Nga-phương Tây: Ai trừng phạt ai, 'gậy ông có đập lưng ông'?

Hiền Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các biện pháp trừng phạt mới được công bố của phương Tây có thể sẽ không gây ra nhiều tác động đối với Nga, thậm chí các biện pháp cứng rắn hơn sẽ có thể gây tổn hại ngược lại cho chính phương Tây.
Nga-phương Tây: Ai trừng phạt ai, 'gậy ông có đập lưng ông'?
Những người dân Ukraine ở Anh biểu tình phản đối việc Nga tấn công Ukraine. (Nguồn: Getty Image)

Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin công nhận nền độc lập của hai khu vực ly khai ở miền Đông Ukraine vào ngày 21/2, ông biết rằng phương Tây sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt.

Trong vòng một ngày sau quyết định của ông, phản ứng của phương Tây đã được công khai (hiện cả Australia, Canada và Nhật Bản cũng đã tham gia trừng phạt Nga). Vòng trừng phạt này bao gồm các hạn chế đối với việc bán nợ của Nga trên thị trường vốn phương Tây, đóng băng tài sản nước ngoài của một số nhà tài phiệt Nga và con cái của họ, hạn chế đối với các ngân hàng và các nghị sĩ Nga.

Nổi bật nhất là quyết định của Đức đình chỉ việc cấp phép cho Dòng chảy phương Bắc 2, dự án đường ống dẫn khí đốt đã hoàn thành giữa Nga và Đức. Các thông báo trừng phạt được đưa ra cùng với những lời hùng biện cứng rắn từ các nhà lãnh đạo phương Tây.

Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của phương Tây sẽ gây ra cho Nga tổn hại như thế nào?

Kiểm soát giới tài phiệt

Vòng trừng phạt đầu tiên được bắt đầu với một số nhà tài phiệt và những người thân cận với ông Putin. Trong một dòng tweet, Cao ủy chính sách đối ngoại EU Josep Borrell tuyên bố những người này sẽ “Không thể mua sắm ở Milano, tiệc tùng ở Saint Tropez, mua kim cương ở Antwerp”.

Tuy nhiên, có rất nhiều địa điểm nắng ấm khác sẽ chào đón các nhà tài phiệt Nga đi nghỉ cùng con cái của họ, và hầu hết trong số họ đã đa dạng hóa nơi chứa tài sản của mình.

Các lãnh đạo châu Âu chủ yếu vẫn ủng hộ các biện pháp trừng phạt có mục tiêu nhằm vào các chính khách Nga, nhất là các nhà tài phiệt có quan hệ với Kremlin, những người hiện sở hữu nhiều bất động sản và cổ phần tài chính ở châu Âu.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ khoa học kinh tế Nga Vladislav Inozemtsev, Điện Kremlin những năm qua đã chuẩn bị kỹ càng để có thể chống được mối đe dọa này.

Trừng phạt trong lĩnh vực năng lượng

Còn các biện pháp trong lĩnh vực năng lượng có tác dụng ra sao?

Việc đình chỉ Dự án Dòng chảy Phương Bắc 2 là một cử chỉ quan trọng mang tính biểu tượng, đặc biệt là ở Đức, nơi các chính trị gia đã tranh cãi về dự án trong nhiều năm. Quyết định này sẽ làm tổn hại đến ảnh hưởng của Nga ở châu Âu và niềm tự hào của ông Putin, ngay cả khi đường ống dẫn dầu không tạo ra bất kỳ thu nhập nào cho Nga hiện nay.

Tuy nhiên, từ khi bắt đầu nổ ra khủng hoảng Ukraine đến nay, kinh tế Nga đã được đa dạng hoá để bớt lệ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt. Nga tập trung tăng cường các điểm mạnh của nền kinh tế. Xuất khẩu quặng mỏ, nhôm, nikel, vàng, kim cương và lúa mì đã giúp cho Nga có nhiều lợi thế trong thương mại với thế giới.

Trừng phạt tài chính

Các biện pháp trừng phạt tài chính đối với Nga có vẻ chỉ mang tính biểu tượng. Các công ty tài chính Mỹ đã bị cấm mua các khoản nợ mới bằng đồng USD của Nga kể từ năm 2014. Mặc dù các lệnh trừng phạt mới mở rộng lệnh cấm sang thị trường trái phiếu thứ cấp, nhưng Nga đã không phát hành trái phiếu bằng đồng USD kể từ năm 2019 và đã tự bảo vệ mình khỏi phụ thuộc vào thị trường vốn phương Tây bằng cách giảm tỷ trọng nợ chính phủ bằng ngoại tệ và tích lũy dự trữ ngoại hối lớn.

Các ngân hàng bị phương Tây nhắm mục tiêu bao gồm những ngân hàng có liên hệ với quân đội nhưng chỉ là những ngân hàng nhỏ. Chẳng hạn, hai ngân hàng mà Mỹ nêu tên (Ngân hàng VEB và Ngân hàng Quân đội Nga), chỉ chiếm 6% tài sản trong lĩnh vực ngân hàng của Nga vào cuối năm 2020.

Trong khi đó, Nga và Trung Quốc đã cố gắng thanh toán các trao đổi song phương bằng đồng tiền quốc gia của mình. Trong lĩnh vực này, Nga đang cố gắng nhiều hơn. Đến nay, chỉ 20% hàng xuất khẩu của Nga sang Trung Quốc được thanh toán bằng đồng USD. Ở chiều ngược lại 60% hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Nga vẫn phải thanh toán bằng USD.

Một vấn đề chính đối với ông Putin là sự lệ thuộc của Nga vào hệ thống tài chính SWIFT (Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu) có ảnh hưởng lớn của phương Tây. Mỹ đã nhiều lần dọa loại trừ các ngân hàng Nga ra khỏi mạng lưới SWIFT nếu Nga tấn công Ukraine. Mạng lưới thanh toán quốc tế bằng đồng USD này được gần như hầu hết các định chế tài chính thế giới sử dụng để chuyển khoản tiền một cách an toàn và thuận tiện nhất hiện nay.

Để đối phó với hệ thống được dùng như là công cụ gây sức ép của Washington, năm 2018, Nga đã tung ra công cụ riêng của mình là hệ thống chuyển tiền (SPFS), hiện nay được kết nối với mạng liên ngân hàng Trung Quốc CIPS (Hệ thống thanh toán quốc tế của Trung Quốc).

Phương Tây có thể làm gì hơn nữa?

Thách thức đối với phương Tây hiện nay là đạt được một thỏa thuận tập thể về răn đe, trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga.

Nếu phương Tây làm được điều đó, họ có thể sử dụng một số vũ khí có sẵn. Hệ thống tài chính của Nga có thể ít nhiều bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt đối với hai ngân hàng lớn nhất là Sberbank và VTB, hoặc khi các ngân hàng Nga bị cắt đứt khỏi hệ thống SWIFT.

Mỹ có thể chặn việc bán công nghệ như vi mạch cho Nga, còn phương Tây có thể tìm cách cản trở hoạt động xuất khẩu năng lượng phi khí đốt của Nga. Khí đốt chỉ chiếm chưa đến 1/10 giá trị xuất khẩu của Nga trong năm 2019. Sinh lợi nhiều nhất cho kinh tế Nga lại là dầu, hiện chiếm gần một nửa giá trị xuất khẩu.

Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn cũng có khả năng gây hại cho phương Tây. Họ có thể thúc đẩy sự trả đũa kinh tế từ Nga, dưới hình thức chiến tranh mạng hoặc hạn chế bán khí đốt cho châu Âu.

Hóa đơn năng lượng ở châu Âu có thể sẽ tăng mạnh. Hơn nữa, phương Tây cũng cần đảm bảo rằng các lệnh trừng phạt được thực thi trên toàn cầu. Điều đó có nghĩa là thuyết phục hoặc ép buộc các nước châu Á, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ, cùng hợp tác.

Nếu không có bất kỳ "chế tài" trừng phạt thứ cấp nào đối với những nước từ chối hợp tác, các gói trừng phạt Nga của phương Tây sẽ giống như một cái thùng bị rò rỉ.

Khí đốt - nạn nhân của địa chính trị

Khí đốt - nạn nhân của địa chính trị

Thị trường khí đốt thế giới đã trải qua nhiều biến động lớn khi bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi những bất ổn chính trị, ...

Căng thẳng với phương Tây, Nga đặt hy vọng Trung Quốc ủng hộ khôi phục cân bằng quyền lực

Căng thẳng với phương Tây, Nga đặt hy vọng Trung Quốc ủng hộ khôi phục cân bằng quyền lực

Mới đây, Phó Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc (LHQ) Dmitry Polyanskiy cho biết, Moscow hy vọng có sự ủng hộ ...

(theo TTXVN, the Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Phiên bản mới MV There's no one at all của Sơn Tùng M-TP có gì hot?

Phiên bản mới MV There's no one at all của Sơn Tùng M-TP có gì hot?

Baoquocte.vn. Vào 0h ngày 5/7 - cũng là sinh nhật của mình, Sơn Tùng M-TP đã cho ra mắt phiên bản mới MV There's no one at all.
Kinh tế phục hồi tích cực, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 7% cả năm

Kinh tế phục hồi tích cực, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 7% cả năm

Baoquocte.vn. Dự báo tình hình kinh tế 6 tháng cuối năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã kiến nghị Chính phủ phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm ...
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh: Phillips ký Man City; Christensen rời đi, Juventus không bán De Ligt cho Chelsea; Gabriel đến Arsenal

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh: Phillips ký Man City; Christensen rời đi, Juventus không bán De Ligt cho Chelsea; Gabriel đến Arsenal

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Bầu cử Nhật Bản: Không phụ nỗ lực cải thiện bình đẳng giới, tỷ lệ ứng viên nữ tăng vọt

Bầu cử Nhật Bản: Không phụ nỗ lực cải thiện bình đẳng giới, tỷ lệ ứng viên nữ tăng vọt

Baoquocte.vn. Trong số 545 ứng cử viên tham gia bầu cử Thượng viện Nhật Bản dự kiến diễn ra ngày 10/7 tới, có tới 181 ứng cử viên nữ, chiếm 33,2%.
Thêm nguồn lực cho bóng đá Việt Nam phát triển lớn mạnh

Thêm nguồn lực cho bóng đá Việt Nam phát triển lớn mạnh

Baoquocte.vn. Những thỏa thuận hợp tác với các nhà tài trợ sẽ đóng góp nguồn lực cho sự phát triển của bóng đá Việt Nam trên nhiều phương diện.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 6/7/2022: Tuổi Ngọ nâng cao kỹ năng công việc

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 6/7/2022: Tuổi Ngọ nâng cao kỹ năng công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 6/7/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Ukraine hy vọng cánh cửa NATO 'vẫn mở' cho Kiev, Anh nói Nga phải chịu trách nhiệm về xung đột

Ukraine hy vọng cánh cửa NATO 'vẫn mở' cho Kiev, Anh nói Nga phải chịu trách nhiệm về xung đột

Baoquocte.vn. Ukraine chưa thấy bất kỳ điều kiện tiên quyết nào để NATO thay đổi chính sách về tư cách thành viên của nước này.
Lịch âm 6/7, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 6/7/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 6/7/2022

Lịch âm 6/7, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 6/7/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 6/7/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 6/7. âm lịch hôm nay 6/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 6/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 6 tháng 7 năm 2022 hôm nay.
XSBL 5/7, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 5/7/2022. KQXSBL thứ 3

XSBL 5/7, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 5/7/2022. KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 5/7. Trực tiếp kết quả xổ số Bạc Liêu nhanh nhất hôm nay - XSBL 5/7/2021. KQSXBL. ket qua xo so Bac Lieu.
XSBT 5/7, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 5/7/2022. KQXSBT thứ 3

XSBT 5/7, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 5/7/2022. KQXSBT thứ 3

Baoquocte.vn. XSBT 5/7. Trực tiếp kết quả xổ số Bến Tre nhanh nhất hôm nay - XSBT 5/7/2022. KQXSBT. ket qua xo so Ben Tre.
Bầu cử Nhật Bản: Không phụ nỗ lực cải thiện bình đẳng giới, tỷ lệ ứng viên nữ tăng vọt

Bầu cử Nhật Bản: Không phụ nỗ lực cải thiện bình đẳng giới, tỷ lệ ứng viên nữ tăng vọt

Baoquocte.vn. Trong số 545 ứng cử viên tham gia bầu cử Thượng viện Nhật Bản dự kiến diễn ra ngày 10/7 tới, có tới 181 ứng cử viên nữ, chiếm 33,2%.
Ukraine hy vọng cánh cửa NATO 'vẫn mở' cho Kiev, Anh nói Nga phải chịu trách nhiệm về xung đột

Ukraine hy vọng cánh cửa NATO 'vẫn mở' cho Kiev, Anh nói Nga phải chịu trách nhiệm về xung đột

Baoquocte.vn. Ukraine chưa thấy bất kỳ điều kiện tiên quyết nào để NATO thay đổi chính sách về tư cách thành viên của nước này.
Dùng dằng kết luận điều tra vụ phóng viên Al Jazeera tử vong, Palestine tố Mỹ bảo vệ Israel

Dùng dằng kết luận điều tra vụ phóng viên Al Jazeera tử vong, Palestine tố Mỹ bảo vệ Israel

Baoquocte.vn. Một quan chức cấp cao Palestine cáo buộc Mỹ đang bảo vệ Israel trong vụ việc phóng viên của hãng Al Jazeera bị bắn tử vong hôm 11/5.
Iran khẳng định Mỹ và châu Âu 'cần một thỏa thuận' với Tehran vì xung đột ở Ukraine

Iran khẳng định Mỹ và châu Âu 'cần một thỏa thuận' với Tehran vì xung đột ở Ukraine

Baoquocte.vn. Mỹ và các nước châu Âu đang có nhu cầu về một thỏa thuận hạt nhân mới với Iran do họ đang chịu áp lực lớn từ cuộc khủng hoảng tại Ukraine.
Mozambique tỏ ý sẵn sàng tăng cường sự tin cậy qua lại và hữu nghị với Trung Quốc

Mozambique tỏ ý sẵn sàng tăng cường sự tin cậy qua lại và hữu nghị với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Mozambique cho hay, Maputo cam kết phát triển quan hệ hợp tác hữu nghị với Bắc Kinh và tuân thủ chính sách một Trung Quốc.
Nói Nga dùng khí đốt làm 'đòn' gây chia rẽ, Czech nhắc nhở EU chỉ mạnh khi đoàn kết

Nói Nga dùng khí đốt làm 'đòn' gây chia rẽ, Czech nhắc nhở EU chỉ mạnh khi đoàn kết

Baoquocte.vn. Thủ tướng Czech Petr Fiala kêu gọi EU cần chứng tỏ sự đoàn kết ứng phó Nga.
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Phiên bản di động