Nghị quyết về chiến lược EU-Trung Quốc mới: Ba điểm nổi bật làm nền tảng hoạch định chính sách

ThS. Đỗ Hoàng
Theo dõi TGVN trên
Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao
Baoquocte.vn. Ngày 16/9 vừa qua, Nghị viện Liên minh châu Âu (EU) thông qua nghị quyết về chiến lược EU-Trung Quốc mới, vốn được đưa ra thảo luận từ ngày 26/7, tập trung vào vấn đề giá trị, kinh tế-thương mại và an ninh trong quan hệ với Trung Quốc.
Nghị quyết về chiến lược EU-Trung Quốc của Nghị viện châu Âu
Chiến lược EU-Trung Quốc của Nghị viện châu Âu tập trung vào giá trị, kinh tế-thương mại và an ninh. (Nguồn: AP)

Cách tiếp cận Trung Quốc nhất quán

Văn bản nhấn mạnh, Trung Quốc đang khẳng định vai trò toàn cầu mạnh mẽ hơn và do đó, đem lại các “thách thức nghiêm trọng” với EU và “hệ quả lâu dài” tới trật tự thế giới. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là đối tác hợp tác và đàm phán của EU.

Cách tiếp cận vừa cạnh tranh, vừa hợp tác này khá nhất quán với cách tiếp cận được Hội đồng châu Âu (EC) đưa ra trong văn bản Kết luận về chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương hồi tháng 4/2021.

Với cách tiếp cận trên, Nghị viện đưa ra 6 trụ cột trong quan hệ EU-Trung Quốc để Ủy ban, Cao ủy và Hội đồng châu Âu xem xét, bao gồm: đối thoại và hợp tác mở về các thách thức toàn cầu; tăng cường can dự về giá trị phổ quát, quy chuẩn quốc tế và nhân quyền; phân tích và xác định các rủi ro, điểm yếu và thách thức; tăng cường quan hệ với các đối tác đồng quan điểm; củng cố tự chủ chiến lược, bao gồm tự chủ trong thương mại và đầu tư; gìn giữ và thúc đẩy các lợi ích và giá trị cốt lõi của châu Âu thông qua việc biến châu lục này thành nhân tố địa chính trị hữu hiệu hơn.

Ba điểm nổi bật về nội dung

Mặc dù có 6 trụ cột với 70 điều khoản, nghị quyết tập trung vào 3 vấn đề chính trong quan hệ EU-Trung Quốc: giá trị, kinh tế-thương mại và an ninh. So sánh với các văn bản trước đó của liên minh kinh tế-chính trị này, có thể rút ra một số đánh giá ban đầu.

Thứ nhất, vấn đề giá trị được Nghị viện EU đặc biệt nhấn mạnh. Trọng tâm này trước hết được thể hiện qua thứ tự ưu tiên về nội dung.

Theo đó, nội dung giá trị (gồm dân chủ, nhân quyền, thượng tôn pháp luật, trừng phạt của Trung Quốc với các quan chức EU…) đứng thứ hai trong 6 phần nội dung.

Trong phần đầu về thách thức toàn cầu, 2/8 ý cũng tập trung vào vấn đề giá trị và chiếm độ dài lớn nhất. Các nội hàm của giá trị cũng được lồng ghép trong các phần về an ninh và kinh tế theo sau.

Ngôn ngữ và các kiến nghị trong văn bản cũng thể hiện quan tâm của EU tới vấn đề này khi Nghị viện dùng những ngôn từ mạnh mẽ và đưa ra các biện pháp mặc cả được cho là cứng rắn với Trung Quốc.

Một điểm đáng chú ý nữa cho thấy trọng tâm giá trị là, nếu so với bản nháp nghị quyết hồi tháng 7, bản cuối cùng giống y hệt về nội dung, chỉ thêm một ý nhỏ về chính vấn đề giá trị: EU kêu gọi Trung Quốc tôn trọng luật của Macao, không can thiệp vào bầu cử và truyền thông Bồ Đào Nha.

Thứ hai, kinh tế-thương mại đặt sau giá trị nhưng vẫn nhận được nhiều chú ý.

Đây là nội dung có dung lượng lớn nhất (20/70 điều) – điều dễ hiểu bởi Trung Quốc là đối tác thương mại lớn của EU và nhiều thành viên của khối hiện đang tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) như Hungary, Hy Lạp, Italy, Bồ Đào Nha…

So với bản Tầm nhìn chiến lược EU-Trung Quốc của Ủy ban châu Âu (EC) năm 2019, nghị quyết này có một số nội dung mới, cập nhật với diễn biến thực tế hơn.

Cụ thể, nghị quyết nhắc đến các thách thức mới nổi như: phụ thuộc kinh tế của EU vào Trung Quốc ngày một lớn khi trong đại dịch Covid-19 năm 2020, Trung Quốc lần đầu tiên trở thành đối tác thương mại lớn nhất của EU; Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 của Trung Quốc với chiến lược “lưu thông kép” có thể ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh của doanh nghiệp EU; thách thức về “chủ quyền” số và công nghệ trong thời đại 5G, 6G, trí tuệ nhân tạo (AI)…

Tin liên quan
Vụ tàu cá Trung Quốc ở Đá Ba Đầu: EU ra chiến lược mang tính Vụ tàu cá Trung Quốc ở Đá Ba Đầu: EU ra chiến lược mang tính 'bước ngoặt'

Thứ ba, các vấn đề an ninh phi truyền thống được ưu tiên, nêu lên trước các vấn đề truyền thống. Phần đầu văn bản đã nhắc đến các thách thức an ninh toàn cầu, trong đó nhấn mạnh 2 nguy cơ phi truyền thống như đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu.

Văn bản đề cập các thách thức truyền thống tại Đông Á. Đáng ngạc nhiên, cụm từ an ninh biển không được nhắc đến lần nào, trong khi đây là một trong ba trụ cột trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương hồi tháng 4/2021.

Tại Đông Á, điểm nóng Đài Loan có vẻ như được Nghị viện EU chú ý nhất khi nhắc đến 19 lần. Tuy nhiên, vấn đề Biển Đông vẫn được nhắc đến 2 lần, Biển Hoa Đông được nhắc đến 1 lần và an toàn hàng hải được nhắc đến 3 lần, dù chỉ được đặt trong bối cảnh hợp tác với các nước đồng quan điểm, NATO và Bộ tứ…

Một số nét đáng chú ý khác

Trung Quốc đã nhanh chóng phản ứng trước văn bản mới của Nghị viện EU.

Trong cùng ngày, Đại diện Trung Quốc tại EU đã chỉ trích Brussels can thiệp nội bộ, vi phạm quy tắc quan hệ quốc tế và các cam kết của EU trước đó trong nhiều lĩnh vực (dù không nói rõ lĩnh vực nào).

Phản ứng này đã được dự đoán trước, bởi Trung Quốc vẫn thường có những phát ngôn tương tự khi EU hay các nước phương Tây đề cập vấn đề nhân quyền và Đài Loan trước đó.

Ngoài ra, nếu chú ý đến quá trình bỏ phiếu, có thể thấy, nội bộ Nghị viện EU khá đồng thuận về nội dung. Bản dự thảo nghị quyết tháng 7 nhận được 58 phiếu thuận, 8 phiếu chống và 4 phiếu trắng.

Trong đó, các phiếu chống chủ yếu đến từ nhóm bảo thủ (Đảng Identity and Democracy) và nhóm có xu hướng xã hội chủ nghĩa (Đảng The Left). Thậm chí, Đảng The Left còn ra tuyên bố riêng, cảnh báo việc can dự vào cạnh tranh Mỹ-Trung không phải lợi ích của EU.

Nhìn chung, bản nghị quyết về chiến lược EU-Trung Quốc mới tiếp tục cách tiếp cận cạnh tranh-hợp tác với Trung Quốc đã được EU định hình trước đó, nhưng nêu bật thách thức mới về kinh tế, các nguy cơ phi truyền thống và gắn chặt các nội dung quan hệ song phương vào vấn đề giá trị.

Văn bản này, được đưa ra cùng ngày với tuyên bố mới của Ủy ban châu Âu về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, sẽ là nền tảng để EU và các nước thành viên hoạch định chính sách với Trung Quốc trong thời gian tới.

Thủ tướng Đức thăm Mỹ: Dòng chảy phương Bắc 2 và Trung Quốc - chướng ngại khó vượt?

Thủ tướng Đức thăm Mỹ: Dòng chảy phương Bắc 2 và Trung Quốc - chướng ngại khó vượt?

Nhận định về chuyến thăm của Thủ tướng Đức Angela Merkel tới Mỹ và hội đàm với Tổng thống Joe Biden tại Nhà Trắng vào ...

Bão này chưa qua giông khác đã tới, EU ra 'tối hậu thư' với Trung Quốc

Bão này chưa qua giông khác đã tới, EU ra 'tối hậu thư' với Trung Quốc

Ngày 8/7, với 578 phiếu thuận, 29 phiếu chống và 73 phiếu trắng, các nghị sĩ trong Nghị viện châu Âu (EP) đã thông qua ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Đồng hành cùng người khuyết tật vượt qua khó khăn trong cuộc sống

Đồng hành cùng người khuyết tật vượt qua khó khăn trong cuộc sống

Baoquocte.vn. Ngày 3/12 hằng năm là Ngày Quốc tế người khuyết tật. Cùng điểm lại những thành quả chăm lo đời sống cho người khuyết tật của Việt Nam.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/12/2021: Xử Nữ đánh mất tất cả vì người ấy

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/12/2021: Xử Nữ đánh mất tất cả vì người ấy

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 4/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Ngày 3/12, Hà Nội ghi nhận thêm 542 ca mắc Covid-19 mới, xuất hiện ổ dịch tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

Ngày 3/12, Hà Nội ghi nhận thêm 542 ca mắc Covid-19 mới, xuất hiện ổ dịch tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

Baoquocte.vn. Trong 24 giờ qua, Hà Nội phát hiện 542 ca mắc Covid-19 mới với có 161 ca cộng đồng, Bệnh viện Phụ sản Trung ương ít nhất 20 ca.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội kiến Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội kiến Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đánh giá cao kết quả hợp tác trên các lĩnh vực giữa Chiết Giang và các địa phương Việt Nam, nhất là kinh tế-thương mại.
XSLA 4/12, kết quả xổ số Long An hôm nay 4/12/2021. KQXSLA thứ 7

XSLA 4/12, kết quả xổ số Long An hôm nay 4/12/2021. KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 4/12/2021. ket qua xo so Long An. KQXSLA
XSHG 4/12, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 4/12/2021. KQXSHG thứ 7

XSHG 4/12, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 4/12/2021. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 4/12/2021. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
XSBP 4/12, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 4/12/2021. KQXSBP thứ 7

XSBP 4/12, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 4/12/2021. KQXSBP thứ 7

Baoquocte.vn. XSBP 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Phước nhanh nhất hôm nay - XSBP 4/12/2021. Ket qua xo so Binh Phuoc. KQXSBP.
Ra mắt video K-pop bằng ngôn ngữ ký hiệu dành cho người Điếc Việt Nam

Ra mắt video K-pop bằng ngôn ngữ ký hiệu dành cho người Điếc Việt Nam

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Hàn Quốc và Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc phối hợp với Trung tâm Đào tạo Ngôn ngữ ký hiệu Hà Nội ra mắt video K-pop bằng ...
Now, We Are Breaking Up: Nữ chính Song Hye Kyo hút người xem không ngờ

Now, We Are Breaking Up: Nữ chính Song Hye Kyo hút người xem không ngờ

Baoquocte.vn. Khán giả và truyền thông vẫn dành quan tâm lớn cho Now, We Are Breaking Up bất chấp những tranh cãi về nội dung phim hay cặp đôi nam nữ ...
Covid-19 tối 3/12: Thêm 13.670 ca mắc mới; Hà Nội cao kỷ lục với 791 ca mắc; 4 tỉnh nào bao phủ thấp nhất mũi 1 dưới 80%?

Covid-19 tối 3/12: Thêm 13.670 ca mắc mới; Hà Nội cao kỷ lục với 791 ca mắc; 4 tỉnh nào bao phủ thấp nhất mũi 1 dưới 80%?

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 ngày 3/12 của Bộ Y tế cho biết có 13.670 ca mắc mới tại 59 tỉnh, thành phố; Hà Nội cao kỷ lục với 791 ca ...
Đàm phán hạt nhân Iran: Các bên thảo luận phiên cuối cùng, Iran thiếu lạc quan về Mỹ và châu Âu

Đàm phán hạt nhân Iran: Các bên thảo luận phiên cuối cùng, Iran thiếu lạc quan về Mỹ và châu Âu

Baoquocte.vn. Phiên họp cuối cùng của giai đoạn đàm phán hạt nhân Iran mới này sẽ diễn ra vào lúc 17h00 ngày 3/12 theo giờ Hà Nội.
Đại hội đồng LHQ thông qua góí nghị quyết về Palestine, phản bác hàng loạt động thái của Israel

Đại hội đồng LHQ thông qua góí nghị quyết về Palestine, phản bác hàng loạt động thái của Israel

Baoquocte.vn. Đại hội đồng LHQ đã thông qua 3 nghị quyết về các vấn đề của Palestine và khu vực Trung Đông, trong đó phản bác một số động thái của Israel.
Biến thể Omicron: Thêm nước Đông Nam Á có ca mắc, WHO cảnh báo châu Á-Thái Bình Dương sẵn sàng đợt bùng phát

Biến thể Omicron: Thêm nước Đông Nam Á có ca mắc, WHO cảnh báo châu Á-Thái Bình Dương sẵn sàng đợt bùng phát

Baoquocte.vn. Các nước châu Á-Thái Bình Dương cần tăng cường năng lực y tế và 'phủ' vaccine để chuẩn bị cho đợt bùng phát Covid-19 do biến thể Omicron gây ra.
Nga chỉ ra cách duy nhất giải quyết tình hình an ninh tồi tệ của châu Âu

Nga chỉ ra cách duy nhất giải quyết tình hình an ninh tồi tệ của châu Âu

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh, tình hình an ninh tồi tệ hiện nay ở châu Âu chính là hậu quả của việc NATO 'hướng Đông'
Trung Quốc ủng hộ tuyên bố chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên

Trung Quốc ủng hộ tuyên bố chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên

Baoquocte.vn. Trung Quốc khẳng định ủng hộ Hàn Quốc thúc đẩy tuyên bố chính thức khép lại Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.
Biến thể Omicron xâm nhập quốc gia Đông Nam Á đầu tiên, thêm nhiều nước mạnh tay

Biến thể Omicron xâm nhập quốc gia Đông Nam Á đầu tiên, thêm nhiều nước mạnh tay

Baoquocte.vn. Bộ Y tế Singapore thông báo ghi nhận 2 ca đầu tiên nhiễm biến thể Omicron của virus SARS-CoV-2 gây đại dịch Covid-19.
Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Baoquocte.vn. Còn quá sớm khi cho rằng sự xuất hiện và lây lan mạnh mẽ của Omicron, biến thể mới đáng lo ngại của SARS-CoV-2, sẽ để lại hậu quả nặng nề như biến thể Delta.
Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Omicron, biến thể mới của SARS-CoV-2 với tốc độ lây lan nhanh khiến nhiều quốc gia sớm đóng cửa biên giới. Song liệu chừng đó đã đủ?
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Mỹ-Trung trực tuyến đã góp phần nhen nhóm lại quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, củng cố nền tảng để cải thiện quan hệ trong tương lai.
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.

Mỹ-Israel: Sự xa cách của 'đồng minh chiến lược'

Baoquocte.vn. Mỹ-Israel được coi là một 'đồng minh chiến lược', thế nhưng, từ trước tới nay giữa hai bên chưa bao giờ thống nhất được quan điểm trên mọi vấn đề.
‘Tuyên chiến’ với các tập đoàn công nghệ, dụng ý của ông Biden là gì?

‘Tuyên chiến’ với các tập đoàn công nghệ, dụng ý của ông Biden là gì?

Baoquocte.vn. Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden đang có nhiều chính sách cứng rắn chưa từng thấy đối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu của nước này.
Thế giới năm 2021: Covid-19 chưa biến mất, châu Âu rung chuyển, Afghanistan 'nổi sóng'

Thế giới năm 2021: Covid-19 chưa biến mất, châu Âu rung chuyển, Afghanistan 'nổi sóng'

Baoquocte.vn. Ngày 30/11, Hãng thông tấn AFP đã điểm lại một số sự kiện nổi bật của thế giới năm 2021.
Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Baoquocte.vn. Nhật Bản đang bối rối trước ý định tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022 được phát đi từ Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 18/11.
Đàm phán hạt nhân Iran: Dù nỗ lực vẫn 'rất xa bờ'

Đàm phán hạt nhân Iran: Dù nỗ lực vẫn 'rất xa bờ'

Baoquocte.vn. Đàm phán hạt nhân Iran vẫn chưa có được những kết quả khả quan bởi dù đã nỗ lực tìm đến nhau nhưng lợi ích giữa các bên vẫn chưa song trùng.
Báo Nga: Tương lai Việt Nam-Nga cần phát triển không giới hạn

Báo Nga: Tương lai Việt Nam-Nga cần phát triển không giới hạn

Baoquocte.vn. Trong bài viết 'Người đồng chí thực sự', chuyên gia Nga đề cao quan hệ Việt Nam-Nga, ý nghĩa chuyến thăm Nga của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc.
Phiên bản di động