốc hủy hơn 400 chuyến bay

Covid-19: Thủ tướng Campuchia tự cách ly; Đông Nam Á thêm ‘nóng’, Thủ đô Nga lại lập kỷ lục buồn, Trung Quốc hủy hơn 400 chuyến bay

Baoquocte.vn. Trên trang Facebook cá nhân, Thủ tướng Campuchia cho biết ông đã có tiếp xúc không trực tiếp với bệnh nhân nhiễm Covid-19.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Bộ Ngoại giao về việc triển khai đường lối đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Bộ Ngoại giao về việc triển khai đường lối đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.
Covid-19: Nhân dân tỉnh Oudomsay, Lào chung tay cùng các địa phương Việt Nam phòng, chống dịch

Covid-19: Nhân dân tỉnh Oudomsay, Lào chung tay cùng các địa phương Việt Nam phòng, chống dịch

Baoquocte.vn. Đại diện chính quyền tỉnh Oudomsay của Lào trao tặng số tiền 260 triệu Kip hỗ trợ 3 tỉnh của Việt Nam để ứng phó với dịch bệnh Covid-19.
Hội đồng Bảo an họp theo thể thức Arria về tình hình Libya

Hội đồng Bảo an họp theo thể thức Arria về tình hình Libya

Baoquocte.vn. Chiều 18/6, Kenya, Tunisia, Niger và Saint Vincent & Grenadines đã đồng tổ thức phiên họp trực tuyến theo thể thức Arria của Hội đồng Bảo an LHQ.
Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar

Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar

Baoquocte.vn. Chiều 18/6, Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) đã họp và thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar.
Đại sứ Việt Nam tại Tanzania tiếp nhận ủng hộ quỹ phòng chống Covid-19 từ Tập đoàn Tân Long

Đại sứ Việt Nam tại Tanzania tiếp nhận ủng hộ quỹ phòng chống Covid-19 từ Tập đoàn Tân Long

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Tanzania Nguyễn Nam Tiến phát động Phong trào Quyên góp ủng hộ Quỹ phòng chống dịch Covid 19 tại Việt Nam.
Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết bổ nhiệm Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2022-2026

Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết bổ nhiệm Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2022-2026

Baoquocte.vn. Đại hội đồng Liên hợp quốc đã họp thông qua Nghị quyết A/RES/75/286 bổ nhiệm ông António Guterres làm Tổng Thư ký LHQ nhiệm kỳ 2.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel thăm sinh viên gần Dải Gaza

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel thăm sinh viên gần Dải Gaza

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, Đại sứ Đỗ Minh Hùng cùng đoàn cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đến thăm Trung tâm Sderod gần Dải Gaza, nơi có sinh viên Việt Nam theo học.
Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ thông tin về việc người Việt được giải cứu trên biển khi vượt biên sang Anh

Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ thông tin về việc người Việt được giải cứu trên biển khi vượt biên sang Anh

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ đang liên hệ chặt chẽ với chính quyền sở tại để nắm bắt thông tin về số người được giải cứu và thực hiện bảo hộ công dân.
Người Việt tại Israel phát huy đoàn kết, bản lĩnh kiên cường giữa 'chảo lửa' Trung Đông

Người Việt tại Israel phát huy đoàn kết, bản lĩnh kiên cường giữa 'chảo lửa' Trung Đông

Baoquocte.vn. Căng thẳng Israel-Palestine leo thang, cộng đồng người Việt tại Israel vẫn giữ vững tinh thần, phát huy bản lĩnh kiên cường trong mọi hoàn cảnh.
Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan bảo hộ 5 ngư dân gặp nạn tại tỉnh Rayong

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan bảo hộ 5 ngư dân gặp nạn tại tỉnh Rayong

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan phối hợp với cơ quan chức năng sở tại xác minh công dân và giải quyết vụ việc.
Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tham tán Nguyễn Duy Quận cho biết, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào đã tích cực phối hợp với cơ quan chức năng để bảo hộ công dân.
Bộ Ngoại giao thông tin về người phụ nữ Việt tử vong tại Lào do Covid-19

Bộ Ngoại giao thông tin về người phụ nữ Việt tử vong tại Lào do Covid-19

Baoquocte.vn. Hiện thi hài người phụ nữ Việt mắc Covid-19 tại Lào đã được hỏa táng theo quy định phòng chống dịch bệnh.
14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 2)

14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 2)

Baoquocte.vn. Theo Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao, quyền ưu đãi, miễn trừ của Cơ quan đại diện ngoại giao và các thành viên gồm 14 nội dung chính sau.
14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 1)

14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 1)

Baoquocte.vn. Theo Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao, quyền ưu đãi, miễn trừ của Cơ quan đại diện ngoại giao và các thành viên gồm 14 nội dung chính.
Những điều cần biết về quyền ưu đãi, miễn trừ tại cơ quan đại diện

Những điều cần biết về quyền ưu đãi, miễn trừ tại cơ quan đại diện

Baoquocte.vn. Cơ quan đại diện và thành viên hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ theo quy định của nước tiếp nhận trên cơ sở Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao.
Những điều cần biết về Cơ quan đại diện ngoại giao

Những điều cần biết về Cơ quan đại diện ngoại giao

Baoquocte.vn. Thành viên Cơ quan đại diện bao gồm những ai? Chức vụ được sắp xếp như thế nào? Trụ sở của Cơ quan đại diện ngoại giao là gì?
Tổng Lãnh sự nhận và kết thúc nhiệm vụ như thế nào?

Tổng Lãnh sự nhận và kết thúc nhiệm vụ như thế nào?

Baoquocte.vn. Trưởng cơ quan đại diện lãnh sự hay còn gọi là Tổng Lãnh sự khi nhận nhiệm vụ và kết thúc nhiệm vụ ở nước tiếp nhận phải tuân theo quy định.
Đại sứ chào xã giao, thăm địa phương cần lưu ý những gì?

Đại sứ chào xã giao, thăm địa phương cần lưu ý những gì?

Baoquocte.vn. Sau khi trình Quốc thư, Đại sứ tiến hành các cuộc chào xã giao (courtesy calls) lãnh đạo nước tiếp nhận và Đại sứ các nước có nhiều quan hệ.
Phiên bản di động