Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.

Machado Y Ruiz Antonio (1875-1939) là một nhà thơ lãnh đạo “Thế hệ 98” đứng về phía Cộng hòa chống phát-xít. Tác phẩm: Hiu quạnh (1903), Đồng quê xứ Castilla (1912).

Đồng quê Castilla là một tập thơ tiêu biểu nhất của Machado. Thơ ông có một vị trí đặc biệt trong nền thơ Tây Ban Nha hiện đại (nguồn cảm hứng đa dạng, ngôn ngữ giản dị, miêu tả những miền đất điển hình của dân tộc).

Tác phẩm xuất bản năm vợ Machado chết; nhưng các bài thơ đều viết trước đó, nhìn tổng quan lại những năm ông sống ở tỉnh Soria, là nơi ông dạy học và lấy vợ. Tác phẩm này điển hình cho “Thế hệ 98”: cảm nhận thấy sự suy thoái của Tổ quốc, đi đâu tìm lại tâm hồn dân tộc qua những nét thần bí của cảnh quan vừa khô cằn, lại vừa phì nhiêu của xứ Castilla.

***

Ortega Y Gasset José (1883-1935) là nhà văn, nhà tư tưởng, nhà văn hóa. Ông có quan điểm triết lý sử học phi lý tính, bi quan: đề cao thượng lưu, chủ nghĩa thế giới, chống cả cộng sản lẫn phát-xít. Tác phẩm chính: Suy nghĩ về Don Quijote (1914), Nước Tây Ban Nha không xương sống (1922), Chủ đề của thời đại chúng ta (1923), Sự nổi dậy của quần chúng (1931), Sự phi nhân tính hóa nghệ thuật (1925).

Nước Tây Ban Nha không xương sống là một luận văn triết học của Ortega. Ông tiếp thu thông điệp của “Thế hệ 98”, băn khoăn tìm nguyên nhân về sự suy sụp của Tây Ban Nha xưa kia, đã từng có một thời oanh liệt với một đế chế bao la.

Theo Ortega, nguyên nhân chính là do đất nước thiếu những người “thượng lưu” tài giỏi - “Một dân tộc là một khối người được tổ chức, được cấu tạo bởi một thiểu số cá nhân có lựa chọn”. Ortega cho là, so với một số dân tộc khác ở châu Âu, Tây Ban Nha không có một tầng lớp quý tộc xuất sắc, do thiếu những hoàn cảnh lịch sử nhất định.

Như vậy, toàn bộ lịch sử Tây Ban Nha là một quá trình suy đồi. Cần tạo ra một tầng lớp thượng lưu vượt lên đại chúng để hướng dẫn dân tộc. Ortega bi quan, không tin vào khả năng ấy và dĩ vãng vẫn đè nặng lên hiện tại. Luận điểm chủ yếu của Ortega sẽ được phát triển trong Sự nổi dậy của quần chúng.

Sự nổi dậy của quần chúng là một luận văn triết học của Ortega. Trong Nước Tây Ban Nha không xương sống, Ortega đã giải thích sự suy đồi của đất nước mình: không có một giai cấp thượng lưu (quý phái) đủ mạnh để thực hiện nhiệm vụ do lịch sử giao cho (hướng dẫn dân tộc tiến lên).

Trong Sự nổi dậy của quần chúng, Ortega áp dụng luận điểm ấy vào cả nền văn minh châu Âu. Nền văn minh này suy đồi vì thời đại mới đã sinh ra mẫu “người quần chúng”; mẫu người này thừa hưởng tất cả các tiện nghi của cả một nền văn hóa không bỏ công sức tạo ra; họ chỉ hưởng thụ một cách bị động, không có cố gắng kiên trì.

Xã hội nào cũng có một hạt nhân “thượng lưu” đi tiên phong theo một sứ mạng thiêng liêng để tác động đến đại chúng. Riêng chỉ một dân tộc ở châu Âu có làm được sự nghiệp này không? Ortega cho là, phải có sự tham gia của các dân tộc châu Âu thì mới xây dựng được một nền văn hóa châu Âu chung. Tư tưởng của Ortega mang màu sắc phi lý tính.

***

Palacio Valdés Armando (1853-1938) là nhà viết tiểu thuyết hiện thực về tầng lớp dưới ở các địa phương. Tác phẩm: Bà San Sulpicio (1889) và Sự bi quan (1906).

Sự bi quan là tiểu thuyết được nhà văn Tây Ban Nha Palacio Valdés thích nhất trong số những tác phẩm của mình. Trong tác phẩm biểu tượng này (Tristan tượng trưng cho nỗi cơ cực của con người), Palacio rời bỏ phong cách tự nhiên chủ nghĩa, để thể hiện một nhân sinh quan lý tưởng và yếm thế.

Nhân vật chính Tristan điển hình cho chứng hoang tưởng: chán ngán mọi thứ, anh không thể kiềm chế nổi những khuấy động nội tâm, anh vừa đa nghi, vừa kiêu hãnh. Anh lấy Clara, một cô gái hồ hởi, trẻ trung. Ngay trong đêm tân hôn, anh đã đánh ghen, vì cho là vợ có tình ý với một chàng quý tộc.

Anh vợ của Tristan là German bị vợ là Elena cắm sừng. Tristan xui German trả thù, nhưng German bỏ đi ở một làng xa. Tristan tìm cách giải buồn trong nghệ thuật, nhưng phát ớn vì giới nghệ thuật cũng thối nát giả đạo đức, đố kỵ.

Khi Tristan có con, anh trở nên rất khắt khe về vệ sinh và làm khổ cả nhà. Anh bỗng nổi cơn ghen, thách chàng quý tộc tán vợ mình đấu gươm và giết chết tình địch. Vợ Tristan không chịu được, bỏ đi cùng chị dâu Elena (đã hối hận) đến ở với anh German.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Ungaretti Giuseppe (1888-1970) là nhà thơ, tác phẩm chính: Vui sướng, Bến cảng bị vùi, Cảm xúc thời gian; Verga Giovanni (1840 - 1922) là ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại ...

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 21/01/2022 12:01 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+16,637 2,094,802
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 245 513,657
Bình Dương 61 292,196
Hà Nội 2,884 100,310
Đồng Nai 65 99,568
Tây Ninh 239 87,340
Khánh Hòa 579 59,875
Cà Mau 361 53,970
Vĩnh Long 269 51,908
Đồng Tháp 80 46,875
Cần Thơ 47 43,931
Bình Phước 462 42,537
Long An 38 41,301
Trà Vinh 332 36,955
An Giang 51 35,293
Tiền Giang 37 35,146
Bến Tre 614 34,842
Bạc Liêu 135 34,473
Kiên Giang 77 32,415
Sóc Trăng 33 31,984
Bà Rịa – Vũng Tàu 154 30,233
Bình Thuận 138 28,616
Bình Định 521 28,347
Hải Phòng 722 23,145
Đà Nẵng 983 22,793
Bắc Ninh 373 19,186
Thừa Thiên Huế 285 18,828
Hậu Giang 90 14,836
Đắk Lắk 153 14,718
Thanh Hóa 497 14,618
Lâm Đồng 231 13,691
Hưng Yên 565 12,757
Bắc Giang 386 11,740
Quảng Ngãi 513 11,123
Nghệ An 245 10,992
Hà Giang 101 10,825
Quảng Nam 288 10,524
Quảng Ninh 389 9,404
Gia Lai 143 9,306
Phú Yên 101 9,253
Hải Dương 280 8,294
Đắk Nông 98 7,312
Vĩnh Phúc 270 7,066
Nam Định 283 6,815
Ninh Thuận 29 6,542
Thái Nguyên 235 5,207
Phú Thọ 139 5,205
Quảng Bình 132 5,145
Thái Bình 137 5,105
Hòa Bình 218 4,928
Hà Nam 98 4,233
Quảng Trị 142 3,661
Lạng Sơn 143 3,120
Sơn La 98 2,908
Ninh Bình 138 2,703
Tuyên Quang 153 2,586
Hà Tĩnh 55 2,287
Lào Cai 103 1,925
Yên Bái 103 1,913
Kon Tum 119 1,763
Điện Biên 98 1,598
Cao Bằng 38 1,300
Bắc Kạn 5 769
Lai Châu 36 744

Xem nhiều

Đọc thêm

Covid-19 có thể tăng nguy cơ bị sương mù não

Covid-19 có thể tăng nguy cơ bị sương mù não

Baoquocte.vn. Một phát hiện mới đây cho thấy Covid-19 không chỉ gây ra các bệnh về đường hô hấp mà còn có tác động lâu dài đến cơ thể và não ...
Covid-19 khoét sâu bất bình đẳng giàu nghèo ở Mỹ Latinh

Covid-19 khoét sâu bất bình đẳng giàu nghèo ở Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Tài sản của các tỷ phú ở Mỹ Latinh tăng 52% trong đại dịch, trong khi người nghèo là đối tượng chủ yếu hứng chịu tác động của Covid-19
Phát hiện loài hoa mới tuyệt đẹp, lần đầu thấy ở Việt Nam

Phát hiện loài hoa mới tuyệt đẹp, lần đầu thấy ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Ông Lê Ngọc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết vừa phát hiện một loài thực vật (hoa) chưa từng thấy ở Việt ...
Đại sứ Hoàng Văn Lợi thăm và làm việc tại tỉnh Western Cape, Nam Phi

Đại sứ Hoàng Văn Lợi thăm và làm việc tại tỉnh Western Cape, Nam Phi

Baoquocte.vn. Chuyến công tác do Bộ Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Nam Phi tổ chức, Đại sứ Việt Nam và Đại sứ Hàn Quốc được mời tham gia cùng ...
Việt Nam có tỷ lệ người dân được tiêm đủ liều vaccine Covid-19 đứng thứ năm tại Đông Nam Á

Việt Nam có tỷ lệ người dân được tiêm đủ liều vaccine Covid-19 đứng thứ năm tại Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Các nước Đông Nam Á đang tăng tốc độ tiêm chủng vaccine phòng Covid-19 cho người dân, đồng thời lên kế hoạch thực hiện tiêm mũi tăng cường.
Huyền thoại âm nhạc Mỹ John Legend khám phá Hà Nội

Huyền thoại âm nhạc Mỹ John Legend khám phá Hà Nội

Baoquocte.vn. Huyền thoại âm nhạc người Mỹ John Legend đến Việt Nam hôm 19/1, anh tranh thủ tham quan một số địa danh ở Hà Nội và thưởng thức cà phê ...
Mỹ bật đèn xanh cho 3 thành viên NATO làm một điều với Ukraine, Kiev gửi lời tới Washington

Mỹ bật đèn xanh cho 3 thành viên NATO làm một điều với Ukraine, Kiev gửi lời tới Washington

Baoquocte.vn. Mỹ đã cho phép 3 quốc gia Baltic là thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chuyển vũ khí do Mỹ sản xuất tới Ukraine.
Ousmane Dembele cam kết hoàn toàn tuân thủ theo HLV Xavi

Ousmane Dembele cam kết hoàn toàn tuân thủ theo HLV Xavi

Baoquocte.vn. Ousmane Dembele tuyên bố sẽ không để bị Barca hăm dọa, ép anh rời khỏi Nou Camp trong tháng 1 này cũng như loại khỏi đội hình.
Khai trương Tuần lễ Tết Nguyên đán tại đại siêu thị Carrefour ở Pháp

Khai trương Tuần lễ Tết Nguyên đán tại đại siêu thị Carrefour ở Pháp

Baoquocte.vn. Sự kiện là dịp để các khách hàng Carrefour khám phá nghệ thuật ẩm thực, công thức nấu ăn và các sản phẩm Việt Nam.
Mỹ dọa cấm vận thiết bị điện tử, Nga nói ‘gậy ông đập lưng ông’

Mỹ dọa cấm vận thiết bị điện tử, Nga nói ‘gậy ông đập lưng ông’

Baoquocte.vn. Ngày 20/1, Nga thể hiện thái độ xem nhẹ cảnh báo về việc Mỹ có thể hạn chế nguồn cung cấp thiết bị điện tử nếu Moscow tấn công Ukraine.
Liên kết hợp tác thúc đẩy du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Liên kết hợp tác thúc đẩy du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA) và Tập đoàn Yongpyung Resort (Hàn Quốc) ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện.
Đến Mộc Châu, ngắm thiên đường hoa mận trắng

Đến Mộc Châu, ngắm thiên đường hoa mận trắng

Baoquocte.vn. Thời điểm đầu năm là lúc hoa mận ở Mộc Châu nở rộ, khiến du khách khắp nơi đổ về để 'check in' khung cảnh thơ mộng như trong truyện cổ tích này.
Người phụ nữ duy nhất trên thế giới đi nước ngoài không cần... hộ chiếu

Người phụ nữ duy nhất trên thế giới đi nước ngoài không cần... hộ chiếu

Baoquocte.vn. Đến cả người quyền lực như Tổng thống Mỹ khi ra nước ngoài đều cần có hộ chiếu, nhưng có một người phụ nữ lại không cần dùng đến loại giấy tờ này.
Quy Nhơn có nhiều lợi thế trở thành điểm du lịch đẳng cấp châu Á

Quy Nhơn có nhiều lợi thế trở thành điểm du lịch đẳng cấp châu Á

Baoquocte.vn. Việc sở hữu nhiều cảnh quan thiên nhiên hoang sơ đã tạo ra những nét mới lạ và đầy sức hấp dẫn, đưa Quy Nhơn trở thành điểm đến mới của du khách trong và ...
Du lịch Việt Nam lên sóng kênh truyền hình CNBC của Mỹ

Du lịch Việt Nam lên sóng kênh truyền hình CNBC của Mỹ

Baoquocte.vn. Kênh truyền hình nổi tiếng của Mỹ CNBC đã phát sóng chương trình phỏng vấn Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Hà Văn Siêu về du lịch Việt Nam.
ATF 2022 sẽ họp bàn về các giải pháp phục hồi du lịch ASEAN

ATF 2022 sẽ họp bàn về các giải pháp phục hồi du lịch ASEAN

Baoquocte.vn. Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2022, sự kiện lớn nhất trong khuôn khổ hợp tác du lịch ASEAN, diễn ra tại Campuchia từ ngày 16-21/1.
Trao tặng 1.000 cuốn sách về cuộc đua phát triển vaccine Covid-19

Trao tặng 1.000 cuốn sách về cuộc đua phát triển vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. 1.000 cuốn sách Vaxxers sẽ được trao tặng cho Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid 19, lãnh đạo Bộ Y tế, lãnh đạo sở tế của 63 tỉnh thành...
Khám phá sự kiện 'Đêm đọc sách' tại Việt Nam

Khám phá sự kiện 'Đêm đọc sách' tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự kiện 'Đêm đọc sách' lần thứ sáu sẽ diễn ra từ ngày 20-23/1 tại nước Pháp và mạng lưới các trung tâm văn hóa Pháp trên toàn thế giới.
Rutger Bregman và cuốn sách mở ra hy vọng về một xã hội tốt đẹp hơn

Rutger Bregman và cuốn sách mở ra hy vọng về một xã hội tốt đẹp hơn

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Nhân loại – Một lịch sử tràn đầy hy vọng', tác giả Rutger Bregman đã chỉ ra bản chất tử tế và thiện lương của nhân loại.
‘Cách mạng lối sống’ – bộ sách làm quà tặng ý nghĩa nhân dịp Xuân về

‘Cách mạng lối sống’ – bộ sách làm quà tặng ý nghĩa nhân dịp Xuân về

Baoquocte.vn. Với ba cuốn sách về chủ đề sức khỏe, bộ sách 'Cách mạng lối sống' rất phù hợp dùng để làm quà tặng cho người thân trong dịp Xuân về.
Một tập sách thú vị về nghệ thuật thưởng trà

Một tập sách thú vị về nghệ thuật thưởng trà

Baoquocte.vn. 'Thưởng trà thật đẹp, thật vui' hội đủ những tinh hoa của văn hóa trà Việt, là một tư liệu khảo cứu đáng tin cậy cho bất cứ ai yêu mến trà
Tiểu thuyết Xứ Cát 'hot' cùng siêu phẩm điện ảnh mới nhất

Tiểu thuyết Xứ Cát 'hot' cùng siêu phẩm điện ảnh mới nhất

Baoquocte.vn. Được vinh danh là tác phẩm khoa học giả tưởng bán chạy nhất mọi thời đại, tiểu thuyết Xứ Cát quay trở lại sau nhiều năm vắng bóng ở Việt Nam.
Phiên bản di động