Ngoại giao khoa học - Môn nghệ thuật tinh tế

Thúy Vy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thụy Sỹ và Anh đóng vai trò quan trọng trong các dự án khoa học mang tính gắn kết các quốc gia, điển hình là dự án CERN.
Tổ chức Nghiên cứu hạt nhân châu Âu (CERN) đặt trụ sở tại Geneva, Thụy Sỹ.
Tổ chức Nghiên cứu hạt nhân châu Âu (CERN) đặt trụ sở tại Geneva, Thụy Sỹ.

Kể từ khi “thai nghén” vào những năm 1950, Tổ chức Nghiên cứu hạt nhân châu Âu (CERN) đã hướng đến củng cố nền khoa học của khu vực sau Thế chiến II, cũng như khôi phục quan hệ giữa các quốc gia có xung đột vũ trang.

Anh và Thụy Sỹ chính là hai trong số 12 quốc gia sáng lập tổ chức. Ngoài ra, thành phố Geneva của Thụy Sỹ cũng được chọn làm trụ sở cho tổ chức.

Tuy ngoại giao khoa học không nằm trong mục tiêu chính thức của CERN, song tổ chức đã thành công trong việc gắn kết các quốc gia với nhau.

Nhờ có CERN, các nhà khoa học Đức và Israel lần đầu tiên bắt tay làm việc cùng nhau. Nơi đây cũng trở thành một trong số ít “cầu nối” giữa phương Đông và phương Tây thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

"Mini CERN” của Trung Đông

CERN hiện được cho là tấm gương sáng cho các dự án song hành giữa khoa học và ngoại giao. Ví dụ điển hình là hai dự án của Tổng giám đốc CERN Herwig Schopper.

Sinh ra và lớn lên tại Đức, Schopper theo học tại Stockholm và Cambridge với tư cách là một nghiên cứu sinh. Ông dành hai năm tại Cornell trước khi trở thành giáo sư tại Đại học Hamburg, sau đó đảm nhiệm chức Tổng giám đốc CERN từ năm 1981 đến 1988.

Dự án đầu tiên do ông khởi xướng mang tên SESAME, là cơ sở nghiên cứu bức xạ synchrotron ở Jordan, đồng thời là trung tâm khoa học quốc tế lớn đầu tiên tại Trung Đông.

Ban đầu, dự án là cầu nối giữa Palestine và Israel, sau đó mới mở rộng ra các nước Cyprus, Ai Cập, Iran, Jordan, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ.

“Tôi nghĩ SESAME là tổ chức duy nhất mà đại diện chính phủ từ Israel, Iran, Palestine và Pakistan có thể cùng ngồi lại với nhau”. (Giáo sư Schopper)

SESAME được thành lập dưới sự chứng kiến và ủng hộ hết mình từ Anh, Thụy Sỹ và nhiều quốc gia châu Âu khác.

Giáo sư Schooper cho biết: “Thụy Sỹ, đặc biệt là Viện Paul Scherrer (PSI), đóng vai trò thiết yếu trong việc trợ giúp về mặt kỹ thuật và nhân lực. Một trong những giám đốc đầu tiên chịu trách nhiệm thiết kế máy móc tại SESAME cũng đến từ Thụy Sỹ”.

Do Liên minh châu Âu (EU) không thể tài trợ trực tiếp cho SESAME, CERN đã tham gia dự án với tư cách đại diện cổ đông và lực lượng xây dựng nam châm chính cho bức xạ synchrotron.

Kiểm tra nam châm SESAME. (Nguồn: CERN)
Kiểm tra nam châm SESAME. (Nguồn: CERN)

Xích các nước Balkan gần nhau

Thành công của SESAME đã truyền cảm hứng cho dự án tại Đông Nam Âu của ông Schopper, được chính thức triển khai thông qua cuộc họp giữa bộ trưởng các nước tại CERN năm 2017.

Tổng giám đốc CERN cho biết: “Cuộc họp có sự tham gia của các bộ trưởng nghiên cứu hoặc đại diện từ 10 quốc gia. Đây cũng là dịp gặp gỡ đầu tiên giữa ngoại trưởng Serbia và Kosovo”.

Cuộc họp đã đi đến tuyên bố về ý định thành lập Viện Công nghệ bền vững Đông Nam Âu (SEEIIST), với 8 quốc gia thành viên bao gồm Albania, Bosnia và Herzegovina, Bulgaria, Kosovo, Bắc Macedonia, Montenegro, Serbia và Slovenia.

Các đề xuất y tế thống nhất tại cuộc họp về nguồn bức xạ synchrotron, hay máy gia tốc phục vụ cho nghiên cứu y sinh và điều trị ung thư, đã nhận được vô vàn sự ủng hộ và đặc biệt là tài trợ hạt giống từ EU, tổ chức quan tâm sâu sắc đến việc thúc đẩy sự ổn định và phát triển ở khu vực Balkan.

"Cú hích" từ Thụy Sỹ

Khi dự án bắt đầu có dấu hiệu mất đà, ông Schopper đã kêu gọi trợ giúp từ người đứng đầu Bộ Ngoại giao Thụy Sỹ là Ignazio Cassis. Theo đó, Ngoại trưởng Cassis đã sử dụng mạng lưới nước nhà để mời những người đồng cấp ở Đông Nam châu Âu tới tham dự một cuộc họp ở Bern.

Tại đây, Schopper đã trình bày dự án SEEIIST và nhận được sự ủng hộ từ phía EU với đề xuất tài trợ thông qua Sáng kiến Tây Balkan.

Ngoại giao khoa học - Môn nghệ thuật tinh tế
Ngoại trưởng Thụy Sỹ Ignazio Cassis (giữa) và đại diện các nước Đông Nam Âu tham dự cuộc gặp ở Bern bàn về dự án SEEIIST, tháng 9/2021. (Nguồn: Swiss.info)
So với các dự án cơ sở hạ tầng khác được triển khai tại châu Âu, SEEIIST sở hữu lợi thế mang tầm quốc tế và tiềm năng lớn để trở thành dự án hàng đầu khu vực, với sự tham gia của toàn bộ các nước Tây Balkan và các nước thành viên EU.

Theo Chủ tịch Ủy ban điều hành SEEIIST Leandar Litov, tham vọng của họ cũng rất cao.

“Chúng tôi đang tiến hành thiết kế máy gia tốc với sự hợp tác của CERN, công ty đi đầu trong lĩnh vực này, với mong muốn chế tạo một chiếc máy độc nhất vô nhị trên thế giới”.

Được biết, máy gia tốc sẽ được đặt tại một quốc gia chính, với sự trợ giúp từ một số trung tâm nghiên cứu tại các quốc gia khác trong việc thu thập dữ liệu, vật tư và hình ảnh y tế. Trong đó, một trung tâm sẽ đóng vai trò như trạm năng lượng mặt trời, tạo ra đủ năng lượng xanh để cân bằng mức tiêu thụ của máy gia tốc.

Cuộc họp tại Bern đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo tương lai của SEEIIST, với sự đồng thuận tiến hành của cả 10 nước thành viên.

Tổng giám đốc Schopper bày tỏ: “Tôi nghĩ rằng dự án đã chết nếu không có cuộc họp này ở Bern và sự tham gia của ông Cassis”.

Bộ Ngoại giao Thụy Sỹ đã thành lập các nhóm pháp lý nhằm giúp thiết lập nền tảng cho SEEIIST. Các nhóm này hiện đang hợp tác chặt chẽ với EU, tổ chức có vai trò quan trọng đối với dự án, đồng thời có khả năng cải thiện quan hệ giữa EU và Thụy Sỹ.

Khi ngoại giao và khoa học bắt tay nhau làm nên điều kỳ diệu

Khi ngoại giao và khoa học bắt tay nhau làm nên điều kỳ diệu

Thụy Sỹ là nước thúc đẩy mạnh mẽ “ngoại giao khoa học” như một giải pháp cần thiết để chống lại các thách thức toàn ...

Chuyên gia: Nga nên theo đuổi ngoại giao khoa học ở Biển Đông

Chuyên gia: Nga nên theo đuổi ngoại giao khoa học ở Biển Đông

TGVN. Bà Olga Krasnyak, Phó Giáo sư tại khoa Quan hệ Quốc tế, trường Kinh tế Cao cấp Moscow cho rằng Nga nên thúc đẩy ...

(theo Science Business)

Đọc thêm

XSMB 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 1/7/2022. dự đoán XSMB thứ 6

XSMB 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 1/7/2022. dự đoán XSMB thứ 6

Baoquocte.vn. XSMB 1/7. xổ số hôm nay 1/7. SXMB 1/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 1/7/2022 . kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ ...
XSMT 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 1/7/2022. SXMT 1/7/2022

XSMT 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 1/7/2022. SXMT 1/7/2022

Baoquocte.vn. XSMT 1/7. trực tiếp xổ số miền Trung 1/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 6. xổ số hôm nay 1/7/2022. SXMT 1/7
XSMN 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 1/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 1/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 1/7. xổ số hôm nay 1/7. kết quả xổ số miền Nam 1/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 1 tháng 7. xổ số miền Nam thứ 6. ...
Thúc đẩy vai trò của doanh nghiệp trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Thúc đẩy vai trò của doanh nghiệp trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Với doanh nghiệp, tính bền vững chủ động và hành động phòng chống biến đổi khí hậu là công cụ nâng cao giá trị doanh nghiệp và lợi thế cạnh ...
Đứng đầu bảng I, Viettel FC vào bán kết AFC Cup 2022

Đứng đầu bảng I, Viettel FC vào bán kết AFC Cup 2022

Baoquocte.vn. Viettel FC có chiến thắng cách biệt 5-2 trước Hougang United (Singapore) để vào vòng bán kết khu vực với tư cách nhất bảng I Giải AFC Cup 2022.
Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Baoquocte.vn. Các học sinh bày tỏ xúc động lần đầu tiên được tới thăm và cảm nhận không khí ấm áp và sự đón tiếp thân tình của cán bộ nhân ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Baoquocte.vn. Việt Nam luôn quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện cho việc thúc đẩy hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai Bộ, ngành tư pháp hai nước ...
Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Baoquocte.vn. Hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam là hoạt động nhân đạo giữa hai Chính phủ Việt Nam và ...
Chủ tịch Quốc hội gặp đại diện các doanh nghiệp Anh đầu tư tại Việt Nam, tiếp lãnh đạo trường Imperial College London

Chủ tịch Quốc hội gặp đại diện các doanh nghiệp Anh đầu tư tại Việt Nam, tiếp lãnh đạo trường Imperial College London

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Việt Nam luôn lắng nghe, sẵn sàng tạo điều kiện cần thiết để cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh cho doanh nghiệp.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung ...
Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Đại sứ quán Việt Nam giao lưu với học sinh trường Trung học phổ thông tại Copenhagen

Baoquocte.vn. Các học sinh bày tỏ xúc động lần đầu tiên được tới thăm và cảm nhận không khí ấm áp và sự đón tiếp thân tình của cán bộ nhân viên Đại sứ quán Việt ...
Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 158

Baoquocte.vn. Hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam là hoạt động nhân đạo giữa hai Chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ.
Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Giới thiệu phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bạn bè châu Phi

Baoquocte.vn. Bộ phim 'Hồ Chí Minh: Phác họa chân dung một chính khách' đã được Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria mua bản quyền sử dụng bản sao để trình chiếu.
Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Baoquocte.vn. Lễ khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao nhân kỷ niệm 30 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam-Kazakhstan.
Bộ Ngoại giao tham dự Đại hội Đại biểu Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam lần thứ V

Bộ Ngoại giao tham dự Đại hội Đại biểu Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam lần thứ V

Baoquocte.vn. Thực hiện phân công của Lãnh đạo Văn phòng Bộ Ngoại giao, Phòng Lưu trữ đã tham dự Đại hội Đại biểu Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam lần thứ V.
Tăng cường kết nối cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam-Bỉ

Tăng cường kết nối cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam-Bỉ

Baoquocte.vn. Ngày 28/6, tại thủ đô Brussels (Bỉ) đã diễn ra Diễn đàn xúc tiến thương mại và đầu tư Việt Nam-Bỉ năm 2022 với chủ đề 'Kinh doanh với Việt Nam'.
Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đề nghị phía Jordan hỗ trợ Đại sứ quán Việt Nam tại Saudi Arabia kiêm nhiệm Jordan trong công tác bảo hộ công dân.
Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch đề nghị các cơ quan hữu quan Ukraine có biện pháp hỗ trợ linh hoạt, kịp thời đối với nguyện vọng của cộng đồng người Việt.
Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao theo dõi sát quá trình điều tra, triển khai biện pháp bảo hộ người Việt cần thiết và hỗ trợ thu xếp hậu sự theo nguyện vọng của gia đình.
Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã làm việc với Bộ Ngoại giao Israel và cảnh sát sở tại để phối hợp xử lý và triển khai công tác bảo hộ công dân.
Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Baoquocte.vn. Đến nay, việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất, đáp ứng hầu hết nguyện vọng về nước của người dân.
Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan hỗ trợ kịp thời công dân gặp nạn

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan hỗ trợ kịp thời công dân gặp nạn

Baoquocte.vn. Hay tin thuyền viên Việt Nam trên tàu hàng Phú An-368/17 TV gặp nạn, Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan đã liên lạc với sở tại để bảo hộ công dân.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Baoquocte.vn. Điều 26 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường khách cấp cao nước ngoài thăm Việt Nam
Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Baoquocte.vn. Điều 25 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Phiên bản di động