Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong 10 năm tới sẽ là thời kỳ then chốt của phát triển nền kinh tế năng lượng mới. Việc đặt ra các chỉ tiêu giảm phát thải để ứng phó biến đổi khí hậu sẽ trực tiếp liên quan đến tranh chấp quyền lãnh đạo và quyền phát ngôn giữa Mỹ và Trung Quốc.
Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu
Cuộc đọ sức địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra trên lĩnh vực kinh tế thương mại truyền thống, cũng sẽ được thể hiện rõ nét ở vấn đề khí hậu. (Nguồn: SCMP)

Tháng 4/2021, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố mục tiêu giảm phát thải mới của Mỹ: lượng phát thải carbon năm 2030 thấp hơn lượng phát thải của năm 2005 từ 50%-52%.

Về cơ bản, mục tiêu này gấp đôi mục tiêu giảm phát thải khi cựu Tổng thống Barack Obama ký “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” vào năm 2016. Thời điểm đó, Mỹ cam kết cắt giảm phát thải từ 25%-28% vào năm 2025.

Chiến trường mới

Dưới góc độ tái cấu trúc chính sách đối nội và đối ngoại của Tổng thống Joe Biden, bắt đầu từ hội nghị thượng đỉnh khí hậu ở Nhà Trắng vào cuối tháng 4, lấy về Biến đổi Khí hậu của Liên Hiệp Quốc lần thứ 26 (COP 26) ở Glasgow, Scotland vào tháng 11/2021 làm mốc thời gian, Mỹ và Trung Quốc sẽ khởi động một cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu.

Theo phương án của Tổng thống Joe Biden, Mỹ muốn thực hiện không phát thải khí nhà kính vào năm 2050.

Với sự đi đầu của Mỹ, các nước như Nhật Bản, Canada… đều nâng mức cắt giảm phát thải, đồng thời đưa ra cam kết mức độ cắt giảm phát thải từ 40%-50%. Tuy nhiên, Trung Quốc, Ấn Độ và Nga không đưa ra mục tiêu cắt giảm phát thải mới.

Tin liên quan
Hy vọng Hy vọng 'tan băng' trong quan hệ Mỹ-Trung thêm mong manh

Nếu như nói Hội nghị Khí hậu Copenhagen năm 2009 là sự kiện thể hiện rõ yếu tố tranh giành giữa các nền kinh tế phát triển do Mỹ và châu Âu đại diện và các nền kinh tế mới nổi do Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil đại diện, thì hợp tác và đọ sức về khí hậu trong giai đoạn tới sẽ thể hiện rõ hơn sự cạnh tranh quyết liệt giữa Mỹ và Trung Quốc trên lĩnh vực cách mạng năng lượng mới, cả ở trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị, ý thức hệ và xung đột lợi ích quốc gia ngày càng gay gắt, mặc dù biến đổi khí hậu có thể khơi thông quan hệ Mỹ-Trung, song việc bị ràng buộc bởi giai đoạn phát triển và tính toán lợi ích khác nhau rõ ràng đã trở thành chiến trường mới của cuộc đọ sức Mỹ-Trung.

Mỹ muốn tìm lại vị thế lãnh đạo

Từ thập niên 20 thế kỷ XXI đến nay, lập trường của Mỹ về vấn đề khí hậu không ổn định, chính sách thay đổi liên tục, đặc biệt các tổng thống thuộc phái bảo thủ hoài nghi tính khoa học và tính cấp thiết về vấn đề ứng phó biến đổi khí hậu của Mỹ.

Ở mức độ nhất định, việc cựu Tổng thống George W. Bush và Donald Trump lần lượt rút khỏi “Nghị định thư Kyoto” và “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” do chính quyền phái tự do ký trước đó đã khiến Mỹ mất đi vai trò lãnh đạo về vấn đề khí hậu.

Hội nghị biến đổi khí hậu vào tháng Tư vừa qua do Tổng thống Joe Bien chủ trì vẫn là sự kéo dài chính sách ngoại giao đồng minh và quan điểm giá trị trong giai đoạn gần đây nhằm lấy lại tín nhiệm của cộng đồng quốc tế, định hình lại vai trò lãnh đạo của Mỹ, kiểm soát quyền phát ngôn về vấn đề khí hậu, đồng thời gắn chặt kinh tế năng lượng mới với đầu tư trong nước, nâng cao sức cạnh của Mỹ với Trung Quốc.

Từ “Công ước khung của Liên hiệp quốc về biến đổi khí hậu” năm 1994, đến “Nghị định thư Kyoto” năm 1997, rồi đến “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” năm 2015, tâm thế ứng phó biến đổi khí hậu toàn cầu của Trung Quốc đã chuyển từ tham gia bị động sang tích cực tham gia.

Việc Trung Quốc thúc đẩy “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” năm 2015 thông qua ngoại giao đa phương đã cho thấy sự khác biệt so với việc Trung Quốc tranh luận gay gắt và từ chối nhượng bộ Mỹ tại Hội nghị Khí hậu Copenhagen của Liên hợp quốc năm 2009.

Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu
Nhu cầu của người dân Trung Quốc đối với chất lượng môi trường và không khí, mưu cầu hạnh phúc cuộc sống, đều tăng lên. (Nguồn: EPA)

Những thay đổi lớn của Trung Quốc trong 10 năm này không phải do áp lực bên ngoài, sức ép giảm phát thải của Mỹ, mà là sự điều chỉnh chiến lược dựa vào nhu cầu bên trong và bên ngoài, cũng như sự thay đổi của môi trường Trung Quốc.

Một mặt, nhu cầu của người dân Trung Quốc đối với chất lượng môi trường và không khí, mưu cầu hạnh phúc cuộc sống, đều tăng lên.

Mặt khác, theo quan điểm của chính phủ Trung Quốc, phát triển xã hội, quản trị môi trường, tăng trưởng kinh tế và biến đổi khí hậu liên quan mật thiết với nhau, ứng phó biến đổi khí hậu cũng là quá trình quản trị quốc gia. Do đó, thực hiện các cam kết liên quan cũng phù hợp với nhu cầu phát triển bên trong của Trung Quốc.

Từ kinh tế thương mại đến biến đổi khí hậu

Trên thực tế, biến đổi khí hậu về cơ bản cũng là vấn đề kinh tế. Kinh tế carbon, việc làm xanh, kinh tế xanh đã trở thành chủ đề mới trong cạnh tranh quốc tế. Đặc biệt, sau khi trải qua giai đoạn khó khăn về phát triển kinh tế, Mỹ và châu Âu đều đang tìm kiếm mô hình tăng trưởng kinh tế mới trong thời đại hậu dầu mỏ và hậu dịch bệnh.

Tại Hội nghị thượng đỉnh khí hậu do Tổng thống Joe Biden chủ trì, Bộ trưởng Tài chính Mỹ tuyên bố thành lập “Trung tâm khí hậu” và bổ nhiệm “cố vấn khí hậu” đầu tiên để điều tiết tổng thể các chính sách kinh tế ứng phó biến đổi khí hậu.

Cuộc đọ sức địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra trên lĩnh vực kinh tế thương mại truyền thống, cũng sẽ được thể hiện rõ nét ở vấn đề khí hậu.

Mỹ luôn không hài lòng đối với lập trường giảm phát thải của Trung Quốc. Để gia tăng sức ép, không loại trừ khả năng Mỹ sẽ áp thuế bổ sung đối với ô tô sử dụng năng lượng mới và thiết bị năng lượng tái sinh của Trung Quốc, đồng thời tăng cường ngăn cản đối với hoạt động đầu tư vào các dự án than ở nước ngoài thuộc sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc.

Tin liên quan
Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Hiện nay, các phương tiện truyền thông Mỹ đã "để mắt" đến tấm pin năng lượng mặt trời sản xuất ở Tân Cương. Mỹ muốn sử dụng vấn đề khí hậu để ngăn chặn quá trình công nghiệp hóa của Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng mới, tranh thủ thời gian để thúc đẩy cuộc cách mạng năng lượng mới của mình.

Nếu như các nền kinh tế mới nổi, bao gồm cả Trung Quốc, đã bỏ lỡ cuộc cách mạng công nghiệp giúp các nền kinh tế phát triển của phương Tây hưởng lợi, thì những nước này chắc chắn sẽ không thể đi sau trong cuộc cách mạng công nghiệp mới với chủ đề chính là nền kinh tế năng lượng xanh.

Do đó, Hội nghị khí hậu của Liên hợp quốc tại Glasgow vào tháng 11 năm nay sẽ là hội nghị rất khác biệt.

Trong 10 năm tới sẽ là thời kỳ then chốt của phát triển nền kinh tế năng lượng mới. Việc đặt ra các chỉ tiêu giảm phát thải để ứng phó biến đổi khí hậu sẽ trực tiếp vai trò đi đầu của Mỹ hay Trung Quốc trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Nước nào có thể dẫn dắt cuộc cách mạng này thì nước đó có thể giành được ưu thế trong cuộc đọ sức địa chính trị.

TIN LIÊN QUAN
Biến đổi khí hậu có thể làm kinh tế toàn cầu thiệt hại 23.000 tỷ USD vào năm 2050
Chống biến đổi khí hậu: Mỹ-Trung Quốc chạy đua giành vị trí chủ đạo hay tín hiệu vui đối với thế giới?
Ngoại giao khí hậu thời Tổng thống Joe Biden
Ấn Độ, châu Phi và ngoại giao khí hậu
Đặc phái viên Mỹ John Kerry thăm Trung Quốc vào tuần tới?
(theo HK01)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Bình Dương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 tại một số khu vực trọng điểm để phòng, chống dịch Covid-19

Bình Dương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 tại một số khu vực trọng điểm để phòng, chống dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Trước tình hình phức tạp của dịch Covid-19, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã tiến hành giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; vùng núi phía Bắc mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; vùng núi phía Bắc mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết miền Bắc nắng nóng gay gắt; Bắc Trung Bộ và từ Đà Nẵng đến Phú Yên nắng nóng đặt biệt gay gắt; vùng núi phía Bắc ...
Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Baoquocte.vn. Nhiều quốc gia đang từng bước mở lại hoạt động đi lại, du lịch, giao thương thông qua chứng nhận sức khỏe.
Covid-19 ở Ấn Độ: Truyền thông đúng lúc, đúng chỗ, đúng thời điểm sẽ tạo nên sức mạnh cộng đồng

Covid-19 ở Ấn Độ: Truyền thông đúng lúc, đúng chỗ, đúng thời điểm sẽ tạo nên sức mạnh cộng đồng

Baoquocte.vn. Công tác truyền thông về bảo hộ công dân của Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ trước, trong và sau đại dịch Covid-19 luôn được duy trì và ...
Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Baoquocte.vn. Đảng của quyền Thủ tướng Armenia đã giành chiến thắng với 53,92% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn diễn ra ngày 20/6.
Doanh nhân Lại Hữu Nghĩa tiết lộ 'Chìa khóa then chốt' để thành công

Doanh nhân Lại Hữu Nghĩa tiết lộ 'Chìa khóa then chốt' để thành công

Baoquocte.vn. Theo CEO Lại Hữu Nghĩa, đó là luôn cố gắng hết sức và không ngừng hoàn thiện bản thân mỗi ngày.
Cựu quan chức Australia: Trung Quốc sử dụng Canberra để 'gửi thông điệp' tới các đối tác khác

Cựu quan chức Australia: Trung Quốc sử dụng Canberra để 'gửi thông điệp' tới các đối tác khác

Baoquocte.vn. Khi Trung Quốc muốn cho phần còn lại của thế giới thấy họ là một nền kinh tế thị trường thực thụ, họ đã sử dụng Australia để gửi thông ...
Người Việt tại Nga tổ chức giải quần vợt ViTAR Open Hè 2021

Người Việt tại Nga tổ chức giải quần vợt ViTAR Open Hè 2021

Baoquocte.vn. Sau hơn một năm đình trệ do đại dịch Covid-19, Hội quần vợt Việt Nam tại Nga (ViTAR) tiếp tục tổ chức giải quần vợt thường niên ViTAR Open Hè ...
Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Baoquocte.vn. Đảng Quốc gia, một trong hai đảng liên minh cầm quyền ở Australia, đã có lãnh đạo mới sau cuộc bỏ phiếu trong ngày 21/6.
CEO Lê Nguyên Thảo An: Thương hiệu tạo nên đẳng cấp

CEO Lê Nguyên Thảo An: Thương hiệu tạo nên đẳng cấp

Baoquocte.vn. CEO 9X Lê Nguyên Thảo An là một nữ doanh nhân trẻ, tràn đầy năng lượng và sức sống, luôn có quan điểm trong kinh doanh khiến nhiều người nể ...
Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Baoquocte.vn. Đảng của quyền Thủ tướng Armenia đã giành chiến thắng với 53,92% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn diễn ra ngày 20/6.
Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Baoquocte.vn. Đảng Quốc gia, một trong hai đảng liên minh cầm quyền ở Australia, đã có lãnh đạo mới sau cuộc bỏ phiếu trong ngày 21/6.
Nga mang 'biểu tượng sức mạnh trên biển' đến trung tâm Thái Bình Dương tập trận

Nga mang 'biểu tượng sức mạnh trên biển' đến trung tâm Thái Bình Dương tập trận

Baoquocte.vn. Tàu chiến thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Nga cùng với lực lượng không quân đang tiến hành tập trận ở khu vực trung tâm Thái Bình Dương.
Cập nhật Covid-19 ngày 21/6: Ấn Độ phát hiện biến chủng mới của virus; thủ đô Indonesia phá kỷ lục số ca mắc mới; biến thể Delta đe dọa EU

Cập nhật Covid-19 ngày 21/6: Ấn Độ phát hiện biến chủng mới của virus; thủ đô Indonesia phá kỷ lục số ca mắc mới; biến thể Delta đe dọa EU

Baoquocte.vn. Toàn cầu ghi nhận hơn 179,25 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 3,88 triệu trường hợp tử vong và gần 163,82 triệu bệnh nhân bình phục.
Mỹ khẳng định đối ứng tín hiệu từ Triều Tiên, Trung Quốc nhấn mạnh tình đồng minh với Bình Nhưỡng

Mỹ khẳng định đối ứng tín hiệu từ Triều Tiên, Trung Quốc nhấn mạnh tình đồng minh với Bình Nhưỡng

Baoquocte.vn. Đặc phái viên hạt nhân Mỹ Sung Kim cho biết, ông mong Triều Tiên sớm đưa ra 'phản ứng tích cực' đối với đề nghị đối thoại của Washington.
Nhật Bản tranh thủ 'khuấy động' EU liên quan vấn đề Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nhật Bản tranh thủ 'khuấy động' EU liên quan vấn đề Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Nobuo Kishi đã hối thúc các quốc gia châu Âu có can dự quân sự mạnh mẽ hơn ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo ngày 16/6 tại Thụy Sỹ mang tới tiến triển mới cho quan hệ Nga-Mỹ đang bên bờ vực. Song chừng đó liệu có đủ?
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Baoquocte.vn. Mong ước của Tổng thống Mỹ Joe Biden về một mối quan hệ Nga-Mỹ “ổn định và dễ lường hơn” liệu có thành sau thượng đỉnh với người đồng cấp Nga Vladimir Putin?
NATO xác định sứ mệnh mới

NATO xác định sứ mệnh mới

Baoquocte.vn. Kết quả và sự tham gia trở lại của Mỹ ở Thượng đỉnh NATO năm nay đã tìm kiếm cho liên minh quân sự này một sứ mệnh mới. Bình luận của báo TG&VN.
Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Baoquocte.vn. Sự trở lại của Mỹ, bài toán Nga và Trung Quốc hay bất đồng Anh-EU là điểm nhấn trong Thượng đỉnh G7 và NATO. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Dù công nghệ giải mã gen chủ yếu vẫn do Mỹ thống trị, nhưng Trung Quốc cũng đang tính toán vươn lên cạnh tranh.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
Phiên bản di động