Kinh tế thế giới đối mặt với những thách thức mới hậu xung đột Nga-Ukraine

Minh Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Hiện những tác động kinh tế sâu sắc và có khả năng gây hậu quả to lớn đã được cảm nhận ở nơi rất xa chiến trường về mặt địa lý.
Giá xăng ở California (Mỹ) tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Nga-Ukraine. (Nguồn: Los Angeles Times)
Giá xăng ở California (Mỹ) tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Nga-Ukraine. (Nguồn: Los Angeles Times)

Khi xung đột Nga-Ukraine vẫn tiếp diễn phức tạp với sự can dự của Mỹ và các nước châu Âu, một số người đã suy đoán, cuộc chiến này có thể đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử toàn cầu hóa. Xung đột và thiếu lòng tin, cắt giảm đầu tư, thương mại, dẫn đến quyết định đoạn tuyệt khỏi sự phụ thuộc lẫn nhau trên trường quốc tế.

Những người khác coi nỗ lực của Nga hiện nay trong việc mở các kênh thương mại với Ấn Độ và Trung Quốc là dấu hiệu của một trật tự đa cực mới. Nhưng còn quá sớm để đưa ra những tiên lượng như vậy.

Tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19

Thực tại, nhiều nơi trên khắp thế giới, bên cạnh những phục hồi không đồng đều hậu đại dịch Covid-19 là giá hàng hóa tăng đột biến, từ lúa mì tới năng lượng; thị trường tài chính đảo lộn, chính sách tiền tệ thắt chặt… Đại dịch đã để lại cho nền kinh tế toàn cầu hai điểm dễ bị tổn thương chính là lạm phát cao và thị trường tài chính hỗn loạn. Dư chấn từ xung đột Nga - Ukraine dễ dàng làm trầm trọng cả hai vấn đề trên.

Đối với tương lai bất định của nền kinh tế thế giới, không chỉ Nga đang phải nỗ lực hết mình để lách các lệnh trừng phạt, mà nhiều nền kinh tế khác cũng vô tình bị kéo vào thế bế tắc với các khoản nợ là hệ lụy từ cuộc chiến này.

Chủ thể tham chiến là Nga đang quay cuồng trước các lệnh trừng phạt kinh tế kịch tính. Mặc dù vẫn còn những giao dịch thương mại về năng lượng nhưng Moscow đã bị cắt khỏi hệ thống tài chính toàn cầu. Tỷ giá hối đoái của đồng Ruble về danh nghĩa có thể đã phục hồi về mức trước chiến tranh, nhưng giá trị thị trường thực tế của đồng tiền này là điều mà bất kỳ ai cũng đoán được. Không còn thị trường tự do bằng đồng Ruble hoặc tài sản tài chính mang tên nước Nga.

Điện Kremlin sẽ gặp may nếu số lượng hợp đồng chỉ giảm 10% trong năm nay. Nhưng việc các công ty phương Tây rút khỏi Nga thực tế đã gây ra cú sốc lớn. Ngay cả khi đạt được một lệnh ngừng bắn thì triển vọng phát triển lâu dài của Nga vẫn bị đánh giá là “thực sự đen tối”.

Ở phía bên kia, nền kinh tế Ukraine đã giảm tới 16% trong quý đầu tiên của năm 2022 so với cùng kỳ năm ngoái và dự báo có thể giảm 40% vào cuối năm nay.

Ngoài hai bên tham chiến, châu Âu sẽ phải tiếp nhận dòng người tị nạn khổng lồ. Liên minh châu Âu (EU) cũng sẽ phải đối phó với sự không chắc chắn đáng kể liên quan đến cả nguồn cung năng lượng và giá cả. Giá xăng dầu vào cuối năm qua đã dao động tới 70% trong một ngày. Các nhà kinh tế ước tính, nếu lượng khí đốt nhập khẩu của Đức bị cắt hoàn toàn, thì nền kinh tế nước này có thể giảm từ 2 đến 4%. Đó sẽ là cuộc suy thoái lớn hơn cả quy mô của cuộc khủng hoảng Covid-19.

Nước Đức giàu có, nên ngay cả trong trường hợp suy thoái nghiêm trọng, vẫn còn có các nguồn lực khác để đối phó. Các nước láng giềng Đông Âu thì ở vị trí khó khăn hơn. Họ có thu nhập thấp hơn, lại đang phải hấp thụ phần lớn người tị nạn và quan trọng là họ đã phụ thuộc quá nhiều vào Nga, cả về thương mại và năng lượng.

Châu Âu đã cam kết phá vỡ sự phụ thuộc vào dầu và khí đốt nhập khẩu từ Nga. Tuy nhiên, trong trung hạn, cuộc khủng hoảng hy vọng sẽ đẩy nhanh việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và loại bỏ thương mại toàn cầu về nhiên liệu hóa thạch. Nhưng trong ngắn hạn, thách thức không phải là việc phi hạt nhân hóa mà là tìm kiếm các nguồn cung cấp mới.

Cần một chuỗi cung ứng để đánh bại một chuỗi cung ứng, nên ngay cả khi EU thành công trong việc giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, thì điều đó lại kéo theo nhu cầu nhập khẩu các loại nguyên liệu thiết yếu khác để phục vụ mục tiêu cắt giảm lượng khí thải tham vọng, như lithium, đất hiếm và các nguyên liệu khác…

Trong khi đó, để ổn định kinh tế, mục tiêu mà cả Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang tập trung là ngăn chặn tình trạng lạm phát tăng vọt ở mọi ngóc ngách của nền kinh tế. Bên cạnh sự bất ổn của chuỗi cung ứng toàn cầu do Covid-19 gây ra, trong cả trung và dài hạn, lạm phát vẫn đang nhích dần lên, bởi vậy, xu hướng tăng lãi suất là không thể tránh khỏi.

Vấn đề là, trong nhiều năm lãi suất thấp hoặc bằng không và với nợ ở mức cao lịch sử, bất kỳ sự gia tăng lãi suất nào của các ngân hàng trung ương lớn đều là quyết định vô cùng nhạy cảm với toàn thế giới.

Kịch bản lạc quan nhất

Đối với tất cả căng thẳng mà thế giới đang phải đối mặt, dù khó khăn nhưng ít nhất châu Âu và Mỹ còn tiềm lực để chống đỡ, như họ đã từng làm để vượt qua đại dịch Covid-19. Nhưng ở phần còn lại của thế giới, ở các thị trường mới nổi và các quốc gia có thu nhập thấp, đặc biệt là những nước có các khoản nợ lớn tính bằng USD hoặc Euro, thì sự đánh đổi sẽ khó khăn hơn nhiều.

Ba kịch bản được giới phân tích đưa ra đều có thể tác động mạnh đến tăng trưởng, lạm phát và chính sách tiền tệ.

kịch bản lạc quan, nếu xung đột kết thúc nhanh, sẽ giúp ngăn chặn một vòng xoáy tăng giá nữa trên các thị trường hàng hóa, giữ cho đà phục hồi của các nền kinh tế hàng đầu như Mỹ, EU đi đúng hướng.

Theo kịch bản này, nguồn cung dầu và khí đốt không bị gián đoạn, giá cả ổn định ở mức hiện tại. Các điều kiện tài chính thắt chặt nhưng không có sự sụt giảm liên tục trên thị trường toàn cầu. Các ngân hàng trung ương sẽ chỉ phải điều chỉnh một phần kế hoạch chứ không phải thay thế hoàn toàn.

Kịch bản thứ hai, nếu xung đột kéo dài, phương Tây có phản ứng cứng rắn hơn và đã bắt đầu “mạnh tay” với hoạt động xuất khẩu dầu khí của Nga, điều này có thể làm trầm trọng thêm cú sốc năng lượng và là một đòn giáng mạnh vào thị trường toàn cầu. Từ đó có thể khiến ECB và Fed phải cân nhắc sớm việc tăng lãi suất, bởi nếu giá dầu lên 120 USD/thùng, lạm phát ở EU rất có thể tiến gần 4% vào cuối năm; đối với Mỹ sẽ là 9% trong ngắn hạn và ở mức gần 6% vào cuối năm. Suy thoái ở châu Âu sẽ khiến bất ổn tài chính tiếp diễn và kinh tế thế giới trở nên mong manh hơn.

Còn nếu kịch bản xấu nhất xảy ra - dòng khí đốt đến châu Âu bị cắt, mọi thứ sẽ tồi tệ hơn nhiều so với những kịch bản trên - cú sốc tăng trưởng sẽ rất lớn. Và để tránh rơi vào vòng xoáy suy thoái, ngay cả các nền kinh tế mạnh như Mỹ và EU đều sẽ phải thắt chặt mạnh mẽ các điều kiện tài chính kể cả trong một nền kinh tế yếu kém.

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Theo báo cáo Triển vọng và Tình hình Kinh tế Thế giới (WESP) mới nhất của Liên hợp quốc (LHQ), kinh tế toàn cầu dự ...

Giữa xung đột với Ukraine, Nga để ngỏ khả năng tổ chức thượng đỉnh với hai quốc gia này

Giữa xung đột với Ukraine, Nga để ngỏ khả năng tổ chức thượng đỉnh với hai quốc gia này

Trả lời phỏng vấn hãng tin TASS mới đây, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko cho biết, Moscow không loại trừ khả năng tổ ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Tin thế giới 29/06: Hội nghị Thượng đỉnh NATO, Tổng thống Indonesia tới Ukraine, Trung Quốc chỉ trích G7

Tin thế giới 29/06: Hội nghị Thượng đỉnh NATO, Tổng thống Indonesia tới Ukraine, Trung Quốc chỉ trích G7

Baoquocte.vn. Hội nghị Thượng đỉnh NATO, Tổng thống Indonesia tới Ukraine, Trung Quốc chỉ trích G7, Iran nêu vấn đề đàm phán với Mỹ…là một số tin thế giới nổi bật ...
Học giả Trung Quốc nói gì về IPEF - 'vũ khí mới' của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương?

Học giả Trung Quốc nói gì về IPEF - 'vũ khí mới' của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương?

Baoquocte.vn. Trang mạng quốc tế cfisnet.com vừa đăng bài viết của Giáo sư Thôi Phàn thuộc Đại học Kinh tế và kinh doanh quốc tế về IPEF.
'Đọc vị' ý đồ của Trung Quốc tại Biển Đông, chuyên gia Australia đề xuất chính sách với chính phủ mới

'Đọc vị' ý đồ của Trung Quốc tại Biển Đông, chuyên gia Australia đề xuất chính sách với chính phủ mới

Baoquocte.vn. Trung Quốc ngày càng có những động thái làm gia tăng cẳng thẳng ở Biển Đông, đòi hỏi chính quyền mới ở Australia cẩn trọng hơn.
Xe điện Hyundai Ioniq 6 chính thức lộ diện

Xe điện Hyundai Ioniq 6 chính thức lộ diện

Baoquocte.vn. Hyundai Ioniq 6 đã chính thức lộ diện, nhưng nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc mới chỉ giới thiệu thiết kế, các thông số kỹ thuật phải đợi đến ...
XSMB 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. dự đoán XSMB

XSMB 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 30/6. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. xổ số hôm nay 30/6. xổ số miền Bắc thứ 5. xo so mien bac. SXMB ...
Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Pháp

Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Pháp

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã gửi điện chúc mừng nhân dịp Bà Yaël Braun-Pivet được bầu làm Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Pháp nhiệm kỳ 2022-2027.
Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng hội đàm trực tuyến với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Ấn Độ Marxist

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng hội đàm trực tuyến với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Ấn Độ Marxist

Baoquocte.vn. Thường trực Ban Bí thư khẳng định, Đảng Cộng sản Việt Nam coi trọng quan hệ truyền thống hữu nghị với các đảng cộng sản, cánh tả trong đó có ...
Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Baoquocte.vn. Phát hiện mới được đánh giá là đặt nền móng cho việc phát triển một phương pháp điều trị hiệu quả tổn thương não ở trẻ sơ sinh.
Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Baoquocte.vn. Ngày 28/6, các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện, bắt quả tang 2 đối tượng có hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Wimbledon 2022: Khoảnh khắc vui vẻ và âu lo của các ngôi sao quần vợt

Wimbledon 2022: Khoảnh khắc vui vẻ và âu lo của các ngôi sao quần vợt

Baoquocte.vn. Giải quần vợt Wimbledon 2022 đã chính thức bắt đầu với sự cạnh tranh khốc liệt giữa các tay vợt nổi tiếng thế giới.
Việt Nam là 'thị trường tuyến đầu', mang nhiều cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu New Zealand

Việt Nam là 'thị trường tuyến đầu', mang nhiều cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu New Zealand

Baoquocte.vn. Việt Nam đang nổi lên là một trong những nền kinh tế mạnh nhất trong khu vực và là một lựa chọn tốt cho các nhà xuất khẩu xứ Kiwi.
Quảng Ninh phát triển trong trạng thái bình thường mới, tăng trưởng kinh tế giữ vững hai con số

Quảng Ninh phát triển trong trạng thái bình thường mới, tăng trưởng kinh tế giữ vững hai con số

Baoquocte.vn. Tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh 6 tháng đầu năm 2022 ước đạt 10,66% - đứng thứ 4 trong vùng Đồng bằng sông Hồng.
Giao thương trực tuyến sản phẩm công nghiệp hỗ trợ Việt Nam – Nhật Bản

Giao thương trực tuyến sản phẩm công nghiệp hỗ trợ Việt Nam – Nhật Bản

Baoquocte.vn. Từ ngày 5-6/7 sẽ diễn ra Hội nghị giao thương trực tuyến sản phẩm công nghiệp hỗ trợ Việt Nam - Nhật Bản 2022.
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý II/2022 đạt 7,72%, lạm phát kiểm soát ở mức phù hợp

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý II/2022 đạt 7,72%, lạm phát kiểm soát ở mức phù hợp

Baoquocte.vn. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam tăng 7,72% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ tăng của quý II các năm trong giai đoạn 2011-2021
Giá cà phê hôm nay 29/6: Giảm mạnh trước nhiều áp lực, bức tranh kỹ thuật tuần này vào vùng tiêu cực

Giá cà phê hôm nay 29/6: Giảm mạnh trước nhiều áp lực, bức tranh kỹ thuật tuần này vào vùng tiêu cực

Baoquocte.vn. Giá cà phê trên cả hai sàn kỳ hạn tiếp tục sụt giảm với khối lượng giao dịch thấp do nhiều áp lực trên thị trường.
Giá tiêu hôm nay 29/6, giảm nhẹ, giá xuất khẩu vẫn tăng; hơn 74% hồ tiêu tại thị trường Mỹ đến từ Việt Nam

Giá tiêu hôm nay 29/6, giảm nhẹ, giá xuất khẩu vẫn tăng; hơn 74% hồ tiêu tại thị trường Mỹ đến từ Việt Nam

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm nhẹ ở một số địa phương, giao dịch từ 69.000 – 72.000 đ/kg.
Bất động sản mới nhất: Phân khúc nghỉ dưỡng vẫn mãi ‘ngủ đông’, sẽ giảm giá; Uông Bí - Quảng Ninh như thỏi nam châm thu hút nhà đầu tư

Bất động sản mới nhất: Phân khúc nghỉ dưỡng vẫn mãi ‘ngủ đông’, sẽ giảm giá; Uông Bí - Quảng Ninh như thỏi nam châm thu hút nhà đầu tư

Baoquocte.vn. HoREA đề xuất thay từ ‘kiểm soát’ bằng ‘quản lý’ tín dụng vào địa ốc, biệt thự biển vẫn chưa hết ảm đạm… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Thị trường cuối năm có thanh lọc, chưa rõ màu hồng hay xám, thanh tra dự án ở Hải Dương, lấn chiếm đất bị phạt bao nhiêu tiền?

Bất động sản mới nhất: Thị trường cuối năm có thanh lọc, chưa rõ màu hồng hay xám, thanh tra dự án ở Hải Dương, lấn chiếm đất bị phạt bao nhiêu tiền?

Baoquocte.vn. Hiệu quả từ việc kiểm soát tín dụng vào địa ốc, quy định xử phạt về hành vi lấn chiếm đất đai… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Áp thuế cao với người sở hữu nhiều nhà đất, đầu cơ, chậm sử dụng đất

Áp thuế cao với người sở hữu nhiều nhà đất, đầu cơ, chậm sử dụng đất

Baoquocte.vn. Nghị quyết Hội nghị 5 Trung ương Đảng yêu cầu quy định mức thuế cao hơn đối với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhiều nhà ở.
Tập đoàn Hoàng Quân đặt mục tiêu tăng doanh thu gấp 4 lần vào năm 2022

Tập đoàn Hoàng Quân đặt mục tiêu tăng doanh thu gấp 4 lần vào năm 2022

Baoquocte.vn. Công ty Cổ phần Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HoSE: HQC) vừa tổ chức cuộc họp Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2022, với nhiều ...
Đất Xanh Group: Đẩy mạnh huy động nguồn vốn hướng tới đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững

Đất Xanh Group: Đẩy mạnh huy động nguồn vốn hướng tới đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững

Baoquocte.vn. Tập đoàn Đất Xanh đã xây dựng tiềm lực, sẵn sàng cất cánh với các trụ cột tạo nên hệ sinh thái khép kín trong lĩnh vực bất động sản.
Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư như ‘ngồi trên lửa’ vì giá đất giảm, siết quản lý hoạt động môi giới, điều chỉnh quy hoạch không chạy theo lợi nhuận

Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư như ‘ngồi trên lửa’ vì giá đất giảm, siết quản lý hoạt động môi giới, điều chỉnh quy hoạch không chạy theo lợi nhuận

Baoquocte.vn. Bài học sau thanh tra quy hoạch tại Hà Nội, hoạt động môi giới còn nhiều bất cập, đất Đắk Nông giảm giá… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Baoquocte.vn. Ngân hàng Nhà nước sẽ điều chỉnh chính sách tiền tệ ra sao trong vòng xoáy lạm phát?
Bitcoin xuyên thủng mốc 19.000 USD, ghi nhận thêm kỷ lục buồn, nhà đầu tư thận trọng 'bắt đáy'

Bitcoin xuyên thủng mốc 19.000 USD, ghi nhận thêm kỷ lục buồn, nhà đầu tư thận trọng 'bắt đáy'

Baoquocte.vn. Ngày 18/6, Bitcoin ghi nhận thêm kỷ lục buồn trong năm nay khi giá tiền điện tử này rơi xuống dưới mốc 20.000 USD.
Lạm phát tăng 'nóng', ngân hàng 'đua' tăng lãi suất

Lạm phát tăng 'nóng', ngân hàng 'đua' tăng lãi suất

Baoquocte.vn. Tháng 6/2022, nhiều ngân hàng tiếp tục tăng lãi suất huy động, với biên độ phổ biến 0,1 - 0,5%/năm, thậm chí có nhà băng tăng đến 0,8%.
Dragon Capital: Chứng khoán Việt Nam là một lựa chọn tốt, cổ phiếu đang ở mức rẻ

Dragon Capital: Chứng khoán Việt Nam là một lựa chọn tốt, cổ phiếu đang ở mức rẻ

Baoquocte.vn. Định giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang ở mức rẻ và thu nhập trên mỗi cổ phiếu sẽ tăng trưởng trên 20% vào năm 2022.
Thị trường được 'làm sạch', chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng như thế nào?

Thị trường được 'làm sạch', chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng như thế nào?

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang nhận được sự hỗ trợ tích cực từ các yếu tố nền tảng của kinh tế vĩ mô và các yếu tố nội tại của thị trường.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 6/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 6/2022?

Baoquocte.vn. 7%/năm là mức lãi suất ngân hàng được niêm yết cao nhất hiện nay.
Phiên bản di động