Liệu có thể xếp loại đạo đức nhà giáo được không?

TS. Nguyễn Tùng Lâm
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Vấn đề được đặt ra trong đổi mới giáo dục hiện nay đội ngũ nhà giáo có vai trò thế nào? Đánh giá, xếp loại phẩm chất, đạo đức, năng lực nhà giáo thành từng loại được không?
Liệu có thể xếp loại đạo đức nhà giáo được không?
TS. Nguyễn Tùng Lâm nêu quan điểm, việc xếp nhà giáo cả về phẩm chất, đạo đức, năng lực thành từng loại là không khoa học, không nhân văn. (Ảnh: Yến Nguyệt)

TS. Nguyễn Tùng Lâm, Thành viên tổ tư vấn Ủy ban đổi mới giáo dục của Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam, Hiệu trưởng trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) đã chia sẻ với báo Thế giới & Việt Nam xung quanh câu chuyện này.

Xếp hạng năng lực nhà giáo để làm gì?

Để đổi mới được có nhiều vấn đề cần phải làm, nhưng trong đó phải xác định đội ngũ nhà giáo là một yếu tố hết sức quan trọng, đóng vai trò thành bại của việc thực hiện chương trình giáo dục mới.

Do đó, đòi hỏi giáo viên phải có năng lực, phẩm chất, thực sự thay đổi bản thân mình mới đáp ứng được những yêu cầu của đổi mới giáo dục. Ở đây, tôi chỉ bàn đến một số khía cạnh về vai trò của nhà giáo.

Thứ nhất, theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, giáo dục phải tập trung vào dạy chữ và dạy người. Điều quan trọng đào tạo học sinh phải có phẩm chất, có năng lực. Tri thức là điều kiện tất yếu phải có để truyền tải phẩm chất, năng lực cho học sinh. Do đó, người thầy phải là tấm gương tỏa sáng trên bục giảng cho học sinh noi theo.

Thầy cô giáo nếu thiếu phẩm chất, thiếu năng lực sẽ vừa không đáp ứng được yêu cầu, lại trái với nguyên lý chúng ta đang xây dựng. Đặc biệt, nghề dạy học là một nghề không chỉ dạy bằng trí thức, bằng tâm hồn mà bằng toàn bộ nhân cách của người thầy.

Thực tế, không ít học sinh thay đổi, tiến bộ từ chính những tấm gương sáng của thầy cô. Không phải bây giờ chúng ta mới đặt vấn đề này. Thực ra đấy là truyền thống tôn sư trọng đạo. Bản chất nghề dạy học đòi hỏi đội ngũ nhà giáo phải được coi trọng, được tôn vinh, được chăm lo thực sự. Có như vậy mới tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Hiện nay, nhiều thầy cô giáo hy sinh cả cuộc đời, gieo chữ trên các vùng cao, miền sâu miền xa. Cũng có hiện tượng thầy cô giáo thiếu phẩm chất, thiếu năng lực dẫn đến sai sót không đáng có, khiến người ta hiểu nhầm về đội ngũ các nhà giáo, ảnh hưởng đến học sinh. Đấy là những “con sâu làm rầu nồi canh”.

Trong quá trình phát triển, một bộ phận thầy cô giáo có thể thiếu năng lực, thiếu kỹ năng sư phạm, dẫn đến sai sót. Và cũng có những thầy cô giáo không có ý thức rèn luyện phẩm chất đạo đức, không thực sự là tấm gương cho học sinh noi theo, không tôn trọng học sinh, không hiểu học sinh, không vì học sinh.

Do vậy, theo tôi cần khẳng định được vai trò của thầy cô giáo trong sự nghiệp đổi mới giáo dục. Chúng ta có ngày Nhà giáo Việt Nam để tôn vinh những người cầm phấn. Chúng ta hy vọng truyền thống tôn sư trọng đạo của ông cha sẽ lan tỏa, là động lực để các thầy cô giáo rèn luyện, phấn đấu ngày càng hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục.

Vậy thử hỏi phẩm chất, năng lực của nhà giáo có thể xếp loại được không? Loại một tốt hơn loại hai, loại hai tốt hơn loại ba?

Hiện nay, trong chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, đã không xếp loại đạo đức tốt, khá, trung bình, yếu kém. Vì điều đó phản khoa học, không thể nào xếp loại đạo đức của một con người được. Chúng ta chỉ có thể nhận xét mặt này tốt, mặt này chưa tốt. Nhưng theo thời gian, những mặt tốt và mặt chưa tốt đó sẽ có sự biến đổi. Vì thế, chúng ta phải tìm hiểu, nêu cao, khích lệ những phẩm chất tốt và rút kinh nghiệm những mặt chưa tốt chứ không không thể “dán nhãn” mãi.

Do vậy, mỗi thầy cô giáo phải là tấm gương cho học sinh noi theo, và càng phải quan tâm, học tập, rèn luyện thường xuyên. Việc xếp loại thầy cô giáo cả về phẩm chất, đạo đức, năng lực thành từng loại là không khoa học, không nhân văn. Thế thì, chúng ta xếp hạng để làm gì?

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Đó là những gợi ý để thầy cô giáo tự rèn luyện, phát huy những cái cần thiết, hạn chế cái khó khăn để luôn hoàn thiện mình.

Còn việc chúng ta cứ cố tình xếp loại thầy cô giáo sẽ gây ra hệ lụy rất lớn. Đầu tiên, việc đó không khoa học, không nhân văn, không đúng. Thứ hai, làm cho thầy cô giáo sống không trung thực, đối phó, giả dối và chạy theo bệnh thành tích. Thành ra, việc phân loại này như con dao hai lưỡi, lại làm hại thầy cô giáo.

Nhà giáo cần nhận ra sứ mệnh cao cả của mình

Tôi kiến nghị các nhà quản lý giáo dục phải hết sức quan tâm vấn đề này. Để góp phần nâng cao năng lực, phẩm chất của nhà giáo, đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục hiện nay thì bản thân nhà giáo phải nhận ra sứ mệnh cao cả của người thầy.

Nghề giáo là một nghề hết sức cao quý, tạo ra năng lực, phẩm chất, nhân cách và tương lai của mỗi đứa trẻ. Sứ mệnh của nhà giáo là truyền cảm hứng và nêu gương nhân cách cho học trò noi theo. Từ đó giúp học trò thay đổi cuộc đời và quyết định tương lai của mình.

Do đó, việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và tôn vinh nhà giáo là nhân tố hết sức quan trọng. Mỗi người hãy tự xem mình có phù hợp với công việc hay không, nếu không phù hợp với nghề giáo thì thay đổi, chuyển nghề. Tức là, trong khâu sử dụng cần phải tuyển dụng lại cho đúng người, đúng việc.

Thứ ba, tôn vinh, đãi ngộ thỏa đáng đối với nhà giáo là cần thiết. Cần phải thực hiện đồng đều ở cả ba khâu đó mới có thể tác động tốt đến thầy cô giáo, tạo điều kiện để nhà giáo phát triển đáp ứng nhu cầu của ngành. Nếu chỉ xếp lương cao mà không đào tạo, bồi dưỡng, không đánh giá đúng thì người ta cũng không không tâm huyết với nghề.

Tôi không đặt vấn đề lương cao nhưng nếu để giáo viên không đủ sống như hiện nay, phải làm rất nhiều nghề khác để sống, bươn chải cũng không tạo điều kiện cho nhà giáo chuyên tâm với nghề dạy học của mình.

Điều quan trọng là phải khích lệ thầy cô giáo học tập suốt đời. Học từ chính phụ huynh của mình, từ chính đồng nghiệp của mình, chứ không phải chỉ có sách vở. Để hỗ trợ thầy cô giáo phát triển phù hợp với nghề nghiệp, cần xây dựng và biểu dương những tấm gương nhà giáo tâm huyết, sáng tạo như ngành giáo dục Hà Nội hiện nay hằng năm đều có tôn vinh bằng giải thưởng nhà giáo Hà Nội tâm huyết, sáng tạo.

Đồng thời, các trường sư phạm sẽ đổi mới chương trình đào tạo để đảm bảo sinh viên ra trường có đủ phẩm, năng lực. Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo về khoa học tâm lý, khoa học giáo dục và khoa học quản lý một cách sâu sắc để sinh viên trở thành nhà giáo có đủ phẩm chất năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Nếu thực hiện được việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, chọn lọc và tôn vinh, đãi ngộ nhà giáo, chắc chắn chúng ta sẽ thành công trong sự nghiệp đổi mới giáo dục.

TS. Vũ Thu Hương: Những con số trong báo cáo giáo dục liệu có biết... nói?

TS. Vũ Thu Hương: Những con số trong báo cáo giáo dục liệu có biết... nói?

Nhìn từ câu chuyện phân luồng hướng nghiệp lớp 9 gây tranh cãi thời gian vừa qua có thể thấy đây là bệnh thành tích. ...

'Thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu giáo dục'

'Thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu giáo dục'

Thạc sĩ Khoa học Phạm Thị Khánh Ly - Giám đốc điều hành Hệ thống trường Tiểu học và THCS FPT Hà Nội cho rằng, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

6 biện pháp phòng, chống dịch bệnh đậu mùa khỉ

6 biện pháp phòng, chống dịch bệnh đậu mùa khỉ

Baoquocte.vn. Để chủ động phòng, chống dịch bệnh đậu mùa khỉ, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện 6 biện pháp phòng bệnh.
Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ nói về bước tiến của Kiev, kế hoạch của EU, tỷ phú Elon Musk... vạ miệng?

Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ nói về bước tiến của Kiev, kế hoạch của EU, tỷ phú Elon Musk... vạ miệng?

Baoquocte.vn. Quan chức Mỹ nhận định, Ukraine dường như đang trên đà đạt được các mục tiêu mà họ đề ra trong xung đột với Nga 'ngay bây giờ'.
Vietlott 4/10, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 4/10/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 4/10, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 4/10/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 4/10 - Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 4/10/2022 từ trường quay tầng 19, số 23 Lạc Trung, Hà Nội. Vietlott Power 655 hôm nay.
XSVT 4/10, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 4/10/2022. KQXSVT thứ 3

XSVT 4/10, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 4/10/2022. KQXSVT thứ 3

Baoquocte.vn. XSVT 4/10 - Trực tiếp kết quả xổ số Vũng Tàu nhanh nhất hôm nay - XSVT 4/10/2022. KQXSVT . ket qua xo so Vung Tau.
XSBT 4/10, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 4/10/2022. KQXSBT thứ 3

XSBT 4/10, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 4/10/2022. KQXSBT thứ 3

Baoquocte.vn. XSBT 4/10 - Trực tiếp kết quả xổ số Bến Tre nhanh nhất hôm nay - XSBT 4/10/2022. KQXSBT. ket qua xo so Ben Tre.
XSBL 4/10, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 4/10/2022. KQXSBL thứ 3

XSBL 4/10, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 4/10/2022. KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 4/10 - Trực tiếp kết quả xổ số Bạc Liêu nhanh nhất hôm nay - XSBL 4/10/2021. KQSXBL. ket qua xo so Bac Lieu.
Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 5/10/2022: Tuổi Mão tài chính bấp bênh

Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 5/10/2022: Tuổi Mão tài chính bấp bênh

Baoquocte.vn. Xem tử vi vui, tử vi hôm nay 5/10/2022 của 12 con giáp - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Khủng hoảng lương thực: IMF điểm danh 20 quốc gia cần viện trợ khẩn cấp

Khủng hoảng lương thực: IMF điểm danh 20 quốc gia cần viện trợ khẩn cấp

Baoquocte.vn. Theo IMF, có tới 20 quốc gia, đa số ở châu Phi, có thể cần viện trợ khẩn cấp nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Kinh tế Bắc Ninh 9 tháng đầu năm 2022: Phục hồi mạnh mẽ và sôi động

Kinh tế Bắc Ninh 9 tháng đầu năm 2022: Phục hồi mạnh mẽ và sôi động

Baoquocte.vn. Hoạt động kinh tế-xã hội tỉnh Bắc Ninh trong 9 tháng đầu năm 2022 diễn ra sôi động, mạnh mẽ và đạt nhiều kết quả nổi bật.
Nam bộ đón nhiều đợt triều cường

Nam bộ đón nhiều đợt triều cường

Baoquocte.vn. Từ tháng 10-12/2022, ven biển Nam bộ sẽ xuất hiện 6 đợt triều cường. Nguy cơ cao xảy ra ngập lụt tại những khu vực trũng, thấp ở ven biển,...
Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ đề phòng lũ quét vì mưa có thể kéo dài

Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ đề phòng lũ quét vì mưa có thể kéo dài

Baoquocte.vn. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ cần đề phòng nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh vùng núi và ngập úng tại các khu vực trũng, thấp.
Mỹ: Siêu bão Ian càn quét, ít nhất 23 người thiệt mạng, phá hủy nhiều nhà cửa, ngập lụt diện rộng

Mỹ: Siêu bão Ian càn quét, ít nhất 23 người thiệt mạng, phá hủy nhiều nhà cửa, ngập lụt diện rộng

Baoquocte.vn. Nhà chức trách bang Florida, Mỹ cho biết, cơn bão Ian đã làm ít nhất 23 người thiệt mạng và gây nhiều thiệt hại tài sản tại bang này.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (1-9/10): Bắc Bộ mưa to, từ Đà Nẵng đến Nam Bộ chiều tối mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (1-9/10): Bắc Bộ mưa to, từ Đà Nẵng đến Nam Bộ chiều tối mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết, do ảnh hưởng của bão Noru, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Hà Nội mưa to các ngày 1-2/10; từ Đà Nẵng đến Nam Bộ mưa dông vào chiều tối.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/9-1/10): Hà Nội và cả nước có mưa và mưa to cục bộ; Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa vừa, mưa to đến rất to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/9-1/10): Hà Nội và cả nước có mưa và mưa to cục bộ; Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa vừa, mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rào, dông rải rác, cục bộ mưa to.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/9): Hà Nội và nhiều khu vực mưa, dông, cục bộ mưa to; trung du Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa lớn

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/9): Hà Nội và nhiều khu vực mưa, dông, cục bộ mưa to; trung du Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa lớn

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước có mưa to cục bộ; riêng vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ và Bắc miền Trung mưa vừa, mưa to đến rất to.
Hỗ trợ khẩn cấp người dân Quảng Nam và Quảng Ngãi bị ảnh hưởng bởi bão Noru

Hỗ trợ khẩn cấp người dân Quảng Nam và Quảng Ngãi bị ảnh hưởng bởi bão Noru

Baoquocte.vn. Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã quyết định hỗ trợ khẩn cấp tiền và hàng cho người dân hai tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi bị ảnh hưởng bởi bão Noru.
6 biện pháp phòng, chống dịch bệnh đậu mùa khỉ

6 biện pháp phòng, chống dịch bệnh đậu mùa khỉ

Baoquocte.vn. Để chủ động phòng, chống dịch bệnh đậu mùa khỉ, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện 6 biện pháp phòng bệnh.
Covid-19 ngày 3/10: Gần 800 ca mắc mới, 270 ca bệnh được chữa khỏi và không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 3/10: Gần 800 ca mắc mới, 270 ca bệnh được chữa khỏi và không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 3/10 cho biết, có 796 ca mắc mới; trong ngày có 270 bệnh nhân khỏi bệnh, không có ca tử vong.
Bộ Y tế ra chỉ đạo khẩn khi TP. Hồ Chí Minh ghi nhận ca đậu mùa khỉ đầu tiên

Bộ Y tế ra chỉ đạo khẩn khi TP. Hồ Chí Minh ghi nhận ca đậu mùa khỉ đầu tiên

Baoquocte.vn. Bộ Y tế chỉ đạo, khi ghi nhận ca bệnh đậu mùa khỉ cần điều tra kỹ tất cả các trường hợp tiếp xúc để xác định nguồn lây; xử lý kịp thời ổ dịch.
TP. Hồ Chí Minh thông báo xuất hiện ca đậu mùa khỉ đầu tiên

TP. Hồ Chí Minh thông báo xuất hiện ca đậu mùa khỉ đầu tiên

Baoquocte.vn. Hiện nay, Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh đang phối hợp với các đơn vị liên quan siết chặt công tác phòng chống bệnh đậu mùa khỉ.
Hà Nội tăng cường biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết

Hà Nội tăng cường biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết

Baoquocte.vn. Mới đây, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã ký, ban hành Công điện số về việc tăng cường các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết.
Covid-19 ngày 2/10: Gần 500 ca nhiễm mới, hơn 300 F0 khỏi bệnh

Covid-19 ngày 2/10: Gần 500 ca nhiễm mới, hơn 300 F0 khỏi bệnh

Baoquocte.vn. Theo Bộ Y tế, ngày 2/10, cả nước có 490 ca mắc Covid-19 mới, giảm xuống mức thấp nhất trong 4 tháng qua. Trong ngày có 300 F0 khỏi bệnh.
Phiên bản di động