Nhà báo Ngô Bá Lục: Từng trượt đại học nhưng lăn lộn với cuộc sống, cuối cùng tôi vẫn... thành người

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Nhà báo Ngô Bá Lục chia sẻ, bản thân anh từng trượt đại học và sau này chỉ học bồi dưỡng, tại chức. Nhưng anh được lăn lộn và va chạm với cuộc sống từ khi rời ghế nhà trường, nên có nhiều trải nghiệm hơn.
Nhà báo Ngô Bá Lục: 'Nếu giáo dục cứng nhắc, học sinh sẽ giống như một đàn cừu'
Nhà báo Ngô Bá Lục nêu quan điểm, các nhà hoạch định chính sách giáo dục cần thực tiễn hơn, quyết liệt hơn, dám thay đổi mạnh mẽ hơn thì mới có thể làm thay đổi nền giáo dục.

Câu chuyện áp lực học tập, áp lực thành tích của trẻ được nói đến nhiều trong những năm gần đây. Tuy nhiên, dù cải tiến giáo dục đã lâu nhưng áp lực trên vai trẻ dường như không hề giảm đi. Có thể lý giải ra sao về điều này, theo anh?

Tôi không phải là một chuyên gia về giáo dục, nên tôi chỉ chia sẻ với góc độ là một phụ huynh. Quan điểm của tôi, cải các giáo dục cần phải thay đổi tư duy mạnh mẽ, chứ không chỉ cải cách một số vấn đề cụ thể, đơn lẻ, đặc biệt là tư duy của lãnh đạo ngành từ cấp Bộ trở xuống.

Thứ hai, căn bệnh thành tích vẫn còn rất nặng nề trong xã hội, nhất là khu vực công. Nếu như các trường tư thục thiên về giáo dục kỹ năng, trải nghiệm thực tế và không coi trọng điểm số thì ngược lại, các trường công vẫn rất coi trọng thứ hạng top nọ top kia. Vì thế, muốn con lọt top thì lại phải học thêm, mà học thêm giờ rất nhiều hình thức, dù bị cấm dạy thêm.

Từ việc coi trọng thành tích lại nảy sinh ra tiêu cực. Việc các phụ huynh tìm cách lấy lòng thầy cô giáo, đặc biệt cấp tiểu học và THCS không phải là hiếm, thậm chí rất nhiều. Việc này dẫn đến không đánh giá đúng thực chất của học sinh. Học sinh ngoài việc áp lực học tập còn áp lực về thành tích, nên cái vòng luẩn quẩn học và học lại tiếp diễn và chưa có dấu hiệu dừng.

Áp lực thành tích càng lớn hơn mỗi mùa tuyển sinh, đang đẩy phụ huynh, học sinh và cả giáo viên vào cuộc chiến mãi không có hồi kết?

Sự cạnh tranh bây giờ, không chỉ nằm ở học sinh mà nó còn nằm ở các phụ huynh. Từ cuộc chiến “in top” ở lớp, đến cuộc chiến “in top” các trường top đầu lại càng mạnh mẽ, khiến cho phụ huynh và học sinh luôn căng thẳng, mệt mỏi.

Những cuộc thi đầu vào lớp 1, những cuộc thi chuyển cấp lên lớp 6 hay lên lớp 10 luôn là cuộc chiến vô cùng nóng bỏng, căng thẳng. Phụ huynh như "ngồi trên đống lửa", vô tình lại gây áp lực lớn cho con cái khi chúng phải gánh quá nhiều kiến thức được học từ trường và các lò luyện thi.

Vì thế, mới có trường hợp “mẹ bắt con quỳ gối” khi con không đủ điểm vào trường hay những trường hợp trẻ bị trầm cảm vì chuyện học, thậm chí có trường hợp tự vẫn đáng tiếc – đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những “cuộc chiến” thi cử mỗi mùa tuyển sinh.

Đo lường năng lực và giá trị của một đứa trẻ bằng điểm số, bằng thành tích sẽ để lại những hệ lụy gì?

Như tôi đã nói ở trên, nếu như chúng ta luôn nhồi nhét vào đầu con trẻ tư duy: “Luôn phải là nhất, luôn top đầu” sẽ tạo cho trẻ sự ích kỷ, hiếu thắng, không chấp nhận người khác giỏi hơn mình.

"Bản lĩnh của một đứa trẻ không chỉ được rèn bằng vài buổi học kỹ năng sống trên lớp mà phải được thực hành hàng ngày ở đời sống xã hội. Nếu con chỉ học và thực hành một lần trên lớp cách nấu cơm thì về nhà hoặc đi đâu đó, làm sao con có thể thành thạo và tự tin để nấu một nồi cơm?".

Bên cạnh đó, việc quá coi trọng kiến thức sách vở mà quên đi các kỹ năng sống cần thiết khác, nhiều đứa trẻ sẽ như một con robot chỉ làm theo những việc được cha mẹ lập trình sẵn.

Điều này hạn chế sự sáng tạo, giảm đi khả năng tiếp nhận tri thức xã hội từ các trải nghiệm thực tế, không có điều kiện để các con bồi dưỡng tâm hồn, bồi dưỡng nhân cách bởi không có thời gian để tiếp xúc và sống thực tế ngoài xã hội. Nhiều đứa trẻ trở nên vô cảm, máy móc và xa rời thực tế chính từ cách giáo dục và định hướng của gia đình và nhà trường.

Cần thay đổi tư duy trong quản lý giáo dục ra sao, theo anh?

Nếu như giáo dục cứng nhắc thì học sinh sẽ giống như một “đàn cừu”, hay nói khác đi, sẽ là những chú robot được hoạt động theo sự lập trình của người lớn.

Học sinh sẽ bị hạn chế sáng tạo, tư duy theo lối mòn, làm theo mẫu và từ đó không phát huy được cá tính riêng hoặc giết chết các ý tưởng táo bạo trong học tập cũng như cuộc sống sau này.

Việc thay đổi tư duy là điều cần thiết và cần phải đồng bộ cũng như thay đổi một cách mạnh mẽ. Các nhà hoạch định chính sách giáo dục cần thực tiễn hơn, quyết liệt hơn, dám thay đổi mạnh mẽ hơn thì mới có thể làm thay đổi nền giáo dục.

Nên xác định lại tính chất của từng cấp học, hạn chế “đẻ” ra nhiều loại sách vở không cần thiết và chưa phù hợp với từng độ tuổi. Đánh giá đúng bản chất hoc sinh từng cấp học để đưa ra khung kiến thức hợp lý. Chú trọng phát triển kỹ năng toàn diện và đề cao sự sáng tạo cá nhân theo từng cấp học.

Cùng với đó, nên tiết kiệm ngân sách trong việc in sách giáo khoa hàng năm, giảm tải lượng kiến thức không hoặc chưa cần thiết đối với từng cấp học để học sinh có thời gian vui chơi, rèn luyện thể chất và gần gũi với thiên nhiên, môi trường.

Thực tế, không ít đứa trẻ bị nhồi nhét kiến thức, trải qua các lớp học kỹ năng sống nhưng vẫn thiếu tự tin. Có phải người lớn đã sai trong việc lựa chọn phương pháp giáo dục không phù hợp với con mình?

Các cụ xưa đã nói: “Trăm hay không bằng tay quen”. Bản lĩnh của một đứa trẻ không chỉ được rèn bằng vài buổi học kỹ năng sống trên lớp mà nó phải được thực hành hàng ngày ở đời sống xã hội.

Nếu con chỉ học và thực hành một lần trên lớp cách nấu cơm thì về nhà hoặc đi đâu đó, làm sao con có thể thành thạo và tự tin để nấu một nồi cơm?

"Mục đích của việc học là có cái nghề để đi làm kiếm tiền và thoả mãn sự đam mê bản thân. Vậy thì chúng ta lấy từ mục đích đó quay ngược trở lại, sẽ thấy rằng cần đầu tư cho con mình cái gì, ở thời điểm nào và đầu tư ra sao? Đừng quá coi trọng việc học lý thuyết vì mục đích giống nhau nhưng con đường để đến cái đích đó có rất nhiều cách đi, rất nhiều con đường khác nhau".

Gia đình tôi không cho các con học các lớp kỹ năng trên lớp, không phải là không tôn trọng các thầy cô, mà thực tế chúng tôi dạy các cháu từ bé, dạy đi dạy lại các kỹ năng sống cần thiết và phù hợp.

Từ việc sử dụng các vật dụng trong nhà, đến các tình huống điện giật, cháy nổ, dạy các con biết bơi, biết leo trèo, cảm nhận và làm quen với độ cao, độ sâu, cách sang đường...

Cho nên, khi đến lớp, chỉ cần các con chú ý học môn Giáo dục công dân. Khi các con đã quen thuộc và thành thạo, lúc đó các con sẽ có bản lĩnh và tự tin với mọi việc.

Nhiều người đang đánh mất đi mục tiêu học tập của mình, đang học theo đánh giá của xã hội cũng như chạy theo điểm số. Để không còn những tiếng thở dài sau mỗi mùa thi, theo anh cần những giải pháp nào?

Tôi nghĩ quan trọng nhất đối với mỗi đứa trẻ vẫn là cha mẹ. Nếu như cha mẹ biết cách định hướng tốt, biết nhìn nhận và khai thác mọi mặt của con mình để biết chúng mạnh, yếu ở điểm nào, cái gì cần bổ khuyết, cái gì cần nâng cao…

Bên cạnh đó, cha mẹ cần trở thành bạn của con để lắng nghe tâm tư, suy nghĩ cũng như quan điểm của chúng. Đừng bao giờ áp đặt, hãy cùng trao đổi với con để đưa ra phương án hợp lý và tối ưu nhất.

Mục đích của việc học hành là ra trường có cái nghề để đi làm kiếm tiền và thoả mãn sự đam mê bản thân. Vậy thì chúng ta lấy từ mục đích đó quay ngược trở lại, sẽ thấy rằng cần đầu tư cho con mình cái gì, ở thời điểm nào và đầu tư ra sao? Đừng quá coi trọng việc học hành lý thuyết vì mục đích của chúng ta là giống nhau nhưng con đường để đến cái đích đó có rất nhiều cách đi, rất nhiều con đường khác nhau.

Bản thân tôi từng trượt đại học và sau này chỉ có học bồi dưỡng, tại chức thôi. Nhưng tôi được lăn lộn và va chạm với cuộc sống từ khi rời ghế nhà trường, vì thế tôi có nhiều trải nghiệm hơn, cuối cùng thì vẫn “thành người” đó thôi.

Bài học từ cá nhân tôi, tất nhiên không thể áp đặt cho ai cả, nhưng cũng sẽ là một gợi ý không tồi cho các bạn trẻ khi đứng trước sự lựa chọn con đường tương lai của mình. Đó là, đại học không phải con đường duy nhất dẫn đến thành công và tri thức không phải chỉ có ở trên bục giảng.

Một khi đã xác định được con đường đi thật sớm, biết rõ mình cần gì, có gì và phải làm gì, cả phụ huynh và học sinh sẽ bớt đi những tiếng thở dài trong mỗi mùa tuyển sinh.

Xin cảm ơn anh!

Dạy tích hợp, ai đứng ra bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên và câu chuyện 'quả bóng' trách nhiệm

Dạy tích hợp, ai đứng ra bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên và câu chuyện 'quả bóng' trách nhiệm

Năm học sắp đến nhưng giáo viên tích hợp vẫn chưa được bồi dưỡng chuyên sâu. Nhà trường sẽ phải bồi dưỡng kiến thức cho ...

TS. Hoàng Ngọc Vinh:  Rất khó để tăng 'năng suất', chất lượng giáo dục nếu đầu tư quá thấp

TS. Hoàng Ngọc Vinh: Rất khó để tăng 'năng suất', chất lượng giáo dục nếu đầu tư quá thấp

Mọi giải pháp với giáo dục là làm sao lấy lại lòng tin trong dân chúng, khi đó người dân sẵn sàng chi trả cho ...

Nguyệt Anh (thực hiện)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu ...
Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Baoquocte.vn. Nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh ra mắt bộ phim 'Bình minh ...
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy ...
Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Baoquocte.vn. Đồng loạt nhiều tờ tin tức phương Tây đưa tin về lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông người Mỹ đi đến kết thúc.
Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Baoquocte.vn. Theo Politico, người dân Phương Tây có thể sớm cảm thấy mệt mỏi với cuộc chiến ở Ukraine và chuyển trọng tâm sang những vấn đề trong nước.
XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 3/7. xổ số hôm nay 3/7. kết quả xổ số miền Nam 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số miền Nam chủ nhật. ...
XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

Baoquocte.vn. XSMT 3/7. trực tiếp xổ số miền Trung 3/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 3/7/2022. SXMT 3/7
XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 3/7. kết quả xổ số miền Bắc 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số hôm nay 3/7. dự đoán XSMB 3/7. SXMB 3/7
Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Baoquocte.vn. Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, 3 tàu khu trục, khinh hạm và tiếp liệu của Nga đã đi qua vùng biển giữa 2 đảo gần Đài Loan và tiến ...
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống cơn bão số 1, có tên quốc tế CHABA, có sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 15.
Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, Bộ Công an bắt đầu triển khai cấp hộ chiếu phổ thông không gắn chip theo mẫu mới.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Baoquocte.vn. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã ký kết Chương trình phối hợp với Bộ Y tế trong thực hiện các hoạt động nhân đạo và tuyên truyền các giá trị nhân đạo.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7) từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia.
Dự báo thời tiết: Bão số 1 tạo vùng nguy hiểm trên Biển Đông, gió mạnh từ cấp 6, giật cấp 8 trở lên

Dự báo thời tiết: Bão số 1 tạo vùng nguy hiểm trên Biển Đông, gió mạnh từ cấp 6, giật cấp 8 trở lên

Baoquocte.vn. Dự báo trong 12 giờ tới, bão số 1 di chuyển chủ yếu theo hướng Tây Bắc, mỗi giờ đi được 15-20km và có khả năng mạnh thêm.
Covid-19 ngày 1/7: Số ca khỏi bệnh nhiều gấp 9 lần so với ca mắc mới; tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 1/7: Số ca khỏi bệnh nhiều gấp 9 lần so với ca mắc mới; tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 1/7 của Bộ Y tế cho biết có 927 ca mắc mới Covid-19, 8.345 F0 khỏi, tiếp tục không có bệnh nhân tử vong.
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Baoquocte.vn. GS.TS Phan Trọng Lân - Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho rằng mỗi cơ thể sẽ có phản ứng với vaccine ở mức độ khác nhau.
Xuất hiện triệu chứng khác lạ của bệnh đậu mùa khỉ tại Anh

Xuất hiện triệu chứng khác lạ của bệnh đậu mùa khỉ tại Anh

Baoquocte.vn. Các bệnh nhân mắc đậu mùa khỉ ở Anh có triệu chứng khác với các triệu chứng thường được ghi nhận trong những đợt bùng phát trước.
Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Baoquocte.vn. Pháp ghi nhận số mắc mới dịch Covid-19 trung bình trong tuần cao nhất kể từ ngày 19/4, trong khi số mắc mới tại Italy tăng tuần thứ 4 liên tiếp.
Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Baoquocte.vn. Phát hiện mới được đánh giá là đặt nền móng cho việc phát triển một phương pháp điều trị hiệu quả tổn thương não ở trẻ sơ sinh.
Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Baoquocte.vn. Đã có kết luận việc thanh tra việc mua sắm trang thiết bị y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 tại CDC Đà Nẵng.
Phiên bản di động