Ngoại giao cường quốc bậc trung trước sức ép cạnh tranh Mỹ-Trung

Thái Bình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong thời đại ngày nay, sẽ không thể có giải pháp cho những vấn đề lớn nếu thiếu sự tham gia của các cường quốc, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. Thành công sẽ phụ thuộc rất nhiều vào lòng tin mà các bên dành cho vai trò của đối phương trong quá trình này.
Ngoại giao cường quốc bậc trung trước sức ép cạnh tranh Mỹ-Trung
Ngoại giao cường quốc bậc trung trước sức ép cạnh tranh Mỹ-Trung. (Nguồn: East Asia Forum)

Quan hệ Mỹ-Trung chi phối thế giới

Đối với các vấn đề biến đổi khí hậu và chuyển đổi nền kinh tế; vấn đề kiểm soát vũ khí và hạn chế việc phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; và trong cả vấn đề cải tổ thương mại và quản trị kinh tế toàn cầu để kiểm soát hiệu quả nền kinh tế số với những mối liên hệ và ràng buộc phức tạp của thế kỷ XXI: nếu Mỹ và Trung Quốc đều không muốn hướng đến giải pháp, thì sẽ không có câu trả lời nào cho những bài toán hóc búa mà thế giới phải đương đầu.

Tuy nhiên, dư luận cũng ngày càng hiểu rõ rằng, cả 2 cường quốc này sẽ không thể tự mình giải quyết các vấn đề trên mà không gây thiệt hại cho trật tự toàn cầu.

Mỹ và Trung Quốc chiếm tới 2/5 sản lượng toàn cầu, và khoảng 1/4 thương mại quốc tế, trong khi mức chi tiêu quân sự tương đương hơn một nửa mức toàn thế giới.

Năm 1960, Mỹ chiếm 2/5 GDP và 15% thương mại toàn cầu. Khoảng 60% GDP và 75% thương mại toàn cầu năm 2020 thuộc về châu Âu và một số các cường quốc bậc trung khác.

Nếu Washington có quyết tâm dẫn dắt nền kinh tế toàn cầu và hệ thống thương mại ngày nay như những phiên bản “Nước Mỹ trước tiên” mà Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố và giờ được Tổng thống Joe Biden đương nhiệm thúc đẩy, rõ ràng là nước Mỹ cần tăng cường hơn nữa sức ảnh hưởng trên toàn cầu.

Tin liên quan
Mỹ-Trung Quốc: Mỹ-Trung Quốc: 'Ấm' căng thẳng cũ, 'nóng’ mặt trận mới

Cuộc thảo luận trực tuyến kéo dài hơn 3 giờ đồng hồ hồi tuần trước giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã diễn ra một cách tích cực và khơi mở đối thoại về tên lửa hạt nhân.

Song một vấn đề lớn khác là nền kinh tế và quản trị toàn cầu, nơi tồn tại rất nhiều khúc mắc, hầu như không đạt được kết quả.

Trên thực tế, Mỹ và Trung Quốc dường như đang cố gắng hết sức để làm giảm giá trị cái gọi là quản trị thương mại toàn cầu.

Thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 không phải là thương mại tự do, mà là thương mại có quản lý – với việc Trung Quốc đã đồng ý mua hạn ngạch hàng hóa từ Mỹ.

Nhà phân tích Tom Westland bình luận trong một bài viết gần đây rằng, "trong kinh tế cũng như trong thể thao, cạnh tranh được quản lý tốt nhất bởi các trọng tài trung lập, chứ không phải người chơi".

Theo ông, “không rõ cạnh tranh có quản lý một cách trách nhiệm theo kiểu của ông Tập Cận Bình và ông Biden sẽ như thế nào. Song nếu mọi chuyện giống như những hoạt động thương mại có quản lý đang chi phối các tương tác kinh tế của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, thì 'cạnh tranh' là một cách dùng từ rất sai”.

Áp lực của các cường quốc bậc trung

Nếu các cường quốc bậc trung, vốn cấu thành lực lượng thứ ba, đứng ngoài lề và để Mỹ cùng Trung Quốc định hình thế giới, họ sẽ chẳng khác nào đang đầu hàng lợi ích quốc gia và lợi ích quốc tế cho một tập hợp các lợi ích quyền lực lớn.

Những đường đứt gãy địa chính trị và kinh tế lớn đe dọa sự thịnh vượng và an ninh toàn cầu đang tác động tới khu vực “sân sau” của Đông Á.

Các cường quốc bậc trung tại khu vực đang đối mặt với thách thức trong việc đưa ra các chiến lược cân bằng giữa một bên là đối tác kinh tế lớn với bên kia là đồng minh hoặc đối tác an ninh quan trọng.

Cùng với đó, họ cũng cần bảo vệ lợi ích và các quy tắc toàn cầu để bảo vệ đất nước khỏi bị “chà đạp” trước sức ép từ cả hai phía.

Việc Trung Quốc nỗ lực tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Kỹ thuật số Chile-New Zealand-Singapore cho thấy mong muốn của Bắc Kinh trong việc tham gia các quy tắc kinh tế tiên tiến mà Mỹ dẫn đầu.

Hệ thống thương mại đa phương là một lợi ích an ninh và chiến lược quan trọng trong khu vực. Điều này có được nhờ những can dự kinh tế cởi mở mà khu vực này cần để thu hút lợi ích của Mỹ tại châu Á, và đó chính xác là nơi mà Washington có các chính sách không mấy ủng hộ hệ thống dựa trên luật lệ đa phương.

Chương trình nghị sự quan trọng của các cường quốc tầm trung sẽ cần đến tài lãnh đạo và chính sách ngoại giao cẩn trọng, chủ động, cùng với sự hợp tác và phối hợp chặt chẽ.

Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Ngày 17/10, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị có cuộc điện đàm với người đồng cấp Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud, trong đó ...

Thăm Hàn Quốc, Ngoại trưởng Trung Quốc nói Ngũ Nhãn là 'sản phẩm phụ lỗi thời', Seoul coi Bắc Kinh là gì?

Thăm Hàn Quốc, Ngoại trưởng Trung Quốc nói Ngũ Nhãn là 'sản phẩm phụ lỗi thời', Seoul coi Bắc Kinh là gì?

Ngày 15/9, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị lên tiếng bác bỏ ý tưởng mở rộng liên minh tình báo Five Eyes (Ngũ Nhãn) do ...

(theo East Asia Forum)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Thắng tối thiểu Thái Lan, U19 Việt Nam vào chung kết giải U19 Quốc tế

Thắng tối thiểu Thái Lan, U19 Việt Nam vào chung kết giải U19 Quốc tế

Baoquocte.vn. U19 Việt Nam 1 lần nữa bất bại trước U19 Thái Lan sau 3 lần chạm trán chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng với thành tích 1 trận hòa ...
Những điều viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần lưu ý

Những điều viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần lưu ý

Baoquocte.vn. Viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần nắm được các chế độ, công việc theo Nghị định 50/2022/NĐ-CP.
Diễn biến bão số 2: Đêm 10/8, vùng ven biển Quảng Ninh-Hải Phòng gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 9

Diễn biến bão số 2: Đêm 10/8, vùng ven biển Quảng Ninh-Hải Phòng gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 9

Baoquocte.vn. Hồi 19h ngày 9/8, tâm bão số 2 trên khu vực phía Đông Bắc quần đảo Hoàng Sa; cách đảo Hải Nam khoảng 290km về phía Đông Đông Nam.
XSMB 10/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 10/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 10/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 10/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 10/8. trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay 10/8/2022. xổ số hôm nay ngày 10 tháng 8. xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay 10/8. ...
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Tổng tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia Campuchia

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Tổng tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia Campuchia

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Đại tướng Hun Manet bày tỏ hài lòng về sự phát triển tích cực của quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam-Campuchia.
Việt Nam và Campuchia sẽ luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau để giành nhiều thắng lợi mới

Việt Nam và Campuchia sẽ luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau để giành nhiều thắng lợi mới

Baoquocte.vn. Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng tiếp Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng CPP, Phó Tổng Tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia ...
Cận cảnh Toyota Fortuner Leader tại Thái Lan, giá từ 905 triệu đồng

Cận cảnh Toyota Fortuner Leader tại Thái Lan, giá từ 905 triệu đồng

Baoquocte.vn. Toyota Fortuner Leader dành riêng cho thị trường Thái Lan với nhiều nâng cấp, giá bán từ 1,371 triệu baht, tương đương 905 triệu đồng.
Tin thế giới 9/8: Tổng thống Ukraine kêu gọi ‘cấm cửa’ người Nga; Châu Âu sẽ phải ngẫm liệu Kiev đúng hay sai; Lý do ông Trump bị khám nhà

Tin thế giới 9/8: Tổng thống Ukraine kêu gọi ‘cấm cửa’ người Nga; Châu Âu sẽ phải ngẫm liệu Kiev đúng hay sai; Lý do ông Trump bị khám nhà

Baoquocte.vn. Nga-Ukraine, eo biển Đài Loan, FBI khám xét nhà cựu Tổng thống Trump, khủng hoảng năng lượng... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Kế hoạch khí đốt mới của EU chính thức có hiệu lực, Đức nói gì?

Kế hoạch khí đốt mới của EU chính thức có hiệu lực, Đức nói gì?

Baoquocte.vn. Cơ quan quản lý năng lượng Đức (Bundesnetzagentur) hoan nghênh kế hoạch khí đốt khẩn cấp của EU bắt đầu có hiệu lực từ ngày 9/8.
Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 9/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.340 ca mới; hơn 9.500 bệnh nhân khỏi và tiếp tục không có F0 tử ...
Tin thế giới 9/8: Tổng thống Ukraine kêu gọi ‘cấm cửa’ người Nga; Châu Âu sẽ phải ngẫm liệu Kiev đúng hay sai; Lý do ông Trump bị khám nhà

Tin thế giới 9/8: Tổng thống Ukraine kêu gọi ‘cấm cửa’ người Nga; Châu Âu sẽ phải ngẫm liệu Kiev đúng hay sai; Lý do ông Trump bị khám nhà

Baoquocte.vn. Nga-Ukraine, eo biển Đài Loan, FBI khám xét nhà cựu Tổng thống Trump, khủng hoảng năng lượng... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Khủng hoảng chính trị chưa từng có tiền lệ, Tổng thống Hàn Quốc 'đau đầu' trước áp lực cải tổ nội các

Khủng hoảng chính trị chưa từng có tiền lệ, Tổng thống Hàn Quốc 'đau đầu' trước áp lực cải tổ nội các

Baoquocte.vn. Tờ Dong-A Ilbo ngày 9/8 cho rằng Tổng thống Hàn Quốc vẫn tiếp tục giữ thái độ né tránh cải tổ nhân sự quy mô lớn.
Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Baoquocte.vn. Quân đội Nga và Algeria sẽ tổ chức tập trận phòng chống khủng bố mang tên Desert Shield (Lá chắn Sa mạc) 2022 vào tháng 11 tới.
Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Baoquocte.vn. Theo Reuters, sáng 9/8, khoảng 20 tàu hải quân Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã được bố trí gần đường trung tuyến trên Eo biển Đài Loan.
Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Mỹ tổ chức tập trận Fortune Guard 22 ở Hawaii với sự tham gia của 20 nước nhằm ngăn chặn hành động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD).
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động