Khi virus Herpes 'thức giấc'

Thúy Vy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách thức tái hoạt động của virus Herpes (HSV), với những phát hiện được xem là quan trọng cho việc nghiên cứu hội chứng Covid-19 kéo dài (long Covid).
Tuy vượt qua lần đầu nhiễm Herpes là không hề dễ dàng, song virus Herpes tái hoạt mới thực sự gây nên các vấn đề nghiêm trọng. (Nguồn: DW News)
Vượt qua lần đầu nhiễm Herpes là không hề dễ dàng, song virus Herpes tái hoạt mới thực sự gây nên các vấn đề nghiêm trọng. (Nguồn: DW News)

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, HSV không biến mất sau lần gây bệnh đầu tiên mà sẽ “ngủ yên” trong cơ thể người mắc nhiễm, chờ cơ hội tấn công tiếp theo.

Ví dụ điển hình cho cơ chế này nằm ở bệnh thủy đậu, căn bệnh phổ biến mà hầu như ai cũng mắc phải, đặc biệt là trẻ nhỏ. Nguyên nhân gây ra mụn nước ngứa trên da ở người mắc thủy đậu là virus Varicella Zoster (VZV), một trong 9 chủng virus Herpes gây bệnh truyền nhiễm ở người.

Hầu hết người mắc thủy đậu khỏi bệnh sau một thời gian ngắn, với những vết sẹo để lại do gãi vào các nốt mụn.

Tuy nhiên, biến thể VZV không hề “rời đi” ngay, mà “định cư” bên trong loại tế bào thần kinh mang tên hạch cảm giác. Sau nhiều năm hoặc hàng thập kỷ, biến thể virus này sẽ “thức giấc” dưới dạng bệnh Zona (giời leo).

Ngoài VZV, họ Herpes cũng bao gồm virus Herpes Simplex loại 1 (HSV-1) và loại 2 (HSV-2), lần lượt là nguyên nhân gây lở loét miệng và mụn rộp sinh dục.

Bên cạnh đó, một chủng Herpes gây bệnh nhiễm trùng phổ biến khác là cytomegalovirus (CMV) cũng có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng và làm tổn thương các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt ở những người mắc chứng suy giảm miễn dịch.

“Tắt” chế độ “ngủ đông”

Chỉ ra điểm tương đồng ở các chủng Herpes, nhà virus học Lars Dölken tại Đại học Würzburg (Đức) cho biết: “Điều nguy hiểm nhất ở virus Herpes là chúng có thể âm ỉ “trú ngụ” trong cơ thể suốt đời sau lần lây nhiễm đầu tiên”.

Với mong muốn tìm hiểu cơ chế đằng sau sự “thức tỉnh” đột ngột của các mầm bệnh, ông cùng các đồng nghiệp đã “mổ xẻ” kỹ lưỡng virus Herpes loại 6A (HHV-6A).

Theo kết quả công bố trên tạp chí khoa học Nature sau đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện một cơ chế giúp virus tự “đánh thức” bản thân khỏi “giấc ngủ” chưa từng được biết đến trước đây.

Bệnh Zona (giời leo) do virus Herpes zoster gây ra. (Nguồn: DW News)
Bệnh Zona (giời leo) do virus Herpes zoster gây ra. (Nguồn: DW News)

Những người nhiễm virus Herpes lần đầu thường không biết mình mắc bệnh do cơ chế tái hoạt không ngừng của virus.

Virus này lợi dụng giai đoạn mà hệ thống miễn dịch của vật chủ phải “chiến đấu” với các virus gây bệnh khác để tái tấn công.

Bởi vậy, từ người mắc các bệnh nhẹ như cảm lạnh, rối loạn căng thẳng thể chất và tâm lý, cho đến người nhiễm HIV, bệnh nhân cấy ghép…, ai cũng có nguy cơ mắc Herpes.

Nghiên cứu của ông Dölken cho thấy, virus HHV-6A sẽ “chui” vào bộ gien của con người và “bí mật ngụ cư” ở đó cho đến khi tìm được cơ hội tốt để tái tấn công và nhân bản, dưới sự trợ giúp của một microRNA (miRNA) nhất định.

Ông Dölken cho biết: "Hầu hết các chủng Herpes đều tạo ra miRNA của riêng mình, điều này cực kỳ quan trọng đối với chúng.

Nhưng chưa từng có loại virus Herpes nào lấy miRNA làm cơ sở kích hoạt giống như vậy trước đây. Chỉ cần thiếu đi một miRNA, virus này sẽ chết".

MiRNA – “mạch chủ” của virus

Khác với mRNA, miRNA không chịu trách nhiệm hỗ trợ tế bào thiết lập protein. Thay vào đó, miRNA của virus can thiệp quá trình trao đổi chất của một số miRNA nhất định trong cơ thể con người, đồng thời ức chế sự phát triển của chúng.

Cách hoạt động này của miRNA dẫn đến sự xáo trộn trong việc tạo ra interferon (IFN) loại I của tế bào chủ. Đây là tổ hợp các chất truyền tin giúp tế bào báo hiệu sự hiện diện của virus cho hệ thống miễn dịch.

Tuy nhiên, theo nhà virus học Dölken, đây chắc chắn không phải là cơ chế duy nhất bị xáo trộn. Ông khẳng định, nghiên cứu của các nhà khoa học hiện mới chỉ “bóc tách” được “bề nổi của tảng băng chìm”.

MiRNA giúp virus Herpes đủ khả năng thoát khỏi hệ thống miễn dịch, hay chính xác hơn là khỏi sự “truy đuổi” của tế bào B và T. Các tế bào này có tác dụng “đọc” các protein lạ với cơ thể, giúp loại bỏ các tế bào gây bệnh truyền nhiễm ở con người.

Ông Dölken giải thích: “Tuy nhiên, với sự trợ giúp của RNA, virus Herpes hoàn toàn có thể tái lập trình các tế bào chủ, đồng thời sử dụng các tế bào này theo cách có lợi cho chúng mà không để cho hệ miễn dịch của chúng ta, tức các tế bào B và T, có cơ hội nhận ra tế bào chủ đã bị xâm nhập”.

Từ Herpes đến Covid kéo dài

Việc phát hiện tầm quan trọng của miRNA đối với các virus tái hoạt không chỉ giúp ngăn chặn sự “thức tỉnh” lần nữa của virus Herpes trong các thí nghiệm nuôi cấy tế bào. Hơn nữa, những phát hiện và nghiên cứu sâu hơn về vấn đề cũng có thể giúp tái kích hoạt các tế bào tiềm ẩn trong cơ thể, nhằm “gửi gắm” cho hệ thống miễn dịch sớm nhận diện và chuyển hóa các tế bào này thành vô hại.

Ông Dölken nhấn mạnh: “Trước khi cấy ghép một cơ quan, sẽ rất tốt nếu có thể loại bỏ các tế bào tiềm ẩn bị nhiễm virus Herpes”.

Ngoài ra, nghiên cứu về cơ chế tái hoạt của virus Herpes cũng có thể góp phần giải quyết hội chứng Covid kéo dài, một vấn đề khác trong nghiên cứu của các nhà virus học tại Würzburg.

Do virus Herpes thường tấn công hệ thống miễn dịch vốn đã suy yếu, các nhà khoa học nghi ngờ chúng có liên quan đến các dạng bệnh khác nhau của Covid kéo dài.

Ông Dölken cho biết: “Nhiều giả thiết cho rằng virus Herpes có thể tái hoạt động do người bệnh mắc nhiễm virus Corona, dẫn đến tổn thương thứ cấp. Tuy vẫn còn nhiều nghi vấn đặt ra, song các nhà khoa học đã bắt đầu kiểm chứng với HHV-6”.

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học Đức đã chỉ ra rằng hai loại virus Herpes phổ biến có liên quan trực tiếp ...

Phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus

Phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus

Mô hình phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus là giải pháp tối ưu để thay thế cho mô ...

(theo DW News)

Đọc thêm

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu ...
Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Baoquocte.vn. Nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh ra mắt bộ phim 'Bình minh ...
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy ...
Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Baoquocte.vn. Đồng loạt nhiều tờ tin tức phương Tây đưa tin về lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông người Mỹ đi đến kết thúc.
Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Baoquocte.vn. Theo Politico, người dân Phương Tây có thể sớm cảm thấy mệt mỏi với cuộc chiến ở Ukraine và chuyển trọng tâm sang những vấn đề trong nước.
XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 3/7. xổ số hôm nay 3/7. kết quả xổ số miền Nam 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số miền Nam chủ nhật. ...
XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

Baoquocte.vn. XSMT 3/7. trực tiếp xổ số miền Trung 3/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 3/7/2022. SXMT 3/7
XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 3/7. kết quả xổ số miền Bắc 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số hôm nay 3/7. dự đoán XSMB 3/7. SXMB 3/7
Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Baoquocte.vn. Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, 3 tàu khu trục, khinh hạm và tiếp liệu của Nga đã đi qua vùng biển giữa 2 đảo gần Đài Loan và tiến ...
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy và học tập.
Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Baoquocte.vn. Lãnh đạo nhiều trường THCS và THPT ở Hà Nội nhận định, điểm chuẩn khó đoán định do phụ thuộc tỷ lệ đăng ký nguyện vọng.
Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Baoquocte.vn. Hội đồng Giáo sư Nhà nước vừa có công văn về việc triển khai tổ chức xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư năm 2022.
Internship – Thực tập hưởng lương tại Nhật Bản có điểm gì hấp dẫn?

Internship – Thực tập hưởng lương tại Nhật Bản có điểm gì hấp dẫn?

Baoquocte.vn. Chương trình Internship Nhật Bản là chương trình của chính phủ Nhật Bản cho phép các doanh nghiệp nước này tiếp nhận và sử dụng các sinh viên quốc tế thực tập tại doanh nghiệp ...
Hôm nay (1/7), TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh lớp 1, lớp 6 và mầm non

Hôm nay (1/7), TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh lớp 1, lớp 6 và mầm non

Baoquocte.vn. Từ hôm nay (1/7) cho đến hết tháng 7, TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh đầu cấp mầm non, lớp 1 và lớp 6.
Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Baoquocte.vn. Một số nội dung thí sinh cần lưu ý khi bước vào phòng thi, theo hướng dẫn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 theo quy định của Bộ GD&ĐT.
Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống cơn bão số 1, có tên quốc tế CHABA, có sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 15.
Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, Bộ Công an bắt đầu triển khai cấp hộ chiếu phổ thông không gắn chip theo mẫu mới.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Baoquocte.vn. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã ký kết Chương trình phối hợp với Bộ Y tế trong thực hiện các hoạt động nhân đạo và tuyên truyền các giá trị nhân đạo.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7) từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia.
Dự báo thời tiết: Bão số 1 tạo vùng nguy hiểm trên Biển Đông, gió mạnh từ cấp 6, giật cấp 8 trở lên

Dự báo thời tiết: Bão số 1 tạo vùng nguy hiểm trên Biển Đông, gió mạnh từ cấp 6, giật cấp 8 trở lên

Baoquocte.vn. Dự báo trong 12 giờ tới, bão số 1 di chuyển chủ yếu theo hướng Tây Bắc, mỗi giờ đi được 15-20km và có khả năng mạnh thêm.
Covid-19 ngày 1/7: Số ca khỏi bệnh nhiều gấp 9 lần so với ca mắc mới; tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 1/7: Số ca khỏi bệnh nhiều gấp 9 lần so với ca mắc mới; tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 1/7 của Bộ Y tế cho biết có 927 ca mắc mới Covid-19, 8.345 F0 khỏi, tiếp tục không có bệnh nhân tử vong.
Phiên bản di động