Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Tirso de Molina.
Tirso de Molina.

Tirso de Molina (1583-1648) là tu sĩ, nhà viết kịch tạo ra phong tục Tây Ban Nha. Ông viết trên 300 vở. Tác phẩm chính: Tên quyến rũ phụ nữ ở Sevilla (1638).

Tên quyến rũ phụ nữ ở Sevilla là vở kịch nổi tiếng nhất của Tirso.

Tác phẩm đã để lại cho văn nghệ châu Âu hình tượng Don Juan, một người quý tộc ăn chơi, quyến rũ phụ nữ, phớt đời, không tin thần thánh nào. Có thể đây là một nhân vật có thật, sống vào thế kỷ XIV ở Tây Ban Nha, đã đi vào truyền thuyết dân gian. Vở kịch thơ kể chuyện xảy ra trong ba ngày.

Don Juan giả làm chồng chưa cưới của nữ hầu tước Isabella, lẻn vào phòng nàng ở Italy.

Sau đó, Don Juan bỏ trốn về Tây Ban Nha. Thuyền bị đắm, Don Juan thoát chết, được một cô gái đẹp bình dân cho ăn ở trong lều của cô. Hắn hứa sẽ lấy cô, nhưng khi thỏa mãn, đã bỏ đi Sevilla. Nhà vua biết được việc làm của Don Juan ở Italy, bắt y phải lấy Isabella.

Trước kia, vua định gả Dona Ana cho Don Juan, giờ thì vua định gả nàng cho vị hầu tước đã đính hôn với Isabella. Don Juan biết là Dona Ana hẹn hò với người yêu là một tử tước, liền trá hình vào nhà nàng.

Nàng kêu lên, bố nàng chạy đến, bị Don Juan đâm chết. Don Juan bỏ đi, lại quyến rũ một cô nông dân. Hắn về Castilla, thấy pho tượng bố Dona Ana, hắn chế giễu, mời tượng đến ăn tiệc. Tượng đồng ý đến. Hôm sau, tượng mời Don Juan đến ăn ở nhà thờ. Don Juan đến ăn, lúc hắn cáo biệt thì bị tượng kéo xuống âm phủ.

***

Unamuno Y Jugo Miguel de.
Unamuno Y Jugo Miguel de.

Unamuno Y Jugo Miguel de (1864-1936) là nhà triết học, nhà văn thuộc “Thế hệ 98” chống phát -xít.

Ông có uy tín trong lịch sử tư tưởng hiện đại phương Tây; và chịu ảnh hưởng của Kierkegaard, ông tổ của chủ nghĩa hiện sinh. Tác phẩm chính: Tình cảm bi đát về cuộc sống (1912), Nỗi thống khổ của đạo Thiên Chúa (1925).

Tình cảm bi đát về cuộc sống là luận văn cơ bản của Unamuno.

Ông đi sâu vào cái day dứt tôn giáo của con người thế kỷ XX và của nhân loại nói chung; ông nhận thức sâu sắc về mâu thuẫn trong con người giữa lý tính và đức tin, về sự vô lý bi thảm của cuộc đời (báo hiệu chủ nghĩa hiện sinh).

Tác phẩm không theo diễn biến logic, mà theo nhịp điệu tâm hồn, xuất phát từ nhu cầu bản năng của một con người không muốn chết; nó thể hiện một khuynh hướng Tây Ban Nha thần bí theo đạo Thiên Chúa; nó cũng nói lên chủ nghĩa Don Quixote theo cách hiểu của Unamuno, là chống lại đạo lý vị lợi và thực chứng luận, con người phải luôn luôn tự vượt mình, đi đến cái tâm.

Phải xuất phát từ một con người cụ thể (một cá nhân) toàn vẹn (cả lý tính lẫn tình cảm), bắt nguồn từ cuộc sống; không có triết học nói chung, chỉ có những triết gia.

Cái tình cảm bi đát là gốc chung mọi tôn giáo và mọi triết học (nhưng thể hiện khác nhau trong hành động và tư duy từng người), là nhu cầu bất tử, đấu tranh chống cái chết. Unamuno tìm câu trả lời thông qua một quan niệm Thiên Chúa giáo tự do, gắn chặt với cuộc sống (đây là biến tướng của triết học sự sống), con người chết nhưng lại bất tử do có Chúa phục sinh.

Lịch sử bi đát của tư duy con người là lịch sử đấu tranh giữa lý tính và cái sống; lý tính muốn ngự trị và lý tính hòa cái sống, bắt nó chấp nhận cái không thể tránh được, tức là cái chết; nhưng cái sống lại muốn buộc lý tính chấp nhận những tham vọng sống mãi.

Trong tâm hồn hiện đại có sự xung đột giữa hoài nghi khoa học và bản năng sống, do đó, sinh ra sự phân vân đau khổ, vừa có tính người, vừa có tính thần linh - một chất men để con người vươn lên mãi mãi, tôi luyện không ngừng.

Nỗi thống khổ của đạo Thiên Chúa là luận văn quan trọng của Unamuno, có khuynh hướng nhân bản chủ quan và bi quan (tâm hồn luôn day dứt giữa lý trí và đức tin, tôn giáo và khoa học).

Từ Agonia (hấp hối) ở đây sử dụng theo nghĩa gốc là đấu tranh đau khổ. Là tín đồ Thiên Chúa giáo có nghĩa là đấu tranh không ngừng từng giây phút cuộc đời, đấu tranh giữa đức tin và nhiệm vụ làm công dân, làm cha, làm chồng... mọi hình thức. Từ bỏ cuộc đấu tranh, nghỉ ngơi, có nghĩa là từ bỏ đạo Thiên Chúa (đạo chủ trương mỗi người phải luôn hy sinh để vươn lên).

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Nhà làm phim nữ và con đường vượt qua định kiến giới

Nhà làm phim nữ và con đường vượt qua định kiến giới

Baoquocte.vn. Cuộc tọa đàm thú vị mang tên IN HER VOICE được Văn phòng UNESCO tổ chức với mục đích chia sẻ kinh nghiệm cùng nhà làm phim nữ tại Việt ...
Đừng coi khởi nghiệp của sinh viên chỉ là phong trào

Đừng coi khởi nghiệp của sinh viên chỉ là phong trào

Baoquocte.vn. Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp để sớm đưa Việt Nam trở thành quốc gia khởi nghiệp có tầm ảnh hưởng trên thế giới.
Khai mạc trọng thể kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XV

Khai mạc trọng thể kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XV

Baoquocte.vn. Sáng nay, 20/10, tại Nhà Quốc hội đã diễn ra lễ khai mạc kỳ họp cuối năm của Quốc hội, dự kiến làm việc trong 17 ngày và chia làm ...
Lịch âm 21/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Năm ngày 21/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 21/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Năm ngày 21/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 21/10. Âm lịch hôm nay 21/10. Xem âm lịch hôm nay ngày 21/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2021 hôm nay.
Lý do khiến Thổ Nhĩ Kỳ đi vào bế tắc trong việc gia nhập EU

Lý do khiến Thổ Nhĩ Kỳ đi vào bế tắc trong việc gia nhập EU

Baoquocte.vn. Ủy ban châu Âu đã chỉ ra lý do vì sao những nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Thổ Nhĩ Kỳ đã đi vào 'bế tắc'.
Nữ doanh nhân: Thành công của những 'phiên bản giới hạn'

Nữ doanh nhân: Thành công của những 'phiên bản giới hạn'

Baoquocte.vn. Với nữ doanh nhân, sự nỗ lực còn nhiều hơn nam giới, bởi ngoài kinh doanh, họ phải hoàn thành thiên chức làm vợ, làm mẹ...
Việt Nam hoan nghênh các hoạt động đối thoại, tiếp xúc giữa Israel và Palestine

Việt Nam hoan nghênh các hoạt động đối thoại, tiếp xúc giữa Israel và Palestine

Baoquocte.vn. Đại sứ Đặng Đình Quý bày tỏ lo ngại về tình trạng bạo lực tiếp tục xảy ra, gây nhiều thương vong cho người Palestine, đặc biệt là trẻ em.
Hương vị tình thân: Ngoài đời, NSƯT Võ Hoài Nam và diễn viên Mạnh Trường là hình mẫu lý tưởng của gia đình

Hương vị tình thân: Ngoài đời, NSƯT Võ Hoài Nam và diễn viên Mạnh Trường là hình mẫu lý tưởng của gia đình

Baoquocte.vn. NSƯT Võ Hoài Nam vai ông Sinh trong Hương vị tình thân tin cậy để vợ đứng tên sổ đỏ và Mạnh Trường cũng yên tâm với nghề bởi có ...
Vietlott 20/10/2021. Kết quả xổ số điện toán Vietlott Max 3D hôm nay 20/10/2021. xổ số Max 3D

Vietlott 20/10/2021. Kết quả xổ số điện toán Vietlott Max 3D hôm nay 20/10/2021. xổ số Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 20/10. xổ số Vietlott Max 3D 20/10. Trực tiếp xổ số Vietlott hôm nay 20/10/2021 nhanh nhất và chính xác nhất. Vietlott 3D hôm nay.
Covid-19: Biến thể phụ của Delta gia tăng 'nạn nhân', Anh theo dõi sát, Israel ghi nhận ca đầu tiên

Covid-19: Biến thể phụ của Delta gia tăng 'nạn nhân', Anh theo dõi sát, Israel ghi nhận ca đầu tiên

Baoquocte.vn. Chính phủ Anh cho biết đang theo dõi sát biến thể phụ của chủng Delta có tên gọi AY.4.2 đang có dấu hiệu gia tăng trong số ca nhiễm mới ...
Những thành phố cổ 'bốc hơi' mà ai cũng muốn đến một lần trong đời

Những thành phố cổ 'bốc hơi' mà ai cũng muốn đến một lần trong đời

Baoquocte.vn. Có rất nhiều thành phố trên thế giới đã biến mất vì những thảm họa hoặc đơn giản là do sự bào mòn của thời gian...
Đà Nẵng đề xuất cho phép đón khách quốc tế từ tháng 11

Đà Nẵng đề xuất cho phép đón khách quốc tế từ tháng 11

Baoquocte.vn. Ngày 16/10, UBND TP. Đà Nẵng cho biết vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ về việc cho phép thành phố đón khách quốc tế.
Thành phố Pretoria ở Nam Phi chìm trong sắc 'mộng mơ' của hoa phượng tím

Thành phố Pretoria ở Nam Phi chìm trong sắc 'mộng mơ' của hoa phượng tím

Baoquocte.vn. Thủ đô Pretoria của Nam Phi khoác lên mình bộ áo tím biếc quyến rũ khi những hàng cây hoa Jacaranda (phượng tím) nở rộ khắp các con đường.
Những thành phố độc đáo ở châu Âu đáng để 'lên lịch'

Những thành phố độc đáo ở châu Âu đáng để 'lên lịch'

Baoquocte.vn. Châu Âu nổi tiếng với một danh sách thành phố lớn 'đáng phải đến', song vẫn còn những thành phố nhỏ hơn nhưng 'có võ' đang chờ bạn khám phá...
Du lịch Việt Nam tìm cách thích ứng an toàn với Covid-19

Du lịch Việt Nam tìm cách thích ứng an toàn với Covid-19

Baoquocte.vn. Đại dịch đã khiến chưa bao giờ ngành du lịch trải qua khó khăn như lúc này, nhưng nhiều địa phương đang chuẩn bị cho việc mở cửa an toàn.
'Thổi lửa' cho ngành du lịch hậu Covid-19

'Thổi lửa' cho ngành du lịch hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Ngành du lịch Việt Nam đang từng bước khắc phục khó khăn, nỗ lực chuẩn bị cho quá trình hồi phục, tái khởi động giai đoạn hậu Covid-19.
Sự nghiệp của phụ nữ và những câu chuyện truyền cảm hứng

Sự nghiệp của phụ nữ và những câu chuyện truyền cảm hứng

Baoquocte.vn. Có hai cuốn sách mới được xuất bản tại Việt Nam có thể truyền cảm hứng cho mọi phụ nữ dám cất lên tiếng nói và theo đuổi lý tưởng, sự nghiệp của riêng mình.
Việt Nam và Nhật Bản hợp tác xuất bản tranh truyện

Việt Nam và Nhật Bản hợp tác xuất bản tranh truyện

Baoquocte.vn. Cuốn tranh truyện 'Những người bạn' do Đốm Đốm - nữ họa sĩ Việt Nam minh họa vừa được Nhà xuất bản Sunny Side (Nhật Bản) phát hành.
Vaxxers - cuốn sách kể về hành trình phi thường phát triển vaccine AstraZeneca

Vaxxers - cuốn sách kể về hành trình phi thường phát triển vaccine AstraZeneca

Baoquocte.vn. Ngày 13/10, Alpha Books đã công bố xuất bản cuốn sách của các nhà khoa học Oxford về hành trình phát minh vaccine chống Covid-19 AstraZeneca.
Abdulrazak Gurnah và những áng văn ‘dịch chuyển’

Abdulrazak Gurnah và những áng văn ‘dịch chuyển’

Baoquocte.vn. Sinh ra ở Zanzibar và rời đến Anh năm 18 tuổi – hai nền văn hóa đã đóng vai trò quan trọng trong hình thành các tác phẩm văn học của Abdulrazak Gurnad.
Tình bạn đặc biệt Việt Nam-Nhật Bản trong 'Tomodachi'

Tình bạn đặc biệt Việt Nam-Nhật Bản trong 'Tomodachi'

Baoquocte.vn. Ngày 5/10, Đại sứ Vũ Hồng Nam đã tiếp ông Aihara Hiroyuki, tác giả Tomodachi, truyện tranh sản xuất hợp tác hai nước Việt-Nhật.
Phát hành online tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày'

Phát hành online tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày'

Baoquocte.vn. Tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày' của nhà thơ Đặng Vương Hưng do NXB Văn học – 2021 ấn hành, dày 1.248 trang khổ lớn.
Phiên bản di động