Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Platon (427 - 347 TCN), triết gia duy tâm khách quan, được coi là người mở đầu siêu hình học phương Tây, môn đồ của Sokrates. Tác phẩm chính của ông là Những đối thoại.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

Những đối thoại (thế kỷ V-IV TCN) là tổng hợp những trước tác của Platon. Tư tưởng triết học của Platon được trình bày dưới hình thức đối thoại của sư phụ Sokrates với các đồ đệ. Có 28 đối thoại được công nhận đúng là của Platon, xếp thành ba loại theo thứ tự thời gian: thời thanh niên, thời trưởng thành và thời già cả.

Theo Platon, thế giới của Ý niệm (Idea) có trước, sinh ra thế giới những vật thể (mỗi vật thể chẳng qua chỉ là cái bóng của một ý niệm (ví dụ: cái cây, con ngựa,... chỉ là cái bóng của một ý niệm cây, ý niệm ngựa...). Chúng ta có thể dùng giác quan mà biết vật thể, nhưng tri thức bằng cảm giác không chân thật. Muốn có tri thức chân thật phải có sự hồi tưởng của linh hồn để nhớ lại thế giới ý niệm. Linh hồn đã quan sát thế giới ý niệm trước khi trú ngụ ở xác thân. Những đối thoại quan trọng nhất trong tác phẩm là:

- Phaidon kể về Sokrates: trước khi chết, bàn về sự bất tử của linh hồn qua những học thuyết về ý niệm và hồi tưởng.

- Crito thảo luận về sự tôn trọng luật pháp.

- Chế độ cộng hòa (Hệ Politeia) miêu tả chính thể Cộng hòa mẫu mực, xây dựng trên lý tưởng công bằng và trật tự hài hòa, có ba “giai cấp” (thủ công và nông dân, chiến binh, viên chức tư pháp). Chỉ có những “triết gia - vua” biết rõ cái chân và cái thiện mới trị dân được. Như vậy, quý tộc có khả năng cai trị nhất; phải tránh xa cả dân chủ lẫn bạo quyền.

- Symposium (Bữa tiệc) trình bày quan niệm của Platon về tình yêu. Đó là một cái gì giữa người trần và thần minh, giữa dốt nát và hiểu biết, giữa hoài bão bất tử và cái đẹp tự thân.

***

Aristoteles (384-322 TCN): triết gia, “nhà tư tưởng vĩ đại nhất của cổ đại” phương Tây. Tác phẩm tiêu biểu nhất của ông là Thi pháp.

Thi pháp (Peri poetikes-344 TCN) là chuyên luận đầu tiên về phê bình ở châu Âu, đến nay chỉ còn giữ được một phần. Từ cổ Hy Lạp Poiesis có nghĩa rộng hơn thi ca và bao gồm nghệ thuật nói chung. Ở châu Âu, cuốn Thi pháp hầu như ít được biết đến trong thời Trung cổ. Nhưng đến giữa thế kỷ XVI, nó nổi bật lên, có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành nền văn học cổ điển mới (bắt chước văn học cổ đại Hy Lạp - La Mã).

Tác phẩm chia làm hai quyển: quyển đầu (còn giữ được) đi sâu vào tinh túy của thơ - sự bắt chước tự nhiên tạo nên sự vật đẹp hơn. Tác giả nghiên cứu nguồn gốc các thể loại, phân biệt anh hùng ca và bi kịch. Bi kịch được coi là thể loại cao nhất, nó nhằm bắt chước hành động gây cho người xem sự sợ hãi hay thương cảm để gạt bỏ dục vọng, đồng thời, cảm thấy thích thú thẩm mỹ.

Tác giả bàn về 6 yếu tố của bi kịch: cốt truyện, nhân vật, tư tưởng, diễn xuất, âm nhạc và đạo diễn. Nội dung phải dựa vào cái có thể là thực, chứ không phải cái có thực. Mỗi vở bi kịch chỉ được có một hành động xảy ra trong một ngày (về sau, đến thế kỷ XVI, bi kịch cổ điển Tây Âu mới thêm yếu tố không gian: hành động xảy ra ở một nơi, do đó hình thành luật Tam Nhất).

***

Plutarkhos (khoảng năm 46-119): nhà văn, với tác phẩm nổi tiếng: Những cuộc đời xếp song song. Đây là tác phẩm sử học cổ Hy Lạp, gồm 46 tiểu sử (xếp cạnh nhau thành đôi) của những nhân vật Hy Lạp và La Mã để tiện bề so sánh (ví dụ: hai nhà thao lược Alexandre Đại Đế và Caesar...). Tác phẩm đề cao dân tộc, có ý chứng minh là ngay trong nghệ thuật trị dân và chinh phục, người Hy Lạp không kém người La Mã.

Plutarkhos chú trọng miêu tả tính chất nhân vật (tâm lý xã hội, cách sống) hơn là những sự kiện lớn. Ý đồ giáo huấn mạnh hơn nghiên cứu lịch sử khách quan. Tác phẩm của Plutarkhos (còn gọi là: Cuộc đời những nhân vật nổi tiếng) có ảnh hưởng đến những nhà văn châu Âu như Amyot, Montaigne, Shakespeare và nền văn học cổ điển Đức.

***

Hera kleitos (thế kỷ VI-V TCN): nhà triết học duy vật, ông tổ của biện chứng luận hiện đại. Tác phẩm tiêu biểu nhất là Sự tự nhiên.

Sự tự nhiên (khoảng 500 TCN) là tác phẩm triết học, một trong những trước tác đầu tiên bằng văn xuôi cổ đại Hy Lạp (đến nay chỉ còn giữ được một số đoạn). Viết bằng văn phong tiên tri, nhằm khẳng định hơn là giải thích chân lý.

Theo nhà triết học Hera Kleitos, mọi vật biến đổi không ngừng theo những quy luật khách quan. Tất cả đều sinh ra trong đấu tranh và tất yếu phải sinh ra. Tính tất yếu nội tại ấy gọi là Logos. Người ta không thể tắm hai lần trên cùng một con sông, ý này của Hera Kleitos nhấn mạnh là hiện thực luôn luôn chuyển động. Hera Kleitos quả xứng đáng được coi là ông tổ của tư duy biện chứng hiện đại.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ I)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ I)

TGVN. Văn hóa phương Tây có ba yếu tố: chủ nghĩa nhân văn cổ Hy Lạp - La Mã, yếu tố Do Thái - Kito ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Malraux nghĩ gì?

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Malraux nghĩ gì?

TGVN. Sau khi chứng kiến sự ngu xuẩn của chiến tranh, Malraux nhận thấy nền văn minh châu Âu đã đi đến chỗ bế tắc, ...

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 26/01/2022 00:33 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+15,699 2,171,527
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 99 514,510
Bình Dương 61 292,475
Hà Nội 2,956 114,795
Đồng Nai 31 99,755
Tây Ninh 146 88,222
Khánh Hòa 200 61,169
Cà Mau 200 55,001
Vĩnh Long 151 52,832
Đồng Tháp 52 47,179
Bình Phước 335 44,588
Cần Thơ 42 44,141
Long An 38 41,491
Trà Vinh 123 37,676
Bến Tre 352 36,849
An Giang 35 35,502
Tiền Giang 11 35,258
Bạc Liêu 146 35,028
Kiên Giang 26 32,777
Sóc Trăng 12 32,147
Bà Rịa – Vũng Tàu 68 30,707
Bình Định 374 30,209
Bình Thuận 77 28,971
Đà Nẵng 989 27,662
Hải Phòng 704 26,887
Bắc Ninh 560 21,262
Thừa Thiên Huế 305 20,233
Thanh Hóa 685 17,333
Hưng Yên 623 16,032
Đắk Lắk 303 15,353
Hậu Giang 69 15,211
Lâm Đồng 225 14,801
Bắc Giang 445 13,316
Quảng Ngãi 400 13,179
Nghệ An 263 12,404
Quảng Nam 301 12,204
Hà Giang 104 11,318
Quảng Ninh 322 11,288
Hải Dương 397 10,039
Gia Lai 3 9,671
Phú Yên 50 9,606
Vĩnh Phúc 385 8,620
Nam Định 337 8,254
Đắk Nông 48 7,832
Thái Nguyên 271 6,731
Ninh Thuận 34 6,696
Phú Thọ 370 6,564
Hòa Bình 386 6,350
Thái Bình 267 6,074
Quảng Bình 186 5,733
Hà Nam 138 4,873
Quảng Trị 59 4,109
Lạng Sơn 0 3,656
Sơn La 152 3,448
Ninh Bình 34 3,297
Tuyên Quang 70 3,006
Lào Cai 202 2,608
Hà Tĩnh 0 2,511
Yên Bái 114 2,409
Kon Tum 178 2,144
Điện Biên 80 2,000
Cao Bằng 34 1,541
Lai Châu 37 886
Bắc Kạn 34 850

Xem nhiều

Đọc thêm

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng điện đàm với Phó Trợ lý Tổng thống và Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng điện đàm với Phó Trợ lý Tổng thống và Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng đã điện đàm với Phó Trợ lý Tổng thống Hoa Kỳ Kurt Campbell và Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink.
Covid-19 và quyền con người: Vì một thế giới tốt đẹp hơn

Covid-19 và quyền con người: Vì một thế giới tốt đẹp hơn

Baoquocte.vn. Đại dịch Covid-19 tác động sâu sắc đến sự thụ hưởng các quyền con người.
Bộ đội Biên phòng Quảng Trị: Tiếp tục tổ chức tốt tuần tra, bảo vệ vững chắc đường biên giới

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị: Tiếp tục tổ chức tốt tuần tra, bảo vệ vững chắc đường biên giới

Baoquocte.vn. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban chỉ đạo biên giới tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng thăm, chúc tết các đồn biên phòng, huyện biên giới...
Tin thế giới 25/1: Bộ trưởng Ukraine nói 'lời công bằng' cho Nga; Mỹ sắp tạo 'cơn rối loạn tâm thần' ở Kiev; Triều Tiên lại phóng tên lửa?

Tin thế giới 25/1: Bộ trưởng Ukraine nói 'lời công bằng' cho Nga; Mỹ sắp tạo 'cơn rối loạn tâm thần' ở Kiev; Triều Tiên lại phóng tên lửa?

Baoquocte.vn. Căng thẳng leo thang giữa Nga với phương Tây quanh vấn đề Ukraine, Bán đảo Triều Tiên, quan hệ Nga-Trung Quốc... là một số tin thế giới nổi bật.
Gia đình ca sĩ Ưng Hoàng Phúc đón Tết - nhan sắc bà mẹ 3 con gây ngỡ ngàng

Gia đình ca sĩ Ưng Hoàng Phúc đón Tết - nhan sắc bà mẹ 3 con gây ngỡ ngàng

Baoquocte.vn. Vợ chồng ca sĩ Ưng Hoàng Phúc tung bộ ảnh Tết mang sắc đỏ rực rỡ với ý nghĩa sum vầy, hạnh phúc.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 26/1/2022: Song Ngư bị gia đình ép chia tay

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 26/1/2022: Song Ngư bị gia đình ép chia tay

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 26/1/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Covid-19 ở Hà Nội ngày 25/1: Ghi nhận 2.957 trường hợp mắc mới và 14 ca nhiễm biến thể Omicron

Covid-19 ở Hà Nội ngày 25/1: Ghi nhận 2.957 trường hợp mắc mới và 14 ca nhiễm biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Hà Nội ngày 25/1 ghi nhận thêm gần 3.000 ca Covid-19 mới và đã có 14 ca nhiễm biến thể Omicron trong tổng số 163 ca phát hiện trên cả ...
Ngoại giao Việt Nam tiên phong, toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, sáng tạo vì phát triển đất nước

Ngoại giao Việt Nam tiên phong, toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, sáng tạo vì phát triển đất nước

Baoquocte.vn. Là chủ đề thi đua năm 2022 do Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn phát động tại Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức Bộ Ngoại giao năm ...
Việt Nam nhận thêm 6,27 triệu liều vaccine Covid-19; các nước cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam

Việt Nam nhận thêm 6,27 triệu liều vaccine Covid-19; các nước cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam

Baoquocte.vn. 6,27 triệu liều vaccine Covid-19 mà Việt Nam vừa mới tiếp nhận ngày 25/1 thông qua cơ chế COVAX đến từ Đức, Luxembourg, Bồ Đào Nha và Anh.
XSDN 26/1, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 26/1/2022. KQXSDN thứ 4

XSDN 26/1, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 26/1/2022. KQXSDN thứ 4

Baoquocte.vn. XSDN 26/1. Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai nhanh nhất hôm nay - XSDN 26/1/2022. KQXSDN. Ket qua xo so dong nai
Liên kết hợp tác thúc đẩy du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Liên kết hợp tác thúc đẩy du lịch Việt Nam-Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA) và Tập đoàn Yongpyung Resort (Hàn Quốc) ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện.
Đến Mộc Châu, ngắm thiên đường hoa mận trắng

Đến Mộc Châu, ngắm thiên đường hoa mận trắng

Baoquocte.vn. Thời điểm đầu năm là lúc hoa mận ở Mộc Châu nở rộ, khiến du khách khắp nơi đổ về để 'check in' khung cảnh thơ mộng như trong truyện cổ tích này.
Người phụ nữ duy nhất trên thế giới đi nước ngoài không cần... hộ chiếu

Người phụ nữ duy nhất trên thế giới đi nước ngoài không cần... hộ chiếu

Baoquocte.vn. Đến cả người quyền lực như Tổng thống Mỹ khi ra nước ngoài đều cần có hộ chiếu, nhưng có một người phụ nữ lại không cần dùng đến loại giấy tờ này.
Quy Nhơn có nhiều lợi thế trở thành điểm du lịch đẳng cấp châu Á

Quy Nhơn có nhiều lợi thế trở thành điểm du lịch đẳng cấp châu Á

Baoquocte.vn. Việc sở hữu nhiều cảnh quan thiên nhiên hoang sơ đã tạo ra những nét mới lạ và đầy sức hấp dẫn, đưa Quy Nhơn trở thành điểm đến mới của du khách trong và ...
Du lịch Việt Nam lên sóng kênh truyền hình CNBC của Mỹ

Du lịch Việt Nam lên sóng kênh truyền hình CNBC của Mỹ

Baoquocte.vn. Kênh truyền hình nổi tiếng của Mỹ CNBC đã phát sóng chương trình phỏng vấn Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Hà Văn Siêu về du lịch Việt Nam.
ATF 2022 sẽ họp bàn về các giải pháp phục hồi du lịch ASEAN

ATF 2022 sẽ họp bàn về các giải pháp phục hồi du lịch ASEAN

Baoquocte.vn. Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2022, sự kiện lớn nhất trong khuôn khổ hợp tác du lịch ASEAN, diễn ra tại Campuchia từ ngày 16-21/1.
Trao tặng 1.000 cuốn sách về cuộc đua phát triển vaccine Covid-19

Trao tặng 1.000 cuốn sách về cuộc đua phát triển vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. 1.000 cuốn sách Vaxxers sẽ được trao tặng cho Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid 19, lãnh đạo Bộ Y tế, lãnh đạo sở tế của 63 tỉnh thành...
Khám phá sự kiện 'Đêm đọc sách' tại Việt Nam

Khám phá sự kiện 'Đêm đọc sách' tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự kiện 'Đêm đọc sách' lần thứ sáu sẽ diễn ra từ ngày 20-23/1 tại nước Pháp và mạng lưới các trung tâm văn hóa Pháp trên toàn thế giới.
Rutger Bregman và cuốn sách mở ra hy vọng về một xã hội tốt đẹp hơn

Rutger Bregman và cuốn sách mở ra hy vọng về một xã hội tốt đẹp hơn

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Nhân loại – Một lịch sử tràn đầy hy vọng', tác giả Rutger Bregman đã chỉ ra bản chất tử tế và thiện lương của nhân loại.
‘Cách mạng lối sống’ – bộ sách làm quà tặng ý nghĩa nhân dịp Xuân về

‘Cách mạng lối sống’ – bộ sách làm quà tặng ý nghĩa nhân dịp Xuân về

Baoquocte.vn. Với ba cuốn sách về chủ đề sức khỏe, bộ sách 'Cách mạng lối sống' rất phù hợp dùng để làm quà tặng cho người thân trong dịp Xuân về.
Một tập sách thú vị về nghệ thuật thưởng trà

Một tập sách thú vị về nghệ thuật thưởng trà

Baoquocte.vn. 'Thưởng trà thật đẹp, thật vui' hội đủ những tinh hoa của văn hóa trà Việt, là một tư liệu khảo cứu đáng tin cậy cho bất cứ ai yêu mến trà
Tiểu thuyết Xứ Cát 'hot' cùng siêu phẩm điện ảnh mới nhất

Tiểu thuyết Xứ Cát 'hot' cùng siêu phẩm điện ảnh mới nhất

Baoquocte.vn. Được vinh danh là tác phẩm khoa học giả tưởng bán chạy nhất mọi thời đại, tiểu thuyết Xứ Cát quay trở lại sau nhiều năm vắng bóng ở Việt Nam.
Phiên bản di động