NHẬN DIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI MỸ

Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. Đến thời điểm hiện tại, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden chưa thể hiện đường lối chính sách đối ngoại hoàn chỉnh và nhất quán. Lý do vì đâu và những nhân tố nào chi phối chính sách này? Phân tích của báo Thế giới & Việt Nam.
Tổng thống Mỹ Joe Biden. (Nguồn: GETTY IMAGES)
Tổng thống Mỹ Joe Biden. (Nguồn: GETTY IMAGES)

BÌNH LUẬN CỦA BÁO THẾ GIỚI & VIỆT NAM

Nước cờ của ông Biden trên bàn cờ chiến lược Nga-Mỹ-Trung Quốc-EU

Nước cờ của ông Biden trên bàn cờ chiến lược Nga-Mỹ-Trung Quốc-EU
TIN LIÊN QUAN

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Đến thời điểm hiện tại, tân Tổng thống Mỹ Joe Biden và cộng sự mới biểu lộ lẻ mẻ và rời rạc chính sách đối với đối tác này hay định hướng chiến lược cho khu vực kia chứ chưa thể hiện đường lối chính sách đối ngoại hoàn chỉnh và nhất quán.

Xem ra rất có thể vì hai lý do. Thứ nhất là ở những ngày tháng cầm quyền đầu tiên, ông Biden và cộng sự phải dành ưu tiên hành đầu và quan tâm nhiều nhất cho việc xử lý những vấn đề đối nội cấp thiết mà đến nay chuyện xử lý có tiến triển tích cực và thuận lợi nhưng chưa thể nói được là đã cơ bản ổn thoả và bền vững.

Thứ hai là quá trình xem xét lại và hoạch định lại chính sách đối ngoại chưa hoàn tất. Diện mạo chính sách đối ngoại của chính quyền mới ở Mỹ được ông Biden và cộng sự khái quát đại loại như sau:

Diện mạo chung của chính sách

Nước Mỹ trở lại với thế giới, ngoại giao lại được đặt vào trung tâm của chính sách đối ngoại, nước Mỹ lại đảm trách vai trò lãnh đạo thế giới Phương Tây, tập hợp, thống nhất thế giới Phương Tây dưới một quan niệm tự nhận chung rằng thế giới Phương Tây hiện thân cho dân chủ, Mỹ và Phương Tây nhân danh dân chủ đối địch với mô hình hệ thống chính trị độc tài, trực diện những thách thức đa dạng từ Trung Quốc và Nga, nhưng đồng thời những khi lợi ích cơ bản đòi hỏi thì vẫn tìm cách đối thoại với Trung Quốc và Nga.

Ngoài ra, Mỹ sẽ đảm nhận vai trò đi đầu trong việc giải quyết những vấn đề toàn cầu cấp thiết như chống biến đổi khí hậu trái đất, giải trừ vũ khí hạt nhân, an ninh mạng và ứng phó dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra.

Tuy nhiên, từ những phát ngôn công khai của ông Biden và cộng sự về mục tiêu hay định hướng của chính sách đối ngoại của chính quyền mới và từ những động thái của ông Biden và cộng sự trên phương diện đối ngoại thì đã có thể nhận diện ra được những nhân tố chính chi phối chính sách đối ngoại của ông Biden cho nhiệm kỳ cầm quyền này.

Ông Biden có cách tiếp cận và định hướng đối ngoại riêng nhưng cũng tiếp nối không ít cách tiếp cận và định hướng đối ngoại của người tiền nhiệm mà sự khác biệt có chăng chỉ ở phương thức thực hiện.

Lộ diện năm nhân tố cơ bản

Nhân tố thứ nhất là đối nội. Điều này không hề mới lạ bởi xưa nay ở mọi nơi trên thế giới chứ không chỉ có ở mỗi nước Mỹ, đối nội luôn chi phối đối ngoại. Thậm chí trên thế giới còn thịnh hành quan điểm và nhận thức cho rằng đối ngoại là sự tiếp nối của đối nội.

Ông Biden lên cầm quyền ở Mỹ trong bối cảnh tình hình chính trường và nội bộ xã hội Mỹ bị phân rẽ sâu sắc như chưa từng thấy trong lịch sử nước Mỹ. Sự phân rẽ này là một trong những nguyên nhân chính khiến cho nước Mỹ bị sa sút uy tín và ảnh hưởng trên thế giới trong thời gian qua. Nó làm cho nước Mỹ phải bận rộn với chính mình trước hết và nhiều nhất.

Ở những tháng ngày cầm quyền đầu tiên, ông Biden phải coi trọng đối nội hơn đối ngoại và phải dùng đối ngoại phục vụ đối nội, nhưng cả về sau này nữa, mọi mưu tính của người này về đối ngoại cũng vẫn đều phải đáp ứng trước hết nhu cầu đối nội. Chính sách đối với Trung Quốc, Nga và Iran bị ảnh hưởng và tác động nhiều nhất bởi nhân tố này.

Nhân tố thứ hai là lợi ích mà cụ thể ở đây bao hàm hai dạng lợi ích khác nhau là lợi ích của nước Mỹ và lợi ích riêng của ông Biden. Lợi ích cơ bản của Mỹ liên tục và nhất quán chứ không thay đổi cùng với sự thay đổi chính phủ.

Nhưng thứ tự ưu tiên của lợi ích cơ bản và cách thức thực hiện và bảo toàn lợi ích có thể thay đổi. Ở đây, chính sách đối ngoại của ông Biden bị chi phối bởi lợi ích được xác định và ưu tiên là khôi phục và tăng cường vai trò và ảnh hưởng lãnh đạo thế giới cho nước Mỹ, uy danh và vị thế của nước Mỹ trên thế giới.

Bên cạnh đó, lợi ích riêng được ông Biden xác định trong chính sách đối ngoại là dùng chính sách đối ngoại để gây dựng hình ảnh và có được sự công nhận ở Mỹ là Tổng thống thành công với việc khôi phục vai trò, vị thế, ảnh hưởng, uy danh và uy tín quốc tế của nước Mỹ.

Ông Biden cần tác động của điều này cho phe Đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử tới ở Mỹ, cho chính mình nếu tái ứng cử Tổng thống năm 2024 hoặc cho ứng cử viên của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử tổng thống ấy. Điều này vừa là nhân tố chi phối vừa là một mục tiêu của chính sách đối ngoại của ông Biden.

Mỹ sẽ vẫn coi trọng tiềm lực quân sự và sẵn sàng hành động quân sự nhưng chỉ khi cần thiết trong khi chính sách đối ngoại phục vụ sự trỗi dậy về kinh tế và công nghệ cao lại thường xuyên và quyết liệt.

Nhân tố thứ ba là hiệu quả thiết thực của chính sách đối ngoại thể hiện ở chỗ con người và kinh tế được đặt vào trung tâm phục vụ của chính sách đối ngoại. Chính sách đối ngoại phục vụ trực tiếp cho số đông và tầng lớp hạng trung trong xã hội. Chính sách đối ngoại phục vụ cho sự trỗi dậy về kinh tế và công nghệ cao của nước Mỹ.

Mỹ sẽ vẫn coi trọng tiềm lực quân sự và sẵn sàng hành động quân sự nhưng chỉ khi cần thiết trong khi chính sách đối ngoại phục vụ sự trỗi dậy về kinh tế và công nghệ cao lại thường xuyên và quyết liệt.

Nhân tố này đưa đến một hệ luỵ là ông Biden sẽ hết sức kiềm chế, nếu như không muốn nói là sẽ không làm việc phát động cuộc chiến tranh mới ở bên ngoài nước Mỹ, sẽ dần chấm dứt các cuộc chiến tranh mà Mỹ hiện vẫn bị sa lầy vào, sẽ tránh hết sức để xảy ra đột biến, nhưng đồng thời sẽ cạnh tranh chiến lược đến cùng và bằng mọi giá với đối tác nào đó thách thức Mỹ về kinh tế, tài chính, thương mại và công nghệ - như Trung Quốc là ví dụ điển hình.

Nhân tố chi phối thứ tư là coi trọng các tiêu chí và hệ quy chiếu của Mỹ về dân chủ, nhân quyền và nhà nước pháp quyền trong chính sách đối ngoại.

Thực chất ở đây là ý thức hệ và mô hình hệ thống chính trị. Sự biểu hiện điển hình hiện có thể thấy trong chính sách của ông Biden đối với Trung Quốc và Nga.

Nhân tố thứ năm là xác định ưu tiên mới trong chính sách đối ngoại mà cụ thể là ưu tiên theo đối tác, ưu tiên theo lĩnh vực đối ngoại và ưu tiên theo khu vực địa lý.

Cho đến thời điểm hiện tại, việc xác định ưu tiên này chưa hoàn tất. Nhưng về cơ bản có thể thấy việc đối phó Trung Quốc được ông Biden coi trọng hàng đầu, chủ nghĩa đa phương được ông Biden đề cao và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương được ông Biden để ý đến nhiều hơn cả.

Nhìn vào năm nhân tố chi phối chính sách đối ngoại này của ông Biden có thể dễ dàng nhận thấy ông Biden có cách tiếp cận và định hướng đối ngoại riêng nhưng cũng tiếp nối không ít cách tiếp cận và định hướng đối ngoại của người tiền nhiệm mà sự khác biệt có chăng chỉ ở phương thức thực hiện.

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

(Bài sau: Chính sách của Biden đối với Trung Quốc và Nga)

TIN LIÊN QUAN
Không kích Iraq và Syria, Mỹ chuẩn bị cho 'kịch bản xấu' với Iran?
Cứng hay mềm, lợi và hại trong liên minh, liên kết về quốc phòng, an ninh
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Ván bài 'đỏ nhiều hơn đen' của Tổng thống Joe Biden
Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 21/01/2022 12:01 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+16,637 2,094,802
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 245 513,657
Bình Dương 61 292,196
Hà Nội 2,884 100,310
Đồng Nai 65 99,568
Tây Ninh 239 87,340
Khánh Hòa 579 59,875
Cà Mau 361 53,970
Vĩnh Long 269 51,908
Đồng Tháp 80 46,875
Cần Thơ 47 43,931
Bình Phước 462 42,537
Long An 38 41,301
Trà Vinh 332 36,955
An Giang 51 35,293
Tiền Giang 37 35,146
Bến Tre 614 34,842
Bạc Liêu 135 34,473
Kiên Giang 77 32,415
Sóc Trăng 33 31,984
Bà Rịa – Vũng Tàu 154 30,233
Bình Thuận 138 28,616
Bình Định 521 28,347
Hải Phòng 722 23,145
Đà Nẵng 983 22,793
Bắc Ninh 373 19,186
Thừa Thiên Huế 285 18,828
Hậu Giang 90 14,836
Đắk Lắk 153 14,718
Thanh Hóa 497 14,618
Lâm Đồng 231 13,691
Hưng Yên 565 12,757
Bắc Giang 386 11,740
Quảng Ngãi 513 11,123
Nghệ An 245 10,992
Hà Giang 101 10,825
Quảng Nam 288 10,524
Quảng Ninh 389 9,404
Gia Lai 143 9,306
Phú Yên 101 9,253
Hải Dương 280 8,294
Đắk Nông 98 7,312
Vĩnh Phúc 270 7,066
Nam Định 283 6,815
Ninh Thuận 29 6,542
Thái Nguyên 235 5,207
Phú Thọ 139 5,205
Quảng Bình 132 5,145
Thái Bình 137 5,105
Hòa Bình 218 4,928
Hà Nam 98 4,233
Quảng Trị 142 3,661
Lạng Sơn 143 3,120
Sơn La 98 2,908
Ninh Bình 138 2,703
Tuyên Quang 153 2,586
Hà Tĩnh 55 2,287
Lào Cai 103 1,925
Yên Bái 103 1,913
Kon Tum 119 1,763
Điện Biên 98 1,598
Cao Bằng 38 1,300
Bắc Kạn 5 769
Lai Châu 36 744

Đọc thêm

Covid-19 có thể tăng nguy cơ bị sương mù não

Covid-19 có thể tăng nguy cơ bị sương mù não

Baoquocte.vn. Một phát hiện mới đây cho thấy Covid-19 không chỉ gây ra các bệnh về đường hô hấp mà còn có tác động lâu dài đến cơ thể và não ...
Covid-19 khoét sâu bất bình đẳng giàu nghèo ở Mỹ Latinh

Covid-19 khoét sâu bất bình đẳng giàu nghèo ở Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Tài sản của các tỷ phú ở Mỹ Latinh tăng 52% trong đại dịch, trong khi người nghèo là đối tượng chủ yếu hứng chịu tác động của Covid-19
Phát hiện loài hoa mới tuyệt đẹp, lần đầu thấy ở Việt Nam

Phát hiện loài hoa mới tuyệt đẹp, lần đầu thấy ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Ông Lê Ngọc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết vừa phát hiện một loài thực vật (hoa) chưa từng thấy ở Việt ...
Đại sứ Hoàng Văn Lợi thăm và làm việc tại tỉnh Western Cape, Nam Phi

Đại sứ Hoàng Văn Lợi thăm và làm việc tại tỉnh Western Cape, Nam Phi

Baoquocte.vn. Chuyến công tác do Bộ Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Nam Phi tổ chức, Đại sứ Việt Nam và Đại sứ Hàn Quốc được mời tham gia cùng ...
Việt Nam có tỷ lệ người dân được tiêm đủ liều vaccine Covid-19 đứng thứ năm tại Đông Nam Á

Việt Nam có tỷ lệ người dân được tiêm đủ liều vaccine Covid-19 đứng thứ năm tại Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Các nước Đông Nam Á đang tăng tốc độ tiêm chủng vaccine phòng Covid-19 cho người dân, đồng thời lên kế hoạch thực hiện tiêm mũi tăng cường.
Huyền thoại âm nhạc Mỹ John Legend khám phá Hà Nội

Huyền thoại âm nhạc Mỹ John Legend khám phá Hà Nội

Baoquocte.vn. Huyền thoại âm nhạc người Mỹ John Legend đến Việt Nam hôm 19/1, anh tranh thủ tham quan một số địa danh ở Hà Nội và thưởng thức cà phê ...
Mỹ bật đèn xanh cho 3 thành viên NATO làm một điều với Ukraine, Kiev gửi lời tới Washington

Mỹ bật đèn xanh cho 3 thành viên NATO làm một điều với Ukraine, Kiev gửi lời tới Washington

Baoquocte.vn. Mỹ đã cho phép 3 quốc gia Baltic là thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chuyển vũ khí do Mỹ sản xuất tới Ukraine.
Ousmane Dembele cam kết hoàn toàn tuân thủ theo HLV Xavi

Ousmane Dembele cam kết hoàn toàn tuân thủ theo HLV Xavi

Baoquocte.vn. Ousmane Dembele tuyên bố sẽ không để bị Barca hăm dọa, ép anh rời khỏi Nou Camp trong tháng 1 này cũng như loại khỏi đội hình.
Khai trương Tuần lễ Tết Nguyên đán tại đại siêu thị Carrefour ở Pháp

Khai trương Tuần lễ Tết Nguyên đán tại đại siêu thị Carrefour ở Pháp

Baoquocte.vn. Sự kiện là dịp để các khách hàng Carrefour khám phá nghệ thuật ẩm thực, công thức nấu ăn và các sản phẩm Việt Nam.
Mỹ dọa cấm vận thiết bị điện tử, Nga nói ‘gậy ông đập lưng ông’

Mỹ dọa cấm vận thiết bị điện tử, Nga nói ‘gậy ông đập lưng ông’

Baoquocte.vn. Ngày 20/1, Nga thể hiện thái độ xem nhẹ cảnh báo về việc Mỹ có thể hạn chế nguồn cung cấp thiết bị điện tử nếu Moscow tấn công Ukraine.
Con bài tên lửa siêu thanh

Con bài tên lửa siêu thanh

Baoquocte.vn. Chỉ trong vòng một tuần, Triều Tiên đã tiến hành liên tiếp hai vụ phóng tên lửa. Lần này vũ khí thử nghiệm là tên lửa siêu thanh.
Có gì sau sóng gió tại Kazakhstan?

Có gì sau sóng gió tại Kazakhstan?

Baoquocte.vn. Mặc dù làn sóng bạo động tại Kazakhstan đã tạm lắng, nhưng dư âm địa chính trị của nó sẽ còn vang vọng tại khu vực và trên thế giới thời gian tới.
Quan hệ Nga-Trung: Đối thủ kết đối tác

Quan hệ Nga-Trung: Đối thủ kết đối tác

Baoquocte.vn. Xem ra, quan hệ giữa Mỹ với Nga và Trung Quốc càng nóng, thì Moscow và Bắc Kinh càng xích lại với nhau. Xưa có câu 'kẻ thù của kè thù là bạn'.
Dòng chảy phương Bắc 2: Dòng khí đốt ma mãnh

Dòng chảy phương Bắc 2: Dòng khí đốt ma mãnh

Baoquocte.vn. Dòng khí đốt của Nga có một sức mạnh ma mãnh để len lỏi, chia cắt chính trường châu Âu. Kìm hãm Nga là chuyện dài kỳ của các chính trị gia...
Quan chức Mỹ - Nga tới Đông Nam Á:  Chung nhận định, khác mục tiêu

Quan chức Mỹ - Nga tới Đông Nam Á: Chung nhận định, khác mục tiêu

Baoquocte.vn. Hai quan chức cấp cao về an ninh đối ngoại của Mỹ và Nga đã không hẹn mà gặp khi cùng lúc công du Đông Nam Á. Đâu là lý do cho sự tình cờ ...
Căng thẳng Nga-Ukraine: Giấc mộng của Ankara

Căng thẳng Nga-Ukraine: Giấc mộng của Ankara

Baoquocte.vn. Không phải là nước lớn, thế mà Thổ Nhĩ Kỳ lại mạnh bạo đề nghị đứng ra làm trung gian hòa giải cho vấn đề phức tạp như đối đầu Nga-Ukraine.
Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể và vai trò an ninh nội khối

Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể và vai trò an ninh nội khối

Baoquocte.vn. Việc Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể điều lực lượng gìn giữ hòa bình tới Kazakhstan đã giúp quốc gia Trung Á này ổn định trở lại.
Richard Sorge: Sĩ quan tình báo huyền thoại của Liên Xô

Richard Sorge: Sĩ quan tình báo huyền thoại của Liên Xô

Baoquocte.vn. Richard Sorge đã được lịch sử ghi nhận là một trong những điệp viên tài tình nhất của Liên Xô, với chiến tích cứu Moscow bị tấn công.
Giải đáp 5 thắc mắc về xét nghiệm phát hiện biến thể Omicron

Giải đáp 5 thắc mắc về xét nghiệm phát hiện biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Vẫn còn nhiều điều về biến thể Omicron chưa sáng tỏ. Dưới đây là những khuyến cáo về việc thực hiện xét nghiệm để đảm bảo an toàn.
Lực lượng gìn giữ hòa bình CSTO - Yếu tố giúp Kazakhstan ổn định tình hình?

Lực lượng gìn giữ hòa bình CSTO - Yếu tố giúp Kazakhstan ổn định tình hình?

Baoquocte.vn. Ngày 9/1, Cơ quan báo chí của Tổng thống Kazakhstan cho biết, lực lượng gìn giữ hòa bình của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) đã tiếp nhận và bảo vệ những ...
Israel thành lập Cục chống khủng bố quốc gia

Israel thành lập Cục chống khủng bố quốc gia

Baoquocte.vn. Israel thành lập Cục chống khủng bố quốc gia (NCTU) nhằm nâng cao năng lực chống khủng bố tại nước này.
Đại dịch Covid-19: Hai năm nhìn lại

Đại dịch Covid-19: Hai năm nhìn lại

Baoquocte.vn. Hai năm trôi qua, đại dịch Covid-19 lan rộng tới hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, cướp đi sinh mạng của hơn 5 triệu người.
Thế ‘tiến thoái lưỡng nan’ của các nhà ngoại giao Afghanistan

Thế ‘tiến thoái lưỡng nan’ của các nhà ngoại giao Afghanistan

Baoquocte.vn. Nhằm tìm kiếm sự công nhận từ cộng đồng quốc tế, Taliban hiện chuyển sang một mục tiêu mới: thu hồi toàn bộ 65 cơ quan đại diện Afghanistan tại nước ngoài.
Một năm cầm quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden: Việc vẹn tròn, điều dang dở

Một năm cầm quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden: Việc vẹn tròn, điều dang dở

Baoquocte.vn. Hãy cùng điểm lại những dấu ấn của Tổng thống Mỹ Joe Biden trên các lĩnh vực quan trọng của nước Mỹ trong một năm cầm quyền.
Ngoại trưởng Mỹ: 'Nước cờ' của Nga sẽ quyết định thái độ của phương Tây

Ngoại trưởng Mỹ: 'Nước cờ' của Nga sẽ quyết định thái độ của phương Tây

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đang có một lịch trình ngoại giao dày đặc nhằm giải quyết khủng hoảng giữa Nga và phương Tây.
Tương lai quan hệ Mỹ-Trung nếu ông Donald Trump tái đắc cử năm 2024

Tương lai quan hệ Mỹ-Trung nếu ông Donald Trump tái đắc cử năm 2024

Baoquocte.vn. Nếu trở lại Nhà Trắng, ông Donald Trump có khả năng làm xoay chuyển quan hệ Mỹ-Trung.
Đi tìm gốc rễ bạo loạn ở Kazakhstan

Đi tìm gốc rễ bạo loạn ở Kazakhstan

Baoquocte.vn. Tổng thống Kazakhstan Kassym Zhomart Tokayev tuyên bố bạo loạn là khủng hoảng trầm trọng nhất trong lịch sử nước này. Vậy chuyện bắt đầu từ đâu?
Đàm phán ngoại giao Nga-NATO: Vẫn trượt dài trong bế tắc

Đàm phán ngoại giao Nga-NATO: Vẫn trượt dài trong bế tắc

Baoquocte.vn. Đàm phán ngoại giao Nga-NATO liên tục được triển khai trong thời gian vừa qua nhưng mọi nút thắt vẫn chưa được tháo gỡ.
Phiên bản di động