Nhìn lại quá trình phân định biển giữa Việt Nam và Indonesia

PGS.TS Nguyễn Hồng Thao
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Giữa Indonesia và Việt Nam có một vùng chồng lấn do quan điểm sử dụng nguyên tắc phân định và điểm cơ sở khác nhau.
Nhìn lại quá trình phân định biển giữa Việt Nam và Indonesia
Các cách hiểu khác nhau tạo ra một vùng chồng lấn đòi hỏi Việt Nam và Indonesia tiếp tục đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế trên cơ sở các nguyên tắc của UNCLOS 1982. (Nguồn: TTXVN)

Quan điểm đường trung tuyến

Năm 1972, chính quyền Sài Gòn đã tiến hành đàm phán với Indonesia về phân định thềm lục địa. Indonesia đưa ra yêu sách là đường trung tuyến giữa đảo Natuna Bắc (Indonesia) và Côn Đảo (Việt Nam), được gọi là trung tuyến đảo-đảo.

Chính quyền Sài Gòn đưa ra đường trung tuyến giữa đường bờ biển của đất liền Việt Nam và bờ biển của đảo lớn Borneo (Indonesia) với lập luận Natuna Bắc quá bé và cách Borneo một khoảng cách gấp ba lần Côn Đảo, được gọi là trung tuyến bờ-bờ.

Hai đường yêu sách này đã tạo thành vùng chồng lấn khoảng 40.000 km2. Trong đàm phán, chính quyền Sài Gòn thu hẹp vùng chồng lấn xuống còn khoảng 37.600 km2 và chủ động đề nghị chia đôi vùng chồng lấn này. Phía Indonesia chưa chấp nhận đề nghị này và đàm phán chấm dứt khi miền Nam Việt Nam được giải phóng.

Năm 1978, Việt Nam và Indonesia tiếp tục nối lại đàm phán phân định thềm lục địa. Lập trường pháp lý của Việt Nam là theo nguyên tắc thoả thuận, công bằng, tôn trọng lẫn nhau, phù hợp với xu thế phát triển của luật biển quốc tế.

Giải pháp Việt Nam đưa ra lấy căn cứ thềm lục địa là sự kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền ra biển, nên ranh giới là rãnh ngầm phân chia thềm lục địa của hai nước nằm rất gần nhóm đảo Natuna Bắc của Indonesia.

Đây là một trong những giải pháp mà Toà án quốc tế đã đưa ra trong vụ Thềm lục địa Biển Bắc và đã được một số quốc gia áp dụng. Đường đề nghị này tạo với đường yêu sách của Indonesia thành vùng chồng lấn khoảng 98.000 km2.

Công ước Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) công nhận quy chế quốc gia quần đảo, tạo điều kiện thuận lợi cho Indonesia và bất lợi cho Việt Nam.

Tận dụng quy chế quốc gia quần đảo, Indonesia đã sử dụng đường cơ sở quần đảo để mở rộng tối đa các vùng biển và thềm lục địa của mình. Indonesia cũng chính thức ban bố luật quốc gia, khẳng định nguyên tắc quốc gia quần đảo và nguyên tắc sử dụng đường trung tuyến để phân định thềm lục địa với các nước khác có liên quan.

Thế nhưng, phương pháp đường trung tuyến thuần tuý này không phải là nguyên tắc bắt buộc đối với Việt Nam. Phương pháp trung tuyến có thể được sử dụng như nhiều phương pháp khác, nhưng điều quan trọng là việc chọn điểm cơ sở hai bên như thế nào để đường trung tuyến khi được vạch ra đem lại một kết quả tương đối khách quan, dễ sử dụng để điều chỉnh đi tới một giải pháp phân định công bằng.

Việc Indonesia sử dụng đường cơ sở quần đảo vạch cả tới những đảo rất nhỏ (Natuna Bắc) nằm cách xa đảo lớn Kalimantan tới 178 hải lý để vạch đường trung tuyến với các đảo của Việt Nam chỉ nằm cách bờ chưa tới 48 hải lý đã tạo ra hoàn cảnh đặc biệt dẫn tới một kết quả không công bằng.

Tin liên quan
Quan chức Mỹ: Trung Quốc tiếp tục gây bất ổn định ở Biển Đông Quan chức Mỹ: Trung Quốc tiếp tục gây bất ổn định ở Biển Đông

Nguyên tắc thỏa thuận

Các vòng đàm phán tiếp theo đã được tiến hành theo nguyên tắc thoả thuận, thu hẹp dần diện tích vùng còn lại để đi đến một giải pháp công bằng mà hai bên chấp nhận.

Tháng 10/1991, nhân chuyến đi thăm Indonesia của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, hai bên đã thoả thuận chia đôi vùng còn lại. Song do tình hình Indonesia không ổn định nên thoả thuận này đã không được thực hiện.

Trong quá trình đàm phán Việt Nam và Indonesia thể hiện rõ sự vận dụng sáng tạo nguyên tắc thoả thuận và công bằng được nêu trong Hội nghị lần thứ ba của Liên hợp quốc về Luật Biển trong khi UNCLOS 1982 chưa có hiệu lực.

Nguyên tắc này cũng là nguyên tắc chủ đạo của UNCLOS 1982. Ngoài ra, cơ sở pháp lý của đàm phán còn được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện thực hiện các cam kết quốc tế.

Trong các vòng đàm phán cuối cùng, Việt Nam cũng chủ động đề xuất sử dụng chung một đường phân định cho cả thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế giữa hai nước.

Tuy nhiên phía Indonesia chỉ muốn giải quyết vấn đề thềm lục địa do theo truyền thống Indonesia chỉ mới đàm phán phân định thềm lục địa với các nước láng giềng mà chưa phân định vùng đặc quyền kinh tế, khái niệm mới xuất hiện trong khuôn khổ Hội nghị của Liên hợp quốc về Luật Biển lần thứ ba.

Ngày 11/6/2003, Hiệp định phân định thềm lục địa Việt Nam-Indonesia được ký kết và có hiệu lực từ tháng 6/2007 sau khi hai nước trao đổi thư phê chuẩn.

Đây là hiệp định đầu tiên giữa Việt Nam với các nước láng giềng chỉ giải quyết vấn đề thềm lục địa. Hiệp định Phân định biển Việt Nam và Indonesia cũng là trường hợp duy nhất mà phương pháp đường trung tuyến có điều chỉnh không được áp dụng trực tiếp.

Tuy nhiên, kết quả phân định hoàn toàn đáp ứng các yêu cầu của nguyên tắc thoả thuận và công bằng của UNCLOS 1982.

Trong những năm đầu thế kỷ XXI, nổi lên vấn đề về cách hiểu khác nhau vùng đặc quyền kinh tế của mỗi bên. Ngư dân Việt Nam cho rằng ranh giới thềm lục địa cũng là ranh giới vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam được phép đánh bắt.

Lực lượng chấp pháp biển của Indonesia lại cho rằng ranh giới đặc quyền kinh tế của nước mình là đường trung tuyến giữa đảo Natuna và Côn Đảo, phù hợp với UNCLOS 1982. Các cách hiểu khác nhau tạo ra một vùng chồng lấn và các xung đột nghề cá đòi hỏi hai nước tiếp tục đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế trên cơ sở các nguyên tắc của UNCLOS 1982.

Máy bay chiến đấu tân tiến nhất của Mỹ chìm ở Biển Đông, Washington triển khai trục vớt

Máy bay chiến đấu tân tiến nhất của Mỹ chìm ở Biển Đông, Washington triển khai trục vớt

Ngày 3/3, Hải quân Mỹ cho biết, họ đã trục vớt máy bay F-35C Lightning II - một máy bay chiến đấu tàng hình của ...

Chuyên gia Australia: Phải cương quyết đẩy lùi chiến thuật nguy hiểm của Trung Quốc ở Biển Đông

Chuyên gia Australia: Phải cương quyết đẩy lùi chiến thuật nguy hiểm của Trung Quốc ở Biển Đông

Trong bài viết trên trang tin của Viện Quan hệ Quốc tế Australia (AIIA) ngày 8/2, ông Cameron Smith, chuyên gia về các hoạt động ...

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

XSMN 26/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 26/6/2022. xổ số hôm nay

XSMN 26/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 26/6/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 26/6. xổ số hôm nay 26/6/2022. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 26/6/2022. xổ số hôm nay ngày 26 tháng 6. XSMN chủ nhật. SXMN ...
XSMT 26/6, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 26/6/2022. SXMT 26/6/2022

XSMT 26/6, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 26/6/2022. SXMT 26/6/2022

Baoquocte.vn. XSMT 26/6. trực tiếp xổ số miền Trung 26/6/2022. xổ số hôm nay 26/6/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. SXMT 26/6
XSMB 26/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 26/6/2022. dự đoán XSMB

XSMB 26/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 26/6/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 26/6. trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật 26/6/2022. kết quả xổ số hôm nay 26/6. xổ số miền Bắc Chủ Nhật. xo so ...
Nga nói rõ lí do từ chối tham gia Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân (TPNW)

Nga nói rõ lí do từ chối tham gia Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân (TPNW)

Baoquocte.vn. Ngày 24/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố Moscow sẽ không tham gia Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân (TPNW).
Thủ tướng kêu gọi các nhà đầu tư đến Việt Nam với tinh thần cùng thắng, 'lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ'

Thủ tướng kêu gọi các nhà đầu tư đến Việt Nam với tinh thần cùng thắng, 'lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Diễn đàn đầu tư Đà Nẵng năm 2022 do thành phố Đà Nẵng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng phối hợp tổ chức.
Tiếp tục mở cửa xả đáy số 2, nhà máy Thuỷ điện Hoà Bình sẵn sàng ứng phó khi có diễn biến bất ngờ

Tiếp tục mở cửa xả đáy số 2, nhà máy Thuỷ điện Hoà Bình sẵn sàng ứng phó khi có diễn biến bất ngờ

Baoquocte.vn. Mực nước hồ Hòa Bình đang cao hơn mực nước cao nhất trước lũ 2,61m. Để đảm bảo an toàn cho hồ đập, Thuỷ điện Hoà Bình tiếp tục mở ...
Nhật Bản trải qua tháng 6 nắng nóng kỷ lục

Nhật Bản trải qua tháng 6 nắng nóng kỷ lục

Baoquocte.vn. Kể từ khi thu thập dữ liệu vào năm 1875, đây là đợt nắng nóng xuất hiện sớm nhất từ trước đến nay, với mức nhiệt trên 35 độ C ...
Nga rút một số tướng chủ chốt khỏi cuộc xung đột ở Ukraine

Nga rút một số tướng chủ chốt khỏi cuộc xung đột ở Ukraine

Baoquocte.vn. Bộ Tư lệnh cấp cao của quân đội Nga nhiều khả năng đã loại một số tướng lĩnh khỏi vai trò chỉ huy hoạt động chính trong cuộc xung đột ...
Thủ tướng Chính phủ dự Diễn đàn Đầu tư Đà Nẵng năm 2022

Thủ tướng Chính phủ dự Diễn đàn Đầu tư Đà Nẵng năm 2022

Baoquocte.vn. Diễn đàn đầu tư Đà Nẵng năm 2022 là sự kiện do thành phố Đà Nẵng tổ chức ngày 25/6 tại Sheraton Grand (Đà Nẵng) theo hình thức trực tiếp ...
Mỹ-Trung lùm xùm quanh vụ máy bay quân sự bay qua Eo biển Đài Loan

Mỹ-Trung lùm xùm quanh vụ máy bay quân sự bay qua Eo biển Đài Loan

Baoquocte.vn. Trong khi Trung Quốc nói đây là sự việc 'gây bất ổn' thì quân đội Mỹ khẳng định quyền hoạt động theo quy định của luật pháp quốc tế.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Baoquocte.vn. Năm 2022 mở đầu với những hy vọng tràn trề về một thế giới ổn định, kinh tế toàn cầu tiếp tục đà phục hồi và tăng trưởng sau đại dịch Covid-19. Nhưng...
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Liên minh châu Âu: Đồng minh không đồng lòng

Liên minh châu Âu: Đồng minh không đồng lòng

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh bất thường của Liên minh châu Âu (EU) đã kết thúc với một quyết định bất thường.
Trung Quốc phả hơi nóng vào cuộc đua ở Nam Thái Bình Dương

Trung Quốc phả hơi nóng vào cuộc đua ở Nam Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Phản ứng của phương Tây về chuyến thăm của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới Nam Thái Bình Dương cho thấy cuộc cạnh tranh ngày một nóng tại khu vực.
Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Baoquocte.vn. Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan củng cố nội bộ và khẳng định vị thế của đất nước.
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Baoquocte.vn. Phong tỏa hoạt động vận tải hàng hóa tới tỉnh Kaliningrad của Nga, Lithuania đang đối mặt với nhiều hậu quả khó lường.
Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Baoquocte.vn. Trường hợp NATO triển khai máy bay không người lái tại Ukraine được dự báo sẽ đẩy xung đột Nga-Ukraine lên mức đỉnh điểm.
Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Baoquocte.vn. Hội nghị đặc biệt Ngoại trưởng ASEAN-Ấn Độ đã góp phần nâng cấp quan hệ hai bên lên tầm cao mới.
ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

Baoquocte.vn. Ấn Độ và ASEAN đều nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế để giải quyết các thách thức toàn cầu.
Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Baoquocte.vn. Trung Quốc đang đặt nền móng cho một căn cứ quân sự ở quần đảo Solomon và có thể hiện thực hóa nó bất kỳ lúc nào.
Phiên bản di động