Nhật Bản-Australia: Sự cộng hưởng của may mắn, chiến lược và tin cậy

Hồng Phúc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. GS. Tomohiko Taniguchi (trường Đại học Keio, Nhật Bản) ngày 2/9 đã có bài viết đăng trên trang mạng của Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI) phân tích về tầm quan trọng của mối quan hệ Nhật Bản-Australia.
Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide ăn sáng với Thủ tướng Australia Scott Morrison tại Cornwall, Anh, hôm 13/6. (Nguồn: The Australian).
Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide ăn sáng với Thủ tướng Australia Scott Morrison tại Cornwall, Anh, hôm 13/6. (Nguồn: The Australian)

Theo GS. Tomohiko Taniguchi, giá trị chiến lược của Australia đối với Nhật Bản có thể được tóm gọn trong 3 điểm sau: Australia là đối tác của Nhật Bản trong việc ủng hộ ngọn đuốc dân chủ; Australia gần như là một đồng minh mà Nhật Bản sẽ hợp tác để duy trì khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở; Australia là nhân tố quan trọng góp phần thúc đẩy sức mạnh cho Nhật Bản cũng như mạng lưới liên minh của Nhật Bản.

Giá trị chiến lược của Nhật Bản đối với Australia cũng tương tự như vậy.

Vào năm 2049, Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Từ nay đến thời điểm đó, Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường sức mạnh kinh tế và quân sự, tìm cách mở rộng sự thống trị ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Khi xu hướng này gia tăng, giá trị chiến lược của Australia đối với Nhật Bản cũng sẽ tăng lên.

Kinh tế làm đòn bẩy

GS. Tomohiko Taniguchi khẳng định, chưa bao giờ Australia không có ý nghĩa quan trọng đối với Nhật Bản. Hai nước đã thiết lập mối quan hệ thương mại từ năm 1957. Nguồn cung cấp quặng sắt, bôxít, than luyện cốc và khí đốt tự nhiên của Australia là huyết mạch cho sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Nhật Bản.

Đầu những năm 1980, Tokyo và Canberra đã cùng nhau khởi động Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), tạo khuôn khổ cho sự tăng trưởng kinh tế của các nước thuộc Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Kể từ đó, mối quan hệ tập trung vào thương mại đã phát triển thành mối quan hệ mang lại tầm nhìn cho tương lai của khu vực.

Trong khi Australia là một quốc gia may mắn được thiên nhiên ưu ái thì Nhật Bản cũng may mắn không kém khi có Australia là đối tác thương mại quan trọng.

Khi Australia và Nhật Bản ký một hiệp định thương mại vào năm 1957, Thủ tướng Nhật Bản khi đó là Nobusuke Kishi.

Và thật tình cờ, cháu trai của ông Nobusuke Kishi là Abe Shinzo cuối cùng đã thành công trong việc tạo ra một hình thức hiệp định thương mại tự do tiên tiến nhất, một hiệp định đối tác kinh tế giữa Australia và Nhật Bản.

Ngoài ra, cựu Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull và ông Abe đã cứu Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), nay được gọi là Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), thoát khỏi nguy cơ bị hủy bỏ sau tuyên bố "dứt áo ra đi" của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bằng cách xây dựng trên cơ sở thỏa thuận đối tác kinh tế song phương, Nhật Bản và Australia đã tạo ra một hệ thống kinh tế tự do, minh bạch, dựa trên luật lệ trải dài khắp Thái Bình Dương, sử dụng lòng tin được thúc đẩy bởi kinh tế và thương mại làm đòn bẩy.

Việc Anh chuẩn bị tham gia CPTPP, và CPTPP đã tạo động lực để Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản thiết lập hiệp định đối tác kinh tế, cũng chứng tỏ rằng Nhật Bản và Australia đã trở thành đối tác trong việc chia sẻ trách nhiệm duy trì nền dân chủ và hệ thống kinh tế tự do trên quy mô toàn cầu.

Nhật Bản-Australia: Sự cộng hưởng của may mắn, chiến lược và tin cậy
Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull chào đón người đồng cấp Nhật Bản Abe Shinzo tại bến cảng Sydney ngày 14/1/2017. (Nguồn: Reuters)

Hạt giống tạo đồng thuận

Theo vị chuyên gia về chính sách đối ngoại của Nhật Bản, chính quyền của cựu Thủ tướng Abe Shinzo từ năm 2012 đến năm 2020 đã làm sâu sắc và mở rộng bản chất chiến lược của mối quan hệ song phương với Australia.

Ông Abe đã làm việc với ba đời thủ tướng Australia, tất cả đều thúc đẩy mối quan hệ có liên quan về mặt địa chính trị. Một thành tựu nổi bật của cựu Thủ tướng Abe là đưa Bộ tứ (Quad) vào cuộc với sự tham gia của Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ.

Cuối tháng 12/2012, khi bắt đầu nhiệm kỳ thủ tướng thứ hai, ông Abe đã viết một bài báo cho Project Syndicate, đề cập “Viên kim cương an ninh dân chủ của châu Á” - ám chỉ Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản và Australia.

Ông Abe cho rằng "viên kim cương" này chịu trách nhiệm đảm bảo an ninh cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, sau đó ông cho rằng phát biểu này giống như một sự khoe khoang nên không còn sử dụng thuật ngữ “kim cương". Dù có gọi là gì thì Bộ tứ vẫn là sự hiện thực hóa tầm nhìn của Abe.

Còn quá sớm để thảo luận về cách Bộ tứ nên được thể chế hóa và liệu có nên mở rộng thành viên hay không. Điều quan trọng là các nhà lãnh đạo của 4 nước đã đồng ý thúc đẩy hợp tác.

Hạt giống đã được gieo trồng và sẽ phát triển trong tương lai. Trọng tâm chỉ là vấn đề an ninh, hợp tác cùng nhau để đạt được một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Cựu Thủ tướng Abe cũng đã mở rộng hơn cách diễn giải Hiến pháp của Nhật Bản, vốn trở nên quá cứng nhắc và lỗi thời, đồng thời mở rộng đáng kể phạm vi hành động chung giữa các lực lượng đồng minh và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF).

Ví dụ, nếu một tàu của Hải quân Hoàng gia Australia (RAN) đang ở trong vùng biển xung quanh Nhật Bản hoặc một máy bay của Không quân Hoàng gia Australia (RAAF) đang bay gần không phận của Nhật Bản thì tàu hoặc máy bay này sẽ nằm dưới sự bảo vệ của JSDF.

Trên thực tế, tàu và máy bay của Mỹ thường xuyên hoạt động dưới sự bảo vệ của JSDF.

Hải quân các nước Bộ tứ tiến hành tập trận thường niên Malabar lần thứ 25 ngoài khơi đảo Guam ở Tây Thái Bình Dương từ ngày 26-29/8/2021. (Nguồn: Hải quân Ấn Độ)
Hải quân các nước Bộ tứ tiến hành tập trận thường niên Malabar lần thứ 25 ngoài khơi đảo Guam ở Tây Thái Bình Dương từ ngày 26-29/8/2021. (Nguồn: Hải quân Ấn Độ)

Nâng cao ngọn đuốc dân chủ

Australia vừa là một cường quốc ở Thái Bình Dương, vừa là một cường quốc ở Ấn Độ Dương, và đó là giá trị độc đáo của Australia.

Nhật Bản và Australia, cùng với Mỹ và Ấn Độ, sẽ tiếp tục đóng vai trò làm cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trở thành một nơi tự do và rộng mở.

Cả Australia và Nhật Bản đều có thành tích trong việc thúc đẩy nền dân chủ, đồng thời tôn trọng chủ nghĩa đa nguyên xã hội. Cả người dân Australia và người dân Nhật Bản đều tin vào các giá trị của nền dân chủ.

Ngay cả khi nền dân chủ đang suy yếu ở những nơi khác, GS. Tomohiko Taniguchi khẳng định, hai nước này sẵn sàng giương cao ngọn cờ dân chủ.

Canberra, trong con mắt của Tokyo, là một trụ cột của nền dân chủ, và có lẽ Nhật Bản nhận thức được điều này rõ ràng hơn cả người Australia. Không phải vô cớ mà Nhật Bản, với tốc độ phát triển nhanh chóng, luôn coi Australia là một đối tác quan trọng.

Theo GS. Tomohiko Taniguchi, thật may mắn khi Nhật Bản và Australia giờ đây có thể hợp tác với nhau như những đối tác đáng tin cậy trong những thời điểm bấp bênh.

Nhật Bản-Australia đối thoại 2+2, ra tuyên bố khiến Trung Quốc 'nóng mặt'

Nhật Bản-Australia đối thoại 2+2, ra tuyên bố khiến Trung Quốc 'nóng mặt'

Ngày 9/6, Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Ngoại giao hai nước Nhật Bản và Australia đã bắt đầu hội đàm trực tuyến về ...

Thủ tướng Nhật Bản tính thăm Australia, chứng minh mối quan hệ 'gần gũi hơn bao giờ hết'

Thủ tướng Nhật Bản tính thăm Australia, chứng minh mối quan hệ 'gần gũi hơn bao giờ hết'

Ngày 4/6, truyền thông Australia đưa tin, các nhà chức trách nước này và Nhật Bản đã bắt đầu thảo luận về chuyến thăm chính ...

Đọc thêm

Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Baoquocte.vn. Ngày 4/7, Bộ Y tế Nhật Bản ra thông báo sẽ thành lâp một nhóm chuyên nghiên cứu, điều tra về thói quen ăn uống và lối sống của giới ...
Chuyên gia Australia: ASEAN là nền tảng cho sự cân bằng trong khu vực

Chuyên gia Australia: ASEAN là nền tảng cho sự cân bằng trong khu vực

Baoquocte.vn. ASEAN là nền tảng của sự cân bằng với các thể chế giữ vai trò trung tâm chính trị của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Chuyên gia: Việt Nam là 'mỏ neo' trong chính sách Ấn Độ tại châu Á

Chuyên gia: Việt Nam là 'mỏ neo' trong chính sách Ấn Độ tại châu Á

Baoquocte.vn. Giáo sư Panda chia sẻ về quan hệ Việt Nam-Ấn Độ trên bình diện hợp tác song phương, đa phương nhân 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1972-2022).
Tin thế giới 5/7: NATO trải qua 'thời khắc lịch sử'; EU như ngồi trên đống lửa; tàu Trung Quốc lại khiến Nhật Bản 'nóng mặt'

Tin thế giới 5/7: NATO trải qua 'thời khắc lịch sử'; EU như ngồi trên đống lửa; tàu Trung Quốc lại khiến Nhật Bản 'nóng mặt'

Baoquocte.vn. NATO mở rộng thành viên, khủng hoảng năng lượng ở EU, quan hệ Nga-Ukraine, Nhật Bản-Trung Quốc... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Hình ảnh Sydney chìm trong ‘biển nước’ do mưa lũ

Hình ảnh Sydney chìm trong ‘biển nước’ do mưa lũ

Baoquocte.vn. Sydney, thành phố lớn nhất của Australia, đang chịu đựng trận mưa lũ tồi tệ nhất trong 18 tháng qua, hàng nghìn người phải rời nhà để đi sơ tán.
XSMB 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 6/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 6/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 6/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 6/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay 6/7. SXMB 6/7/2022.
Đại hội đồng Tổng Liên hội Hội thánh Tin lành Việt Nam lần thứ 48

Đại hội đồng Tổng Liên hội Hội thánh Tin lành Việt Nam lần thứ 48

Baoquocte.vn. Tổng Liên hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Nam) khai mạc Đại hội đồng Tổng Liên hội lần thứ 48 và Đại hội đồng Giáo phẩm lần thứ ...
Công nghiệp hỗ trợ vẫn 'khát' lao động chất lượng cao

Công nghiệp hỗ trợ vẫn 'khát' lao động chất lượng cao

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia Nhật Bản, ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang thiếu trầm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao.
Giá trị đồng Euro thấp 'chưa từng thấy', kinh tế Eurozone chệch hướng vì lạm phát

Giá trị đồng Euro thấp 'chưa từng thấy', kinh tế Eurozone chệch hướng vì lạm phát

Baoquocte.vn. Ngày 5/7, tỷ giá đồng Euro so với đồng USD đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2002.
XSMT 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 6/7/2022. SXMT 6/7

XSMT 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 6/7/2022. SXMT 6/7

Baoquocte.vn. XSMT 6/7. trực tiếp xổ số miền Trung 6/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 4. xổ số hôm nay 6/7/2022. SXMT 6/7
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Baoquocte.vn. Chương trình phát triển vũ khí siêu thanh của Mỹ lại chịu một thất bại mới.
Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Baoquocte.vn. Trong xung đột tại Ukraine, nhiều vũ khí mà NATO viện trợ cho Kiev đã bị Nga thu giữ và chuyển về nhà máy chế tạo để nghiên cứu.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã mạnh dạn đưa ra đề xuất diễn tập quân sự 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn.
'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Tổng thống Indonesia tới Nga và Ukraine đã cho thấy một Chủ tịch G20 đầy trách nhiệm với sứ mệnh gửi gắm thông điệp hòa bình.
Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh vừa qua đã chứng minh sức mạnh của NATO và quyết tâm của phương Tây trước Nga trong cuộc xung đột leo thang tại Ukraine.
Phiên bản di động