Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Vega Carpio Lope de (1562-1635).
Vega Carpio Lope de (1562-1635).

Vega Carpio Lope de (1562-1635) là nhà thơ và tác giả sân khấu thiên tài, sáng tạo ra nền “sân khấu dân tộc”, là nhà văn hài chỉ kém Cervantes trong văn học Tây Ban Nha. Ông lên án phương pháp trừu tượng hóa cuối thời Trung cổ và văn phong cầu kì kiểu Gongora. Vega mở đường cho chủ nghĩa hiện thực.

Kịch bắt nguồn từ nhân dân. Ông viết trên 1500 vở Comedia và 400 kịch tôn giáo.

Tác phẩm chính: kịch lịch sử: Peribanez và thái thú Ocana (1614), Nhà vua là vị thẩm phán thông minh nhất (1635), Tân thế giới (1614), kịch ly kỳ: Nước có chất sắt ở Madrid (1603), kịch lãng mạn: Fuenteovejuna (1618), kịch tôn giáo: Đứa con hoang phí.

Peribanez và thái thú Ocana là kịch thơ lịch sử ba màn, mục đích ca ngợi đức “minh quân” xử án công bằng. Câu chuyện xảy ra vào cuối thế kỷ XIV.

Lãnh chúa thái thú Ocana tình cờ gặp và yêu vợ mới cưới của chàng nông dân giàu có Peribanez là nàng Casida xinh đẹp. Thái thú trá hình làm thợ gặt, lén vào nhà Peribanez (trong khi Peribanez đi vắng) để chinh phục Casida nhưng không được.

Thái thú bày mưu cho Peribanez làm đại úy một đại đội nông dân và cử Peribanez ra trận. Peribanez cảnh giác, nên sau khi đi, lại lộn về nhà, gặp thái thú trong trại của mình và giết y. Sau đó, Peribanez cùng vợ trốn vào rừng. Nhà vua bị mất một tướng giỏi, treo giải thưởng 1000 đồng vàng nếu ai bắt được Peribanez.

Biết là không thoát nổi, Peribanez để cho vợ đem nộp mình lấy tiền thưởng. Nhà vua biết đầu đuôi câu chuyện, tha cho Peribanez và vẫn thưởng tiền cho vợ Peribanez.

Nhà vua là vị thẩm phán thông minh nhất là vở kịch nổi tiếng nhất của Vega. Nội dung đề cao “minh quân”.

Câu chuyện xảy ra vào thế kỷ XII. Sanche tuy gốc quỹ tộc, nhưng nghèo quá phải đi giữ gia súc cho lãnh chúa Telle. Anh yêu Elvire, con gái một nông dân và được chủ đồng ý cho phép lấy. Hôm cưới, chủ thấy cô dâu đẹp quá, muốn chiếm cho mình, y ra lệnh hoãn cưới đến hôm sau, giả đò để tổ chức linh đình hơn.

Đến đêm, y cho người lên bắt cóc Elvire. Sanche cùng bố vợ đến xin, y chối mãi là không biết chuyện; nhưng việc bị lộ, y nói thẳng là y giữ Elvire cho mình. Sanche kiện lên vua Alphonse VII, được vua viết cho lệnh bắt Telle phải trả lại Elvire.

Telle không tuân lệnh, cho là lãnh địa của tổ tiên y để lại, y hoàn toàn có quyền trong lãnh địa. Vua vi hành đến tận nơi điều tra và ra lệnh xử tử Telle. Trước khi bị hành hình, y phải làm lễ cưới Elvire, để lại phần lớn tiền cho Elvire. Elvire lấy Sanche.

Nước có chất sắt ở Madrid là một vở hài kịch thơ. Bélise yêu Lisardo, nhưng ít khi được gặp tình nhân, vì đi đâu nàng cũng bị bà cô mộ đạo là Téodora đi kèm.

Nàng nghĩ ra một kế: Beltran, tên đầy tớ ma mãnh của Lisardo, đóng giả làm y sỹ đi kèm với chủ (đóng vai y sinh), vờ đến thăm bệnh cho nàng, hắn cho đơn dặn Bélise mỗi sáng phải uống một cốc nước có chất sắt, rồi đi bộ thật lâu qua phố phường.

Trong khi ấy, một bạn của Lisardo tán tỉnh bà cô, bà này mê tít, đến mức quên cả dạy đạo đức và tâm sự với cháu. Đây là một vở hài kịch gây cười bằng tình huống không đi sâu phân tích tính cách nhân vật (có ảnh hưởng đến nhà viết hài kịch Pháp Molière).

Fuenteovejuna là kịch thơ chống uy quyền cá nhân độc đoán, đề cao con người được hưởng công lý và tình yêu thể hiện qua ý chí tập thể.

Câu chuyện xảy ra vào thế kỷ XV. Làng Fuenteovejuna là một lãnh địa thuộc sở hữu dòng tu Calatrava. Fernán cai quản làng này, là một lãnh chúa độc đoán và dâm ô, hắn đòi quyền được phá trinh tất cả các cô gái đi lấy chồng.

Cô thôn nữ Laurencia không chịu. Giữa bữa tiệc cưới, Fernán sai bắt cóc cô và giam chú rể. Cô trốn thoát về làng, kêu gọi toàn dân nổi dậy chống cường quyền. Fernán bị dân bắt giết; đầu hắn bị bêu lên một ngọn giáo.

Đại pháp sư của dòng Calatrava kiện dân làng giết chức sắc của mình. Vua sai một phán quan về làng xử. Ba trăm dân bị cực hình, nhưng không chịu nhượng bộ. Đáp lại câu hỏi “Ai giết Fernan?” Già trẻ lớn bé đều trả lời: Fuenteovejuna.

Tác giả đã xây dựng ở đây một cảnh thống thiết gây ấn tượng mạnh mẽ. Câu trả lời chắc như đinh đóng cột của tập thể vang lên một cách hùng hồn. Cuối cùng, nhà vua tha cho cả làng.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Ungaretti Giuseppe (1888-1970) là nhà thơ, tác phẩm chính: Vui sướng, Bến cảng bị vùi, Cảm xúc thời gian; Verga Giovanni (1840 - 1922) là ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

TGVN. Trong các tác phẩm, Mạc Ngôn khai thác nguồn gốc nông dân của gia đình, ghi lại những câu chuyện do người bà yêu ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 7 giành Huy chương vàng SEA Games

Tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 7 giành Huy chương vàng SEA Games

Baoquocte.vn. Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam thắng tuyển nữ Thái Lan ở trận chung kết môn bóng đá nữ SEA Games 31 với tỷ số 1-0.
Vừa thắng cử, nhà lãnh đạo mới của Australia tuyên bố dự thượng đỉnh Bộ tứ

Vừa thắng cử, nhà lãnh đạo mới của Australia tuyên bố dự thượng đỉnh Bộ tứ

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng của Australia vừa thắng trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra ngày 21/5 đã tuyên bố sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Bộ tứ.
Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin thăm Việt Nam: Tiềm năng và tương lai hợp tác kinh tế Singapore-Việt Nam rất tươi sáng!

Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin thăm Việt Nam: Tiềm năng và tương lai hợp tác kinh tế Singapore-Việt Nam rất tươi sáng!

Baoquocte.vn. Đại sứ Singapore tại Việt Nam đã trả lời phỏng vấn độc quyền TG&VN về chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin.
Lễ tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Lễ tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Baoquocte.vn. Đoàn công tác làm lễ tưởng niệm các cán bộ, chiến sĩ anh dũng chiến đấu, hy sinh trong sự kiện ngày 14/3/1988 ở Trường Sa.
Thắng Thái Lan, đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 3 liên tiếp vô địch SEA Games

Thắng Thái Lan, đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 3 liên tiếp vô địch SEA Games

Baoquocte.vn. Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam bảo toàn tỷ số 1-0 trước tuyển Thái Lan, qua đó tạo dấu mốc lịch sử khi lần thứ 3 liên tiếp đăng ...
Điện mừng Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp

Điện mừng Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gửi điện mừng nhân dịp bà Catherine Colonna được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp.
Italy 'hiến kế' giải quyết tình hình Ukraine, đề xuất lộ trình hòa bình

Italy 'hiến kế' giải quyết tình hình Ukraine, đề xuất lộ trình hòa bình

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Italy Di Stefano, việc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine chỉ có thể thực hiện được thông qua các hành động ngoại giao.
Mỹ phê chuẩn luật viện trợ 40 tỷ USD cho Ukraine, Nga công bố danh sách người Mỹ bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn

Mỹ phê chuẩn luật viện trợ 40 tỷ USD cho Ukraine, Nga công bố danh sách người Mỹ bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Nga công bố danh sách 963 người Mỹ bị cấm nhập cảnh, Tổng thống Joe Biden đã ký phê chuẩn dự luật viện trợ gần 40 tỷ ...
Bắc Kinh nói Mỹ có 'động cơ thầm kín', Mỹ bác yêu cầu tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc’

Bắc Kinh nói Mỹ có 'động cơ thầm kín', Mỹ bác yêu cầu tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc’

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price ngày 21/5 phản bác yêu cầu Washington tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc' từ Bắc Kinh.
Trưởng đoàn thể thao Thái Lan: Các cầu thủ phải tỉnh táo và tập trung để đối đầu với U23 Việt Nam

Trưởng đoàn thể thao Thái Lan: Các cầu thủ phải tỉnh táo và tập trung để đối đầu với U23 Việt Nam

Baoquocte.vn. U23 Thái Lan và U23 Việt Nam sẽ chạm trán nhau ở sân Mỹ Đình lúc 19h00 ngày 22/5.
Khai mạc Tuần Du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Khai mạc Tuần Du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Baoquocte.vn. Tuần lễ Du lịch Ninh Bình năm 2022 diễn ra từ ngày 21-28/5 với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và các sản phẩm du lịch đặc sắc.
Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Ra mắt lần đầu tiên vào năm 1994, đến nay ATM đã trở thành sự kiện thường niên thu hút hàng ngàn công ty và doanh nghiệp du lịch trên thế giới.
Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Baoquocte.vn. Tối 20/5, Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022 đã khai mạc trọng thể ở quảng trường trước sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội.
Kon Tum khai thác tài nguyên du lịch nhân văn

Kon Tum khai thác tài nguyên du lịch nhân văn

Baoquocte.vn. Các dân tộc tỉnh Kon Tum đã gìn giữ, bảo tồn, phát huy và tạo nên nhiều giá trị văn hóa tốt đẹp, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch trong bối cảnh mới.
Ghé thăm cửa hàng tiện lợi... bất tiện nhất thế giới

Ghé thăm cửa hàng tiện lợi... bất tiện nhất thế giới

Baoquocte.vn. Để được mua hàng tại cửa hàng tiện lợi này, khách hàng phải leo 120m trên một vách đá cheo leo ở Hồ Nam, Trung Quốc.
Nữ võ sĩ Pencak Silat giành tặng tấm Huy chương Vàng cho bố mẹ

Nữ võ sĩ Pencak Silat giành tặng tấm Huy chương Vàng cho bố mẹ

Baoquocte.vn. Quàng Thị Thu Nghĩa giành chiến thắng trước nữ võ sĩ người Malaysia với điểm số 39-32 để giành Huy chương Vàng ở Hạng cân 70-75kg nữ.
Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Baoquocte.vn. ‘Mật mã ung thư- Hiểu biết mới đột phá về bí ẩn ung thư’ cung cấp những hiểu biết mới nhất về căn bệnh được mệnh danh là 'hoàng đế của các loại bệnh'.
Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Quà tặng cuộc sống', Edith Eger - nhà tâm lý học nổi tiếng thế giới sẽ giúp độc giả có thể giải thoát khỏi những tổn thương trong quá khứ.
Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Vở sân khấu và tiểu thuyết 'Nợ nước non' có nội dung về thời thơ ấu và tuổi trưởng thành của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ra mắt bản dịch tiếng Việt tiểu thuyết ‘Giáo dục tình cảm’ của Gustave Flaubert

Ra mắt bản dịch tiếng Việt tiểu thuyết ‘Giáo dục tình cảm’ của Gustave Flaubert

Baoquocte.vn. 'Giáo dục tình cảm' của Gustave Flaubert được coi là một trong những cuốn tiểu thuyết có ảnh hưởng nhất thế kỷ XIX.
Sách mới giúp trẻ em bày tỏ quan điểm về bất bình đẳng, thế giới số

Sách mới giúp trẻ em bày tỏ quan điểm về bất bình đẳng, thế giới số

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ 'Những ngày văn học châu Âu 2022', ngày 14/5, bộ sách mới 'Nhịp sống đương đại' được chuyển ngữ từ tiếng Pháp đã được ra mắt.
'Cô bé ngón tay' và câu chuyện nhân văn trong kỷ nguyên kỹ thuật số

'Cô bé ngón tay' và câu chuyện nhân văn trong kỷ nguyên kỹ thuật số

Baoquocte.vn. Viện Pháp tại Hà Nội đã tổ chức tọa đàm 'Cô bé ngón tay: Một thế hệ đột biến ra đời trong kỷ nguyên kỹ thuật số' tại Viện Goethe Hà Nội
Phiên bản di động