Mỹ và Thỏa thuận hạt nhân Iran: Nút thắt chờ tháo gỡ

Phạm Trang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran.
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden,  Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)
Với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, Washington và Tehran đang từng bước trở lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran. (Nguồn: Asia Times)

Các cuộc tiếp xúc mở đầu thông qua bên thứ ba và đang dần trở nên trực tiếp hơn nhằm tháo gỡ những khó khăn đang chia rẽ hai bên, đã phản ánh mong muốn của Tổng thống Joe Biden để Mỹ tái gia nhập thỏa thuận hạt nhân Iran - hiệp ước đa phương mà trước đó Washington đã rút khỏi dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump.

Cái khó của cả hai bên

Để đạt được thỏa thuận này, cả Mỹ và Iran sẽ đối mặt với nhiều khó khăn ở cả trong và ngoài nước.

Tại Mỹ, gần như mọi nhà lập pháp theo đảng Cộng hòa, và một số thành viên đảng Dân chủ có tầm ảnh hưởng đều phản đối việc quay trở lại Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), được ký kết năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Đức).

Còn ở Iran, những người theo phe cứng rắn cũng phản đối thỏa thuận này. JCPOA là một vấn đề quan trọng với Iran, và có thể ảnh hưởng tới cuộc bầu cử tổng thống Iran vào tháng 6.

Ngược lại, đa số người dân ở cả hai nước đều ủng hộ sự tham gia của Mỹ với thỏa thuận hạt nhân. Cụ thể, theo cuộc thăm dò được công bố gần đây từ Hội đồng Chicago về Các vấn đề Toàn cầu và khảo sát ở Iran cho thấy 57% người Mỹ và 51% người Iran ủng hộ sự tham gia của Mỹ trong thỏa thuận dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt quốc tế chống Iran để đổi lấy những giới hạn nghiêm ngặt với vũ khí hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, một thực tế không mấy lạc quan là Mỹ và Iran luôn tỏ ra ngờ vực nhau, ngay cả trước khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

Mỹ luôn coi hành vi của Iran với chương trình vũ khí hạt nhân gia tăng sự bất ổn tại khu vực Trung Đông, trong khi Tehran lại ủng hộ Tổng thống Syria Bashar Assad hay lực lượng Hezbollah của Lebanon – những đối tượng mà coi là tổ chức khủng bố và kẻ thù.

Ngay bản thân Iran cũng có rất nhiều cái khó nếu quay lại JCPOA trong bối cảnh nước này đang tiến gần hơn đến khả năng phát triển vũ khí hạt nhân. Và kể cả khi chính quyền ông Biden có nỗ lực đưa Mỹ trở lại JCPOA thành công thì chính quyền tiếp theo của Iran sau cuộc bầu cử vẫn có thể hủy bỏ cam kết của quốc gia Trung Đông này với thỏa thuận.

Với việc thỏa thuận trước đó đã tan biến khi chính quyền ông Trump rút khỏi JCPOA, lo ngại cuộc đàm phán sẽ khó đạt được sự đồng thuận giữa hai bên là hoàn toàn có cơ sở.

Ngoại giao vẫn là giải pháp

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán gián tiếp Mỹ-Iran về JCPOA tại Vienna (Áo) là tình ...

Với Iran, kể cả nếu có chấp nhận thỏa thuận, hay phải hứng chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran thực chất có nhiều lựa chọn ngoại giao và kinh tế hơn, ví dụ như với Nga hay Trung Quốc. Bằng chứng là Tehran và Bắc Kinh gần đây đã ký thỏa thuận hợp tác kinh tế kéo dài 25 năm, trị giá khoảng 400 tỷ USD và tạo ra những tác động ngoại giao quan trọng.

Rõ ràng, chính quyền ông Biden hiện nay không nên đàm phán chỉ để gia nhập lại thỏa thuận mà còn cần thay đổi và cải thiện nó, ví dụ như tăng cường các hạn chế đối với khả năng hạt nhân của Iran, các chương trình tên lửa và có thể là cả sự can thiệp quân sự của Tehran, điều mà Mỹ và đồng minh coi là mối đe dọa hiện hữu đối với lợi ích ở khu vực Trung Đông.

Thỏa thuận đạt được có thể sẽ không hoàn hảo và không thể làm hài lòng được cả hai bên, nhưng ít nhất, với nhiều nhà quan sát, nó có thể sẽ hiệu quả hơn so với chính sách của ông Trump từng có với Iran.

Ông Mark Bell, Phó Giáo sư Khoa học Chính trị của Đại học Minnesota, một chuyên gia về các vấn đề vũ khí hạt nhân, chia sẻ: “Không có gì nghi ngờ rằng ngày nay Iran đã tiến gần đến việc có vũ khí hạt nhân hơn từ khi chính quyền ông Trump rút khỏi thỏa thuận. Điều đó sẽ làm tăng tính cấp thiết của việc đạt được thỏa thuận này”.

Bên cạnh đó, hậu quả có thể xảy ra của sự đối đầu giữa Mỹ và Iran sẽ khiến hai nước phải cẩn trọng trong bất kỳ động thái nào. Luôn có ba tình huống có thể xảy ra.

Một là, Iran tiếp tục phát triển vũ khí hạt nhân.

Hai là, Iran và Mỹ giải quyết mâu thuẫn bằng quân sự.

Ba là, hai nước thực hiện một số loại thỏa thuận thương lượng để hạn chế vũ khí hạt nhân của Iran.

Nếu Iran tiếp tục duy trì và phát triển vũ khí hạt nhân, điều này sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang ở Trung Đông. Tuy nhiên, Mỹ từng sa lầy và tiêu tốn nhiều nhân lực cùng tiền của cho các cuộc chiến tranh ở Trung Đông, khó có khả năng Mỹ sẽ tiếp tục “nhúng chân” vào thêm một cuộc chiến tranh nữa.

Bởi lẽ đó, chính quyền của Tổng thống Biden dường như đã lựa chọn đúng đắn khi sử dụng đối thoại làm biện pháp. Với những thỏa thuận hợp lý và cần thiết, ngoại giao vẫn sẽ là phương án tốt nhất để xoa dịu mối quan hệ căng thẳng này.

TIN LIÊN QUAN
5 thập kỷ kể từ khi bóng bàn giúp Mỹ và Trung Quốc 'chạm' vào nhau
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un: Triều Tiên đang đối mặt với 'tình hình tồi tệ nhất'
Cập nhật Covid-19 ngày 7/4: Vaccine vô hiệu nếu chỉ tiêm một mũi; kỷ lục chết chóc ở Brazil; Australia đòi EU trả lô vaccine AstraZeneca
Cập nhật Covid-19 ngày 6/4: Ấn Độ 'bỏng rẫy'; WHO cảnh báo nguy cơ lây SARS-CoV-2 từ vật nuôi; COVAX phát hơn 36 triệu liều vaccine
Để bom mìn và chiến tranh chỉ còn là quá khứ
(theo Star Tribune)

Đọc thêm

Bộ Quốc phòng Nga: 72 quốc gia xác nhận tham dự Army Games 2022 và các sự kiện an ninh, quân sự tại Moscow

Bộ Quốc phòng Nga: 72 quốc gia xác nhận tham dự Army Games 2022 và các sự kiện an ninh, quân sự tại Moscow

Baoquocte.vn. Thượng tướng Pavel Popov cho biết 72 quốc gia đã xác nhận tham dự các sự kiện quan trọng, gồm Diễn đàn Kỹ thuật-Quân sự Quốc tế, Army Games 2022...
Anh hùng Kostas Saratidis Nguyễn Văn Lập: Ngọn hải đăng sáng mãi

Anh hùng Kostas Saratidis Nguyễn Văn Lập: Ngọn hải đăng sáng mãi

Baoquocte.vn. Vậy là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Kostas Sarantidis Nguyễn Văn Lập đã an nghỉ cùng các đồng đội ở Việt Nam - quê hương thứ hai ...
ASEAN Family Day 2022: Nơi kết nối đồng nghiệp, bạn bè, gia đình trong Cộng đồng ASEAN và đối tác tại Hà Nội

ASEAN Family Day 2022: Nơi kết nối đồng nghiệp, bạn bè, gia đình trong Cộng đồng ASEAN và đối tác tại Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhân dịp kỷ niệm 55 năm thành lập ASEAN và 27 năm Việt Nam tham gia ASEAN, sáng 13/8, Bộ Ngoại giao và Nhóm Phụ nữ Cộng đồng ASEAN tại ...
Nhật Bản sẽ tiếp tục duy trì cổ phần trong cả 2 dự án Sakhalin

Nhật Bản sẽ tiếp tục duy trì cổ phần trong cả 2 dự án Sakhalin

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cho hay, nước này muốn duy trì việc tham gia các dự án Sakhalin-1 và Sakhalin-2 tại Nga.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 14/8/2022: Tuổi Tỵ tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 14/8/2022: Tuổi Tỵ tài chính ổn định

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 14/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 14/8, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 14/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 14/8/2022

Lịch âm 14/8, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 14/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 14/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 14/8. âm lịch hôm nay 14/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 14/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 14 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 14/8/2022: Thiên Bình gặp được nửa kia

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 14/8/2022: Thiên Bình gặp được nửa kia

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 14/8/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Mỹ thắt chặt kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn, công nghệ động cơ tuabin khí đốt, đi 'bước đi lớn' về nội địa hóa

Mỹ thắt chặt kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn, công nghệ động cơ tuabin khí đốt, đi 'bước đi lớn' về nội địa hóa

Baoquocte.vn. Bộ Thương mại Mỹ ngày 12/8 thông báo chính phủ nước này sẽ thắt chặt kiểm soát các hoạt động xuất khẩu chất bán dẫn và công nghệ động cơ ...
Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia thăm Trung Quốc, sẽ ký 2 văn kiện quan trọng

Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia thăm Trung Quốc, sẽ ký 2 văn kiện quan trọng

Baoquocte.vn. Từ ngày 13-16/8, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia dẫn đầu đoàn cấp cao Quân đội Hoàng gia Campuchia thăm chính thức Trung Quốc.
Khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp Mỹ-Trung Quốc vào tháng 11 tới? Quan chức Mỹ nói gì?

Khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp Mỹ-Trung Quốc vào tháng 11 tới? Quan chức Mỹ nói gì?

Baoquocte.vn. Các quan chức Trung Quốc đang lên kế hoạch cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc theo hình thức trực tiếp đầu tiên.
Bộ Quốc phòng Nga: 72 quốc gia xác nhận tham dự Army Games 2022 và các sự kiện an ninh, quân sự tại Moscow

Bộ Quốc phòng Nga: 72 quốc gia xác nhận tham dự Army Games 2022 và các sự kiện an ninh, quân sự tại Moscow

Baoquocte.vn. Thượng tướng Pavel Popov cho biết 72 quốc gia đã xác nhận tham dự các sự kiện quan trọng, gồm Diễn đàn Kỹ thuật-Quân sự Quốc tế, Army Games 2022...
Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia thăm Trung Quốc, sẽ ký 2 văn kiện quan trọng

Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia thăm Trung Quốc, sẽ ký 2 văn kiện quan trọng

Baoquocte.vn. Từ ngày 13-16/8, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia dẫn đầu đoàn cấp cao Quân đội Hoàng gia Campuchia thăm chính thức Trung Quốc.
Khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp Mỹ-Trung Quốc vào tháng 11 tới? Quan chức Mỹ nói gì?

Khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp Mỹ-Trung Quốc vào tháng 11 tới? Quan chức Mỹ nói gì?

Baoquocte.vn. Các quan chức Trung Quốc đang lên kế hoạch cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc theo hình thức trực tiếp đầu tiên.
Ukraine nhận 'món quà' từ Anh, Kiev 'cầu cứu' LHQ về vấn đề Nga giam giữ tù binh

Ukraine nhận 'món quà' từ Anh, Kiev 'cầu cứu' LHQ về vấn đề Nga giam giữ tù binh

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Oleksiy Reznikov thông báo, nước này đã tiếp nhận các hệ thống siêu pháo phản lực M270 mới từ Vương quốc Anh.
Triều Tiên tháo khẩu trang, trở lại trạng thái bình thường trước đại dịch

Triều Tiên tháo khẩu trang, trở lại trạng thái bình thường trước đại dịch

Baoquocte.vn. Triều Tiên đã trở lại trạng thái bình thường sau khi tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19.
Nga cảnh báo Mỹ về nguy cơ cắt đứt quan hệ, vượt quá giới hạn không thể quay trở lại

Nga cảnh báo Mỹ về nguy cơ cắt đứt quan hệ, vượt quá giới hạn không thể quay trở lại

Baoquocte.vn. Nếu Thượng viện Mỹ thông qua kế hoạch cô lập Nga, điều này có nghĩa là Washington đã vượt quá giới hạn không thể quay trở lại.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động