Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 2)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn cổ điển Cervantes Saavedra Miguel de
Nhà văn cổ điển Cervantes Saavedra Miguel de

Cervantes Saavedra Miguel de (1547-1616) là nhà văn cổ điển lớn nhất của Tây Ban Nha, một đỉnh cao của văn học thế giới. Tác phẩm chính: Don Quijote, nhà quý tộc tài ba xứ Mancha.

Don Quijote, nhà quý tộc tài ba xứ Mancha (phần 1 xuất bản năm 1605, phần 2 năm 1615) là tiểu thuyết hiện thực phê phán, trở thành mẫu mực thể loại này trên thế giới và có một giá trị nhân văn lớn.

Tác phẩm Don Quijote nhại và giễu cợt thể loại tiểu thuyết hiệp sĩ đương thời đề cao những ảo vọng về danh dự, anh dũng, đạo lý của tầng lớp hiệp sĩ, không còn được ai tin tưởng trong một nước Tây Ban Nha phong kiến suy tàn.

Truyện kể về một nhà quý tộc nông thôn, gầy gò, cao lênh khênh, tốt bụng và có nhân phẩm. Ông ta đọc quá nhiều tiểu thuyết hiệp sĩ, đến mức loạn trí, tự cho mình có nhiệm vụ đem gươm đi khắp thiên hạ để làm việc nghĩa.

Ông lấy tên là Don Quijote de la Mancha và nhận lễ thụ phong hiệp sĩ. Người phong tước cho ông là một tay chủ quán (ông tưởng quán của y là một tòa lâu đài). Ông chọn một cô thôn nữ làm “Phu nhân lý tưởng” để tôn sùng (theo tục lệ hiệp sĩ) và đặt tên cô là Dulcinea.

Ông ra đi và nếm đủ nỗi gian truân. Có lần, ông gây sự với một bọn lái buôn, bị chúng đánh cho một trận. Ông phải trở về nhà. Vẫn hăng hái, ông mộ một nông phu là Sancho Panza làm bầy tôi, hứa sẽ phong cho hắn làm thái thú mảnh đất nào họ sẽ chiếm được. Don Quijote cưỡi con ngựa Rocinante gầy còm cùng Sancho Panza cưỡi lừa, đi chu du thiên hạ.

Đầu óc ngông cuồng của Don Quijote tưởng tượng ra đủ thứ. Ông đánh nhau với cối xay gió, tưởng đó là bọn khổng lồ, bị cánh quạt tung cả người lẫn ngựa lên không. Ông đánh lung tung vì tưởng đàn cừu là quân sĩ, tưởng người nô lệ là những nhà quý tộc bị hành hạ.

Cuối cùng, mấy nhà quý tộc thích đùa, tặng cho Sancho Panza danh hiệu thái thú một hòn đảo tưởng tượng. Còn Don Quijote thì bị một sinh viên đóng giả làm hiệp sĩ Bạch Nguyệt đánh bại. Ông vỡ mộng, trở về quê. Trước khi chết ít lâu, ông không đọc tiểu thuyết hiệp sĩ giang hồ nữa.

Ngoài giá trị đương thời (chống lại loại tiểu thuyết trên, chống lại nhà thờ Thiên Chúa giáo và một số chính sách xã hội Tây Ban Nha thế kỷ XVII), Don Quijote còn có giá trị nhân văn sâu sắc, cặp chủ tớ Don Quijote-Sancho Panza đối lập tính cách, lý tưởng hóa hào hiệp viển vông, với tính chất thực tế, khôn ngoan của tính cách Tây Ban Nha nói riêng, của mỗi con người bình thường nói chung.

Có thể Don Quijote là câu chuyện tiêu biểu về một con người lý tưởng rơi vào một xã hội thực dụng. Don Quijote đã được nhiều lần lấy làm đề tài kịch và phim.

***

Echegara Y Yeizaguirre (1832-1916) là tác giả sân khấu (lãng mạn, đề tài hiện thực) và chính khách. Ông được Giải thưởng Nobel Văn học năm 1904. Tác phẩm chính: Miệng lưỡi thế gian (1881).

Miệng lưỡi thế gian là vở kịch được coi là tác phẩm nổi trội nhất của Echegara. Ông thể hiện những đề tài hiện thực (mâu thuẫn có tính chất xã hội và đạo lý) bằng kỹ thuật lãng mạn mới. Miệng lưỡi thế gian lên án miệng lưỡi thế gian, những kẻ ngồi rồi bịa chuyện gây nên tai họa. Nhân vật chính là thiếu phụ Teedera xinh đẹp và đức hạnh.

Hai vợ chồng Teedera có một người con nuôi là Ernesto tuổi khoảng hai mươi, tâm hồn lãng mạn. Ernesto mê mẹ nuôi, nhưng Teedera rất đứng đắn. Những người xung quanh, nhất là họ hàng nhà chồng nói ra nói vào, khiến cho chồng Julian sau cũng tin là vợ mình có tình ý với con nuôi.

Có một tử tước công khai vu cho Teedera; Ernesto đòi đấu gươm với hắn. Chồng Teedera can thiệp, đứng ra đấu gươm bảo vệ danh dự cho vợ, chồng Teedera bị thương chết. Thiên hạ càng đinh ninh là Teedera có quan hệ bất chính với Ernesto, cuối cùng, Ernesto và Teedera lấy nhau, chính do miệng lưỡi thiên hạ đẩy họ đến hành động ấy.

***

Sender Ramon Jose (1902-1982) là nhà văn viết tiểu thuyết hiện thực và biểu tượng về tự do, về số phận con người, về chiến sĩ cách mạng (lưu vong). Tác phẩm chính: Vua và hoàng hậu (1947).

Vua và hoàng hậu là tiểu thuyết vừa hiện thực, vừa biểu tượng của Sender. Trong cuộc nội chiến, khi nhân dân thủ đô Mandrid nổi dậy, một vị hầu tước bỏ trốn, vợ ở lại, trốn trong một căn buồng, được người làm vườn Romulo bảo vệ. Romulo đã nhìn thấy cô chủ tắm truồng trong bể bơi và đâm mê cô ta, mặc dù biết cô khinh mình là kẻ tôi tớ.

Anh thấy cô lén lút tiếp khách ban đêm, rình bắt: té ra đó chính là chồng cô. Hầu tước bị dân quân bắn. Cô chủ lợi dụng tình yêu của Romulo để tìm cách trốn đi. Lúc sắp thành công thì cô lại ở lại, vì cô đã yêu Romulo và không muốn Romulo có nguy cơ bị giết, nhưng rồi chính cô lại bị giết.

Tác giả muốn chứng minh là trong những hoàn cảnh đặc biệt, con người trở về bản chất thực của mình, vượt ra ngoài các ước lệ xã hội. Vua tượng trưng cho con người, Hoàng hậu là ảo mộng, lý tưởng.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 16)

Ungaretti Giuseppe (1888-1970) là nhà thơ, tác phẩm chính: Vui sướng, Bến cảng bị vùi, Cảm xúc thời gian; Verga Giovanni (1840 - 1922) là ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người phương Tây nghĩ gì? (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người phương Tây nghĩ gì? (Kỳ 2)

TGVN. Phương pháp tư duy nội quan, suy niệm về Thượng đế bằng nhận thức trực giác, đã ảnh hưởng nhiều đến trào lưu triết học ...

Đọc thêm

Trưa 21/9, Hà Nội thêm 10 ca mắc Covid-19, riêng ổ dịch Long Biên có 5 ca

Trưa 21/9, Hà Nội thêm 10 ca mắc Covid-19, riêng ổ dịch Long Biên có 5 ca

Baoquocte.vn. Từ 6h đến 12h ngày 21/9, địa bàn TP. Hà Nội ghi nhận thêm 10 ca bệnh Covid-19; trong đó, 8 ca tại khu cách ly, 2 ca tại khu ...
Giới thiệu sản phẩm của Việt Nam đến người tiêu dùng Hy Lạp

Giới thiệu sản phẩm của Việt Nam đến người tiêu dùng Hy Lạp

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp Lê Hồng Trường đã dẫn đoàn Đại sứ quán Việt Nam tham dự Hội chợ Quốc tế Thessaloniki 2021 (TIF, 11-19/9)
Pogba tận hưởng những ngày chơi bóng ở Man Utd với phong độ nổi bật

Pogba tận hưởng những ngày chơi bóng ở Man Utd với phong độ nổi bật

Baoquocte.vn. Sau khi nói chuyện và nhận xét Paul Pogba là ngôi sao tài năng, giờ đây Raphael Varane khuyên tiếp đồng đội tuyển Pháp hãy ở lại Old Trafford.
Phú Quốc: Phát hiện nhiều ca Covid-19 trong cộng đồng, ra thông báo khẩn tìm người liên quan

Phú Quốc: Phát hiện nhiều ca Covid-19 trong cộng đồng, ra thông báo khẩn tìm người liên quan

Baoquocte.vn. Sau khi phát hiện một trường hợp mắc Covid-19, lực lượng y tế TP. Phú Quốc đã tổ chức xét nghiệm, phát hiện thêm 10 trường hợp dương tính.
Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia tổ chức chương trình vui Tết Trung thu

Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia tổ chức chương trình vui Tết Trung thu

Baoquocte.vn. Chương trình vui Tết Trung thu như một món quà đặc biệt gửi tới các bạn nhỏ là con em cán bộ nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại ...
Nới lỏng giãn cách, những ai được phép ra, vào Hà Nội?

Nới lỏng giãn cách, những ai được phép ra, vào Hà Nội?

Baoquocte.vn. Dù nới lỏng giãn cách nhưng Hà Nội vẫn kiểm soát chặt chẽ người ra, vào thành phố. Những ai sẽ được phép di chuyển qua 22 chốt ở cửa ...
Quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ: Phát triển mạnh mẽ, đảm bảo lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước

Quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ: Phát triển mạnh mẽ, đảm bảo lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước

Baoquocte.vn. Quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trên tất cả lĩnh vực, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân 2 ...
Covid-19 thế giới 21/9: Quốc gia ASEAN khiến thế giới kinh ngạc; Mỹ chấm dứt lệnh cấm dài 18 tháng; hy vọng lớn từ vaccine dạng xịt

Covid-19 thế giới 21/9: Quốc gia ASEAN khiến thế giới kinh ngạc; Mỹ chấm dứt lệnh cấm dài 18 tháng; hy vọng lớn từ vaccine dạng xịt

Baoquocte.vn. Toàn cầu ghi nhận xấp xỉ 230 triệu ca mắc Covid-19, trong đó có hơn 4,71 triệu ca tử vong và gần 206,5 triệu ca bình phục.
Yếu tố nào khiến nguy cơ nhiễm Covid-19 của người đã tiêm vaccine tăng?

Yếu tố nào khiến nguy cơ nhiễm Covid-19 của người đã tiêm vaccine tăng?

Baoquocte.vn. Loại vaccine, các biến thể, thời gian sau tiêm và hệ miễn dịch của từng người tác động tới khả năng mắc bệnh.
Bệnh nhân Covid-19 ở châu Phi: 216 ngày, virus đột biến 30 lần

Bệnh nhân Covid-19 ở châu Phi: 216 ngày, virus đột biến 30 lần

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học đã tìm ra nguyên nhân của việc nhiều biến chủng Covid-19 xuất hiện đầu tiên ở châu Phi.
Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Baoquocte.vn. Những thành phố cổ với lịch sử hàng nghìn năm có nhiều thứ dành cho du khách hơn là chỉ có kiến ​​trúc đẹp và cổ vật độc đáo.
Ấn Độ xem xét mở cửa, miễn phí thị thực cho nửa triệu du khách nước ngoài đầu tiên

Ấn Độ xem xét mở cửa, miễn phí thị thực cho nửa triệu du khách nước ngoài đầu tiên

Baoquocte.vn. Ấn Độ có thể sớm mở cửa trở lại cho du khách nước ngoài trong bối cảnh tình hình dịch bệnh Covid-19 tại nước này đang lắng dịu.
Hàn Quốc quảng bá du lịch bằng hiphop và dân ca

Hàn Quốc quảng bá du lịch bằng hiphop và dân ca

Baoquocte.vn. Những video thuộc chiến dịch quảng bá du lịch Hàn Quốc là sự kết hợp độc đáo của nhạc truyền thống Pansori cùng một chút biến tấu và vũ điệu đương đại.
Giải mã sức hấp dẫn lạ kỳ của du lịch châu Phi

Giải mã sức hấp dẫn lạ kỳ của du lịch châu Phi

Baoquocte.vn. Với hệ sinh thái phong phú, cảnh quan hùng vĩ, bề dày lịch sử văn hóa cùng các khu nghỉ dưỡng thời thượng, châu Phi đang trở thành điểm du lịch mới đầy hấp dẫn.
Khám phá mùa lúa chín vàng óng và phiên chợ Sừng ở vùng biên giới Sì Lở Lầu

Khám phá mùa lúa chín vàng óng và phiên chợ Sừng ở vùng biên giới Sì Lở Lầu

Baoquocte.vn. Đến Sì Lở Lầu những ngày này, du khách có thể được chiêm ngưỡng bức tranh mùa vàng tuyệt đẹp và khám phá chợ Sừng trên 12 tầng dốc.
Khám phá những địa danh bí ẩn bậc nhất trên thế giới!

Khám phá những địa danh bí ẩn bậc nhất trên thế giới!

Baoquocte.vn. Không có gì hấp dẫn hơn là khám phá những địa danh bí ẩn và những hiện tượng không thể giải thích được!
Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Baoquocte.vn. Có những cuốn sách không chỉ hợp với không khí nhẹ nhàng của mùa Thu mà còn mang đến nguồn năng lượng tích cực cho mỗi người đọc.
Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. Cuốn sách của Walter Isaacson viết về sự hình thành và phát triển của công nghệ CRISPR trong điều trị Covid-19 sẽ được phát hành tại Việt Nam.
Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Baoquocte.vn. Dù lo ngại một số người tìm cách ngăn chặn cuốn sách mới phát hành nhưng nữ diễn viên Angelina Jolie hy vọng nhiều trẻ em sẽ tìm thấy nó.
Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa giới thiệu hai cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Bức tranh sống động về bối cảnh lịch sử ra đời Tuyên ngôn Độc lập

Bức tranh sống động về bối cảnh lịch sử ra đời Tuyên ngôn Độc lập

Baoquocte.vn. Qua cuốn sách, bạn đọc được chiêm ngưỡng một bức tranh sống động và cụ thể về bối cảnh ra đời bản Tuyên ngôn Độc lập.
Sách văn học nước ngoài được độc giả yêu mến trong tháng 8

Sách văn học nước ngoài được độc giả yêu mến trong tháng 8

Baoquocte.vn. Trong tháng 8 này, những cuốn sách được nhắc đến nhiều nhất và được yêu mến nhất của Nhã Nam hầu hết là sách văn học.
Phiên bản di động