Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới như: Malaparte Curzio, Manzoni Alessandro, Metastasio Pietro.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Malaparte Curzio (1898-1957) làm thơ, viết báo, kịch, tiểu thuyết phóng sự. Tác phẩm tiêu biểu: Tan nát (1944) và Da (1949).

Tan nát là tiểu thuyết phóng sự về sự suy sụp của châu Âu do tác động tàn bạo vô nghĩa của chiến tranh. Cùng Da, tác phẩm này có tiếng vang quốc tế. Malaparte là nhà văn, nhà báo, nhà điện ảnh Italy bị gạt ra khỏi Đảng phát xít của Mussolini vì không theo tư tưởng chính thống. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông làm phóng viên chiến tranh ở mặt trận miền Đông, sau theo quân đội đồng minh Mỹ đổ bộ vào Italy.

Trong tiếng Đức, Kaputt là hủy diệt, tan nát, hỏng bét. Thực ra, thông qua biểu tượng Kaputt - nhân vật chính, một quái vật vui vẻ và tàn ác, tác giả ngụ ý nói về cảnh châu Âu, tất cả mọi người, chỉ còn là một đống hoang tàn đổ nát.

Trang sách nào cũng bị ám ảnh và chiến tranh là chết chóc. Có rất nhiều đoạn kịch tính, hoặc có chất thơ thô bạo, hoặc đượm màu sắc hài hước giá lạnh (cảnh chém giết khủng khiếp, cảnh sứ quán, chân dung một Hoàng thân, một xác chết rữa thối...)

Da là tập truyện có 12 truyện, cùng Tan nát - những tác phẩm văn học Italy về Chiến tranh thế giới thứ hai có giá trị quốc tế. Cả hai tác phẩm đều mang những nét chung về phong cách hiện thực trắng trợn (tục tằn, cảm thương kín đáo, hài hước rùng rợn).

Malaparte tham gia Sư đoàn du kích Italy “Potente” giải phóng Italy (1943-1945). Ông phản ánh lại nỗi cơ cực nhục nhã của nước Italy sau chiến tranh. Truyện Dịch hạch đề cập chủ đề ruỗng thối, xuyên qua tất cả các truyện với đủ mùi hôi thối.

Sự ruỗng thối trước tiên ăn vào phụ nữ (đi làm đĩ công khai có khi chỉ vì một thanh sôcôla của lính Mỹ), rồi sang tất cả mọi người (do đói khổ). Cuối truyện này là cảnh những đền đài cổ La Mã sát một cánh đồng thanh bình, gợi lên cảm giác thế giới cổ đại vẫn nguyên vẹn bên cạnh thế giới hiện đại xáo động.

Tác giả miêu tả quang cảnh thành phố Napoli đổ nát như một thế giới khổ đau mà Chúa đã bỏ lại (một cuộc ẩu đả bên thây xác chết). Trong Gió đen, con chó Fébo thể hiện lương tâm của người viết, đau khổ chán chường sự độc ác của văn minh. Dân tộc Italy cùng khổ, nhục nhã. “Người ta không chiến đấu vì danh dự tự do công lý nữa mà vì mang ra cái xác thịt bẩn thỉu này”.

***

Manzoni Alessandro (1785-1873) là nhà thơ, nhà viết kịch, tiểu thuyết thời kỳ lãng mạn. Ông duy lý, yêu nước và theo đạo Thiên Chúa. Những kẻ đính hôn (1827) là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông.

Những kẻ đính hôn là tiểu thuyết lịch sử, đôi khi được đánh giá là cuốn tiểu thuyết lớn nhất của văn học Italy hiện đại. Manzoni muốn chứng minh là đấng Thiên Hựu can thiệp vào lịch sử và đặc biệt là cuộc sống hàng ngày của người bình thường.

Chuyện kể về nỗi gian truân mà đôi nam nữ nông dân Italy thế kỷ XVII phải trải qua (chống lại ý thích của lãnh chúa địa phương) trước khi được lấy nhau. Renzo và Lucia yêu nhau và đã đính hôn với nhau nhưng tên lãnh chúa Don Rodrigo đánh cuộc là thế nào hắn cũng chiếm được nàng. Hắn làm điều thô bạo, dùng đủ mưu mô để phá cuộc tình duyên.

May mà vị linh mục cứng rắn Fra Cristoforo và Hồng y giáo chủ Borromeo giúp đỡ, cuối cùng, đôi trai gái cũng lấy được nhau. Giá trị tác phẩm chủ yếu là bức tranh miêu tả đời sống Italy vào thế kỷ XVII, tình trạng kinh tế - xã hội và lời kêu gọi yêu nước (chống lại chính quyền Áo).

Tác phẩm của đóng góp vào sự phát triển của phong trào Risorgimento (Phục Hưng văn hóa - chính trị Italy) dẫn đến độc lập và thống nhất.

***

Marino hay Marini Giambattista (1596 - 1625) là nhà thơ cuối thời Phục Hưng. Thơ ông cầu kỳ, hoa mỹ. Tác phẩm chính Adone, 1623.

Adone là thiên hùng ca thần thoại dài 45.000 câu (20 khúc ca), điển hình cho khuynh hướng thơ Italy thế kỷ XVII. Thời Marino là thời văn nghệ Phục Hưng Italy đã suy tàn, ngoài Tasso ra, các nhà văn đi vào khuôn sáo.

Thơ của ông cầu kỳ, rườm rà, chú trọng vào kỹ xảo, hoa mĩ. Ông đồng thời cũng đề ra chủ nghĩa Marino, đặc biệt ở Pháp, có ảnh hưởng đến văn học Ba-rốc ở châu Âu.

Adone kể chuyện tình của nữ thần Venus. Thần tình ái Cupidon là con của Venus, hóa phép cho mẹ mình và một thanh niên là Myrrha yêu nhau.

***

Metastasio Pietro (1698 - 1782) là một nhà thơ cung đình và viết nhạc kịch có uy tín. Tác phẩm nổi tiếng Didone bị bỏ rơi (1721).

Didone bị bỏ rơi là bi kịch có nhạc, đã khiến Metastasio nổi tiếng. Nhân vật Didone biểu tượng (trong văn học cổ điển châu Âu) cho người phụ nữ hy sinh vì tình yêu.

Theo truyện hư cấu của Vergilius trong Aeneis (cổ La Mã), Hoàng hậu Didone là người lập ra thành Carthage ở Bắc Phi. Sau khi thành Troia bị liên quân Hy Lạp tàn phá, Hoàng tử Aeneis bỏ nước ra đi và được Didone cưu mang.

Didone yêu say đắm Aeneis, muốn giữ chàng lại. Nhưng Aeneis nghe theo sứ mạng của dân tộc, bỏ đi Italy để xây dựng thành La Mã và một nền văn minh mới. Didone tự đâm ngực chết trên đống lửa.

Trong vở của Metastasio, Didone bị nhiều nỗi đau thương dồn dập: Didone biết là người tình quyết tâm ra đi mà lại giấu mình, kẻ thù ngoại xâm đe dọa nước nhà, quanh Didone toàn là những người độc ác, không thể tin được.

TIN LIÊN QUAN
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hài hước
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về văn hóa xe máy ở Hà Nội
Hữu Ngọc

Đọc thêm

Đàm phán thỏa thuận hạt nhân, Iran cho rằng "khó" quay trở lại JCPOA, phản đối các biện pháp trừng phạt của Mỹ

Đàm phán thỏa thuận hạt nhân, Iran cho rằng "khó" quay trở lại JCPOA, phản đối các biện pháp trừng phạt của Mỹ

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Iran cho rằng việc Mỹ duy trì các lệnh trừng phạt là "tội ác" và rất khó để thỏa thuận hạt nhân có quay trở lại ...
Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/6: Thêm 104 ca mắc mới, riêng TP. Hồ Chí Minh 44 ca

Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/6: Thêm 104 ca mắc mới, riêng TP. Hồ Chí Minh 44 ca

Baoquocte.vn. Tối 12/6, Bộ Y tế cho biết có thêm 104 ca mắc Covid-19, trong đó 103 ca ghi nhận trong nước, riêng TP. Hồ Chí Minh 44 ca.
Bộ Y tế chính thức phê duyệt có điều kiện vaccine phòng Covid-19 của hãng Pfizer

Bộ Y tế chính thức phê duyệt có điều kiện vaccine phòng Covid-19 của hãng Pfizer

Baoquocte.vn. Ngày 12/6, Bộ Y tế đã phê duyệt có điều kiện vaccine cho nhu cầu cấp bách trong phòng chống dịch Covid-19 đối với vaccine của hãng Pfizer.
XSMB 13/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 13/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 13/6 - KQXSMB

XSMB 13/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 13/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 13/6 - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 13/6. SXMB 13/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 13 tháng 6 năm 2021. XSMB chủ nhật. KQSXMB.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 13/6/2021: Bảo Bình công việc thuận lợi, Nhân Mã cục diện rối ren

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 13/6/2021: Bảo Bình công việc thuận lợi, Nhân Mã cục diện rối ren

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 13/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSKG 13/6 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 13/6/2021 - SXKG 13/6 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 13/6 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 13/6/2021 - SXKG 13/6 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 13/6. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 13 tháng 6 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 6/6.
XSMN 13/6 - Xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 13/6/2021 - xổ số hôm nay 13/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 13/6 - Xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 13/6/2021 - xổ số hôm nay 13/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 13/6. xổ số hôm nay 13/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ Nhật ngày 13 tháng 6 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN.
Tổng thống Ukraine và Tổng thư ký NATO điện đàm, thảo luận về cuộc xung đột ở miền Đông

Tổng thống Ukraine và Tổng thư ký NATO điện đàm, thảo luận về cuộc xung đột ở miền Đông

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine điện đàm với Tổng thư ký NATO về cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine và tư cách thành viên NATO của Kiev.
Doanh nghiệp Canada kêu gọi ưu tiên mối quan hệ với Việt Nam, tối đa hóa lợi ích của CPTPP

Doanh nghiệp Canada kêu gọi ưu tiên mối quan hệ với Việt Nam, tối đa hóa lợi ích của CPTPP

Baoquocte.vn. ​​​​​​​Những cam kết của Canada và Việt Nam đối với thương mại đa phương thông qua CPTPP đang định vị Việt Nam là đối tác quan trọng của Canada.
Tổng thống Macron: Quan hệ Pháp-Anh chỉ được cải thiện khi Thủ tướng Johnson giữ lời hứa về Brexit

Tổng thống Macron: Quan hệ Pháp-Anh chỉ được cải thiện khi Thủ tướng Johnson giữ lời hứa về Brexit

Baoquocte.vn. Tổng thống Pháp nêu rõ quan hệ giữa nước này với Anh sẽ chỉ có thể được điều chỉnh khi nhà lãnh đạo Anh thực thi thỏa thuận Brexit.
10 cảnh quan thiên nhiên đẹp nhất nước Đức

10 cảnh quan thiên nhiên đẹp nhất nước Đức

Baoquocte.vn. Ngoài món bia nổi tiếng, Đức còn được biết đến là đất nước của những điểm đến tuyệt đẹp. Dưới đây là 10 cảnh quan thiên nhiên độc đáo do DW giới thiệu.
Sáng kiến 'bong bóng du lịch' của Hàn Quốc có gì đặc biệt?

Sáng kiến 'bong bóng du lịch' của Hàn Quốc có gì đặc biệt?

Baoquocte.vn. Sáng kiến bong bóng du lịch được Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch và Bộ Đất đai, cơ sở hạ tầng và giao thông Hàn Quốc ra thông báo triển khai.
Những bí mật thú vị về Tử Cấm Thành

Những bí mật thú vị về Tử Cấm Thành

Baoquocte.vn. Tử Cấm Thành không chỉ là điểm tham quan nổi tiếng tại Bắc Kinh, mà còn được ví là cuốn sách giáo khoa lịch sử sống động của Trung Quốc.
'Bão' Covid-19 dần tan, Italy nới lỏng hạn chế đón du khách

'Bão' Covid-19 dần tan, Italy nới lỏng hạn chế đón du khách

Baoquocte.vn. Hiệp hội du lịch Assoturismo Italian ngày 5/6 cho biết, số lượng khách du lịch đến Italy mùa Hè năm nay dự báo sẽ tăng 20% so với mùa Hè năm ngoái.
Tuần Du lịch - Văn hóa Lai Châu năm 2021 dự kiến tổ chức vào tháng 11

Tuần Du lịch - Văn hóa Lai Châu năm 2021 dự kiến tổ chức vào tháng 11

Baoquocte.vn. UBND tỉnh Lai Châu vừa có kế hoạch Tổ chức Tuần Du lịch - Văn hóa Lai Châu năm 2021 nhằm quảng bá, kích cầu du lịch thu hút khách du lịch đến Lai Châu.
Du lịch Việt Nam và câu chuyện xã hội hóa chương trình vaccine Covid-19

Du lịch Việt Nam và câu chuyện xã hội hóa chương trình vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Triển khai xã hội hóa chương trình vaccine Covid-19 sẽ tạo điều kiện sớm khôi phục ngành du lịch trong bối cảnh mới.
'Câu chuyện từ trái tim': Lăng kính đa màu của một bác sĩ kiêm đại biểu Quốc hội

'Câu chuyện từ trái tim': Lăng kính đa màu của một bác sĩ kiêm đại biểu Quốc hội

Baoquocte.vn. 'Câu chuyện từ trái tim' của PGS. TS Nguyễn Lân Hiếu chứa đựng những câu chuyện về bác sĩ cùng những bài phân tích về y tế, giáo dục, môi trường...
Huấn luyện viên và đại kiện tướng quốc tế viết sách hướng dẫn chơi cờ vua

Huấn luyện viên và đại kiện tướng quốc tế viết sách hướng dẫn chơi cờ vua

Baoquocte.vn. 'Nhà vô địch' là bộ sách được viết bởi huấn luyện viên cờ vua Nguyễn Hữu Huấn và đại kiện tướng quốc tế Lê Thanh Tú, vừa được phát hành trong mùa Hè này.
Sách ảnh 'Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh: Hành trình cứu nước' được phát hành bằng bốn thứ tiếng

Sách ảnh 'Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh: Hành trình cứu nước' được phát hành bằng bốn thứ tiếng

Baoquocte.vn. Nhân ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, sách ảnh “Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh: Hành trình cứu nước” phát hành bằng tiếng Việt, Anh, Nga và Trung Quốc.
Huyễn tưởng về trí tuệ nhân tạo: Gỡ giải những hiểu lầm về khả năng của máy tính

Huyễn tưởng về trí tuệ nhân tạo: Gỡ giải những hiểu lầm về khả năng của máy tính

Baoquocte.vn. Huyễn tưởng về trí tuệ nhân tạo của tác giả Gary Smith cho thấy một thời đại của những bộ nhớ hoàn hảo và những huyễn tưởng, lo sợ cho tương lai của nhân loại.
Sách Việt Nam thu hút độc giả tại Triển lãm sách quốc tế St. Petersburg

Sách Việt Nam thu hút độc giả tại Triển lãm sách quốc tế St. Petersburg

Baoquocte.vn. Tại Triển lãm sách quốc tế St.Petersburg lần thứ XVI, gian hàng của Hội người Việt Nam tại Nga thu hút sự quan tâm của quan khách và độc giả Nga.
Cuốn sách dự báo tương lai sau đại dịch Covid-19

Cuốn sách dự báo tương lai sau đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Những thay đổi, thách thức và cơ hội sau đại dịch Covid-19 là những nội dung mà tác giả Jason Schenker dự báo trong cuốn sách mới của mình.
Phiên bản di động