Kỷ niệm 200 năm ngày mất đại thi hào Nguyễn Du (1820-2020)

Nguyễn Du và tầm cao mới sau hai thế kỷ

Bảo Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trải qua bao biến động lịch sử, Truyện Kiều in sâu vào tâm thức người Việt như một áng văn chương giàu tính nhân bản, nuôi dưỡng những nỗi niềm nhân thế...
TIN LIÊN QUAN
Dancesport cùng nàng Kiều, tại sao không?
Minh họa Truyện Kiều dưới cách nhìn minh triết Việt
nguyen du va tam cao moi sau hai the ky
Kiệt tác Truyện Kiều của Nguyễn Du thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc, giá trị nhân đạo cao cả, là kết tinh nhiều giá trị nghệ thuật đặc sắc.

Nguyễn Du (1765-1820) là nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam, là tác giả của nhiều tác phẩm bất hủ được viết bằng cả chữ Hán và chữ Nôm. Đặc biệt Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) được xem là di sản vĩ đại, kiệt tác của nền văn học dân tộc. Năm 1965 tại thành phố Berlin (Đức), Hội đồng hòa bình thế giới ra quyết nghị tổ chức kỷ niệm 200 năm ngày sinh Nguyễn Du. Năm 2013, UNESCO đã chính thức ban hành quyết định vinh danh Nguyễn Du là Danh nhân văn hóa thế giới.

Kiệt tác Truyện Kiều của Nguyễn Du thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc, giá trị nhân đạo cao cả, là kết tinh nhiều giá trị nghệ thuật đặc sắc. Sức sống của Truyện Kiều trong tâm thức người Việt nói chung, trong dòng chảy văn hóa văn học dân tộc nói riêng vô cùng mãnh liệt. Đầu thế kỷ XX, nhà văn hóa Phạm Quỳnh từng có phát biểu nổi tiếng khẳng định: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn. Tiếng ta còn, nước ta còn”.

Trải qua bao biến động lịch sử, Truyện Kiều in sâu vào tâm thức người Việt như một áng văn chương giàu tính nhân bản, nuôi dưỡng những nỗi niềm nhân thế. Không thể thống kê một cách chính xác đã có bao nhiêu hội thảo, bao nhiêu bài viết nghiên cứu về Truyện Kiều của Nguyễn Du. Chỉ biết rằng, người Việt không bao giờ hết ngâm Kiều, vịnh Kiều, viết về Truyện Kiều, kiếm tìm những vỉa tầng ý nghĩa đằng sau kiệt tác bất hủ ấy.

Từ những sự đồng cảm vượt thời gian

Truyện Kiều của Nguyễn Du kể về cuộc đời và thân phận nàng Kiều ở thời vua Minh Thế Tông (1521-1567) ở Trung Quốc dựa trên cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân.

Bắt đầu với cuộc du xuân của ba chị em Thúy Kiều, Thúy Vân và Vương Quan, nàng Kiều đã nhỏ lệ đồng cảm với cuộc đời của người phụ nữ tài hoa nhưng bạc mệnh Đạm Tiên. Qua Kim Vân Kiều truyện, Thanh Tâm Tài Nhân đã rơi những giọt lệ đồng cảm cho nàng Kiều về số phận nghiệt ngã của người phụ nữ tài hoa nhưng bất hạnh ngày xưa.

Rồi 200 năm sau, Nguyễn Du đã chuyển thể Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân thành kiệt tác Truyện Kiều mà chúng ta có ngày hôm nay. Theo đó, một cái vòng hệ lụy, một sự liên tình ấy là một sự đồng cảm vượt thời gian của Nguyễn Du mà không phải ai cũng có được.

Nguyễn Du không chỉ thể hiện sự đồng cảm này trong Truyện Kiều, mà còn ở những tác phẩm khác của ông. Trong bài Độc Tiểu Thanh ký (Được rút từ Thanh Hiên thi tập), ông cũng đã nhỏ lệ đồng cảm với nàng Tiểu Thanh tài sắc vẹn toàn nhưng có số phận nhiều cay đắng.

Và rồi, Nguyễn Du cũng đã khóc than cho chính mình:

Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa,

Người đời ai khóc Tố Như chăng?

Phải chăng, Nguyễn Du quá đa sầu, đa cảm, quá sâu sắc khi sợ rằng, sau ba trăm năm nữa, thiên hạ không có ai hiểu được tiếng lòng Nguyễn Du như ông đã hiểu được nàng Tiểu Thanh, một sự thần giao kì lạ của trái tim.

Năm 1965, trong một chuyến công tác qua huyện Nghi Xuân (quê hương Nguyễn Du), nhà thơ Tố Hữu cũng đã có những chia sẻ, đồng cảm với cụ Nguyễn qua bài Kính gửi cụ Nguyễn Du:

Tiếng đàn xưa đứt ngang dây

Hai trăm năm lại càng say lòng người

Trải bao gió dập sóng dồi

Tấm lòng thơ vẫn tình đời thiết tha…

Đến văn hóa ngoại giao Truyện Kiều

Truyện Kiều hiện nay đã được dịch ra gần 30 thứ tiếng trên thế giới với khoảng 50 bản dịch khác nhau. Đã có nhiều đề tài luận văn, luận án nghiên cứu về Truyện Kiều và Nguyễn Du ở các trường đại học trên thế giới.

Theo bà Katherine Muller Marin, nguyên Trưởng Văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam, Truyện Kiều của Nguyễn Du có 5 giá trị phổ quát được UNESCO vinh danh, đó là giá trị khát vọng hòa bình, giá trị nhân văn cao cả, giá trị về truyền thống gia đình, giá trị về truyền thống văn hóa và giá trị về bình đẳng giới.

Trong 20 năm qua, các tổng thống, phó tổng thống Mỹ khi thăm và làm việc với Việt Nam đều viện dẫn Truyện Kiều trong các bài phát biểu:

Tháng 11/2000, trong chuyến thăm đầu tiên đến Việt Nam với vai trò Tổng thống Mỹ, tại bữa tiệc chiêu đãi quốc khách ở Phủ Chủ tịch, Tổng thống Bill Clinton đã lẩy hai câu thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du: “Sen tàn cúc lại nở hoa/Sầu dài ngày ngắn, đông đà sang xuân”.

Tháng 7/2015, khi tiếp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ở thủ đô Washington D.C, Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đọc hai câu Kiều rất rất ý nghĩa: “Trời còn để có hôm nay/Tan sương đầu ngỏ, vén mây giữa trời”.

Tháng 5/2016, khi kết thúc bài phát biểu của mình trong chuyến thăm chính thức Việt Nam tại Hà Nội, Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đã trích dẫn hai câu Kiều khi nhấn mạnh về niềm tin chiến lược hai nước dành cho nhau: “Rằng: trăm năm cũng từ đây/Của tin gọi một chút này làm ghi”

Hai thế kỷ sau khi cụ Nguyễn ra đi, Truyện Kiều của người không những còn vang mãi mà còn được nâng lên tầm cao mới, phong cách văn hóa mới: Phong cách ngoại giao Kiều của các nguyên thủ quốc gia. Với những bậc đại nhân, đại trí, đại dũng như Nguyễn Du, thật đúng là: “Thác là thể phách, còn là tinh anh”.

Nhạc kịch Kim Vân Kiều: Tấm lòng của những nghệ sĩ Pháp

Nhạc kịch Kim Vân Kiều: Tấm lòng của những nghệ sĩ Pháp

TGVN. Đạo diễn Christophe Thiry - Giám đốc Nghệ thuật của Nhà hát L’Attrape (Paris - Pháp) cho biết ông đã không nhầm khi đặt ...

Vị Tổng thống giỏi làm ngoại giao văn hóa

Vị Tổng thống giỏi làm ngoại giao văn hóa

Là một ngôi sao sáng trong nền chính trị nước Mỹ, Tổng thống Bill Clinton đã có nhiều đóng góp để củng cố hoà khí ...

Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du tiếp nhận tư liệu quý

Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du tiếp nhận tư liệu quý

Ban Quản lý Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du vừa tiếp nhận cuốn Truyện Kiều bằng tiếng ...

Rằng trăm năm cũng từ đây…

Rằng trăm năm cũng từ đây…

“Truyện Kiều còn, tiếng ta còn. Tiếng ta còn, nước ta còn”

Đọc thêm

Hậu AUKUS, Mỹ bảo đảm không để Australia 'một mình chịu trận' trước sức ép từ Trung Quốc

Hậu AUKUS, Mỹ bảo đảm không để Australia 'một mình chịu trận' trước sức ép từ Trung Quốc

Baoquocte.vn. Hậu AUKUS, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken khẳng định Mỹ sẽ không để Australia đơn độc trước các biện pháp trừng phạt thương mại của Trung Quốc.
TP. Hồ Chí Minh: Dự thảo bộ tiêu chí chấm điểm phòng, chống dịch Covid-19 để trường học mở cửa trở lại có gì đáng lưu ý?

TP. Hồ Chí Minh: Dự thảo bộ tiêu chí chấm điểm phòng, chống dịch Covid-19 để trường học mở cửa trở lại có gì đáng lưu ý?

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh vừa có dự thảo các tiêu chí chấm điểm an toàn phòng, chống dịch Covid-19 để trường học mở cửa trở lại.
Covid-19 thế giới 17/9: Số ca bệnh ở Trung Quốc tăng; nguy cơ về biến thể nguy hiểm; khi nào thì hết dịch?

Covid-19 thế giới 17/9: Số ca bệnh ở Trung Quốc tăng; nguy cơ về biến thể nguy hiểm; khi nào thì hết dịch?

Baoquocte.vn. Toàn cầu ghi nhận hơn 227,8 triệu người mắc Covid-19, trong đó có hơn 4,68 triệu ca tử vong và gần 214,5 triệu bệnh nhân bình phục.
Doanh nghiệp kiếm bộn tiền từ cổ phiếu quỹ

Doanh nghiệp kiếm bộn tiền từ cổ phiếu quỹ

Baoquocte.vn. Quy định mới gắn việc mua cổ phiếu quỹ với giảm vốn điều lệ khiến không ít doanh nghiệp đã chốt lời khoản đầu tư vào chính công ty.
Doanh nghiệp Việt Nam tại Anh quyên góp hơn 2 tỷ đồng cho quê hương chống dịch

Doanh nghiệp Việt Nam tại Anh quyên góp hơn 2 tỷ đồng cho quê hương chống dịch

Baoquocte.vn. Các doanh nghiệp Việt Nam tại Anh đã quyên góp ủng hộ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại Việt Nam với tổng số tiền 1 tỷ đồng và hơn ...
Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Baoquocte.vn. EU không được thông báo trước về thỏa thuận đối tác an ninh mới giữa Mỹ, Anh và Australia (AUKUS) ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Trao tặng nhu yếu phẩm và vật tư y tế cho Việt kiều và Tiểu khu Quân sự tỉnh Mondulkiri, Campuchia

Trao tặng nhu yếu phẩm và vật tư y tế cho Việt kiều và Tiểu khu Quân sự tỉnh Mondulkiri, Campuchia

Baoquocte.vn. Hơn 5 tấn nhu yếu phẩm, vật tư y tế đã được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Nông trao tặng Tiểu khu Quân sự và Việt kiều tại ...
Nguyên nhân khiến Justin Bieber 'không cười nổi' ở Met Gala và hôn nhân ngọt ngào với Hailey Baldwin

Nguyên nhân khiến Justin Bieber 'không cười nổi' ở Met Gala và hôn nhân ngọt ngào với Hailey Baldwin

Baoquocte.vn. Justin Bieber - Hailey Baldwin phối đồ đồng điệu nhưng gây chú ý với biểu cảm kém vui khi tới dự đại tiệc thời trang Met Gala 2021 tại New ...
Các khu dự trữ sinh quyển thế giới chiếm gần 5% diện tích trên Trái đất

Các khu dự trữ sinh quyển thế giới chiếm gần 5% diện tích trên Trái đất

Baoquocte.vn. UNESCO vừa công nhận thêm 20 khu dự trữ sinh quyển thế giới và phân vùng lại hai khu dự trữ sinh quyển hiện có tại Italy và Chile.
Căng thẳng Pháp-Australia hậu AUKUS: Nga nhắc nhẹ vụ Moscow từng bị Paris 'bùng' hợp đồng

Căng thẳng Pháp-Australia hậu AUKUS: Nga nhắc nhẹ vụ Moscow từng bị Paris 'bùng' hợp đồng

Baoquocte.vn. Quan chức Ngoại giao Nga ngạc nhiên trước phản ứng của Ngoại trưởng Pháp về quyết định của Australia hủy thỏa thuận đóng tàu ngầm với Paris.
Khám phá những địa danh bí ẩn bậc nhất trên thế giới!

Khám phá những địa danh bí ẩn bậc nhất trên thế giới!

Baoquocte.vn. Không có gì hấp dẫn hơn là khám phá những địa danh bí ẩn và những hiện tượng không thể giải thích được!
Phát huy những giá trị văn hóa các khu dự trữ sinh quyển theo hướng bền vững

Phát huy những giá trị văn hóa các khu dự trữ sinh quyển theo hướng bền vững

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, việc Núi Chúa và Kon Hà Nừng được công nhận khu dự trữ sinh quyển thế giới thể hiện rõ nét sự hợp tác giữa Bộ Ngoại ...
Bất chấp Covid-19, người dân Mỹ vẫn hào hứng đi du lịch

Bất chấp Covid-19, người dân Mỹ vẫn hào hứng đi du lịch

Baoquocte.vn. Đối với ngành du lịch của Mỹ, chỉ cách một năm đã có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn.Vào tháng 9/2020, ngành du lịch Mỹ đối mặt vô vàn khó khăn vì lượng ...
Mô hình Du lịch-Vaccine: Giải pháp giữa mùa dịch Covid-19

Mô hình Du lịch-Vaccine: Giải pháp giữa mùa dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Kết hợp du lịch và tiêm vaccine - mô hình không mới nhưng là giải pháp ở thời điểm đại dịch chưa có dấu hiệu suy giảm như hiện nay.
Du lịch Cà Mau: Sẵn sàng phương án hậu Covid-19

Du lịch Cà Mau: Sẵn sàng phương án hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Chính quyền địa phương luôn chủ động, tích cực nghiên cứu giải pháp khôi phục thị trường du lịch địa phương sau khi đại địch covid-19 được không chế.
Cuộc sống ở Cao Bằng - nơi duy nhất 'vắng bóng' Covid-19 tại Việt Nam

Cuộc sống ở Cao Bằng - nơi duy nhất 'vắng bóng' Covid-19 tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Phan Quốc đến du lịch Cao Bằng và không thể trở về TP. Hồ Chí Minh vì dịch bất ngờ, hơn hai tháng ở lại mảnh đất này, anh cũng quen dần với nhịp sống ...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ, sử dụng hai ngôn ngữ là tiếng Pháp và tiếng Hà Lan. Do đó có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 3)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha có nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Baoquocte.vn. Có những cuốn sách không chỉ hợp với không khí nhẹ nhàng của mùa Thu mà còn mang đến nguồn năng lượng tích cực cho mỗi người đọc.
Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. Cuốn sách của Walter Isaacson viết về sự hình thành và phát triển của công nghệ CRISPR trong điều trị Covid-19 sẽ được phát hành tại Việt Nam.
Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Baoquocte.vn. Dù lo ngại một số người tìm cách ngăn chặn cuốn sách mới phát hành nhưng nữ diễn viên Angelina Jolie hy vọng nhiều trẻ em sẽ tìm thấy nó.
Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa giới thiệu hai cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Bức tranh sống động về bối cảnh lịch sử ra đời Tuyên ngôn Độc lập

Bức tranh sống động về bối cảnh lịch sử ra đời Tuyên ngôn Độc lập

Baoquocte.vn. Qua cuốn sách, bạn đọc được chiêm ngưỡng một bức tranh sống động và cụ thể về bối cảnh ra đời bản Tuyên ngôn Độc lập.
Sách văn học nước ngoài được độc giả yêu mến trong tháng 8

Sách văn học nước ngoài được độc giả yêu mến trong tháng 8

Baoquocte.vn. Trong tháng 8 này, những cuốn sách được nhắc đến nhiều nhất và được yêu mến nhất của Nhã Nam hầu hết là sách văn học.
Phiên bản di động