Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Vega Carpio Lope de (1562-1635).
Vega Carpio Lope de (1562-1635).

Vega Carpio Lope de (1562-1635) là nhà thơ và tác giả sân khấu thiên tài, sáng tạo ra nền “sân khấu dân tộc”, là nhà văn hài chỉ kém Cervantes trong văn học Tây Ban Nha. Ông lên án phương pháp trừu tượng hóa cuối thời Trung cổ và văn phong cầu kì kiểu Gongora. Vega mở đường cho chủ nghĩa hiện thực.

Kịch bắt nguồn từ nhân dân. Ông viết trên 1500 vở Comedia và 400 kịch tôn giáo.

Tác phẩm chính: kịch lịch sử: Peribanez và thái thú Ocana (1614), Nhà vua là vị thẩm phán thông minh nhất (1635), Tân thế giới (1614), kịch ly kỳ: Nước có chất sắt ở Madrid (1603), kịch lãng mạn: Fuenteovejuna (1618), kịch tôn giáo: Đứa con hoang phí.

Peribanez và thái thú Ocana là kịch thơ lịch sử ba màn, mục đích ca ngợi đức “minh quân” xử án công bằng. Câu chuyện xảy ra vào cuối thế kỷ XIV.

Lãnh chúa thái thú Ocana tình cờ gặp và yêu vợ mới cưới của chàng nông dân giàu có Peribanez là nàng Casida xinh đẹp. Thái thú trá hình làm thợ gặt, lén vào nhà Peribanez (trong khi Peribanez đi vắng) để chinh phục Casida nhưng không được.

Thái thú bày mưu cho Peribanez làm đại úy một đại đội nông dân và cử Peribanez ra trận. Peribanez cảnh giác, nên sau khi đi, lại lộn về nhà, gặp thái thú trong trại của mình và giết y. Sau đó, Peribanez cùng vợ trốn vào rừng. Nhà vua bị mất một tướng giỏi, treo giải thưởng 1000 đồng vàng nếu ai bắt được Peribanez.

Biết là không thoát nổi, Peribanez để cho vợ đem nộp mình lấy tiền thưởng. Nhà vua biết đầu đuôi câu chuyện, tha cho Peribanez và vẫn thưởng tiền cho vợ Peribanez.

Nhà vua là vị thẩm phán thông minh nhất là vở kịch nổi tiếng nhất của Vega. Nội dung đề cao “minh quân”.

Câu chuyện xảy ra vào thế kỷ XII. Sanche tuy gốc quỹ tộc, nhưng nghèo quá phải đi giữ gia súc cho lãnh chúa Telle. Anh yêu Elvire, con gái một nông dân và được chủ đồng ý cho phép lấy. Hôm cưới, chủ thấy cô dâu đẹp quá, muốn chiếm cho mình, y ra lệnh hoãn cưới đến hôm sau, giả đò để tổ chức linh đình hơn.

Đến đêm, y cho người lên bắt cóc Elvire. Sanche cùng bố vợ đến xin, y chối mãi là không biết chuyện; nhưng việc bị lộ, y nói thẳng là y giữ Elvire cho mình. Sanche kiện lên vua Alphonse VII, được vua viết cho lệnh bắt Telle phải trả lại Elvire.

Telle không tuân lệnh, cho là lãnh địa của tổ tiên y để lại, y hoàn toàn có quyền trong lãnh địa. Vua vi hành đến tận nơi điều tra và ra lệnh xử tử Telle. Trước khi bị hành hình, y phải làm lễ cưới Elvire, để lại phần lớn tiền cho Elvire. Elvire lấy Sanche.

Nước có chất sắt ở Madrid là một vở hài kịch thơ. Bélise yêu Lisardo, nhưng ít khi được gặp tình nhân, vì đi đâu nàng cũng bị bà cô mộ đạo là Téodora đi kèm.

Nàng nghĩ ra một kế: Beltran, tên đầy tớ ma mãnh của Lisardo, đóng giả làm y sỹ đi kèm với chủ (đóng vai y sinh), vờ đến thăm bệnh cho nàng, hắn cho đơn dặn Bélise mỗi sáng phải uống một cốc nước có chất sắt, rồi đi bộ thật lâu qua phố phường.

Trong khi ấy, một bạn của Lisardo tán tỉnh bà cô, bà này mê tít, đến mức quên cả dạy đạo đức và tâm sự với cháu. Đây là một vở hài kịch gây cười bằng tình huống không đi sâu phân tích tính cách nhân vật (có ảnh hưởng đến nhà viết hài kịch Pháp Molière).

Fuenteovejuna là kịch thơ chống uy quyền cá nhân độc đoán, đề cao con người được hưởng công lý và tình yêu thể hiện qua ý chí tập thể.

Câu chuyện xảy ra vào thế kỷ XV. Làng Fuenteovejuna là một lãnh địa thuộc sở hữu dòng tu Calatrava. Fernán cai quản làng này, là một lãnh chúa độc đoán và dâm ô, hắn đòi quyền được phá trinh tất cả các cô gái đi lấy chồng.

Cô thôn nữ Laurencia không chịu. Giữa bữa tiệc cưới, Fernán sai bắt cóc cô và giam chú rể. Cô trốn thoát về làng, kêu gọi toàn dân nổi dậy chống cường quyền. Fernán bị dân bắt giết; đầu hắn bị bêu lên một ngọn giáo.

Đại pháp sư của dòng Calatrava kiện dân làng giết chức sắc của mình. Vua sai một phán quan về làng xử. Ba trăm dân bị cực hình, nhưng không chịu nhượng bộ. Đáp lại câu hỏi “Ai giết Fernan?” Già trẻ lớn bé đều trả lời: Fuenteovejuna.

Tác giả đã xây dựng ở đây một cảnh thống thiết gây ấn tượng mạnh mẽ. Câu trả lời chắc như đinh đóng cột của tập thể vang lên một cách hùng hồn. Cuối cùng, nhà vua tha cho cả làng.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Ungaretti Giuseppe (1888-1970) là nhà thơ, tác phẩm chính: Vui sướng, Bến cảng bị vùi, Cảm xúc thời gian; Verga Giovanni (1840 - 1922) là ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

TGVN. Trong các tác phẩm, Mạc Ngôn khai thác nguồn gốc nông dân của gia đình, ghi lại những câu chuyện do người bà yêu ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Covid-19 tối 22/10: Thêm 3.985 ca mắc mới, 5.202 người khỏi bệnh, số ca tử vong giảm mạnh

Covid-19 tối 22/10: Thêm 3.985 ca mắc mới, 5.202 người khỏi bệnh, số ca tử vong giảm mạnh

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 22/10 cho biết có 3.985 ca mắc Covid-19 tại 50 tỉnh, thành phố.
Quảng Tây, Trung Quốc dành lô hàng viện trợ đối ngoại lớn nhất cho Việt Nam phòng chống dịch Covid-19

Quảng Tây, Trung Quốc dành lô hàng viện trợ đối ngoại lớn nhất cho Việt Nam phòng chống dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Số vaccine và thiết bị vật tư y tế Quảng Tây tặng các địa phương Việt Nam lần này bao gồm 800.000 liều vaccine Verocell, cùng nhiều vật tư y ...
Covid-19 ở Hà Nội ngày 22/10: Thêm 10 ca mắc mới, có 2 trường hợp ở cộng đồng

Covid-19 ở Hà Nội ngày 22/10: Thêm 10 ca mắc mới, có 2 trường hợp ở cộng đồng

Baoquocte.vn. 10 ca Covid-19 mới của Hà Nội phát hiện trong ngày 22/10, được phân bố tại: Long Biên, Tây Hồ, Hoàng Mai, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng và Mỹ Đức.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 23/10/2021: Nhân Mã gặp khó trong công việc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 23/10/2021: Nhân Mã gặp khó trong công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 23/10/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSHCM 23/10/2021, Kết quả TP.Hồ Chí Minh hôm nay 23/10/2021. KQXSHCM thứ 7

XSHCM 23/10/2021, Kết quả TP.Hồ Chí Minh hôm nay 23/10/2021. KQXSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 23/10. KQXSHCM 23/10. Xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay ngày 23 tháng 16 năm 2021. Xo so TP Ho Chi Minh. KQXSHCM.
Thông điệp mạnh mẽ của Mỹ tới Trung Quốc

Thông điệp mạnh mẽ của Mỹ tới Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ thông qua dự luật mới trừng phạt những cá nhân và thực thể can dự vào các hoạt động đe dọa sự ổn ...
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ thăm Bulgaria, Hy Lạp, tham dự Hội nghị thượng đỉnh phụ nữ toàn cầu tại Bồ Đào Nha

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ thăm Bulgaria, Hy Lạp, tham dự Hội nghị thượng đỉnh phụ nữ toàn cầu tại Bồ Đào Nha

Baoquocte.vn. Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ thăm Bulgaria, Hy Lạp, tham dự Hội nghị thượng đỉnh phụ nữ toàn cầu tại Lisbon, Bồ Đào Nha từ ngày ...
Tuần hàng Việt Nam tại Hà Lan: Thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt, nâng cao thương hiệu quốc gia

Tuần hàng Việt Nam tại Hà Lan: Thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt, nâng cao thương hiệu quốc gia

Baoquocte.vn. Tuần hàng Việt Nam tại Hà Lan nhằm truyền tải thông điệp sản phẩm Việt không ngừng vươn ra thế giới.
L'Oreal được lòng các tín đồ hàng hiệu Trung Quốc

L'Oreal được lòng các tín đồ hàng hiệu Trung Quốc

Baoquocte.vn. L'Oreal, Tập đoàn mỹ phẩm khổng lồ của Pháp đang thắng lớn nhờ 'cơn khát' hàng cao cấp tại Trung Quốc.
Tổng thư ký LHQ: Thế giới cần đấu tranh và hướng về phía trước vì quyền lợi của mỗi phụ nữ và trẻ em gái

Tổng thư ký LHQ: Thế giới cần đấu tranh và hướng về phía trước vì quyền lợi của mỗi phụ nữ và trẻ em gái

Baoquocte.vn. Tổng Thư ký LHQ kêu gọi các biện pháp nhằm bảo vệ quyền lợi của phụ nữ không chỉ ở Afghanistan mà còn khắp nơi trên thế giới.
Du lịch trực tuyến hút khách ở Nhật Bản

Du lịch trực tuyến hút khách ở Nhật Bản

Baoquocte.vn. Các tour du lịch trực tuyến kết hợp bán hàng đặc sản và giao bữa ăn trực tiếp tới nhà đang ngày càng được ưa chuộng tại Nhật Bản.
Những thành phố cổ 'bốc hơi' mà ai cũng muốn đến một lần trong đời

Những thành phố cổ 'bốc hơi' mà ai cũng muốn đến một lần trong đời

Baoquocte.vn. Có rất nhiều thành phố trên thế giới đã biến mất vì những thảm họa hoặc đơn giản là do sự bào mòn của thời gian...
Đà Nẵng đề xuất cho phép đón khách quốc tế từ tháng 11

Đà Nẵng đề xuất cho phép đón khách quốc tế từ tháng 11

Baoquocte.vn. Ngày 16/10, UBND TP. Đà Nẵng cho biết vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ về việc cho phép thành phố đón khách quốc tế.
Thành phố Pretoria ở Nam Phi chìm trong sắc 'mộng mơ' của hoa phượng tím

Thành phố Pretoria ở Nam Phi chìm trong sắc 'mộng mơ' của hoa phượng tím

Baoquocte.vn. Thủ đô Pretoria của Nam Phi khoác lên mình bộ áo tím biếc quyến rũ khi những hàng cây hoa Jacaranda (phượng tím) nở rộ khắp các con đường.
Những thành phố độc đáo ở châu Âu đáng để 'lên lịch'

Những thành phố độc đáo ở châu Âu đáng để 'lên lịch'

Baoquocte.vn. Châu Âu nổi tiếng với một danh sách thành phố lớn 'đáng phải đến', song vẫn còn những thành phố nhỏ hơn nhưng 'có võ' đang chờ bạn khám phá...
Du lịch Việt Nam tìm cách thích ứng an toàn với Covid-19

Du lịch Việt Nam tìm cách thích ứng an toàn với Covid-19

Baoquocte.vn. Đại dịch đã khiến chưa bao giờ ngành du lịch trải qua khó khăn như lúc này, nhưng nhiều địa phương đang chuẩn bị cho việc mở cửa an toàn.
Ấm áp tập thơ ‘Những chiếc ghế trong căn bếp nhỏ’

Ấm áp tập thơ ‘Những chiếc ghế trong căn bếp nhỏ’

Baoquocte.vn. Tập thơ mới của Nguyễn Phong Việt như lời thủ thỉ nhẹ nhàng, khiến cho độc giả cảm nhận được rất nhiều điều về cuộc sống, về tình yêu và về tình cảm gia đình.
Sự nghiệp của phụ nữ và những câu chuyện truyền cảm hứng

Sự nghiệp của phụ nữ và những câu chuyện truyền cảm hứng

Baoquocte.vn. Có hai cuốn sách mới được xuất bản tại Việt Nam có thể truyền cảm hứng cho mọi phụ nữ dám cất lên tiếng nói và theo đuổi lý tưởng, sự nghiệp của riêng mình.
Việt Nam và Nhật Bản hợp tác xuất bản tranh truyện

Việt Nam và Nhật Bản hợp tác xuất bản tranh truyện

Baoquocte.vn. Cuốn tranh truyện 'Những người bạn' do Đốm Đốm - nữ họa sĩ Việt Nam minh họa vừa được Nhà xuất bản Sunny Side (Nhật Bản) phát hành.
Vaxxers - cuốn sách kể về hành trình phi thường phát triển vaccine AstraZeneca

Vaxxers - cuốn sách kể về hành trình phi thường phát triển vaccine AstraZeneca

Baoquocte.vn. Ngày 13/10, Alpha Books đã công bố xuất bản cuốn sách của các nhà khoa học Oxford về hành trình phát minh vaccine chống Covid-19 AstraZeneca.
Abdulrazak Gurnah và những áng văn ‘dịch chuyển’

Abdulrazak Gurnah và những áng văn ‘dịch chuyển’

Baoquocte.vn. Sinh ra ở Zanzibar và rời đến Anh năm 18 tuổi – hai nền văn hóa đã đóng vai trò quan trọng trong hình thành các tác phẩm văn học của Abdulrazak Gurnad.
Tình bạn đặc biệt Việt Nam-Nhật Bản trong 'Tomodachi'

Tình bạn đặc biệt Việt Nam-Nhật Bản trong 'Tomodachi'

Baoquocte.vn. Ngày 5/10, Đại sứ Vũ Hồng Nam đã tiếp ông Aihara Hiroyuki, tác giả Tomodachi, truyện tranh sản xuất hợp tác hai nước Việt-Nhật.
Phiên bản di động