Lao động di cư và quyền của người lao động theo tiêu chuẩn quốc tế

Minh Nhật
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Nhiều năm qua, cộng đồng quốc tế đã không ngừng xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp tạo cơ sở vững chắc để bảo vệ quyền của người lao động di cư, nhất là trong xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế sâu rộng, lao động di cư trở thành một phần không thể tách rời giữa các nền kinh tế như hiện nay.
Lao động di cư và quyền của người lao động theo tiêu chuẩn quốc tế

Lao động di cư (hay di trú) tự do ra nước ngoài được hiểu là một cá nhân hay một nhóm di chuyển địa bàn lao động, cư trú từ lãnh thổ một quốc gia này tới một lãnh thổ quốc gia khác không theo kế hoạch của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Theo “Công ước quốc tế về quyền của tất cả những người lao động di trú và các thành viên gia đình họ” (năm 1990), về mặt pháp lý, những lao động này được phân thành hai dạng gồm hợp pháp (documented migrant) và bất hợp pháp (undocumented migrant).

Theo đó, lao động di cư hợp pháp là những người đã, đang và sẽ làm một công việc có hưởng lương tại một quốc gia mà người đó không phải là công dân với các hình thức là nhân công vùng biên hay theo mùa; nhân công làm việc tại một công trình trên biển; nhân công lưu động hay theo dự án…

Công ước này sẽ không áp dụng với những người được cử hoặc tuyển dụng bởi các cơ quan và tổ chức quốc tế, hoặc những người được cử hoặc tuyển dụng bởi một nước sang nước khác được điều chỉnh bởi pháp luật quốc tế chung hoặc các hiệp định hay công ước quốc tế cụ thể; những nhà đầu tư; sinh viên và học viên…

Lao động di cư bất hợp pháp được hiểu là lao động di cư không có giấy giờ (hoặc bất hợp pháp). Họ là những người không được trao các quyền được một nước cho phép vào, ở lại và làm một công việc được trả lương tại quốc gia đó.

Ngoài ra, Điều 4 của Công ước này cũng đưa ra định nghĩa về “các thành viên gia đình” là những người kết hôn với những người lao động di trú hoặc có quan hệ tương tự như quan hệ hôn nhân, theo pháp luật hiện hành, cũng như con cái và những người sống phụ thuộc khác được công nhận là thành viên của gia đình theo pháp luật hiện hành và theo các hiệp định song phương và đa phương giữa các quốc gia liên quan.

Từ pháp luật quốc tế

Thực tế cho thấy lao động di cư thường phải đối mặt với các vấn đề khó khăn như làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm, bị đánh đập hay lạm dụng mà không được bảo vệ, bị trả lương không xứng đáng và bị phân biệt đối xử về lương so với người bản địa... Ngoài ra, hạn chế về ngôn ngữ và sự khác biệt về văn hóa cũng là rào cản khiến lao động di cư chịu thêm nhiều thiệt thòi.

Để có cơ sở vững chắc trong việc bảo vệ quyền của người lao động di cư, cộng đồng quốc tế đã không ngừng xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý vững chắc thông qua việc ban hành công ước quốc tế, các Hiệp định đa phương, song phương về bảo vệ quyền của người lao động di cư.

Quyền con người nói chung, quyền của người lao động di cư nói riêng được ghi nhận trong "Tuyên ngôn quốc tế về quyền con người", năm 1948, tại Điều 23 đã quy định: Ai cũng có quyền được làm việc, được tự do lựa chọn việc làm, được hưởng những điều kiện làm việc công bằng và thuận lợi và được bảo vệ chống thất nghiệp; Cùng làm việc ngang nhau, mọi người được trả lương ngang nhau, không phân biệt đối xử; Người làm việc được trả lương tương xứng và công bằng, đủ để bảo đảm cho bản thân và gia đình một đời sống xứng đáng với nhân phẩm và nếu cần, sẽ được bổ sung bằng những biện pháp bảo trợ xã hội khác; Ai cũng có quyền thành lập nghiệp đoàn hay gia nhập nghiệp đoàn để bảo vệ quyền lợi của mình.

Tin liên quan
Ngày Quốc tế Người Di cư: Lắng nghe tiếng nói người di cư trong đại dịch Covid-19 Ngày Quốc tế Người Di cư: Lắng nghe tiếng nói người di cư trong đại dịch Covid-19

Trong khi đó, "Công ước quốc tế về quyền của tất cả những người lao động di trú và các thành viên gia đình họ", năm 1990 quy định các quyền như: Được tự do rời khỏi bất kỳ quốc gia nào, kể cả quốc giá xuất xứ của họ; Quyền trở về hoặc ở lại nước xuất xứ của họ vào mọi thời điểm; Quyền sống; Quyền không bị tra tấn hoặc đối xử hay trừng phạt tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm; Quyền không bị làm nô lệ hoặc nô dịch; Quyền không bị lao động cưỡng bức hoặc bắt buộc.

Không chỉ vậy, họ còn có Quyền tự do tư tưởng, tín ngưỡng, nhận thức và tôn giáo; Quyền tự do thể hiện tôn giáo hoặc tín ngưỡng; Quyền có chính kiến mà không bị can thiệp; Quyền tự do ngôn luận; Quyền hoặc tôn trọng danh dự-uy tín của người khác.

Đặc biệt, Công ước cũng nêu rõ, không ai được phép can thiệp một cách bất hợp pháp hoặc tuỳ tiện vào cuộc sống gia đình, đời tư, nhà cửa, thư tín hoặc các phương thức giao tiếp khác, hoặc công kích bất hợp pháp danh dự và uy tín của người lao động di trú và thành viên gia đình họ; Quyền tự do và an toàn cá nhân; Quyền bình đẳng với các công dân của quốc gia liên quan trước các toà án; bị cáo buộc phạm tội hình sự có quyền được coi là vô tội cho tới khi bị chứng minh là có tội theo pháp luật…

Ngoài ra, còn phải kể đến Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao năm 1961 và Công ước Vienna về quan hệ lãnh sự năm 1963 (mà Việt Nam là thành viên), cũng đóng vai trò trực tiếp trong bảo hộ công dân đối với lao động di cư.

Quy định cụ thể

Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội văn hoá năm 1966 ghi rõ: Thừa nhận quyền của mọi người được hưởng những điều kiện làm việc công bằng và thuận lợi, và yêu cầu các quốc gia thành viên phải bảo đảm các điều sau.

Thứ nhất, tiền lương thoả đáng và tiền công bằng nhau cho những công việc có giá trị như nhau, không có sự phân biệt đối xử nào; đặc biệt, phụ nữ phải được đảm bảo những điều kiện làm việc không kém hơn đàn ông, được trả công ngang nhau đối với những công việc giống nhau.

Thứ hai, một cuộc sống tương đối đầy đủ cho họ và gia đình họ phù hợp với các quy định của Công ước này.

Thứ ba, Quyền của người lao động được thành lập và gia nhập công đoàn.

Trên cơ sở đó, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) trong Công ước số 97 (năm 1949) và Công ước số 143 (năm 1975) về lao động di cư đã có những quy định cụ thể quyền làm việc tạo cơ sở cho các quốc gia thực hiện các cam kết quốc tế về bảo đảm thực hiện quyền làm việc trong thực tế.

Chòng chành phận người di cư từ châu Phi sang châu Âu

Chòng chành phận người di cư từ châu Phi sang châu Âu

Hải quân Morocco hôm 1/2 đã giải cứu 63 người di cư trái phép, trong đó có 15 phụ nữ và 3 trẻ em, sau ...

Thêm một hành trình di cư dang dở, nguy hiểm cận kề

Thêm một hành trình di cư dang dở, nguy hiểm cận kề

Lực lượng cứu hộ Anh phát hiện chiếc thuyền chở những người di cư đang tìm cách vượt eo biển Manche, trong đó có 1 ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
XSMB 14/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 14/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 14/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 14/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 14/8. kết quả xổ số miền Bắc 14/8/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 14 tháng 8. xổ số hôm nay 14/8. dự đoán XSMB 14/8. SXMB 14/8
Thiên tai, tai nạn thế giới ngày 13/8: Sập sân khấu ở Tây Ban Nha, Philippines có động đất mạnh, bão gây mưa lớn tại Nhật Bản

Thiên tai, tai nạn thế giới ngày 13/8: Sập sân khấu ở Tây Ban Nha, Philippines có động đất mạnh, bão gây mưa lớn tại Nhật Bản

Baoquocte.vn. Vụ sập sân khấu ở Tây Ban Nha khiến 1 người thiệt mạng và 17 người bị thương trong khi động đất khá lớn xảy ra ở miền Nam Philippines.
Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Baoquocte.vn. Ngày 13/8, Việt Nam có 1.815 ca Covid-19 mới, số ca nặng tăng vọt, gần 5.200 bệnh nhân khỏi bệnh và 582.931 liều vaccine đã được tiêm.
XSMT 14/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 14/8/2022. SXMT 14/8/2022

XSMT 14/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 14/8/2022. SXMT 14/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 14/8. trực tiếp xổ số miền Trung 14/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 14/8/2022. SXMT 14/8
XSMN 14/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 14/8/2022. xổ số hôm nay 14/8

XSMN 14/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 14/8/2022. xổ số hôm nay 14/8

Baoquocte.vn. XSMN 14/8. xổ số hôm nay 14/8. kết quả xổ số miền Nam 14/8/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 14 tháng 8. xổ số miền Nam chủ nhật. ...
Kinh tế Nga trụ vững đến khi nào?

Kinh tế Nga trụ vững đến khi nào?

Baoquocte.vn. Nền kinh tế Nga suy giảm mạnh trong quý II do nước này đang dần cảm nhận gánh nặng của các lệnh trừng phạt bởi chiến dịch quân sự tại ...
Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Baoquocte.vn. Dự án về dân số toàn cầu của Liên hợp quốc công bố mới đây cho thấy, vào tháng 8/2023, rất có thể Trung Quốc sẽ không còn là quốc ...
Hải Dương sẵn sàng đón làn sóng đầu tư mới

Hải Dương sẵn sàng đón làn sóng đầu tư mới

Baoquocte.vn. Hải Dương hiện đang thu hút các dự án sử dụng đất với diện tích hợp lý, ít lao động, ứng dụng công nghệ cao và sử dụng năng lượng ...
Nga có thể bỏ chặn Instagram nếu kênh này thay đổi chính sách và xin lỗi người dân

Nga có thể bỏ chặn Instagram nếu kênh này thay đổi chính sách và xin lỗi người dân

Baoquocte.vn. Nga có thể bỏ chặn Instagram nếu mạng xã hội này thay đổi chính sách và đưa ra lời xin lỗi chính thức tới công dân nước này.
Số người di cư đến Liên minh châu Âu tăng 86% so với cùng kỳ

Số người di cư đến Liên minh châu Âu tăng 86% so với cùng kỳ

Baoquocte.vn. Theo Frontex, ngày 12/8, chỉ trong 7 tháng qua, đã có 155.090 người di cư đến Liên minh châu Âu (EU), tăng 86% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tập huấn công tác thông tin đối ngoại về nhân quyền cho cán bộ của 13 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL

Tập huấn công tác thông tin đối ngoại về nhân quyền cho cán bộ của 13 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL

Baoquocte.vn. Hội nghị diễn ra trong 2 ngày nhằm nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền về quyền con người ở địa phương.
Chia sẻ kinh nghiệm các hoạt động dự án vì trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số

Chia sẻ kinh nghiệm các hoạt động dự án vì trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số

Baoquocte.vn. Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm các hoạt động dự án 'Chúng tôi Có thể' vì trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số đã được Ủy ban Dân tộc phối hợp UNESCO tổ chức.
Tìm hướng đi bền vững cho cây quế ở Lào Cai

Tìm hướng đi bền vững cho cây quế ở Lào Cai

Baoquocte.vn. Góp phần xóa đói giảm nghèo chủ lực cho bà con ở Lào Cai, tuy nhiên thời gian qua, việc phát triển 'nóng' cây quế đang tạo ra nhiều thách thức cho địa phương.
Hội nghị đánh giá tình hình Ban chỉ đạo nhân quyền các địa phương khu vực miền Trung và miền Nam

Hội nghị đánh giá tình hình Ban chỉ đạo nhân quyền các địa phương khu vực miền Trung và miền Nam

Baoquocte.vn. Đây là Hội nghị đầu tiên sau rất nhiều năm Ban chỉ đạo nhân quyền địa phương được thành lập và kiện toàn.
Thúc đẩy, bảo đảm quyền các nhóm dễ bị tổn thương trong ứng phó với biến đổi khí hậu

Thúc đẩy, bảo đảm quyền các nhóm dễ bị tổn thương trong ứng phó với biến đổi khí hậu

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao phối hợp tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề 'Tác động của Biến đổi khí hậu tới việc thụ hưởng quyền của các nhóm dễ bị tổn thương'.
Việt Nam tích cực cùng ASEAN đẩy lùi tội phạm xuyên quốc gia

Việt Nam tích cực cùng ASEAN đẩy lùi tội phạm xuyên quốc gia

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng, Việt Nam luôn hợp tác chặt chẽ với ASEAN thúc đẩy hiệu quả hợp tác phòng chống tội phạm xuyên quốc gia.
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga: Bình đẳng giới không thực chất nếu mặc nhiên việc nhà, chăm sóc mọi người là của phụ nữ

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga: Bình đẳng giới không thực chất nếu mặc nhiên việc nhà, chăm sóc mọi người là của phụ nữ

Baoquocte.vn. Mặc định việc nhà là của phụ nữ... đã khiến cho bình đẳng giới dù được nhắc tới nhiều nhưng hoàn toàn không thực chất.
Pháp luật - pháp chế - pháp quyền: Bảo đảm quyền con người

Pháp luật - pháp chế - pháp quyền: Bảo đảm quyền con người

Baoquocte.vn. Bảo đảm quyền con người trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải xử lý đúng được mối quan hệ giữa pháp luật, pháp chế và pháp quyền.
ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa: Việt Nam luôn lấy con người là động lực, trung tâm, mục tiêu của chính sách an sinh xã hội

ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa: Việt Nam luôn lấy con người là động lực, trung tâm, mục tiêu của chính sách an sinh xã hội

Baoquocte.vn. An sinh xã hội ở nước ta phải đối mặt với những thách thức như già hóa dân số, 'bẫy thu nhập trung bình' làm giảm nguồn lực...
'Chiến dịch phòng, chống tham nhũng và cơ hội đầu tư nước ngoài ở Việt Nam'

'Chiến dịch phòng, chống tham nhũng và cơ hội đầu tư nước ngoài ở Việt Nam'

Baoquocte.vn. Chuyên gia Campuchia nhấn mạnh chiến dịch phòng, chống tham nhũng trên diện rộng ở Việt Nam đang có những bước tiến vững chãi và mạnh mẽ.
Báo châu Âu: Việt Nam đóng góp vào nỗ lực chung trong thúc đẩy và bảo vệ quyền con người

Báo châu Âu: Việt Nam đóng góp vào nỗ lực chung trong thúc đẩy và bảo vệ quyền con người

Baoquocte.vn. Thành tựu của Việt Nam trong đảm bảo quyền con người được báo chí châu Âu nhấn mạnh trong các bài viết về chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Baoquocte.vn. Lá cờ Thổ dân Australia sẽ vĩnh viễn tung bay trên Cầu cảng Sydney sau khi chính quyền bang New South Wales cam kết 17 triệu USD để lắp đặt cột cờ thứ ba.
Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/5, Phần Lan bắt buộc hình ảnh và logo thương hiệu phải xóa khỏi bao bì các sản phẩm thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử.
Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Baoquocte.vn. Bà Shanti Sethi, cựu binh Hải quân Mỹ gốc Ấn gia nhập văn phòng của Phó Tổng thống Kamala Harris với tư cách Cố vấn quốc phòng.
Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Baoquocte.vn. Phụ nữ và trẻ em chiếm 90% trong số hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Baoquocte.vn. Instagram có hệ thống hết sức lỏng lẻo trong việc ngăn chặn hành vi quấy rối qua tin nhắn, chủ yếu nhằm vào tệp người dùng nữ với lượng người theo dõi cao.
Ramadan - Tháng linh thiêng của người Hồi giáo

Ramadan - Tháng linh thiêng của người Hồi giáo

Baoquocte.vn. Hôm nay (2/4) bắt đầu Tháng Ramadan - một trong những dịp lễ quan trọng nhất của hơn 1,8 tỷ tín đồ Hồi giáo trên khắp thế giới.
Phiên bản di động