Khủng hoảng năng lượng toàn cầu: 'Cơn sốt' đe dọa mục tiêu của kỷ nguyên xanh

Mai Ly
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Tháng 11 tới đây, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ tham dự Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc (LHQ) về biến đổi khí hậu (COP26) với mục tiêu đề ra lộ trình nhằm đưa mức phát thải carbon toàn cầu xuống 0 vào năm 2050.

Trong khi các nhà lãnh đạo đang chuẩn bị đưa ra những cam kết về nỗ lực kéo dài ba thập kỷ này, thì một cuộc khủng hoảng năng lượng lớn của kỷ nguyên xanh đang diễn ra.

'Cơn sốc' năng lượng lớn đầu tiên của kỷ nguyên xanh
Cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra được ví như lời cảnh tỉnh rằng cuộc sống hiện đại cần một lượng điện năng dồi dào. (Nguồn: Reuters)

Cơn hoảng loạn năng lượng

Từ tháng 5/2021, giá các nhiên liệu hóa thạch bao gồm dầu, than và khí đốt đã tăng tới 95%. Anh, quốc gia chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh COP26, đã phải đưa các nhà máy điện sử dụng than trở lại hoạt động, trong khi giá xăng tại Mỹ đã tăng lên mức 3 USD/gallon.

Trung Quốc và Ấn Độ đã phải tiến hành cắt điện luân phiên và hạn chế sử dụng năng lượng ở một số khu vực.

Cuộc khủng hoảng năng lượng này được ví như lời cảnh tỉnh rằng cuộc sống hiện đại cần một lượng điện năng dồi dào. Khi thiếu hụt năng lượng, hóa đơn tiền điện sẽ trở nên quá đắt đỏ, các gia đình phải chống chọi với cái lạnh và hoạt động kinh doanh trở nên trì trệ.

Tin liên quan
Khủng hoảng năng lượng: Phụ thuộc lớn vào Trung Quốc, ngành chế tạo thế giới đối mặt Khủng hoảng năng lượng: Phụ thuộc lớn vào Trung Quốc, ngành chế tạo thế giới đối mặt 'thảm họa' do động thái này của Bắc Kinh

Cơn hoảng loạn này cũng phơi bày nhiều vấn đề sâu sắc hơn khi thế giới chuyển đổi sang một hệ thống năng lượng sạch, như thiếu đầu tư vào năng lượng tái tạo và một số loại nhiên liệu hóa thạch chuyển tiếp (tức là sử dụng tạm thời trong khi ngừng hoàn toàn sử dụng than, trước khi các loại nhiên liệu tái tạo được phát triển), rủi ro địa chính trị leo thang và các chính sách phòng chống rủi ro thiếu chắc chắn trong thị trường năng lượng.

Nếu không nhanh chóng cải cách, thế giới sẽ phải đối mặt với ngày càng nhiều những cơn khủng hoảng năng lượng, và thậm chí là phản đối của người dân về các chính sách biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, khi nền kinh tế toàn cầu trở lại guồng quay, nhu cầu năng lượng tăng vọt trở lại ngay cả khi nhiên liệu dự trữ ở mức thấp nguy hiểm. Lượng dầu dự trữ đang ở mức 94% so với mức thông thường, lượng khí đốt dự trữ của châu Âu ở mức 86%, và lượng than của Trung Quốc và Ấn Độ ở ngưỡng 50%.

3 vấn đề phủ bóng lên thị trường năng lượng

Các vấn đề khúc mắc có thể được giải quyết, Nga và Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) có thể miễn cưỡng tăng sản lượng dầu và khí đốt. Tuy nhiên, cái giá phải trả sẽ là lạm phát leo thang và tăng trưởng trì trệ. Và những áp lực tương tự có thể sẽ xảy ra trong tương lai.

Hiện nay có 3 vấn đề phủ bóng lên thị trường năng lượng.

Trước hết, đầu tư năng lượng đang bị thu hẹp nhằm đạt được mục tiêu trung hòa khí thải trước năm 2050. Đầu tư cho các nguồn năng lượng tái tạo cũng cần phải được chú trọng hơn. Cung-cầu trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm cần giảm nhằm tránh tạo ra mức chênh lệch nguy hiểm.

Nhiên liệu hóa thạch đáp ứng 83% nhu cầu năng lượng sơ cấp, và con số này cần được giảm xuống mức 0%. Đồng thời, cần chuyển đổi nhiên liệu sử dụng để sản xuất điện từ than sang dầu và cuối cùng là khí đốt tự nhiên với lượng phát thải bằng một nửa than. Nhưng những mối đe dọa về pháp lý, áp lực từ nhà đầu tư và những lo sợ về sự thay đổi quy định đã khiến đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch giảm 40% kể từ năm 2015.

Nhiều quốc gia, nhất là các quốc gia tại châu Á, cần phải đưa khí đốt trở thành loại nhiên liệu chuyển tiếp vào những năm 2020 và 2030. Bên cạnh đó, các nước cũng cần xây dựng các đường ống dẫn nhiên liệu bởi phần lớn các quốc gia nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Hiện tại có quá ít những dự án đang được triển khai.

Theo Bernstein, một công ty nghiên cứu, thiếu hụt LNG toàn cầu có thể tăng từ mức 2% nhu cầu hiện nay lên 14% nhu cầu trước năm 2030.

Thứ hai là địa chính trị. Do những nền kinh tế tiên tiến giàu có ngừng sản xuất nhiên liệu hóa thạch khiến vai trò nguồn cung chuyển sang những nước khác có chi phí thấp hơn, ví dụ như Nga.

Thị phần sản lượng dầu của Nga trong nhóm OPEC+ (gồm OPEC và các nước đồng minh) có thể tăng từ mức 46% hiện tại lên mức 50% hoặc hơn trước năm 2030. Nga là nguồn cung cấp 41% lượng khí đốt nhập khẩu của châu Âu, và lợi thế của họ sẽ càng lớn hơn khi họ đưa đường ống Dòng chảy phương Bắc 2 (Nord Stream 2) vào hoạt động.

Khi Nga phát triển thị trường châu Á, nước này có thể hạn chế nguồn cung tới các quốc gia hiện hữu.

Cuối cùng là cơ cấu của thị trường năng lượng. Sau khi bãi bỏ quy định vào những năm 1990, nhiều quốc gia đã chuyển đổi từ những ngành công nghiệp năng lượng quốc hữu già cỗi sang một hệ thống mở hơn, cho phép giá khí đốt và điện do thị trường quyết định, với các nhà cung cấp cạnh tranh với nhau và bổ sung nguồn cung khi giá cả tăng vọt.

Nhưng những nhà cung cấp này đang phải đối mặt với thực tế mới rằng sản lượng nhiên liệu hóa thạch đang giảm dần, và thị phần ngày càng cao của năng lượng Mặt Trời và năng lượng gió.

Tương lai năng lượng xanh

Trên thực tế, cuộc khủng hoảng năng lượng này đang làm chậm quá trình chuyển đổi năng lượng xanh. Mới đây, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cho biết quá trình chuyển đổi năng lượng cần phải “chắc chắn và kịp thời”, ý chỉ rằng họ sẽ tiếp tục sử dụng than.

'Cơn sốc' năng lượng lớn đầu tiên của kỷ nguyên xanh
"Cơn sốc" năng lượng này đưa ra thông điệp rằng các lãnh đạo tại hội nghị COP26 phải làm nhiều hơn là chỉ cam kết và giải quyết những chi tiết trong quá trình chuyển đổi năng lượng. (Nguồn: Arab News)

Dư luận tại các quốc gia phương Tây, bao gồm Mỹ, phần lớn hậu thuẫn sử dụng năng lượng sạch, nhưng có thể thay đổi do chi phí cao.

Các chính phủ cần tái thiết kế thị trường năng lượng. Những chính sách vùng đệm an toàn lớn hơn sẽ giúp hấp thụ tình trạng khan hiếm và đối phó với nguy cơ gián đoạn năng lượng tái tạo. Các nhà cung cấp năng lượng cũng cần có nguồn dự trữ lớn hơn.

Chính phủ có thể mời các công ty tới đấu thầu các hợp đồng cung cấp năng lượng dự phòng. Phần lớn nguồn dự trữ sẽ bao gồm khí đốt cho tới khi các thành tựu công nghệ pin và hydrogen có thể thay thế. Những kế hoạch xây dựng nhiều nhà máy hạt nhân hơn, cũng như hấp thụ lại và lưu trữ carbon dioxide sẽ là những yếu tố thiết yếu để cung cấp một lượng năng lượng sạch và đáng tin cậy.

Tin liên quan
Trung Quốc Trung Quốc 'căng như dây đàn' vì thiếu điện

Nguồn cung đa dạng hơn cũng sẽ giúp giải quyết vấn đề những quốc gia dầu mỏ có vai trò quá lớn như Nga. Một bước tiến quan trọng là thành lập những doanh nghiệp trong mảng khí tự nhiên hóa lỏng.

Trong tương lai, các nước có thể yêu cầu đẩy mạnh thương mại điện toàn cầu, giúp các quốc gia nhiều gió hoặc ánh sáng Mặt Trời với lượng năng lượng tái tạo dồi dào, có thể xuất khẩu điện dư thừa.

Ngày nay chỉ có 4% lượng điện năng tại các quốc gia giàu có được giao dịch xuyên biên giới, so với mức 24% của khí đốt toàn cầu và 46% của dầu mỏ.

Xây dựng mạng lưới truyền tải điện dưới lòng biển cũng là một phần giải pháp, và biến đổi năng lượng sạch thành khí hydro để vận chuyển bằng tàu thủy cũng sẽ có tác động tích cực.

Tất cả những giải pháp này yêu cầu đầu tư vào ngành năng lượng tăng gấp đôi lên mức 4.000-5000 tỷ USD mỗi năm.

Giải pháp lý tưởng là đưa ra một mức chi phí phát thải carbon tổng quát giúp giảm mức phát thải khí carbon, đồng thời cho phép các công ty đánh giá khả năng mang lại lợi nhuận của các dự án, và tăng thuế thu nhập để hỗ trợ những bên chịu thiệt hại từ quá trình chuyển đổi năng lượng.

Thế nhưng, hiện tại kế hoạch định giá chỉ áp dụng với 1/5 các loại khí thải.

"Cơn sốc" năng lượng này đã đưa ra thông điệp rằng các lãnh đạo tại hội nghị COP26 phải làm nhiều hơn là chỉ cam kết và giải quyết những chi tiết trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Khủng hoảng năng lượng: 'Cơn lốc' càn quét toàn cầu, Mỹ vô can, Nga đã sẵn sàng 'ra tay'?

Khủng hoảng năng lượng: 'Cơn lốc' càn quét toàn cầu, Mỹ vô can, Nga đã sẵn sàng 'ra tay'?

Một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đang khiến giá khí đốt tự nhiên ở Anh, châu Âu và châu Á tăng vọt lên ...

Việt Nam – Đức chung tay phát triển năng lượng bền vững

Việt Nam – Đức chung tay phát triển năng lượng bền vững

Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc khai thác, sử dụng năng lượng tái tạo với tầm ...

(theo The Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Biến đổi khí hậu

Đọc thêm

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Baoquocte.vn. Tối 26/6, tại đường đi bộ dọc bờ sông Hương đã khai mạc Lễ hội '100 món Ẩm thực đường phố Huế' năm 2022.
Bình Định đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử

Bình Định đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử

Baoquocte.vn. Từ 24/6-3/7 đã diễn ra Hội nghị tập huấn và Kết nối thương mại điện tử cho doanh nghiệp Bình Định và các tỉnh miền Trung.
Quang Hải sẽ gia nhập Paul FC?

Quang Hải sẽ gia nhập Paul FC?

Baoquocte.vn. Báo chí Pháp đưa tin tiền vệ Nguyễn Quang Hải đầu quân cho CLB Pau FC tại giải Ligue 2.
Gia tăng sức ép, G7 tán thành cấm nhập khẩu vàng của Nga

Gia tăng sức ép, G7 tán thành cấm nhập khẩu vàng của Nga

Baoquocte.vn. Nhóm các nước G7 đã nhất trí cấm nhập khẩu vàng của Nga như một phần trong nỗ lực gia tăng sức ép buộc Moscow phải chấm dứt chiến dịch ...
Tổng thống Putin lần đầu tiên xuất ngoại kể từ khi xung đột Nga-Ukraine

Tổng thống Putin lần đầu tiên xuất ngoại kể từ khi xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Truyền thông Nga đưa tin, trong tuần tới, Tổng thống Vladimir Putin sẽ có chuyến công du tới Tajikistan và Turkmenistan.
Kiều bào tại Thái Lan đóng góp thiết thực vì sự bình yên của biển đảo

Kiều bào tại Thái Lan đóng góp thiết thực vì sự bình yên của biển đảo

Baoquocte.vn. Nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa đại diện Câu lạc bộ tiếp nhận số tiền ủng hộ của kiều bào tại Thái Lan tặng huyện đảo Trường Sa ...
Tối 26/6, số ca Covid-19 tiếp tục giảm sâu; số khỏi bệnh gấp 14 lần

Tối 26/6, số ca Covid-19 tiếp tục giảm sâu; số khỏi bệnh gấp 14 lần

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế cho biết số ca mắc mới tiếp tục giảm còn 557 ca, tại 32 tỉnh, thành phố. Số khỏi bệnh ...
Chất lượng sống cải thiện đáng kể, Việt Nam tăng ấn tượng 39 bậc chỉ sau 1 năm

Chất lượng sống cải thiện đáng kể, Việt Nam tăng ấn tượng 39 bậc chỉ sau 1 năm

Baoquocte.vn. Chất lượng sống của Việt Nam được cải thiện đáng kể chỉ sau 1 năm, với việc tăng 39 bậc trên bảng xếp hạng này năm 2021.
Ấn Độ mong đợi gì từ Hội nghị thượng đỉnh G7?

Ấn Độ mong đợi gì từ Hội nghị thượng đỉnh G7?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi mong muốn có 'các cuộc thảo luận hiệu quả' với các nhà lãnh đạo G7 về các vấn đề thời sự.
Tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 mồ côi cha lúc 5 tuổi, gia cảnh khó khăn

Tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 mồ côi cha lúc 5 tuổi, gia cảnh khó khăn

Baoquocte.vn. Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 Ngọc Châu sinh ra trong một gia đình nghèo ở Tây Ninh, bố mất sớm, mẹ một mình xoay xở lo kinh tế.
Bình Định đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử

Bình Định đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử

Baoquocte.vn. Từ 24/6-3/7 đã diễn ra Hội nghị tập huấn và Kết nối thương mại điện tử cho doanh nghiệp Bình Định và các tỉnh miền Trung.
Đảm bảo nguồn cung, từng bước nâng mức dự trữ xăng dầu quốc gia

Đảm bảo nguồn cung, từng bước nâng mức dự trữ xăng dầu quốc gia

Baoquocte.vn. Mức dự trữ xăng dầu quốc gia sẽ được tính toán để từ nay đến năm 2025 nâng lên gấp 4 lần so với hiện nay, nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong các ...
Kết nối chuyển giao công nghệ trồng sâm của Hàn Quốc cho tỉnh Điện Biên

Kết nối chuyển giao công nghệ trồng sâm của Hàn Quốc cho tỉnh Điện Biên

Baoquocte.vn. Chiều 25/6, đã diễn ra Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ về chuyển giao công nghệ Hàn Quốc, kỹ thuật trồng, phát triển và chế biến cây sâm tại tỉnh Điện Biên.
Giá tiêu hôm nay 26/6, thị trường phản ứng trái chiều, tiêu Việt xuất khẩu lách qua khe cửa sáng, vẫn đối mặt đà giảm giá

Giá tiêu hôm nay 26/6, thị trường phản ứng trái chiều, tiêu Việt xuất khẩu lách qua khe cửa sáng, vẫn đối mặt đà giảm giá

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương, giao dịch từ 70.500 - 73.500 đ/kg.
Giá cà phê hôm nay 25/6: Tiếp tục đà giảm mạnh; Cách làm cà phê xuất khẩu ở Gia Lai

Giá cà phê hôm nay 25/6: Tiếp tục đà giảm mạnh; Cách làm cà phê xuất khẩu ở Gia Lai

Baoquocte.vn. Giá cà phê giảm mạnh chủ yếu là do USDX tăng mạnh trở lại, trong khi nhu cầu sụt giảm.
Giá tiêu hôm nay 25/6, thị trường vẫn ảm đạm, động thái từ thị trường hơn tỷ dân có mang đến sự đột phá?

Giá tiêu hôm nay 25/6, thị trường vẫn ảm đạm, động thái từ thị trường hơn tỷ dân có mang đến sự đột phá?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 70.500 - 73.500 đ/kg.
Bất động sản mới nhất: Thị trường cuối năm có thanh lọc, chưa rõ màu hồng hay xám, thanh tra dự án ở Hải Dương, lấn chiếm đất bị phạt bao nhiêu tiền?

Bất động sản mới nhất: Thị trường cuối năm có thanh lọc, chưa rõ màu hồng hay xám, thanh tra dự án ở Hải Dương, lấn chiếm đất bị phạt bao nhiêu tiền?

Baoquocte.vn. Hiệu quả từ việc kiểm soát tín dụng vào địa ốc, quy định xử phạt về hành vi lấn chiếm đất đai… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Áp thuế cao với người sở hữu nhiều nhà đất, đầu cơ, chậm sử dụng đất

Áp thuế cao với người sở hữu nhiều nhà đất, đầu cơ, chậm sử dụng đất

Baoquocte.vn. Nghị quyết Hội nghị 5 Trung ương Đảng yêu cầu quy định mức thuế cao hơn đối với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhiều nhà ở.
Tập đoàn Hoàng Quân đặt mục tiêu tăng doanh thu gấp 4 lần vào năm 2022

Tập đoàn Hoàng Quân đặt mục tiêu tăng doanh thu gấp 4 lần vào năm 2022

Baoquocte.vn. Công ty Cổ phần Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HoSE: HQC) vừa tổ chức cuộc họp Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2022, với nhiều ...
Đất Xanh Group: Đẩy mạnh huy động nguồn vốn hướng tới đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững

Đất Xanh Group: Đẩy mạnh huy động nguồn vốn hướng tới đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững

Baoquocte.vn. Tập đoàn Đất Xanh đã xây dựng tiềm lực, sẵn sàng cất cánh với các trụ cột tạo nên hệ sinh thái khép kín trong lĩnh vực bất động sản.
Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư như ‘ngồi trên lửa’ vì giá đất giảm, siết quản lý hoạt động môi giới, điều chỉnh quy hoạch không chạy theo lợi nhuận

Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư như ‘ngồi trên lửa’ vì giá đất giảm, siết quản lý hoạt động môi giới, điều chỉnh quy hoạch không chạy theo lợi nhuận

Baoquocte.vn. Bài học sau thanh tra quy hoạch tại Hà Nội, hoạt động môi giới còn nhiều bất cập, đất Đắk Nông giảm giá… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Thị trường đạt đỉnh của sự tăng nóng, giá đột ngột giảm tốc, tháo chạy khỏi chung cư ở khu vực từng đắt khách nhất Hà Nội

Bất động sản mới nhất: Thị trường đạt đỉnh của sự tăng nóng, giá đột ngột giảm tốc, tháo chạy khỏi chung cư ở khu vực từng đắt khách nhất Hà Nội

Baoquocte.vn. Thị trường xuất hiện dấu hiệu giảm tốc, tháo chạy khỏi các chung cư thuộc tuyến 'nhồi' cao ốc ở Hà Nội… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Baoquocte.vn. Ngân hàng Nhà nước sẽ điều chỉnh chính sách tiền tệ ra sao trong vòng xoáy lạm phát?
Bitcoin xuyên thủng mốc 19.000 USD, ghi nhận thêm kỷ lục buồn, nhà đầu tư thận trọng 'bắt đáy'

Bitcoin xuyên thủng mốc 19.000 USD, ghi nhận thêm kỷ lục buồn, nhà đầu tư thận trọng 'bắt đáy'

Baoquocte.vn. Ngày 18/6, Bitcoin ghi nhận thêm kỷ lục buồn trong năm nay khi giá tiền điện tử này rơi xuống dưới mốc 20.000 USD.
Lạm phát tăng 'nóng', ngân hàng 'đua' tăng lãi suất

Lạm phát tăng 'nóng', ngân hàng 'đua' tăng lãi suất

Baoquocte.vn. Tháng 6/2022, nhiều ngân hàng tiếp tục tăng lãi suất huy động, với biên độ phổ biến 0,1 - 0,5%/năm, thậm chí có nhà băng tăng đến 0,8%.
Dragon Capital: Chứng khoán Việt Nam là một lựa chọn tốt, cổ phiếu đang ở mức rẻ

Dragon Capital: Chứng khoán Việt Nam là một lựa chọn tốt, cổ phiếu đang ở mức rẻ

Baoquocte.vn. Định giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang ở mức rẻ và thu nhập trên mỗi cổ phiếu sẽ tăng trưởng trên 20% vào năm 2022.
Thị trường được 'làm sạch', chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng như thế nào?

Thị trường được 'làm sạch', chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng như thế nào?

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang nhận được sự hỗ trợ tích cực từ các yếu tố nền tảng của kinh tế vĩ mô và các yếu tố nội tại của thị trường.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 6/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 6/2022?

Baoquocte.vn. 7%/năm là mức lãi suất ngân hàng được niêm yết cao nhất hiện nay.
Phiên bản di động