Mỹ rút quân khỏi Afghanistan: Nỗi lòng ‘người trong cuộc’

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo Tổng thống Ashraf Ghani, việc Mỹ rút quân là bước ngoặt lịch sử, tạo cơ hội thách thức đan xen cho Afghanistan nói riêng và khu vực nói chung.

“Tâm thư” của Tổng thống Ashraf Ghani đăng tải trên Foreign Affairs hai tuần sau khi Tổng thống Mỹ Joe quyết rút quân khỏi Afghanistan trước tháng 9/2021, cho thấy tầm nhìn của nhà lãnh đạo này về tương lai vắng Mỹ của quốc gia Nam Á.

Đó là sự lạc quan về cơ hội mới, dù kèm theo đó là hoài nghi trước vô vàn thách thức.

(05.09) Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani. (Nguồn: Reuters)
Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani. (Nguồn: Reuters)

Lạc quan về cơ hội

Trước hết, việc Mỹ rút quân tạo ra nhiều cơ hội mới đối với quốc gia Nam Á này.

Đầu tiên, đó là dịp để Kabul tái khẳng định cam kết hòa bình với Taliban năm 2018, thúc đẩy quá trình đàm phán hòa bình, xây dựng cơ cấu quyền lực phù hợp với Hiến pháp Afghanistan và Tuyên ngôn quốc tế về quyền con người của Liên hợp quốc.

Thứ hai, với Afghanistan, việc Mỹ tuyên bố rút quân là bước ngoặt trong quan hệ song phương. Kể từ khi ông Ghani lần đầu nhậm chức năm 2014, Mỹ và NATO đã rút 130.000 quân, trao lại quyền kiểm soát an ninh và các thể chế khác cho Kabul.

Từ đó đến nay, Lực lượng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Afghanistan (ANDSF) đã bảo vệ và duy trì nền cộng hòa qua hai cuộc bầu cử. Hiện nay, ANDSF đã lớn mạnh và sẽ tiếp tục phục vụ, bảo vệ người dân của mình sau khi quân đội Mỹ rời đi.

Thứ ba, việc Mỹ rút quân tạo cơ hội cho người dân Afghanistan có chủ quyền thực sự. Trong 20 năm qua, 40 quốc gia đã triển khai lực lượng quân sự đến Afghanistan.

Tuy nhiên, giờ đây, tất cả các quyết định về cách tiếp cận với Taliban và các nhóm khủng bố khác sẽ do chính quyền Kabul đảm nhiệm. Khi Mỹ rút, lời ngụy biện của Taliban rằng tiến hành thánh chiến để chống lại thế lực bên ngoài sẽ không còn nữa.

Thứ tư, quyết định rút quân của Mỹ đã khiến cho Taliban và những thế lực bảo trợ bất ngờ và phải sớm đưa ra lựa chọn. Liệu họ có thể trở thành đối tác đáng tin cậy, hay chỉ “đổ thêm dầu vào lửa” cho tình trạng hỗn loạn, bạo lực tại nơi đây? Từ chối thương lượng, Taliban sẽ bị đánh bại. Song nếu đàm phán, liệu Taliban có thể chấp nhận kết quả bầu cử, đảm bảo quyền con người, bao gồm các dân tộc thiểu số không?

“Khi Mỹ rút, lời ngụy biện của Taliban rằng tiến hành thánh chiến để chống lại thế lực bên ngoài sẽ không còn nữa.” – Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani.

Vững lòng trước thách thức

Giải pháp chính trị với sự tham gia của Taliban là con đường duy nhất. Tuy nhiên, nó đang phải đối mặt với nhiều thách thức để mang lại hòa bình bền vững mà người dân Afghanistan, đặc biệt là cá nhân ông Ashraf Ghani, hằng mong muốn.

Thách thức đầu tiên không gì khác chính là Taliban. Hiện chưa rõ lực lượng này thực sự muốn gì. Thứ họ từng yêu cầu, một hệ thống Hồi giáo, đã tồn tại từ lâu. Để bất kỳ cuộc đàm phán nào thành công, Taliban cần trình bày rõ tầm nhìn của mình.

Thứ hai, một giải pháp chính trị bền vững đòi hỏi sự hiện diện các tổ chức quốc tế. Các cuộc đàm phán cần một người hòa giải trung lập, đáng tin. Vòng đàm phán tại Doha giữa chính phủ Afghanistan và Taliban là minh chứng rõ nét đó.

Liên hợp quốc là ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí này, trên cương vị trung gian hòa giải cũng như với tư cách giám sát các bên thực thi các lệnh ngừng bắn theo thỏa thuận.

Thứ ba, một chính quyền chuyển tiếp trước bầu cử sẽ phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Liệu Taliban có thể cắt đứt liên hệ với lực lượng bảo trợ tại Pakistan, tổ chức Al-Qaeda hay Nhà nước Hồi giáo (ISIS) hay không? Liệu tiếng nói của Taliban có được Ioya jirga, hội lãnh đạo cộng đồng các tỉnh chấp thuận?

Câu trả lời còn bỏ ngỏ.

Mỹ bước đầu thực hiện kế hoạch rút toàn bộ quân khỏi Afghanistan. (Nguồn: CNN)
Việc Mỹ rút quân mang tới nhiều cơ hội và thách thức cho chính quyền Afghanistan của ông Ashraf Ghani. (Nguồn: CNN)

Tuy nhiên, chắc chắn rằng ban lãnh đạo chuyển tiếp cần tiếp tục vận hành đất nước trước khi cuộc bầu cử có thể diễn ra. Hàn gắn vết thương chiến tranh là ưu tiên, nhưng không vì thế mà các hoạt động tái thiết bị đình trệ. Quá trình này cần phải diễn ra, dù ông Ghani có thể ở trong ban lãnh đạo chuyển tiếp. Ông nhấn mạnh sẽ không ra tranh cử và sẵn sàng từ chức nếu người kế nhiệm có thể mang lại hòa bình.

Bên cạnh đó, chính quyền chuyển tiếp này cần tuân thủ thỏa thuận, tìm kiếm giải pháp cho việc tái hòa nhập cộng đồng của những người tị nạn, thậm chí xem xét khả năng cam kết trung lập vĩnh viễn để giảm thiểu nguy cơ xung đột tại khu vực.

Thứ tư, đó là rủi ro đến từ môi trường chính trị bất ổn tại Afghanistan và khu vực. Người dân Afghanistan đã dần mất niềm tin vào hòa bình. Chiến dịch rút quân của Mỹ cùng một thỏa thuận thất bại, có thể dẫn đến khủng hoảng tị nạn như năm 2015.

Thêm vào đó, một giai đoạn chuyển tiếp bị gián đoạn có thể khiến cho tình hình an ninh của Afghanistan một lần nữa bị đe dọa. Điều này đòi hỏi một quá trình chuyển giao quyền hạn có trật tự, với Mỹ và NATO thực hiện cam kết tài trợ ANDSF.

Ngoài ra, không loại trừ khả năng các nhân tố trên chính trường Afghanistan từ chối tuân thủ quy trình chuyển giao trật tự. Trong bối cảnh đó, quá trình chuyển giao cần mang tính toàn diện, bao trùm đối với các nhân tố trong và ngoài nước.

“Thứ mà người dân hằng ao ước là một quốc gia Afghanistan độc lập, thống nhất, trung lập và kết nối” (Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani)

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất là từ Taliban. Nghĩ rằng đã chiến thắng Mỹ và NATO, lực lượng này có thể đẩy mạnh tấn công, thay vì đàm phán, tìm kiếm hòa bình cho đất nước. Khi ấy, điều đón đợi Taliban sẽ là những thất bại về quân sự trước ANDSF.

Cuối cùng, lựa chọn của Pakistan có vai trò quan trọng tại Afghanistan: Một chính sách tích cực của Islamabad sẽ củng cố hòa bình, kết nối và thịnh vượng trong quan hệ song phương và khu vực. Tuy nhiên, nếu ủng hộ Taliban chiến đấu, Pakistan sẽ đánh mất tiềm năng hợp tác lớn về chính trị, kinh tế với Afghanistan thời gian tới.

Khi ấy, nắm cơ hội, vượt thách thức, hiện thực hóa tầm nhìn một đất nước Hồi giáo Afghanistan độc lập, thống nhất, trung lập và kết nối không còn là nghĩa vụ của riêng ông Ghani và người Afghanistan, mà đã trở thành trách nhiệm của cả cộng đồng quốc tế yêu chuộng hòa bình.

TIN LIÊN QUAN
NÓNG! Nổ gần trường học ở Afghanistan, ít nhất 10 người thiệt mạng
Phụ nữ Afghanistan và những mối lo sợ thường trực
NATO và Mỹ rút quân, Afghanistan phản công, lực lượng Taliban tổn thất nặng
Mỹ, EU hối thúc nối lại hòa đàm nhanh chóng, 'không có điều kiện tiên quyết' tại Afghanistan
Lầu Năm Góc nói về tác động của các vụ tấn công tới quá trình Mỹ rút quân khỏi Afghanistan
(theo Foreign Affairs)

Đọc thêm

Bình Dương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 tại một số khu vực trọng điểm để phòng, chống dịch Covid-19

Bình Dương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 tại một số khu vực trọng điểm để phòng, chống dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Trước tình hình phức tạp của dịch Covid-19, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã tiến hành giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; vùng núi phía Bắc mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; vùng núi phía Bắc mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết miền Bắc nắng nóng gay gắt; Bắc Trung Bộ và từ Đà Nẵng đến Phú Yên nắng nóng đặt biệt gay gắt; vùng núi phía Bắc ...
Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Baoquocte.vn. Nhiều quốc gia đang từng bước mở lại hoạt động đi lại, du lịch, giao thương thông qua chứng nhận sức khỏe.
Covid-19 ở Ấn Độ: Truyền thông đúng lúc, đúng chỗ, đúng thời điểm sẽ tạo nên sức mạnh cộng đồng

Covid-19 ở Ấn Độ: Truyền thông đúng lúc, đúng chỗ, đúng thời điểm sẽ tạo nên sức mạnh cộng đồng

Baoquocte.vn. Công tác truyền thông về bảo hộ công dân của Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ trước, trong và sau đại dịch Covid-19 luôn được duy trì và ...
Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Baoquocte.vn. Đảng của quyền Thủ tướng Armenia đã giành chiến thắng với 53,92% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn diễn ra ngày 20/6.
Doanh nhân Lại Hữu Nghĩa tiết lộ 'Chìa khóa then chốt' để thành công

Doanh nhân Lại Hữu Nghĩa tiết lộ 'Chìa khóa then chốt' để thành công

Baoquocte.vn. Theo CEO Lại Hữu Nghĩa, đó là luôn cố gắng hết sức và không ngừng hoàn thiện bản thân mỗi ngày.
Cựu quan chức Australia: Trung Quốc sử dụng Canberra để 'gửi thông điệp' tới các đối tác khác

Cựu quan chức Australia: Trung Quốc sử dụng Canberra để 'gửi thông điệp' tới các đối tác khác

Baoquocte.vn. Khi Trung Quốc muốn cho phần còn lại của thế giới thấy họ là một nền kinh tế thị trường thực thụ, họ đã sử dụng Australia để gửi thông ...
Người Việt tại Nga tổ chức giải quần vợt ViTAR Open Hè 2021

Người Việt tại Nga tổ chức giải quần vợt ViTAR Open Hè 2021

Baoquocte.vn. Sau hơn một năm đình trệ do đại dịch Covid-19, Hội quần vợt Việt Nam tại Nga (ViTAR) tiếp tục tổ chức giải quần vợt thường niên ViTAR Open Hè ...
Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Baoquocte.vn. Đảng Quốc gia, một trong hai đảng liên minh cầm quyền ở Australia, đã có lãnh đạo mới sau cuộc bỏ phiếu trong ngày 21/6.
CEO Lê Nguyên Thảo An: Thương hiệu tạo nên đẳng cấp

CEO Lê Nguyên Thảo An: Thương hiệu tạo nên đẳng cấp

Baoquocte.vn. CEO 9X Lê Nguyên Thảo An là một nữ doanh nhân trẻ, tràn đầy năng lượng và sức sống, luôn có quan điểm trong kinh doanh khiến nhiều người nể ...
Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Bầu cử Quốc hội Armenia: 'Cuộc đua song mã' ngã ngũ, khủng hoảng vẫn còn, kẻ thua không phục

Baoquocte.vn. Đảng của quyền Thủ tướng Armenia đã giành chiến thắng với 53,92% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn diễn ra ngày 20/6.
Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Thay đổi lớn trong liên minh đảng cầm quyền ở Australia

Baoquocte.vn. Đảng Quốc gia, một trong hai đảng liên minh cầm quyền ở Australia, đã có lãnh đạo mới sau cuộc bỏ phiếu trong ngày 21/6.
Nga mang 'biểu tượng sức mạnh trên biển' đến trung tâm Thái Bình Dương tập trận

Nga mang 'biểu tượng sức mạnh trên biển' đến trung tâm Thái Bình Dương tập trận

Baoquocte.vn. Tàu chiến thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Nga cùng với lực lượng không quân đang tiến hành tập trận ở khu vực trung tâm Thái Bình Dương.
Cập nhật Covid-19 ngày 21/6: Ấn Độ phát hiện biến chủng mới của virus; thủ đô Indonesia phá kỷ lục số ca mắc mới; biến thể Delta đe dọa EU

Cập nhật Covid-19 ngày 21/6: Ấn Độ phát hiện biến chủng mới của virus; thủ đô Indonesia phá kỷ lục số ca mắc mới; biến thể Delta đe dọa EU

Baoquocte.vn. Toàn cầu ghi nhận hơn 179,25 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 3,88 triệu trường hợp tử vong và gần 163,82 triệu bệnh nhân bình phục.
Mỹ khẳng định đối ứng tín hiệu từ Triều Tiên, Trung Quốc nhấn mạnh tình đồng minh với Bình Nhưỡng

Mỹ khẳng định đối ứng tín hiệu từ Triều Tiên, Trung Quốc nhấn mạnh tình đồng minh với Bình Nhưỡng

Baoquocte.vn. Đặc phái viên hạt nhân Mỹ Sung Kim cho biết, ông mong Triều Tiên sớm đưa ra 'phản ứng tích cực' đối với đề nghị đối thoại của Washington.
Nhật Bản tranh thủ 'khuấy động' EU liên quan vấn đề Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nhật Bản tranh thủ 'khuấy động' EU liên quan vấn đề Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Nobuo Kishi đã hối thúc các quốc gia châu Âu có can dự quân sự mạnh mẽ hơn ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo ngày 16/6 tại Thụy Sỹ mang tới tiến triển mới cho quan hệ Nga-Mỹ đang bên bờ vực. Song chừng đó liệu có đủ?
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Baoquocte.vn. Mong ước của Tổng thống Mỹ Joe Biden về một mối quan hệ Nga-Mỹ “ổn định và dễ lường hơn” liệu có thành sau thượng đỉnh với người đồng cấp Nga Vladimir Putin?
NATO xác định sứ mệnh mới

NATO xác định sứ mệnh mới

Baoquocte.vn. Kết quả và sự tham gia trở lại của Mỹ ở Thượng đỉnh NATO năm nay đã tìm kiếm cho liên minh quân sự này một sứ mệnh mới. Bình luận của báo TG&VN.
Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Baoquocte.vn. Sự trở lại của Mỹ, bài toán Nga và Trung Quốc hay bất đồng Anh-EU là điểm nhấn trong Thượng đỉnh G7 và NATO. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Dù công nghệ giải mã gen chủ yếu vẫn do Mỹ thống trị, nhưng Trung Quốc cũng đang tính toán vươn lên cạnh tranh.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Nga
Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Baoquocte.vn. Trong chuyến công du đầu tiên, ông Joe Biden đã cải thiện quan hệ đồng minh, đàm phán cùng đối thủ với phong cách ngoại giao ‘lối cũ’ của mình.
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden với người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã diễn ra và dưới đây là 5 điều trang CNN rút ra.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Baoquocte.vn. Bắt đầu một vòng đàm phán hạt nhân mới và đưa các đại sứ trở lại vị trí là những thắng lợi nhỏ nhưng chắc chắn của Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Baoquocte.vn. Bên cạnh việc chứng kiến lập trường mạnh mẽ với Trung Quốc, Hội nghị G7 còn có ý nghĩa đối với vấn đề Triều Tiên và quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Mỹ phần lớn xoay quanh căng thẳng về vũ khí hạt nhân, nhưng hiện nay hai nước lại chuyển quan tâm sang vấn đề hiện đại hơn: vũ khí không gian mạng.
Phiên bản di động